Skip to main content

Full text of "Annales monastici"

See other formats










CrmONICLES and memorials of great BRITAIN 




6264. a 






On the 26th of January 1857, the Master of the Rolls 
submitted to the Treasury a proposal for the publication 
of materials for the History of this Country from the 
Invasion of the Romans to the Reign of Henry VIII. • 

The Master of the Rolls suggested that these materials 
should be selected for publication under competent editors 
without reference to periodical or chronological arrange- 
ment, without mutilation or abridgment, preference being 
given, in the first instance, to such materials as were most 
scarce and valuable. 

He proposed that each chronicle or historical document 
to be edited should be treated in the same way as if the 
editor were engaged on an Editio Princeps ; and for this 
purpose the most correct text should be formed from an 
accurate collation of the best MSS. 

To render the work more generally useful, the Master 
of the Rolls suggested that the editor should give an 
account of the MSS. employed by him, of their age and 
their peculiarities ; that he should add to the work a brief 
account of the life and times of the author, and any 
remarks necessary to explain the chronology ; but no other 
note or comment was to be allowed, except what might be 
necessary to establish the correctness of the text. 


The works to be published in octavo, separately, as 
they were finished ; the whole responsibility of the task 
resting upon the editors, who were to be chosen by the 
Master of the Rolls with the sanction of the Treasury. 

The Lords of Her Majesty's Treasury, after a careful 
consideration of the subject, expressed their opinion in a 
Treasury Minute, dated February 9, 1857, that the plan 
recommended by the Master of the Rolls " was well 
calculated for the accomplishment of this important 
national object, in an effectual and satisfactory manner, 
within a reasonable time, and provided proper attention be 
paid to economy, in making the detailed arrangements, 
without unnecessary expense." 

They expressed their approbation of the proposal that 
each chronicle and historical document should be edited 
in such a manner as to represent with all possible correct- 
ness the text of each writer, derived from a collation of the 
best MSS., and that no notes should be added, except 
such as were illustrative of the various readings. They 
suggested, however, that the preface to each work should 
contain, in addition to the particulars proposed by the 
Master of the Rolls, a biographical account of the author, 
so far as authentic materials existed for that purpose, and 
an estimate of his historical credibility and value. 

Rolls House, 

December 1857. 



VOL. I. 



Digitized by the Internet Archive 

in 2011 with funding from 

University of Toronto 


5 fl^ IT^ 


ti b-te &Wt?ts b-w b-b b-to tft. to-te te^ \*W Sr 




















■' Ly 


VOL. I. 


(A.D. 1066—1232.) 


(A.D. 1066-1263.) 


(A.D. 1004—1263.) 












JAN 2 1950 


Printed by 

Etbe and Spottiswoode, Ilor Majesty's Printers. 

Por Uer Majesty's Stationery OlKcc, 


Preface ...... ix 

List of Documents - - . - . xxxiii 

Annales de Margan .... 3 

Annales de Theokesberia - - - - 43 

Annales de Burton- - - - - 183 

Translation of the French Documents in the 
Burton Annals .... - 501 

Appendix to the Annals of Tewkesbury - 511 

Collation of the Pages in Gale's and Fulman's 
Editions -.-.-- 517 





The chief sources for the history of the thirteenth Sources for 
century are contained in the various Annales preserved o/the^sth 
in the different monasteries, and bearing their names, century. 
It is the object of the present collection of AnNxYles 
MoNASTici, of which the first volume is now published, 
to embrace all the most important of those written 
during that period ; so that the historical student may 
have them before him in a small compass, and con- 
nected by one general index, each chronicle being 
printed in extenso. Several of these have already ap- 
peared in Fulman's Rerutn Anglicarum Scriptores, and 
in Gale's Historice Anglicance Scriptores ; but the 
rarity and high price of these volumes prevent their 
being generally accessible ; and the carelessness with 
which they were edited has for long made new editions 
of each chronicler among the chief desiderata of his- 
torical students ; ^ while others, such as the Dunstable 
Annals, edited by Hearne, ai'e so rare as scarcely to be 
obtained at any price. 

' Both Fulman and Gale seem to 
have employed transcribers, without 
afterwards collating their transcripts. 
There are frequently sentences and 
sometimes even whole paragraphs 
omitted from carelessness, while the 
errors arising from ignorance or 
careless reading of the MSS. are 

very many. In the Margan annals, 
as they appear in Gale, and the Bur- 
ton, as in Fulman, are many sen- 
tences -which are absolute nonsense. 
Not unfrequcntly the editors suggest 
a reading as an emendation of what 
appears in their text, which is really 
the reading of the MSS. 


tion of 

In such a collection there must of necessity be a 
difficulty as to what is to be included or what rejected. 
All of these annalists more or less copy one from the 
other, or from the same source. There would obviously 
be no advantage in printing twice or three times over 
in the same volume, or collection of volumes, passages 
identically the same, or nearly so, even though the 
common source from which they are derived be not 
forthcoming. On the other hand, there is almost always 
in every collection of annals, however meagre, some 
additional information to be obtained, which will not 
be found elsewhere, and which will illustrate local his- 
tory, and often clear up dark points in a very remark- 
able and unexpected way. Thus, in the Winchester 
and Worcester annals, extracts from which are published 
in Wharton's Anglia Sacra, large portions are common 
to both and to the chronicle called Matthew of West- 
minster ; and yet much matter is obtained relative to 
the history of these two dioceses which will not be 
found elsewhere. Moreover, though T believe all the 
chronicles published in the present volume to have been 
actually compiled during the thirteenth century, yet the 
writers begin from early times, copying, with scarcely 
any attempt at correction, some former annalist borrowed 
for the purpose. Facts which in former times had con- 
cerned the particular monastery or particular locality 
in which the chronicle was compiled will be found to 
be occasionally introduced ; but the bulk of the chro- 
nicle, the portion for which it deserves to be considered 
as one of the sources of English history, is entirely con- 
tained within this century. 

I have already spoken at some length, in tlic prcfiico 
to the Historia Anglicana of Bartholomew de Cotton, 
as to the manner in which these annals were probably 
compiled. A monastery, in beginning its own voliune 
of annals, borrowed the chronicle of a neighbouring mo- 
nastery, and copied it out, with all errors for the most 



part unchanged, and with few additions excepting what 
related to the history of the religious house itself, or 
local allusions derived from its immediate neighbour- 
hood. Thus we frequently find the chronicles whicli 
proceeded from monasteries near each other contain 
the same facts, stated in the same way, and almost 
in the same language ; a Norwich chronicle, for in- 
stance, speaking of St. Edmund's-bury, or the reverse.' 
But of course the great value of each annalist begins 
when the original record is left, having been sent 
back to its owners, and the contemporary record is 
carried on from year to year, as the events occurred. 
Doubtless this was what was done in many instances, 
as the appearance of the ink and manner of writing 
shows, in cases where the original MS. is preserved.* 
In most cases, however, all we have is a transcript by 
a single scribe of later date, from which, of course, 
all trace of the original composition, as far as external 
evidence goes, is swept away. Internal evidence will, 
however, not unfrequently in these cases lead to the 
same result. 

But besides the general and local facts that come Documents 
under the notice of the monastick compilers, one chief ^^^y°jj* '^ 
feature in many of these chronicles consists in the monas- 
number of valuable documents sent down to the mo- 
nasteries to be copied and preserved in each, and whicli 
in many cases appear inserted in the history. Some- 
times only an abridgement of them is given ; but more 
often they were transcribed in extenso ; and many of 
the most important documents have thus been preserved 
to us, by being copied into the volume of annals of a 
single monastery. In none is this more remarkable 
than in the Burton Annals, published in this volume. 


' See the preface to Bartholomew 
de Cotton, pp. xxxix., Iv. 

^ See, for instance, the Norwich 

MS. of Bartholomew de Cotton's 
history, preserved in Norwich Ca- 


It is difficult to say wliether these Annals were the 
production in each instance (I mean, of course, in those 
portions which were written contemporary with the 
events narrated) of a single writer, or of several ap- 
pointed from time to time to take that part of the 
duties of the e-reat religious houses. Internal evidence 
rather, I think, points to the latter supposition : for 
though in some cases names are attached to the chro- 
nicles, e.g., Bartholomew de Cotton, Everisden, Richard 
de Morins, &c., yet they rarely speak in the fii'st per- 
son ; and the difference of style that is frequently trace- 
able in successive paragraphs of the same chronicle, 
points rather to a variety of writers than to a single 
one ; while the accuracy at one moment, and the care- 
lessness at another, with which an event is stated, — the 
fulness with which some facts of little importance are 
given, and the scantiness of detail in many cases where 
we should have expected the reverse, forbid us to look 
upon the whole as the production of a single respon- 
sible author. This is, however, a point which would re- 
quire separate investigation in each individual chronicle. 
Manner in With regard to the manner of editing these chronicles, 
Ciironides ^ have SO fully explained it in my preface to the History 
are edited, of Bartholomew de Cotton, that little need be stated 
here. The portions copied from an earlier chronicler 
are printed in small type, all additions being in type 
of the ordinary size, while any omissions from tlie 
chronicler who is being copied are indicated by a row 
of points. Besides this, all letters, documents, &c., whe- 
ther known to exist in other places or not, are printed 
in small type. 

The order in which the chronicles are printed in the 
present collection is intended to be chronological ; that 
is, according to the date of the Inst year which each 
contains. This, though the best arrangement, as ap- 
proximating with the greatest amount of probability 
to the true order, is not certain, as many of the MSS. 



of the annals preserved in different monasteries are 
imperfect at the end, and really therefore went on to a 
later period than some which apparently terminate in 
subsequent years ; besides it is not improbable that one 
monastery owed the bulk, if not the whole, of its 
annals to a chronicle borrowed from some other house, 
the latter being afterwards carried on farther after its 
return, while the former stopped with the year when 
the MS. was borrowed. 

The present volume contains the Annals preserved Contents of 
in the monasteries of Margan, Tewkesbury, and Burton. *o^u^^^^°* 

The Margan Annals were published by Gale very Margan 
incorrectly, from the only MS. known to exist, which ^^^^als. 
is preserved among the Gale collection in Trinity Col- MS. Trin. 
lege, Cambridge. This is a small quarto on parchment, CoU.Camh. 
consisting now of sixteen leaves, one or two at the end 2, 4. 
being lost, written in a clear hand of the thirteenth 
century. The Annals are now printed from the MS. 

The monastery of Margan, in Glamorganshire, was Monastery 
founded, as we learn from the Annals themselves (p. 14), o^^^^g^^- 
in 1147 by Eobert, earl of Gloucester, in the last year 
of his life, and was dedicated to the Blessed Virgin. 
The Annals begin with the death of Edward the Con- Account of 
fessor in 1066, and end (the MS. being, as has already *^^'^"°^'^''- 
been said, imperfect) with the king's quarrel with Hu- 
bert de Burgh in the year 1232. The chief source for 
the earlier portion of the chronicle is William of 
Malmesbury's history, unless both he and the Margan 
annalist derive their facts and legends from a common 
origin. Thus the prowess of Waltheof at the battle of 
York (p. 4), the storms at Winchcombe and London 
and their consequences, in the year 1091, the famine in 
consequence of the exactions of William Eufus in 1094, 
the diabolick appearances in 1100, the murrain in 1131, 
are all narrated in nearly the same words as they 
appear in Malmesbury. The early portion of the chro- 




nicle is very meagre before the date of its own founda- 
tion, but afterwards the notices of publiek events are 
fuller, and especially of those relating to Wales and the 
immediate neighbourhood of the abbey. Between 1100 
and 1130 there are more references to Winchester than 
to any other place. After 1184 the chronicle becomes 
fuller. Both before and after this date very much of 
a local nature is added to the general history of the 
times. Thus mention is made of the murder of Roger 
Ymor in 1127, the ravages of the Welsh in 1137, the 
burning of the barn of the abbey by the Welsh in llGl, 
the pacification of the country by Henry II. in 1163, 
the burning of Kenvig in the year 1167, the invasion 
of Glamorganshire, with the siege of Neath Castle, in 
1185, the loss of the sheep of the abbey by fire in 1223, 
and other ravages of the Welsh the following year, the 
burning of three towns in Glamorganshire in 122G, 
Llewellyn's invasion of Brecknock in 1231, &c. Some 
of the events of the general history of the time are fully 
described, — we find (p. lo) a description of the fanatical 
sect in Perigord, taken apparently from the letter ot 
the monk Heribert de hmreticis PetragoriceTisibus ; the 
account of the discovery of the bones of king Arthur, 
very similar to that in Bromton (p. 21 ) ; a mention of 
the battle of Navas de Tolosa, as described by the arch- 
bishop of Narbonne (p. 32), &c., all showing that the 
compilers had access to various sources of information.' 

The succession of abbats of Margan is of course men- 
tioned, as also the foundation of various Cistercian 
abbeys, Dunkeswell, Faringdon, Beaulieu, with the 
successions of some of the bishops and abbats. Among 
these last occur the names of several of the abbats 
of Waverley. The chronicle does not, however, seem 

' Among the authorities made 
use of is a certain " libellus qui iu- 
'• scribitur de Symonia," to which 

reference is made in speaking of the 
quarrel between John and Innocent 
III. (p. 28). 


to liave been derived from that source. King John's 
persecution of the Cistercians is mentioned, with the 
remarkable fact that two of their monasteries were 
exempt from his exactions : the one, Margan, because 
he had been hospitably received there on his expedition 
to Ireland with his army, and on his return ; the other, 
Beaulieu, because he himself had founded it. The 
account of St. Anselm's visit to Rome (p. 8), with the 
chronicler's reasons for it, and his anger at the " diabo- 
" licte adinventiones ad subvertendam ecclesiasticam 
" libertatem," to which he traces the quarrels between 
Anselm with William II. and Henry I., and later the 
murder of Becket, is very curious.' The chronicler's 
dates are not always to be depended upon. Thus, 
Robert, bishop of Chester, is represented as dying in 
11 IG, instead of 1117; Maurice, bishop of London, in 
1117 instead of 1107; prince Henry, too, is called 
" Henricus secundus " instead of tertius (p. 17). 

I pass on to the second chronicle contained in the Annals of 
present volume, the Annals of the Monastery of?'®^'*^®' 

^ ' bury. 

Tewkesbury. The single MS. which contains them is in 

the Cotton collection in the British Museum, Cleopatra MS.Cotton. 

A. vii. It is a small quarto, bound up with other ^^^^o^f'ti'^ 

MSS., extending from ff. 7-67 of the volume, written 

in various hands of the thirteenth century. At first 

there is a large margin for the years, marked off with 

a red line. In the later portions are occasionally 

rubricated headings. The Annals are followed by the 

Cartulary of the monastery, which occupies ff. G8-95 ; 

this is followed by the curious account of the discussion 

of the right of the abbat of Tewkesbury to try thieves 

in his own court, ff. 96-98, which will be found in 

' It is rather singular to find these 
" regisc consuetudines " or " pro- 
" fanas illjc consuetudines," twice 

spoken of with the same contempt, 
" quas vocant avitas leges et regias 
" libertates," pp. 8, 28. 

b 2 


the Appendix at the end of the present volume, pp. 511- 
516; some letters and. other matter relating to the 
crusade of St. Louis ; and the " libcrtates et liberie con- 
" suetudines de Kerdif et de Teokesberia," which is 
printed from this MS. in the new edition of Dugdale, 
An entirely different MS. begins at f. 104. These An- 
nals, which are now for the first time published, begin 
with the death of Edward the Confessor, and end ab- 
ruptly, the MS. being imperfect, in 1263. 
Abbey of The abbey of Tewkesbury, or Theokesberia, is said to 
bury. " derive its name from Theokus, a hermit who establislied 
himself in early times near the Severn, seven miles 
from Gloucester. Here, in 715, Oddo and Doddo, 
dukes of Mercia, built a monastery in his honour. It 
soon found various patrons, but suffered grievously 
during the Danish wars, and after being twice con- 
sumed by fire, was subjected as a cell by its patron, 
Haylward Mere, in 980, to his priory of Cranborne, 
in Dorsetshire. It remained thus for above 120 years, 
and the connexion with Cranborne, as we shall have 
occasion to observe afterwards, was never lost. In 
the year 1102, Robert Fitz-Haimon, one of the barons 
who came to England with the Conqueror, enlarged 
the buildings and increased the possessions so much 
that the monks of Cranborne removed to Tewkesbury, 
making it the head house ; the annalist remarking 
under this year, " Hie primum in novum monasterium 
" ingressi sumus " (p. 44). Their first abbat, Giraldus, 
died soon afterwards, in 1110, and was succeeded by 
Uobert, a chaplain of Robert Fitz-Haimon. The church 
was dedicated in 1128. In later times, the chief bene- 
factors to the monastery were the Clares, earls of Glou- 
cester. An account of the foundation, which is preserved 
among the Cotton MSS., Cleopatra C. iii., is printed in 
the new edition of the Monasticon, vol. ii., p. 59, 
Account of These Annals are very meagre from the commence- 
°°''^'ment till the year 1200, their chief value up to this 


time arising from the mention of the succession of a 
large proportion of the bishops and abbats of the 
country, especially of the abbats of the monasteries 
in the neighbourhood of Tewkesbury. After the year 
1200 they become more diffuse and interesting, 
although a considerable portion is taken up with the 
affairs of the monastery ; — the vindication of its claim 
to certain lands, the quarrels with the bishops of 
Worcester, the visits of royal personages, and the 
birth, death, and burial of its great patrons, the Clares, 
are naturally more fully described than other events. 
But it is by no means a mere chronicle of monastick 
life, — the events of the general history of the time 
being mixed up with what more immediately con- 
cerned the monks, and some being described at length. 
In many passages it is identical with the Annales 
Wygornise, published by Wharton ; but though these 
are carried on as late as the year 1308, they do not 
appear to be taken from the Tewkesbury MS. Thus, 
in p. 59, mention is made of a penance imposed on 
a certain person for a great crime, ut omni die 
Veneris carnihus vesceretur ; the real point of the 
penance, et aliis diehus ahstineret, which is given in 
the Worcester annals, is omitted by the Tewkesbury. 
So again, p. 63, in the mention of the restoration of 
Worcester castle to the monks, the word Wygornice is 
omitted, and a blank space left, as if the scribe could 
not read it. On the other hand, the Worcester MS. 
is certainly not the original, as the Tewkesbury MS. 
is frequently much fuller, even on matters relating to 
Worcester. They probably have both derived what 
matter they have in common from a third original 
used by both. Some of the chief events of the time are 
passed over with singular brevity; for instance (p. Gl) 
the battle of Bovines, perhaps the greatest battle of the 
time, is dismissed without the mention of the name, 
and as if it were little more than a skirmish. 


The fuller accounts of the affairs of the abbey begin 
in 1219, during abbat Peter's life, the first event that 
is mentioned being the vindication of the claim of the 
monastery to a manor against Fulk de Breaut^, who 
then, according to the chronicler, was " plusquam rex 
" in Anglia ;" and under the same year is the mention 
of an accident in the dormitory, evidently written by 
one who had witnessed it. Then we have (p. 76) the 
account of the funeral of .Gilbert de Clare, his body 
being brought from Penros, in Britanny, where he 
died, and buried at Tewkesbury, in the presence of 
tlie abbats of Tewkesbury, Tintern, Flexley, Keynsham, 
and Dureford, and a large concourse of people of all 
classes. The importance of the monastery, and its 
close connexion with the earls of Gloucester, is soon 
after even more clearly seen in the account (p. 78) of 
the marriage of Isabella, countess of Gloucester, the 
widow of Gilbert de Clare, with Richard of Cornwall. 
They were married at Fawley, in Buckinghamshire, by 
abbat Peter. 

The chronicle throughout is very varied in the cha- 
racter of the events described : the exchange of livings 
with the dean and chapter of Exeter, the presents of one 
of the abbats to the monastery, the order of another 
respecting the dresses of the monks, appear side by side 
with the general affairs of the country ; such as the 
marriage of the royal princesses and the taxation that 
followed ; the ravages and consequent destruction of tlie 
new heretical sect of Shepherds in. France ; or the abso- 
lution of K de Cirencester, who had been suspended for 
seizing a Cornish deacon by tlie hair in St. James's, 
Bristol (p. 89). 

Of course the neighbourhood of Tewkesbur}^ to Wales 
causes us to hear a good deal of the ravages of the 
Welsh, and of the danger to which life and property 
were exposed by their sudden invasions ; these frequently 
alternate with mention of the settlement of questions 


concerning tithes or a pasturage, or some petty private 
suit with another convent or landowner. Llewellyn's 
ravages seem to have been so unchecked by anything 
like law, that a neighbouring prior (that of Leominster) 
bought a peace from him at a heavy expense. One 
curious illustration of the state of the country, and 
the social condition of the time, occurs in the affaii- 
of the church of Llanblethian. This had been given Church of 
to Tewkesbury by the bishop of Llandaff ; the convent ^'^q^^'^' 
sent a certain monk to receive seisin of the church ; 
on an-iving there he found the keys carried off into 
the neighbouring mountains ; and all he could do was 
to appeal against any one who opposed the privileges 
of the monastery, which had been confirmed by the 
bishops of Llandaff. The Welsh then seized the monk 
on the high road, and carried him off to the mountains, 
and kept him there three days. The bishop of Llandaff 
excommunicated them for this, and sent his sentence 
up to Hubert de Burgh ; and abbat Peter also ex- 
communicated the individual who had laid hands on 
the monk. This same church, however, gave them 
trouble again. Roger Meylok, probably a son of the 
Ralph Mailok who is mentioned (p. 80) as formerly 
holding it of the convent, went to the church, and 
not content with carrying off the corn, threatened to 
set fire to the property of the convent, both in England 
and Wales ; and the abbat, in fear, arranged to give 
him twelve marks annually, until he could be provided 
for in some benefice in England or Wales. 

A still more remarkable case is that of Fairford Church of 
church. The prior, Robert of Forthampton, appealed ^^^ "^ ' 
for the privileges of the monastery in the church. On 
the death of the rector some of the monks were sent 
to the church to watch over and protect the rights of 
the convent. The proctors of the monastery appeared 
before the bishop of Worcester. At first he refused to 
see them ; afterwards, when they were admitted to his 


presence and presented their letters, he scarcely looked 
at them, but handed them over to his clerks for their 
opinion. They gave their decision against the convent, 
and the bishop, stating that one Frederick was the 
parson of the church, refused to admit the Tewkes- 
bury proctors, and sentenced all who attempted to 
enter the church on the part of the convent. Against 
this the monks appealed. " Valeat," said the bishop, 
" quod valere possit." Soon after this, Frederick, 
acting, as the chronicler believes, under the advice of 
the bishop, came to the church with a band of armed 
men, broke open the doors, and ill-treated the monks 
in a shameful manner, scarcely allowing them to escape 
alive, — an unheard of thing, says the chronicler, since the 
death of blessed Thomas the Martyr, archbishop of Can- 
terbury. The death of abbat Peter occurred soon after 
tliis ; and great were the persecutions, says the chro- 
nicler, afterwards endured by the monks at the hands of 
the bishop of Worcester, who wished to force the monks 
to bury their late abbat, as being an excommunicated 
person, outside the church. Their great anxiety was 
for a free election, and this was granted to them by 
Hubert de Burgh, who was then the guardian of theii- 
patron, Richard de Clare. The prior, Robert of Forth- 
ampton, above mentioned, was elected abbat; and 
peace was made with the bishop, — the convent, and 
then the dead abbafc, being absolved by him. Hubert 
de Burgh's own ill-treatment and sufferings, of which 
an account is given at considerable length, follow. 

In p. 93 will be found a curious mention of the 
heretical sect of the Stiidiuger, of whom a large number 
were slaughtered in 1234 ; in p. 96 we observe the 
murder of a clerk of Maurice Fitzgerald, the Irish justi- 
ciary, whose name we learn, from a letter printed in Mr. 
Shirley's volume of Royal Letters of this reign, to be 
Henry Clement; in p. 97 the quarrel between Grosseteste 
and his canons ; in j). 101 the visit of queen Eleanor 


for the first time to tlie convent ; in p. 113 the account 
of tlie death and funeral of Isabella of Gloucester, so 
recently married to Richard of Cornwall. She left a 
variety of legacies to Tewkesbury, where she had in- 
tended to be buried, by the side of her first husband. 
But Richard of Cornwall, who had chosen Beaulieu 
as his own resting-place, had her buried there, though 
her heart was sent to Tewkesbm-y and her bowels 
to Missenden. 

A considerable portion of the chronicle is occupied 
with accounts of the ecclesiastical suits and affairs of the 
convent. Sometimes they are vindicating their claim 
to an advowson ; at another settling the way in which 
the dedication feast is to be kept ; now an altar is 
consecrated in the presence of a large concourse of 
bishops ; now a long mooted point between the monks 
and a neighbouring landowner is settled. In 1242 
(p. 122), we find the monastery in trouble respecting 
a request they had had to present a minor, Gilbert 
de Clare, a younger son of tlie great earl Gilbert de 
Clare, to the church of Great Marlow, a subject upon 
which Grosseteste's advice was asked and obtained. In 
the same year the abbat himself, with a few others, was 
sent into Glamorganshire by Richard de Clare to quiet 
the disturbances which had arisen there ; and took the 
opportunity of settling the affairs of the church of 
Llanblethian, into which a certain Thomas of Penarth 
had been intruded as vicar by the archdeacon of 
Llandaff", against the rights of the convent. The vicar 
was unwilling to contend with the abbat, and resigned ; 
and was then appointed vicar by the authority of the 
abbat and convent, and did homage to the abbat at 
once. This was soon after the time when vicars were 
beginning to be established in the parish churches. 

One of the questions most frequently alluded to, as Privilege 
to the privileges belonging of right to the abbey, is ciulne 
that of trying and executing criminals caught on its thieves 


caught on property, or the right of infangtheof. The chronicle 
lauds. ^^ frequently refers to tliis, mentioning the opposition it 
awoke from various quarters ; and there is fortunately 
preserved in the same MS. a full account of the trial 
and investigation of the right in one particular case. 
This will be found printed in the Appendix to the 
present volume. 
Instance of In the year 1249 a certain thief was taken on the 

bein "^' tried ^^^^''^^'•'^ ^'^^^^^ i^ Dorsetshire, and the abbat's bailiffs, 
in 1249. who are described as being minus discreti, took him 
to the earl of Gloucester's court at Cranborne, where 
he was judged and hanged, ^)e7" insiinentiam balli- 
vorum ahbatis, the wi-iter adds. The abbat was ex- 
tremely angry with his bailiffs for this injury done 
to the liberties of his church. Wliile this was going on, 
another thief, one John Milksop, of Cranborne, stole 
31 pence from the purse of Walter Wymund of Bristol, 
and ran off to the wood of Wodekesworth ; he was 
followed by the hue and cry, and, being caught in 
the wood with the money upon him, was taken to the 
abbat's court at Up-Wimborne, to which the abbat at 
once came in person, that there might be no risk 
of his rights being again interfered with (in those 
days the thief was tlie very last person whose interests 
were thought of), and had his court summoned for the 
trial. Here he was opposed by Adam of Becktesgate, 
the earl's bailiff, who denied his jurisdiction. The 
abbat went at once to the earl, who ordered an inves- 
tigation into the question to be made as to whether 
this privilege had, either in his own time or in that of 
his predecessors, been used by the abbats of Tewkes- 
bury. However, notliing was done, and the abbat, 
weaiy of waiting, went again to the earl, and obtained 
a second letter to the bailiff, ordering hiin at once to 
proceed with the inquiry. Accordingly the case was 
tried at Cranborne in the earl's court. Twelve " in- 
" (piisitores " were elected, of whom, says the writer. 



" some were of the Pharisees." They stated that the 
common report had always been that the abbat and 
convent possessed the right of hanging, and erecting 
a sallows ; but no one could recollect an instance of 
the right being used. Indeed, some of those assisting 
in the inquiry called to mind one or two cases rather 
making against the abbat's claim ; one in particular, 
of a thief caught on the abbat's land, who in the year 
just passed had been convicted in the court of Cran- 
borne, and hanged. Consequently the abbat, finding the 
result lilcely to go against him, protested against the 
persons holding the inquiry, and the manner in which 
it was being held. The point depended on whether the 
thief in the case just mentioned was tried tempore cus- 
todice or tempore veri domini.^ The abbat went a third 
time to the earl ; the earl was on the point of leaving 
the country, and after hearing his advisers, who were 
all against the abbat, said that he could not decide 
the question, but that the abbat must keep his pri- 
soner in safe ward till his return. The abbat had no 
prison for the purpose, and, as the time of the earl's 
return was doubtful, so wrought upon his feelings 
that he wrote again to his bailiff, ordering a more 
thorough investigation, especially on the last point ; 
and allowed the abbat to have the liberty which lie 
claimed of using his own court till the earl's return^ 
provided it were without prejudice to the earl's right, 
if it should prove that he had any. The thief was, 
therefore, to be tried in the abbat's court, and hanged, 
if necessary, on the earl's gallows. And immediately 
afterwards he was tried in full court at Up-Wimborne, 
the earl's bailiff being there only as one of the people, 
and, no defence being offered, was convicted, and 
hanged accordingly. 

' Richard de Clare had been a 
minor for a considerable number of 
years, during which time the lands, 

&c. bad been under the charge of 
Hubert de Burgh. 





Vicarages. We find frequent mention of the establishment of 
vicarages in various parts of the country, — one of the 
points against which the convent was continually striv- 
ing, as tending, of course, to diminish its influence. This, 
doubtless, had a good deal to do with the ill feeling of 
which there are so many traces, which existed between 
the abbey and the bishops of Worcester. Even in their 
own church of Tewkesbury, and in that of St. James's, 
Bristol, which was little less in the power of the abbey, 
the bishop of Worcester attempted to place a vicar (p. 

Contemporary events, both locally and generally 
interesting, are continually mentioned. The forcible 
intrusion of an archdeacon of Llandaff by the king's 
proctors, though another had been nominated by Richard 
of Clare as lord of Glamorganshire, — acquiesced in by 
his nominee because he had not yet received seisin 
of his lands in England (p. 131) ; the riot at Cambridge 
between the clergy and townspeople in 12-i4<, the very 
same year that saw the disturbance between the Jews 
and scholars at Oxford ^ (p. 184) ; the robbery of plate, 
books, and horses from the parson of the neighbouring 
village of Ripple (p. 135) ; the borrowing of 100 marks 
by t])e convent of the Jews ^ for Richard de Clare, to 
enable him to go on pilgrimage to the tomb of the arch- 
bishop at Pontigny (p. 137) ; the account of the Pas- 
toureaux, and their annihilation in 1251 (p. 145); the 
demand of Richard of Clare for money for his daughter's 
marriage portion, although no bridegroom had been fixed 
upon (p. 146) ; the art with which the bishop of Wor- 
cester's scrutiny into the condition of the convent was 
evaded — "ars arte deluditur," is the chronicler's expres- 
sion (p. 146), though the bishop came a second time (p. 

• See the preface to Grosseteste's 
Letters, p. Ivii. 

■■^ In p. 148 will be found the 
mention of the payment of a debt 

to the Florentine merchants in Lon- 
don incurred by the convent for a 
certain Alan of S. Faith. 


152), and made a closer scrutiny, examining each indivi- 
dual separately ; the long account of the gift of abbat 
Thomas to the convent (p. 150), — may be mentioned as 
instances of this. 

The notices of the architectural history of the abbey 
are meagre and disappointing; besides the date (1102) 
of the entry of the monks into their new monastery, 
there is nothino; else mentioned but the dedication of 
the church by Theulfus in 1123 and by Walter de Can- 
tilupe in 1239; — the restoration or building of two of 
the chapels (pp. 106, 135), the consecration of various 
altars (pp. Ill, 118, 120), and the dedication of the bells 
in the tower by the bishop of Killaloe in 1224 (p. 68), 
and of those in the choir by the bishop of Kildare in 
124<1 (p. 119). There were fires in the monastery or in 
the neighbouring buildings in 1178, 1234, and 125G. 
The date when the ciiurch of St. Peter's, Gloucester, the 
nave of which was contemporary witli Tewkesbury, 
was begun, is mentioned, as also the destructive fire 
of 1102. 

The concluding portion is occupied by a full detail of The war 
the quarrels between the king and the barons: the letter Henry lir. 
of the barons to Pope Alexander IV. against the king's and the 
Poitevin relations is given at length, as also the award 
of S. Louis, which satisfied neither party. The chro- 
nicler, who has a very decided bias towards the popular 
side, (as the monastick annalists almost always had,) 
says that S. Louis first inclined to the barons, but was 
induced to change by the serpentine fraud of the English 
queen. The MS. is imperfect and breaks off in the middle 
of a very curious letter of advice to the barons, just be- 
fore the war broke out, warning Simon de Montfort for 
some parts of his conduct : " With what face can he 
" confer John Hansel's lands on his own son, and do 
" things of this kind, which will most certainly meet 
" with retribution?" and hinting that the French king is 
very ready to enter England if any opportunity ofiered. 
The barons are also exhorted to stand by each other. 


Errors "piie annals are not free from errors, though these 

in the . . ' t3 

Tewkes- generally occur in the earlier years, and are not of 

•^ury areat importance. There can be little doubt that less 

annals. o i 

care was always taken in transcribing the earlier years 
from a borrowed MS., than when the contemporary 
events were written down from year to year, probably 
by the actual composer of the narrative. Thus, in 
p. 45 the bishop of Worcester is called 2'heulfus, and 
two lines below Theoldus ; pp. 47, G6, we have Gestricc 
for Cicestrioi, and the reverse error in p. 59; in p. 51 
Salopeshiria is put for Sareshiria ; p. 52, the abbat 
of Ramsey is called Richard instead of William ; so, 
p. 53, we have Walterus instead of Waleranus. The 
bishop of Bath is Savarus in p. 55, and Savaricus in 
p. 57. In p. 56 we have Eboraci for Ebroici ; and, 
p. 62, Sanctce Lucioi Virginis for Sancti Lucce. Indeed 
there are frequent mistakes in proper names : thus, pp. 
67, 70, the archbishop of Dublin (Henry of London) 
is called Henry Comin, while the surname Comin 
really belonged to the previous archbishop, John. In 
p. 72 we have Robert de Norhwold for Hugh, and in 
p. 112 Stathford for Raleigh. Sometimes the same event 
is mentioned twice, — for instance, in p. 68 within twelve 
lines mention is twice made of the death of John 
Pherd, bishop of Ely ; the second mention is one of 
the passages where the chronicle agrees verbally with 
the Worcester Annals. So the election of Robert de 
Bingeham to Salisbury is mentioned, p. 70, and repeated 
p. 72 ; and the death of Richard Marsh, bishop of 
Durham, which is given correctly in p. 68, under the 
year 1226, is repeated incorrectly under the year 1228 
(p. 72). This probably arose from two different 
authorities being followed, the latter of which supposed 
the year of his death to be the same with that of his 
successor's election, Richard Poor. In p. 159 Grosseteste 
is stated to have been actually canonized, an error 
arising from the fact that an attempt to obtain his 
canonization was made. 


Some errors may be put down to pure carelessness 
on the part of tlie scribe ; thus the prior of Tewkesbury 
is called Hervey in p. 106, though his name, Henry, 
is given distinctly in p. 86. In p. 107 we have the 
curious error Sic se teste for Groseteste ; prior Can- 
tuarice for subprior Cantuarim, in p. 83 ; " corpus 
" Roherti abbatis," p. 120, for Petri. 

I have spared no pains in endeavouring to identify all 
the persons mentioned. This has not been possible in 
some cases : for instance (p. 143), an abbat of Cirences- 
ter is mentioned as dying in 1250 ; now Hugh de Bamp- 
ton died in 1238, and Roger de Rodmerton, his successor, 
in 1266. It is probably an error altogether. So the arch- 
deacon of Gloucester in 1254 (v. p. 155), is unknown, 
unless he be the Thomas mentioned in p. 137 as being 
appointed in 1248. 

On the whole, this chronicle must be regarded as a 
very curious and valuable contribution to the history 
of the time. 

The third chronicle contained in the present volume is Annalcs de 
the well known Annals of Burton, printed m Fulman's "Burton, 
volume of Rerum Anglicarura Scriptores, and which has 
for long been found one of the chief sources for the 
history of the time. I have already stated how carelessly 
in many respects Fulman's work was done.^ The chronicle MS. Cot- 
is now printed from the MS., the only one known to ton,yespas. 
exist, in the Cotton Collection in the British Museum. 
It is a quarto, on parchment, containing ninety-seven 
leaves (besides two blanks), in double columns, witli 
thirty-eight lines in each, in a clerk's hand of the 
fourteenth century. Tlie first few leaves are in an earlier 
hand, probably of the thirteenth century. The headings 
and initials are rubricated througliout. 

' In p. 300 (Fulman, p. 219) the I runt" is omitted by Fulman, though 
■whole paragraph " Orta . . . recepe- I the heading is kept. 


Abbey of The abbey of Bnrton-npon-Trent, in Staffordshire, 
was founded by Wulfric Spot in 1 004/ as our annalist 
tells us at the bes^innino; of his chronicle. The church, 
which was dedicated to the Blessed Virgin, and to the 
Irish saint Mod wen na, was not begun, according to the 
annals, p. 186, till 1114. The first abbat was a certain 
Account of The chronicle begins in the year 1004 with the 
of Burton ^ charter of foundation of the monastery ; the notices 
of events are very brief till the year 1189, consisting 
chiefly of the names of the abbats of Burton, and the 
dates of the foundation of neighbouring monasteries. 
In the year 1189, in speaking of Richard I., the 
chronicler says, " Quantus etiam fuerit si quis scire 
" voluerit, legat chronica magistri Hugonis de Hoveden ;" 
and from this year to the year 1201 the annals are 
simply a series of extracts from Hoveden, with occa- 
sionally slightly different matter (now and then a name 
being introduced), and v^nth the insertion of the succes- 
sion of the abbats of Burton. The name Hugo given 
to Hoveden, instead of the usual Roger, is worthy of 
remark ; the compiler seems to know nothing of Bene- 
d ictus Abbas. I have edited this portion exactly in the 
same manner as the portion of Bartholomew de Cotton's 
history which is taken from Roger of Wendover or 
other historians. A curious instance both of the care- 
lessness with which these compilations were made, and 
of the necessity of tracing them to their original sources, 
may be seen in p. 193, 1. 3. Here, by the omission of 
the sentence given in the note, the whole is made non- 
sense ; Fulman, however, though with Hoveden before 
him, as may be seen by his note (p. 253, note b), alters 
the plural sint to the singular sit, without a hint of what 
the MS. reading is, and as if he supposed sense was 
thus obtained ! 

' Bromton (Twysden, col. 885) says 1002. 


Under the year 1211 is then given the very curious 
supposed dialogue between king John a,nd the papal 
atnbassadors, far more fully than is found in the Wa- 
verley annals, though the last probably obtained it from 
the same source. And from this point the chronicle takes 
its own character and keeps it throughout, becoming 
cliiefly a collection of documents written out in full, and 
connected with notices, very short and meagre for the 
most part, excepting in such as relate to the affairs of 
the monastery or the neighbourhood of Burton itself 
Some of these documents are also found in Matthew 
Paris ; but by far the greater part have been only pre- 
served to us by this MS. I have given <a complete list 
of them at the end of the preface, and thus it will be 
necessary to speak of only a few of them in particular. 
The short narratives connecting the publick documents 
consist chiefly of the succession of abbats of the 
monastery, the deaths of bishops and nobles, and 
similar entries. The documents are for the most part 
very curious and valuable ; we may instance in par- 
ticular the account of the Tartars by Peter, archbishop 
of Russia, especially interesting as showing what the 
belief of their origin, religion, and manners was ; the 
letter concerning the ravages and defeat of the Pas- 
toureaux in 1251, which Adam de Marisco sent to 
Grosseteste (p. 290) ; and the very remarkable articles 
of inquiry into the life and conversation of the clergy 
and laity throughout the country in 1253 (p. 307). The 
minuteness with which the habits of the laity must have 
been scrutinized, if these were ever carried out, gives 
a singular picture of the time. Many of the documents, 
as might be expected, concern Burton and its neigh- 
bourhood alone ; meteors, storms, and floods, and minor 
events, such as the capture of a large sturgeon in the 
neighbourhood, come in for their full share of remark. 
In particular there is a long account of an investiga- 
tion as to the persons upon wliom the duty of repairing 




the bridge at Egginton over the Dove devolved. It had 
been asserted that this was the duty of the abbey ; 
the verdict, however, freed them from the necessity, 
and declared that no one was bound to do it. 

There are, however, occasionally full and interesting 
details of events of the highest importance : for instance, 
the account of the pilgrimage of Henry III. and his 
queen to Pontigny in 1254, their brilliant reception 
by S. Louis and the French nobles, and the assem- 
blage of kings and queens at Paris ; the progress of the 
justices itinerant throughout the kingdom at various 
times ; and the very lengthy and circumstantial account 
of the supposed crucifixion of the boy Hugh, afterwards 
canonized, by the Jews at Lincoln in 1255. The en- 
deavour to save some of the unhappy persons who 
were accused of this the chronicler puts down to the 
Dominicans, in contradiction to Matthew Paris, who 
gives the credit of it to the Franciscans. He speaks 
of their consequent loss of influence and sufferings from 
actual hunger in consequence. After all they failed in 
their object; and after a large number of these Jews had 
suffered, the rest were saved (much to the chronicler's 
disgust) through the influence of Richard of Cornwall, 
to whom the Jews had given enormous sums of money 
for this end.^ This differs very decidedly from Matthew 
Paris's account ; — as he states that the friars were suc- 
cessful in their efforts, and says nothing about Richard 
of Cornwall. His interference is mentioned twice by 
the Burton chronicler (pp. 348, 371), who is probably 
following two separate authorities. 

The affairs of Sicily, and the attempt of the pope to 

' There are many proofs through- 
out the annals of the unhappy 
condition of the Jews. For in- 
stance, in p. 308, one of the arti- 
cles of inquiry in 1 2,5.3 is " Whether 
" the Jews arc living anywhere 

" where they were not accustomed 
" to live ?" In pp. 330, 338, in- 
quiry is to be made •' into the 
" chattels of slain Jews." See also 
pp. 418, 451, 478. 


place the crown on the head of Edmund, the younger 
son of Henry III., occupy a considerable space. The 
arguments of the clergy and laity against the expedi- 
tion are given at length (p. 887), as also the letter of 
the Sicilian nobles to Henry III. We do not find so 
much respecting Lichfield as might have been expected ; 
the ai-ticles of visitation for the diocese, however, are 
given, and there is an interesting account of the pro- 
ceedings on the resignation of bishop Roger de Weseham, 
and the election of Roger de Meuleng. 

But by far the most interesting and valuable portion The Pro- 
of the chronicle is that which relates to the Provisions I^^'i'"^, "^ 


of Oxford, and the revolution which, in fact, almost 
dethroned the king. Beginning with the petitions of 
the barons at Oxford (p. 489) and (p. 443) a letter from 
some one who was present at the parliament at Oxford 
in 12.58, the flight of the Poitevins and the conduct of 
the king and prince Edward are described ; and then fol- 
lows a most important collection of documents containing 
the regulations and oaths forced upon the king and those 
who still sided with him. These are given in their ori- 
ginal language, French,^ and I believe are the only copies 
of them known to exist. The chronicler gives no sisn 
of a bias on the side of the barons, and, indeed, he 
mentions the appeal against them to prince Edward, 
the earl of Gloucester, and the others sworn of the 
council at Oxford, by the '' Communitas bacheleri^e 
" Anglise," i.e., the esquirehood of England. This is 
entirely contrary to the usual feeling of the monastick 
chroniclers. The very interesting letter (just mentioned) 
which gives a detailed account of the proceedings 
at Oxford, ends with a mention of the difiiculties that 
lay before the barons, and the ferocity of their way of 

' A translation of these is given j H. T. Kiley, Esq., for much kind 
in pp. 501-510. I am indebted to 1 assistance in these. 


proceeding. His last wisl), however, is for a good end 
for tlieiu : " utinara bonum finem sortiantur." 

The volume, which is imperfect, ends soon afterwards 
in the year 12G3, the last entry being the attempt of 
Henry III. to quash the Provisions of Oxford. The 
scribe who wrote the only MS. which we have, seems 
to have exercised some sort of editorial supervision — ■ 
for instance, in mentioning the tallage imjiosed by the 
legate Otho in 1240 (p. 257), he refers to the subse- 
quent mention of this under the year 1255 (p. 306), 
wdiere a recapitulation of all the exactions during the 
reign of Henry I IT. is given. 

There is no doubt that this is one of the most valuable 
collections of materials for the history of the time that 
we possess. 

I have spared no pains in endeavouring to identify 
all the places and names mentioned throughout the 
chronicles. A collation of the pages of Gale's edition 
of the Margan annals, and Fulman's of the Burton 
annals, has been added at the end, to facilitate reference, 
as these editions are not unfrequently referred to by 
the pages. A general index will be given to all the 
chronicles contained in the present collection, as being 
far more convenient and far more valuable than if 
each chronicle or volume v/ere indexed separately. 

December 11, 18G3. 


Annals of Tewkesbury. 

A.D. rage 
1228. Account of the cassation by the Pope of the election 

of Walter de Eynesham to the see of Canterbury - 71 

1236. Confirmation of Magna Charta, a. 21 Henry III. - 103 
1258. Letter of the barons to Pope Alexander IV., against 

the Poitevins - - - - - 170 
1263. Award of S. Louis, annulling the Provisions of 

Oxford - - - - - - 177 

,, Anonymous letter of advice to the barons - - 179 

Annals of Burton. 

1004. Subscriptions to the charter of foundation of Burton 

Abbey - 183 

1197. Assize of Measures . . - . . 192 

1198. Letter of Pope Cselestine III. respecting the monks 

of Coventry - - - - - - 19'i 

,, Manner of electing the Emperor of the Romans - 196 

1199. Statutes concerning the price of wine - - 200 

1200. Terms of peace between France and England - 203 
,, Law respecting debts due to the Treasury - - 206 

1211. Conference between John and the Papal Ambas- 
sadors - - - - - - 209 

1214. Letter of Pope Innocent III. to John - - 217 

,, Charter of submission of John - - - 218 

,, Charter of John to Archbishop Langtori - - 221 

,, Charter of John of the tribute to Rome - - 222 

1224. Magna Charta, 9 Henry III. - - - - 225 

,, Charta de Forcsta . . - - . 232 

1226. Charter of liberties given to Burton Abbey - - 236 

,, Charter given to Burton of a fair and mai'ket at 

Bromley 237 

Charter to Hubert de Burcrh - - - - 237 


A.D. Page 

1227. Letter of Pope Gregory IX. (1232), complaining of 
the treatment of his letters and messages, and the 
Bomaus beneficed in England - _ - 239 

,, Bull of Pope Gregory IX. (1232), for a general visi- 
tation of monasteries _ _ . . 243 
1229. Confirmation by Henry III. of the grant of Richard I. 

to the bishops of Coventry - - - - 244 

1234. Confirmation of the liberties of the church of "West- 

minster .---.. 246 

1235. Laws of Merton and Kennington - - . 249 
1237. Grievances of the clergy presented to the king for 

redress --.--- 254 

1244. Letter from the patriarch Robert of Jerusalem to 

Pope Innocent IV. respecting the Carismiaus and 

the battle of Gaza - ... - 257 

,, Letter of Innocent IV., summoning the English 

abbats to the council of Lyons . - - 263 

,, Letter of Innocent IV. against the Anti-Pope in 

Bohemia .-_-.. 264 
,, Answer of the English clergy to the Pope's demand 

for assistance against the Emperor Frederick II. 265 

1245. Decrees of the council of Lyons for the Crusaders - 267 
,, Account of the Tartars by Peter, archbishop of 

Russia, at the council of Lyons ... 272 
,, Letter from Henry III., enclosing a bull of Imio- 
ccnt rV. granting exemption from the ordinary's 
jurisdiction to royal chapels ... 275 

,, Letter of Innocent IV. to the bishop of Lichfield, 
against certain rectors who have abused the above 
privilege -.-.-_ 275 

1246. Demand of Innocent IV. for a moiety of ecclesias- 

tical profits for three years - . - 276 

,, Letter from the English clergy to Innocent IV. on 

this demand - - - . . 278 

,, Objections of the clergy to the Papal exactions - 280 
,, Letter from the English nobles to Pope Innocent IV. , 

exhorting him to remedy the oppressions of the 

country .--... 283 

,, Grievances of the kingdom of England stated by the 

nobles to the Pope ----- 284 

1250. Letter of the Patriarch of Jerusalem on the capture 

of S. Louis - - - - - - 285 

Will of the Emperor Frederick II. - - - 289 

1251. Letter of [John dc Parma?] to Adam de Marisco 

concerning the Pasteur eaux - - - 290 

IN THP: present volume. XXXV 

A.D. Page 

1251. Letter from Pope Innocent IV. to Henry III., con- 

cerning the Holy Land . - - - 293 

,, Letter from the Patriarch of Jerusalem to the Queen 
Dowager of France on the safety of S. Louis, and 
the war between the Sultans of Aleppo and Cairo 296 

1252. Articles of ecclesiastical inquiry in the diocese of 

Lichfield and Coventry - - - . 296 

,, Letter from Pope Innocent IV. to Henry III., 

urgiug him to carry on the crusade - - 298 

,, Decree of Innocent IV. that the greater procurations 

are not to exceed four marks - - - 300 

,, Letter of Innocent IV., sent on by the persons ap- 
pointed to carry out this decree - - - 301 

,, Decree of the Third Lateran Council " Qualiter 

" preelati debeant cum subjectis hospitare " - 301 

,, Indulgence of Innocent IV. to the bishops of the 
province of Canterbury on the exemption of parish 
churches from prociu'ations . - _ 302 

,, Bull of Innocent IV., as to the visitation of the 

Metropolitan ----- 303 

,, Absolution of the dean and chapter of St. Paul's and 
others, who had been excommunicated for resisting 
the archbishop's visitation - - - - 304 

1253. Excommmiication of the infractors of Magna Oharta 305 
,, Articles of inquiry throughout England into the life 

and conversation of the clergy and laity - - 307 

J, Letter of Grosseteste to Innocent IV., refusing to 
admit his nephew into a canonry in Lincoln 
cathedral ------ 311 

,, Letter of Innocent IV., on provisions - - 314 

1254. Confirmation by Innocent IV. of the excommunica- 

tion of the infractors of Magna Charta - - 318 

,, Letter of the dean of Lincoln, reciting the Pope's 

bull of confirmation - - - - 320 

,, Letter of Innocent IV., on the respective ages of 

himself and Henry III. - - - . 324 

,, Letter of the bishop of Norwich to the dean of 

Christianity at Stafford, in execution of the grant 

of a tenth of ecclesiastical property to Hemy III. 

for three years ----- 325 

,, Letter from the same to the sub-prior of Burton, for 

the same purpose ----- 326 
,, Answer of the sub-prior of Burton - - - 327 

,, Articles of inquiry before the justices itinerant at 

Lichfield - 330 


A.D. Page 

1 254'. Letter of Pope Alexander IV. to archbishop Boniface, 

announcing his election - . - - 833 

1255. Articles of inquiry before the justices itinerant at 

Stafford 337 

Letter of Alexander IV. to Hem-y III., offering the 

crown of Sicily to Prince Edmund - - 339 

Commission to Rustand, the Pope's chaplain, for a 

crusade against Manfred, king of Sicily - - 350 

Letter of Rustand, appointing Alexander, canon of 

Hereford, and William de Eos, as his deputies - 353 
Letter of Rustand, requiring the tithes from manors 

and baronies to be paid up - - - - 351 

Letter of William de Ros, on the execution of the 

papal mandate respecting tithes for the criisadc - 351- 
Manner in which the tithes are to be collected and jiaid 35C 
Grievances of the clergy, of the archdeacom-y of 

Lincoln, respecting the taxation, brought forwai'd 

at the Parliament at Westminster - - - 3C0 

Grievances of the clergy of the diocese of Lichfield 

and Coventry ..... 3C2 

Letter of Rustand, on the taxation ... 363 
Recapitulation of the exactions during the reign of 

Hem-y III. 364 

Assessment of the abbey of Burton - - - 365 

Taxation in 1254 by the bishop of Norwich, with the 

amount paid by Burton ... - 3G6 

Letter from the magnates of the kingdom of Jerusa- 
lem to Henry III., praying for assistance - 368 
Letter from Boemuud, prince of Antioch, to Henry 

III., on the Turcomans .... 369 
Inquiry into the property of the abbats of Burton 

beyond the Dove (Suit of Mickleover) - - 372 

1256. Briefs and inquests as to whose duty it was to repair 

the bridge at Egginton over the Dove - - 372 

,, Assize of bread, wine, and beer ... 375 

,, Letters of the chapters of Lichfield and Coventry to 
archbishop Boniface, requesting the confirmation 
of the election of Roger de Meuleng as bishop of 
Lichfield - - - . - - 377 

,, Account of the election - - . - 379 

,, Assent of the king to the election - - - 380 

,, Letters of confirmation of the election by the arch- 
bishop - - - - - - 380 

,, Inquisition of the official into the diocese during the 

vacancy --.... 382 




1256. Brief summoning the abbat of Burton to London - 384 
,, Letter of the arobbisbop of Messina, with tbe Pope's 

recommendation, and demand for money - - 385 

,, Reasons of tbe clergy and people against tbe Sicilian 

undertaking - . . _ _ 337 

,, Autbority given to tbe legate Rustand - - 388 

,, Demand of procurations from tbe arcbdeacons by 

tbe arobbisbop of Messina - - - - 389 

,, Demand of Henry III. for tbe payment of bis debts 

to tbe Pope in tbe matter of tbe kingdom of Sicily 390 
,, Reasons of tbe bisbops and clergy against tbe pay- 
ment - - - - - - 390 

,, Letter of Ricbard of Cornwall to tbe arobbisbop of 
Messina, announcing bis election as king of tbe 
Romans --.-__ 391 

1257. Letter of Ricbard of Cornwall to Prince Edward, 

giving an account of bis voyage, and coronation 
at Aix-la-Cbapelle ----- 392 
„ Oath of tbe king's councillors - . - 395 

,, Letter from tbe Sicilian nobles to Henry III. - 397 

,, Answer of Henry III. to tbe Sicilians - - 398 

,, Letter of Henry III. to Jobn de Ebulo, promising 

bis assistance in Sicily tbe next summer - - 400 

,, Letter of Henry III. to Tbomas of Aquino, respect- 
ing tbe Saracens in Lucera - - _ 400 
,, Letter of tbe official of tbe arcbdeacon of Stafford, 

respecting tbe convocation to be beld in London - 401 
,, Subjects to discussed at tbe convocation - - 402 

J, Articles for inquiry in tbe convocation - - 403 

,, Deliberations on tbe articles - - - - 404 

,, Decisions of tbe convocation on tbese - - 406 

1258. Tbe Pope's commission to bis nuncio Arlot - - 409 
,, Summons to tbe convocation at Merton - - 411 
,, Articles agreed on at Merton - - _ 412 
,, Grievances formerly stated by bisbop Grosseteste - 422 
,, Privileges of t-be clergy compiled by Robert de 

Marisco, by order of Grosseteste - - - 425 

,, Letter of tbe Pope in favour of tbe Dominicans in 
tbeir disputes witb tbe University of Paris, witb 
tbe deprivations of William de S. Amour, Eudes 
of Douai, Nicbolas, dean of Bar-sur-Aube, and 
Cbristian, canon of Beauvais - - - 430 

,, Letter of Hybert, prior of tbe Dominicans, on com- 
plaints against tbem of usurping tbe functions of 
tbe parocbial clergy, witb regulations for tbeir 
future conduct . - - . _ 434 



A.D. Pago 

1258. Kegulations for regents at Oxford who transgress 

the statutes ------ 436 

,, Letter of Innocent IV. (1253), demanding a canonry 

in Lincoln cathedral for his nephew - - 436 

,, Petitions of the barons at the parliament at Oxford - 439 
,, Letter from one who was present, describing the 

proceedings of the i^arliament at Oxford - - 443 

,, The Provisions of Oxford, with the oaths of the 
barons, &c., and the names of the sworn coun- 
cillors, &c. (French) ... - 446 
,, Times and manner of holding parliaments (French) - 452 
,, Names of the castles, and their guardians - - 453 
,, Charter of Henry III., that justice shall be done by 

the sheriffs without bribes (French) - - 453 

,, Charter of Henry III., confirming the acts of the 

council (French) ----- 455 
,, Writ to the sheriffs, to make inquiry into excesses 

committed in their several counties - - 45 

,, Letter from the barons to the Pope, against the 

Poitevins ...--. 457 
,, Letter from the nuncio to the Pope, giving an account 

of the conclusion of peace between the king of the 

Romans and the kings of France and England - 461 
,, Letter of Richard, king of the Romans, to the Pope, 

against Alphonso X., king of Castile - - 466 

1259. Letter of the Pope to Richard, king of the Romans, 

in answer ------ 469 

Provisions of the twelve barons (French) - - 471 

Instructions for escheators - - - - 479 

Provisions of the twelve barons (Latin) - - 480 

Articles of inquiry in monasteries - - - 484 

Letter of Pope Alexander IV. to the barons, in answer 

to their complaints respecting papal provisions - 487 

1260. Letter of the Grand Master of the Templars con- 

cerning the Tartars ----- 491 
,, Letter of Pope Alexander IV. respecting the Tartars 495 


Page 51, 1. 5 from bottom, for uscepit read suscepit. 

„ 87, note ^ This should be, quQ quia, MS. 

„ 1 1 9, note ^, for Derry read Kildarc. 

„ 124, 1. 26, for Petri read Philippi. 

„ 144, 11. 22, 23, for Bonrugge read Bourugge. 

,, 145, 1. 15, margin, for Pastoremix I'ead Pastoureaux. 

„ 148, note ', for ahhati read ahbatis. 

„ 158, 1. 10, for Wyttunc read Wyltune. 

„ 161, 1. 5, margin, add/. 56. 
„ „ 1. 31, for de read /e. 

„ 180, note ', for Sahino read S. Sabina. 

„ 242, 1. 7, margin, for iv. read 4. 

„ 304, note ■*, for Gale read Fulman. 

„ 333, 1. 1, margin, for 1245 read 1254. 

„ 462, 1. ult., for Wasconiaa, te read Wasconiam, et. 

„ 471, 11. 5, 19, consilio, sic MS., but read concilio. 



Page 304, 1. 12, for Reims read Reims, i.e., la Rcole, in Gascony, and 
correct the Index in consequence. This passage has been so frequently 
quoted, and always ■with this blunder, that I am especially anxious it 
should be corrected. I am indebted to the Eev. J. Glover, vicar of 
Brading, for pointing it out to me. 







MS. TRIN. COLL. CANT. 0. 2. 4. 



MLXVI Auuo ab Incarnatione Domini cometa appa-pi- 
ruifc. Obiit sanctus rex Edwardus, vir simplex et ^e^jj^t'i^^l^f ^" 
rectiiS; acceptus tarn Deo qiiam liominibus : regnavit Edward the 
autem in summa pace et gloria fere xxiv. annis. ^^^^^' 
Monasterium Sancto Petro constriixit ad occidentalem 
plagam iirbis Londonise, in quo gloriose requiescit. 
Et quia virgo decessit, regia stirpe fere toto a Danis 
deleta qui regnum prius occupaverant, Alfredo (|uoque 
fratre suo a comite Godwino extincto, cum potiorem • 
heeredem non liaberet, Willelnio duci Normannorum 
consobrino suo, regnum Angline testamento tradidit. 

Eodem anno, idem Willelmus cum Normaunis in Battle of 
Angliam vcnieus, victo et ocoiso rege Haraldo, gravi q^^^ ™f^' 
prselio apud Hastinges die Sancti Calixti, qui regnum Coronation 
indebite cum perjurio invaserat, quique ante paucos «f William. 
dies infelicis pugnse illius, regem Norwagise Haralduni 
et Tostium comitem Nordanhimbrorum fratrem suum, 
contra se venientes, bello prostraverat et occiderat, 
totius insula? imperium obtinuit, et solemniter die 
Natalis Domini apud Westmonasterium coronatus est. 
Iste nobile ccenobium Sancto Martino fecit, quod ab 
eventu belli ibi commissi, de Bello nominavit. 

MLXIX. Fuit belluni in Bleoduna, et ?edificatum est Battle at 
castellum Gwent a reofe Willelmo primo. Blaydon 

MLXX. Obiit Edvvinus dux Nordanhimbrorum. Death of 

f> EdAvin. 


A.D. 1705. 
Death of 
p. 2. 


Tire iit 
Aug. 18. 

Death of 



Death of 
William I. 

of William 


Nov. 30. 

Death of 

Storms and 
their con- 
at Winch- 
p. 3. 

MLXXV. Obiit Editha regina. Rogerus ^ et Radulfus 
de Waer - voluerunt tradere regem Willelmum primum. 

MLXXVI. Weldeofus dux, Sywardi comitis filius, 
decollatiis est. Iste in pngna Eboracensi plures Nor- William of 

, , , , , Mahnes- 

marmorum solus obtruncaverat, unos et unos per ^^„ ^^ 

portam egredientes decapitans. P- *-"• 

MLXXX. Nimius fuit ventus in noete Natalis 

MLXXXi. In festivitate Sanctso Hcleuic magnum 
iucendium fuit Wintonias. Et tedificata est villa 
Cardivire, sub Willelmo primo rege. 

MLXXXlii. Obiit Matildis regina. 

MLXXXiv. Withbertus •'' Papa sedem accepit. 

MLXXXV. Terdalac rex Hibernire obiit. 

MLXXXVii. Obiit Willelmus rex Angiia3 senior viii. 
idus Septembris, anno I'egni sui xxi., comitatus Hi., 
Adtas lix. Corpus ejus sepultum est apud Cadomense 
coenobium in Normannia, quod ipse ?edificaverat. 
Eodem anno Willelmus regis Willelmi lilius coepit 

JMLXXXViii. Corpus sancti antistitis Nicolai, de 
Mirrsea civitate, in locum qui Barum dicitur ix. die 
mensis Maii trauslatuin est. 

MLXXXIX. Factus est tememotus iii. id. Augusti, ibid. p. 
unde totam Augliam tremor invasit ; cernebantur "'^^*' 
iiamque iBdificia cminus rcsilire, et mox pristino modo 
residcre. Secuta est inopia fructuum, tarda maturitas 
frugum, ita ut ad festum Sancti AndretB vix messes 
reconderentur In liorreis. Hoc anno obiit et Lanfrancus 
Cantuariensis archiepiscopus, et Alanus comes Rufus.*' 

Mxcr. Tumultus fulgurum et motus turbinum erant. 
Denique id. Octobris apud Wiuchelcumbo ictus de 
crelo einissus, turrim ecclesias tanta vi impulit, ut ad 

' Koger de Britolio, earl of Here- 

- Ralph de Wahcr or Guader, 
earl of Norfolk. 

^ This is Guibert, the anti-pope, 
■«ho was installed in the Laterau in 
this year. 

* Count of Britannv. 


William of modum gTOssitudinis Immanse foramen aperiretur, perA.D. i09i. 
bury, ii." ^uod iiigressus trabem maxiinam adeo perculit, ut 
p. 505. fragmina per totam spargerentur ecclesiam : quin et 
Crucifixi caput, cum dextra tibia et imagine 
Sanctse Marige, dejecit ; secutus est foetor teterrimus, 
hominum naribus intolerabilis. Hie quoque inter se 
invicem venti dissidentes, quod dictu mirum est, tarn 
vehementer xvi. kal. Novembris flare coeperiint, ut 
plusquam sexcentas ^ Londoniae domos efFregerint : in London, 
cumulabantur ecclesise cum domibus, macerife cum 
parietibus. Majus adhuc scelus ventorum furor est the church 
ausus, nam tectum ecclesiae Sanctre Marise qua^ ^ '^^' 
dicitur ad Arcus, pariter sublevavit, et duos ibi 
homines obruit. Ferebantur per inane tigna cum 
trabibus, e quibus tigna quatuor sex et viginti pedes 
longa, cum in strata publica forte cecidissent, tanta 
vi in liumum impacta sunt, ut vix quatuor pedes 
extarent ; et quia nullo modo poterant erui, jussa 
sunt ad planitiem terrse succidi, ne impedimento essent 

Mxcii. Apud Salesberiam, tectum turris ecclesise and at 
violentia fuhninis omniuo disjecit, quinta die postquam " '^ ^^'^' 
dedicaverat earn Osmundus episcopus. Et Remigius 
episcopus Lincolnise obiit. 

MXCiii. Tantge fuerunt inundationes pluviarum, 
tanta tempestas imbrium, quanta nulla meminerat 
ffitas. Hyeme vero succedente ita fluvii sunt congelati, 
ut pervii equitantibus, et plaustra ducentibus essent. 
Eodem amio Anselmus ad arcliiepiscopatum Cantuarise archbiTho 
electus est, et Robertas ^ ad episcopatum Lincolnise, et of Canter- 
monachi episcopatus Wintonise novum intravere coeno- ^^' 
bium, vi. kal. Aprilis. Eodem quoque anno translata Malcolm 
sunt corpora sanctorum ,Swithuni et Etiielwoldi epi- IH-. king of 

scoporum ad prasfatum coenobium, et id. Novembris and queen 


' sexcentas'l MS. sexcentos. ] -' Robert Bloet. 


p. 4. 

of the 

Urban II 

A comet. 

A.D. 1093. occisus est Malcolmus rex Scoti.T : et mense eodem 
obiit Margareta regina. 

MXCiv. Propter tributa ause rex Kufus, in Nor- William of 
mannia positus, Anglis indixerat, agricultura defecerat, ^ury, il. 
quam e vestigio fames est subsecuta, famemque mor- P- ^OG. 
talitas hominum adeo crebra, lit deesset moritiiris 
cura, mortuis .sepultura. Tunc etiam Walenses in Nor- 
niannos efferati, Cestrensem pagum, parteinque Soropes- 
birine vastaverunt ; Angleseiam armis obtimierunt. 

MXCV. Commotio fuit stellarura, et obiit Wlstauus 
Wigorniensis episcopus. 

MXGVI. Moritur Willelmus episeopus Dunehnensis, 
et hie' commotio hominum. Eodem annoUrbanus Papa 
concilium tenuit, et iter Hierosolymitanre expeditionis 

MX c VII. Sexto non. Octobris stella cometes apparuit 
XV. diebus, majorem criueui emittens ad Orientem, 
minorem versus Euro-austruni. Apparuerunt et aliae 
stellse, quasi jacuhx inter se emittentes. Ille fuit 
annus quo beatus Anselmus, tempore regis AVillelmi 
secundi, Romam primo perrexit, pra^sidente tunc sedi 
Apostolicte Papa Urbano. 

Mxcviii. Rex Noricorum nomine Magnus, cum 

Northmen H^^^aldo filio Haraldi quondam regis Angliae, Orcades 

defeated, insulas, et Mevanias,'^ aliasque in Oceano positas armis 

cepit, jamque per Angleseyam ad Angliam properabat. 

Sed occurrerunt ei comites Anglia3 duo, Hugo^ sciHcet 

Cestrensis, et Hugo Scropesbiriensis,* et armis eum 

expulerunt. Corruit ibi Hugo Scropesbiriensis, eminus 

liasta pcrfossus. Et Antiochia a Christianis capta est, 

September et in nocte Sanctorum Cosmai et Damiani claritas de 

" crelo refulsit coruscans ut dies. 

Capture of MXCIX. Fluctus marinus per Tamesim flumen ascen- 
Jerusalem. ,|yj^g^ villas multas cum liominibus mersit. Eodem 

goes to 

The inva- 

" hie'] so MS. Gale reads y?/. 
- Man and Anglesey. 

^ Hugh of Avrauclies. 
* Hugh de Montgomery. 


William of anno Jerusalem a Christianis capta est, idus Julii. Et A.D. 1099. 
blry'u' P^P*'' Urbanus obiit, cui successit Papa Pascalis. ThTir'' 

p. 500. MC. Multa contigerunt adversa : illud vero maxime 

liorrendum extiterat, quod visibiliter diabolua homini- 
bus apparuit in saltibua et devils, transeuntes 
allocutus. Pr?eterea in pago Berkeschire in villa 
Hamtestede, continuis xv. diebus fons sanguinem tarn 
ubertim manavit, ut vicinum vaduin inficeret. Hoc Death of 
etiam anno interfectus est Rex Angliae Willelmus ^^'i'^^'^l^- 
junior, rex Rufus vulgo vocatus, non. Augusti, anno 
regni sui xiii., cum esset annorum plus xl. Sepultus 
est Wintoniae. Suscepit autem regnum Anglise post Succession 
Willelmum frater ejus Henricus, filiamque Malcolmi ^ 

regis Scotine accepit uxorem, et Radulfum ^ episeopum 
Dunelmensem mittere fecit in cornpedibus. Eodem anno Restoration 
beatus Anselmus archiepiscopus, qui in transmarinis ^ "" °^^ """ 
exulaverat violentia regis Willelmi, ad sedem suam 
est reversus. Et Thomas archiepiscopus Eboracensis 

MCI. Radulfas episcopus Dunelmensis, de custodia Invasion of 
egressus est quarto nonas Februarii, qui fugiens in Nov- ^^^^^^ ^ 
manniam congregavit exercitum cum auxilio Roberti 
comitis, et in Angliam duxit xiv, kal. Augusti : quo 
exercitu Hanteschire valde prtedata est. Hie etiam 
ignem sacratum Jerosolymse contigit solito plus 
tardare, qui solebat annis singulis vigiliara Paschaj 

MCII. Wintonia combusta est xvi. kal. Junii, et l-'ires at 
xiii. kal. Junii arsit Glocestria cum monasterio : et ter and^" 
concilium magnum celebratum est apud Londoniam, v. Gloucester. 
kal. Octobris, duobus diebus, in quo depositi sunt Council at 
quamplurimi abbates. Et Robertus comes de Belesmo 
ab Anglia expulsus est, cum fratre suo Arnulfo. Et 
Rogerus cancellarius ad episcopatum Salesbirite 
electus est. 

llalph Flambard. 


A.D. 1103. MCiii. Sanctus Aiiselmus Cantuariensis archiepi- 

Second -, . .... . ^r • • • • 

visit of Scopus ad maxiraam instantiam regis Menrici piirni, 
Anselm to secunclo ivit Komam ad impetrandum a sede Aposto- 
lica confirmationem regiarum consuetiidinum, quas 
vocant avitas leges, et regias libertates ; sed impe- 
trare non potuit ; nee debuit, nee etiam voluit propter 
suam conseientiam. Quoeunque eniin nomine appel- 
lentur, nihil aliud sunt quara tyrannicfe abusiones, et 
diabolicfe adinventiones ad subvertendam ecclesias- 
ticam libertatem. Hae fuerunt causa) discordise inter 
regem Rufum et beatum Ansel mum, et exilii ejusdem ; 
fuerant et causa discordiae inter eum et regem Henri- 
cum primum, fuerant etiam causa discordise inter regem 
Henricum secundum et beatum Tbomam Cantuariensem 
P- ^- archiepiscopum, et septennis fere exilii, et multorum 

aliorum inalorum, et tandem martyrii ejusdem sancti 
sicut legitur in vita ipsius. 

Mock suus. MCiv. Apparuit tale signum ) (^ ( ab bora sexta 
usque ad lioram nonam vii. idus Junii in bebdomada 
Pentecostes, multis intuentibus et mirantibus qui tunc 
erant in curia regis Henrici primi apud Londoniam. 
Luna fuit eadem die decima. Eodem anno obiit Her- 
uualdus Landavensis episcopus centum annorum senex, 
eique successit Urbanus ab Anselmo Cantuariensi 
metropolitano consecratus, cum quo et alii duo epi- 
scopi sunt consecrati, scilicet Rogerus episcopus Sales- 
biria^ et Willelmus Giffiirdus episcopus Wintonia?. 

Mcv. Kalendas Martii Henricus rex perrexit in 

Normanniam, ibique demoratus est usque ad Pasclia 

pacifico, postea veniente festivitate sancti Jobannis 

May G. ante portam Latinam, die Dominico venit mane cum 

Bayenx exercitu suo ad civitatem Baiocensem, eamque com- 

burnt by |j|isg|(^^ q{^ ecclesias et plurimain hominum partem 

occidit; in sexta vero feria tradiderunt se populi illius 

civitatis suo dominatui atque ipsam civitatem. Post 

Aug. 27. hiBC, vi. kal. Septembris, in festivitate sancti Rufi 

martyris, reversus est in Angliam. Facta est ct eodem 


anno nimia inundatio fluctimm viii. kal. Februarii. a.D. hog. 
Nix quoque magna anno hoc cecidit. 

MCVI. Stella quae cometa vocatur apparuit xiv, kal. A comet. 
Mai'tii, in diebus regis Henrici primi Anglorum, in 
eadem nocte quae tunc prsecessit diem Veneris in 
parte dextra Zephyri qui Affricus nominatur, id est 
inter meridiem et oceidentem, qua3 nimis obscura et p. 7. 
parva intuentibus esse videbatur ; sed tamen coma ejus, 
id est radius, nimis longa et magna habebatur ; luna 
erat eodem die undecima ; et xxiv. diebus perduravit. 

MCVii. Ordinatio Rogeri episcopi Sarisbiripe. Hen- 
ricus Normanniam accepit, et Eobertus filius Hamonis 

MCViii. Girardus Eboracensis ecclesise archiepiscopus 
moritur, et prsesul Gundulfus.^ 

MCix. Obiit pise memorise Anselmus archiepiscopus Death of 
Cantuariensis. ^°''^™- 

MCX. [Obiit papa Honorius xvi. kal. Martii ; et in 
crastino, id est xv. kal. ejusdem, electus est Gregorius 
cardinalis Sancti Angeli in Apostolatum, qui et Inno- 
centius vocatus est.] ^ 

Mcxi. Obiit Robertus decanus Salesbiriensis. 

MCXii. Obiit Sampson Wigorniensis episcopus. 

MCXiii. Rex Anglia Henricus, collecto immenso Invasion of 
exercitu ex diversis Britannia? partibus, ad Walliam ^^^^^ j 
properavit, ut contra Grifinum Gwinedotum regem et 
Owein Powisorum regulum pugnaret. 

MCXIV. Wilfredus Menevensis episcopus moritur, 
cui successit Bernardus. In Hibernia autem fames Famine in 
indigenas adeo vehementer afflixit ut ubique per '^^^^'^^• 
regioncs dispersa?, atque ex maxima parte deletes sint. 
In Anglia vero duo archiepiscopi efficiuntur, Cantua- 
riensis ^ et Eboracensis '^ ; et Tamisia exsiccata est vi. 
idus Octobris. 

' Bishop of Rochester. i ^ Ralph of Escures. 

- Introduced incorrectly from the ^ Thurstan. 

year 1130. I 


A.D.1115. jyicxv. Henricus rex Ano-life transfretavit, ct dis- 
between cordia C'ommota est inter ilium et Lodovicum regem 
Henry T. Fi'ancoi'um. Cometa apparuit. 

and JjOuis _ ^ '^ ^ 

VI. of MCXYI. Filius reois Henrici iuratur ab omnibus 

4? ranee. Jjrpres patris fieri; et Robertus ^ Cestrensis episcopus 


MCXVii. Obiit Mauricius Londonia? episcopus, et 

Faricius al)l:»as Abendonioe. 
Death of MCXVTii. Obiit Papa Pascalis, et Baldewimis rex 
ehal II., Jerusalem, et Matildis regina Anglijp, et Kobertus 
ll^'S . ^ comes de Belesme kal. Maii, et Girardus Eboracensis 

Jialdwin I., . , , . ' 

Queen Ma- arcliiepiscopus, cui successit Thomas. 

iiida, &e. Mcxix. Terrcemotus fuit iu Andia in festivitate 

t) 8 

Marriage Sancti Michaelis, et filius regis accepit in conjugem 

"f P""*^'-' filiam comitis Andeefavensis, et obiit comes Henricus 
William, . . 

to Alice, de Warewic, et Herbertus^ episcopus de Norwiz, et 

of Fulk'of ^^^'-""^ ' ^"^'-^^^^^ Albani. 

Aujou. Mcxx. Filius regis Henrici Willelmus nomine peri- 

Shipwreclv culo maris periit apud Barbefleot, et cum eo omnes qui 

and death |j,^ eadem luivi fuerunt, scilicet fratres ejus atcme sorores, 
of prince . , ... . . 

William liberi prtefati regis, et quidam comites, et multi no- 

hrothers ^il^s alii ad ninnerum centum xl. virorum et mulierum, 

and sisters, vii. kal. Dccembris, nee corpora eorum inventa sunt. 

Fire at Mcxxi. Gloecestria3 civitatis maxima pars cum ab- 

Gloucester. batia Sancti Petri qme in ea est, iterum igne eon- 

sumpta est vii. idus Martii. Et Papa Calixtus cepit 

Gregorium antepapam. 

Junction Mcxxil. Scirburna et Hortun juncta sunt in unam 

of the ab- ^^ )batiam concessione regis Henrici et Rogeri episcopi 

Hher- Salesbirise ; et terra^motus fuit media nocte viii. kal. 

Honon^" Augusti. Hoc etiam anno Radulfus archiepisoopus 

Cantuariensis obiit ante Natale Domini. Et Robertus 

Lincoluia) episcopus infra ipsum Natale coram rege 

subita morte defungitur. Quibus defunctis rex cle- 

' Robert de Limesey. | * Richard de Albiui. 

-' Herbert Losinga. 



licum quendam nomine Willelmum de Turbeoil in A. D. 1122. 
arcliiepiscopuiii Cantuariensem promovit, et Alexandruui 
nepotem Rogeri episcopi in Lincolnia consecrari fecit 
episcopmn. Tunc etiam Godefridus cognoraine Rufus Geoffrey 
cancellarius regis efficitur pro vii. milibus libris argenti. ^^e chan- 
Eodem anno civitas praefata Lincolnia^^ tota incendio cellorship. 
consumpta est, excepto tamen nionasterio et episcopio, lIqcoTo 
de quo miserabili incendio centum xl. homines in una 
domo combusti reperti sunt. 

MCXXlii. Rex Henricus ultra mare Normanniam 
profectus est mense Junio. Et Johannes ^ Bathoniensis 
episcopus, et Theodulfus Wigorniensis, necnon Radulfus " 
[Cijcestrensis obierunt. 

MCXXIV. Obiit Rofensis ecclesite episcopus Ernulfus. invasion 
Et gens Noricorum veniens in autumno, hyemavit ^i^ ^^'^ 

o , .. . . JVorthmen. 

apud Bristollum. Monetarii autem numero xciv. jussu p. 9. 
regis in Normannia consistentis iii. die Epiphanire Punish- 
dextris truncati et genitalibus prascisi sunt apud Win- coiners. 
toniam. Hie etiam captus est comes Willehnus de 

MCXXV. Imperator Allemannioe qui in matrimonium Deatli of 
filiam regis Henrici acceperat, obiit. Et Apostolicus 1.^01- Tien 
Calixtus similiter obiit, succedente sibi domino Papa ry v., and 
Honorio. Hoc in tempore Johannes cognomine Cremen- ^^^ji ^ '^" 
sis, presbyter quidam cardinal is, de Roma missus venit 
primum ad regem Henricum in Normannia, et ab eo 
permissus omnem perlustravit Angliam. Ad ultimum John of 
vero concilium maximum cogens apud Westmonasterium sideTat^a*^' 
omnium episcoporum, abbatum, priorum, necnon et cleri- council at 

T 1 ,. ,. , 1 • AVestmin- 

corum, canonicorum, scholasticorum etiam et laicorum ster. 
potentium, in excelso throno quatuor dies praesedit, ipsis 
etiam archiepiscopis sibi subpedaneis effectis. Hoc 

' John de Villula. 
-' Ralph de Luft'a. 
^ This is an error for AYaleranus 
de ^lellent or Medlent, son of Ro- 

bert, earl of Mel lent. See Flor. 
Wore. ii. p. 78. ; Diceto, col. 504. ; 
Annal. Waverl. an. 1124, 


A.D. 1125. etiain anno res accidit valde mirabilis. In territorio 
A prodigy, enim quod Gillyc nominatur, tres dies ante nativitatem 

June 24. .%,.*', in 

sancti Johannis, de quodain lonte sanguis ccepit ema- 
nare, et sic mirabili modo per totam .lestatem non 
defecit, nisi quod semper in sabbato ad borani nonani 
sanguis ille cessavit, et iteruni mane feria secunda 
fluere ccepit per totam septimanam, usque in aliud 
Famine, sabbatum. Anno quoque eodem pluviales tempestates 
per totam aestatem vix uno die cessaverunt, unde et 
fames per totam Angliam dirissima, et eatenus in- 
audita extitit ; in tantum, ut unus frumenti sextarius 
XX. solidis venderetur. 

MCXXVII. Rogerus Ymor a tribus filiis Gestin, Grifud, 
Garatauc, Guoroni, occisus est dolo ; et perjuri erga 
eum etiam sacrilegi efFecti sunt, frangentes duas eccle- 
sias, scilicet Sanctorum Tidauci et Tatani. 

Mcxxviii. Obiit Willelmus Giftard episcopus Win- 

tonise, et Willelmus comes Flandri?e, nepos regis 


Council at Mcxxix. Rex Henricus primus revertitur de Norman- 

conceraino- ^^^ "^ Angliam, fitque concilium totius Anglige apud Lon- 

the wives donipe ad festum Sancti Michaelis ; in quo tamen nihil 

piles s. (j^^j^^j^Q j^[^[ (jg uxoribus presbyterorum decernitur. 

Sed post quinque dies nepos regis, Henricus ' nomine, 
p. 10. ex abbate Glastoni?e, rege jubente, episcopus efficitur 

Death of Mcxxx. Hoc auiio xvi. kal. Martii, defunctus est 
riu^*^!?""" papa Honorius apud Sanctum Gregorium, et in cras- 

tino, id est, xv. kal. ejusdem, electus est Gregorius 

diaconus cardinalis Sancti Angeli in Apostolatum ; qui 
Succession et Innoccntius vocatus est ; et sexta die, scilicet se- 
jj nnocent ^^^gj^^j sabbato post proximum, ordinatur in presby- 

T ,o terum, in die cathedrae sancti Petri, et in crastino 
Jan. 18. ' . _ ' 

consecratus est in sumniuin ])on(:ificem, apud Sanctam 

Henry de lilois. 


Mariam novam. Quo die et Petrus Leonis consecratusA.D. 11,30. 
est in Apostolicum, apud Sanctum Petrum. Eodem The anti- 
anno conventus in ecclesia Nethensi constitutus est. cktas ll^' 
William of Mcxxxi. Mortalitas domesticorum animalium fuit Murrain, 
bury, ii. p. pei' totam Angliam, quse et sequentibus quidem annis 
699. duravit, ita ut nulla esset omnino villa totius regni 

quse ab hac peste fuisset immunis ; vacuabantur subito 
harse poreorum, integra boum prsesepia repente dcsti- 
tuebantur. Tune etiam, contentio inter Bernardum 
episcopum Menevensem et Urbanum Landavensem de 
jure parocliiarum, quas idem Urbanus illicite usur- 
paverat, morte ejusdem Urbani apud Komam iinem 

Mcxxxii. Rex Henricus Normanniam navigavit. The kiug 
Erant tunc nonse Augusti et feria quarta. Prosecuta ffo^j-mand 
sunt elementa extremum tanti principis transitum ; 
ipsa enim feria quarta qua rex transfretavit, sol per- 
l)essus eclipsim mentes liominum ex repentina sui 
defectione veheinenter exterruit ; jiroxiina vero sexta 
feria, primo mane, tantus fuit terrjo motus ut subsidere 
ipsa videretur, horrifico sono prius sub terra audito. 

Mcxxxiii. Gaufridus^ Dunelmensis episcopus obiit, et 
Herveius episcopus Eliensis. 

MCXXXIV. Robertus frater regis Henrici, et comes Death of 
Normannorum, Cardivise moritur, sepultusque est apud ^^"^^'^ ^^ 
abbatiam Gloecestrise. at Cardiff. 

Mcxxxv. Obiit rex Henricus kal. Decembris apud Death of 
Liuns, anno regni sui xxxv. Corpus ejus jacet huma- ^^^^y I- 
turn Radingiae in ccenobio Sanctse Marise, quod rex 
ipse a fundamentis extruxit. Eodem anno coronatus Succession 
est in regem Anglise Stephanus, nepos Henrici, ix. kal. °^ Stephen. 
Januarii, die Dominica. 

MCXXXVI. Rex Stephanus primo tempore Quadra- Distur- 

gesimse transiit mare ; et tota Wallia in discordiam ^^"f^^ ^° 


' Geoffrey Eufixs, the Chancellor, -who -was consecrated, not died, in 1133. 


A.lJ. 1 136. cominota est, rupta pace inter Walenses et alienigenas ; 

maxime propter Flandrenses, eos quasi ex medio 

affligentes. Willelmus archiepiscopus Cantuariensis 


Mcxxxvir. Grifidiis filius Ris, qui et rex Demeti- 

corum fuit, obiit ; et jiagus Ros a Walensibus devas- 

tatur et comburitur. 
Civil Avar. Mcxxxvili. Iiitestinis dissidiis Anglia quatiebatur. 
Eclipse. MCXL. In Quadragesima, xiii. kal. Aprilis, hora nona, 

feria quarta, ec]ij)sis solis facta est hominibus jam ad 

mensas sedentilnis, et nimio stupore mentis attonitis ; 

sed re cognita progredientes, stellas circa solem intue- 

Capture MCXLI. Stepbanus rex capitur apud Lincolniam, iv. 

of Stephen*^ ^°^^* ^sbruarii, et anno eodem dimittitur a Roberto 

comito Gloecestrise ; quo etiam anno comes ipse 

Robertus a Willehno de Ypre captus est in fuga, xviii. 

kal. Octobris ; et solutus est pro eo rex Stepbanus. 
MCXLir. Consecratus est Gocebnus' episcopus Sales- 


MCXLiv. Ventus validissimus fuit xiv. kal. Februarii, 

domos despolians et quercus prosternens. 

MCXLV. Ricardus primus abbas de Neth moritur. 
Crusade MCXLVI. Imperator AllemannifB, et Lodovicus rex 

rad ni'""* Francise, cum innumerabili exercitu ad terram Jeru- 
and Louis solimam perrexerunt. 

MCXLYii. Fundata est abbatia nostra qufe dicitur 
tion of the Margan. Et eodem anno comes Gloucestriit) Robertus, 
abbey of q^i q.^^^^ fundavit, ai)ud Bristollum obiit, pi'idie kal. 

Margan. -^y -, . 

Death of JNovembris. 

Ivobertof MOLT, Obiit Adelidis, retina sccunda Henrici resis. 

Gloucester, •• , ' » n • 

Queen MCLiii Obiit bcatus Bcrnardus Clarevallensis abbas 

Adciicia, prijyii^jg^ Eodem anno discessit de Margan abbas 
b. liernard. ^ . , ° 

Willelmus primus. 

Joscelin de BaiUil, 


MCLiv. Stephanus rex obiit viii. kal. Novembiis, et^^-^-ii54. 
Henriciis secundus successit in regnura, coronatus P-^^J^^ ^ 
xiv. kal. Januarii. Stephen. 

MCLV. Obiit dominus Andreas abbas secundus de ^^ ^g^^'"" 
Margan, ii. kal. Januarii. II. 

MCLVii. Facti sunt amici Henricus rex et Oweyn 
de Wallia. 

MCLVIII. Comes Gloucestrise Willelmus in castello William, 
Cardivi?e captus est a Walensibus, et comitissa Gloucester, 
Hawysia. '^^^u 

•^ the AVelsh. 

MCLXI. Combusserunt Walenses liorreum nostrum 

mense Octobri, vindicta tamen divina sequente. 

MCLXii. Facta est fames magna per totum orbem. 

MCLXTii. Intravit rex Henricus in Suthwalliam, Pacifica- 
pacificans earn sine aliqua contradictione et sine san- South 
Ileriberti miine. Praeterea anni huius in temi^ore, fama vuloante, Wales by 

monachi ^ . . ^ "^ i i , , Henry II. 

Epistoia de percrebuit quod quidam pseudopropnette surrexerunt, 
p^""*^*'^'? terramque Petragorict© regionis adierunt, qui vitam so 
censibus, apostolicam ducere moresque imitari mentiebantur. 
hrnVt*'*' Erant autem hujusmodi sectre cultores ; sine inter- Fanatical 
Analect. missione prsedicabant, nudipedes incedebant, septies in pcrigord 
Miinc* ' ^^® genua flectebant, et toties in nocte, pecuniam a 
Patrolog. nullo accipiebant, carnem non comedebant, vinum noji 

/* I Y Y Y 1 

col. 1719 bibebant, cibos datos sobrie accipiebant, eleeinosynam 
niliil valere dicebant, quia unde fieri possit a nemine 
debet possideri, Communionem sacram accipere renue- 
bant, Missam nihil esse dicebant, parati erant mori et 
cruciari pro lege sua, prodigia quajdam fticere vide- 
bantur, aquam enim in vinum mutabant, vas vacuum 
suo vino parumper infuso plenum inveniebatur, coram 
eis cseci visum, surdi recipiebant auditum ; si illiterati 
ad eos veniebant, infra viii. dies tarn prudentes fiebant, 
ut nee Uteris nee exemplis superari possent ; nullo 
compedum genere vinciri poterant ; duodecim fuere 
magistri, excepto principe eorum qui Poncius vocabatur. 

MCLXV. Intravit rex Henricus secundus in North- p. 13. 
■Walliam, parumque profecit. 


A.D. 11 06. MCLXVI. Obiit Robertus episcopus Batboniensis, et 

Robertus filius Willelmi comitis Gloucestrise. 

MCLXVii. Villa de Kenefeg a Walensibus primo 

Jan. 14. combusta est, in nocte Sancti Hilarii episcopi. 

MCLXViii. Facta est eclipsis Imia^ post inediam 


MCLXix. Filia ciijusdam Walensis audita est plorare 

in titero raatris suae, patre suo id juramento affirmante. 

Coronation MCLXX. Henricus, regis Henrici secundi filius, coro- 

jjg^"°*^g®j^ natus est Londoni^, adbuc puer, a Rogero ^ Eboraeensi 

of Henry arcliiepiscopo, adbuc vivente patre, et beato Tlioma Can- 

Beckct""^ tuariensi arcbiepiscopo exulante in Francia. Coronatur 

exile. autem contra prohibitionem Apostolicam, assistentibus 

et suffragantibus prsedicto Rogero Londoniensi,^ Sares- 

biriensi,^ et Rofensi^ episcopis, nee jus Cantuariensis 

ecclesise protestantibus, ad quain coronatio regum 

Thcillcon- Anglise ex antiquo pertinere dinoscitur. Quam prolana 

oftWs^^^ vero unctio btec odiosa, et inimica fuerit (si tamen 

consecratio magis quam execratio dici debeat), utpote 

Apostolica benedictione destituta, immo in trans- 

gressione contra virum Apostolicum, ac proinde contra 

Demn focta, qutu etiam ex iiiero adeo ira et indigna- 

tione processit, odio patris spiritualis, a patre carnali 

excogitata, i)robaiit lugubres et omnibus post futuris 

seculis destestandi eventus, qui ex bac consecratione 

provencruiit, episcoporum scilicet anatliematizatio, ar- 

chiepiscopi occisio, seiuel et iterum inter patreni et 

filium rebellio, et in line egregii illius j)ueri consecrati 

sic in adolescentia, ])ra3matur;e mortis prreventio. 

^ . „ SanctuK Godricus heremita de Finclialc obdormivit in 
invasion of _ _ 

Ireland by Domiiio xii. kal. Juiiii, anno regis Henrici secundi xvi. 
earl of Eodem aniio Ricardus comes de Struguil cum exercitu 
Striguil. transfretavit in Hiberniam ut expugnaret eam. 

' TJogcr of Bishopshridge. I =■ Joscclin de Bailul. 

- Gilbert Foliot. I * "Walter. 


MCLXxr. OccLsus est beatus Thomas Cautuariensis A.D. iiri. 
arcliiepiscopus, Anglia:) primas, apostolicre sedis legatiis, archbishop 
in ecclesia Cantuariensi, pro defensione ecclesiasticee Becket. 
libertatis, anno exilii sui septimo, vitse vero illius liii., 
quarto kal. Januarii, feria tertia, hora quasi undecima. 

MCLXXII. Transfretavit rex Henricus in Hiberniam 
xvii. kal. Novembris. 

MCLXXV. Kex Henricus fecit pacem cum filio, etr-i4. 
fames fuit eodem anno. 

MCLXxvi. Mortalitas hominum fuit, et fames magna. 

MCLXXVii. Facta est in crepusculo noctis et diei 
aurora sequente, coruscatio aeris mira per omnem 
terram, iv. kal. Decembris. 

MCLXXViii. Contigit solis eclipsis id. Septerabris 
post sextam lioram diei. 

MCLXXXI. Obiit Alexander III, Romanse sedis I^eath of 
Apostolicus, mense Septembri, et substitutus est Hu- ander III. 
baldus Ostiensis episcopus, Lucius Apostolicus postca Succession 

■^ ^ '- '■ oi Lucius 

dictus. III. 

MCLXXXIII. Obiit Nicolaus ^ Landavensis episcopus ii. l^^ath of 
non. Junii. Eodem mense obiit Henricus secundus ^ kjng 
rex Anoiite. Eodem autem anno Willelmns comes Henry. 
Gloiicestrise ix. kal. Decembris : et fames valida 
Angliam simul et Walliam vehementer oppressit. 
Tonitruum etiam et coruscationes horribiles contigerunt 
xvi. kal. Augusti. 

MCLXXXiv. Quidam spiritus nequam in Devoniensi 
provincia locutus est liominibus palam quidem, sed 
videri non potuit. 

MCLXXXV. Fuit eclipsis kal. Mali circa lioram 
nonam, sole post eclipsim colore sanguineo quodam 
mirabili modo rubente. Hie etiam Walenses pagum The Welsh 
Glamorganensem incendiis atque rapinis liostiliter q| ^^^'^ 


' Nicholas ap Gurgant. 
- sccundtis'j Sic MS. An error for tcrtius. 


A.D. 1 185. vastare coeperimt ; tunc nh eis inter alias ct villa 

Kerclivia) inceudio est tradita, villaque de Kenefegiam 

Siege of vice secuuda. Castelluni quoque de Netli secimdo 

the castle i l r l'± t t l i 

of Neath, obsessiim et lortiter aliquaindiu oi)pugnatuui, donee 

ab Anglia veniens exercitus Francigenaruni fugavit 

agmen liostile Walensiuni, raachina quani fecerant 

igne cremata. Non procul a mcniorato castello, res 

qusedara sui novitate mirabilis sub eodeni contigit 

Jimu 24. anno circa nativitatem Baptists} Johaunis. Denique in 
pago cui Gower est vocabulum, in villa Landridian 
dicta, feria quinta, lactis unda copiosi pro latice per tres 
lioras, ut fertur, assiduc de quodam fontc nianavit, 
quem incolse loci fonteni vocant Sancti Iltuti. At- 
testati sunt auteni plures qui aderant, ^ cum lacteas 
undas sedulo ncc sine admiratione conspicerent, 
vidisse so quoque inter glareas passim jacerc coagulum, 

p 15. et circa marginem undique fontis quandam fluitare 

pinguedinem, qualis ex lacte colligitur, ut iiat inde 

Invasion of |)utirum. Auno item hoc ipso, Johannes regis Hcn- 

Irelandby . . ^,. ,. .,. '■ . . ^ 

prince iici iilius, graiidi mihtum stipatus excrcitu, mensc 

John. Aprili versus Hibcrniam primo iter arripuit, prius 
tamen a patre apud Gloucestriam miles eftectus ; 
moratus est autem in insula mensibus circiter viii. 
Qui licet bellis aliisque indesinenter adversis Hiber- 
nicnses infestaret, terram sibi tamen subjugare non 

Defeat of jiiCLXXXVli. Fratres Templi et Hosintalarii, prima 

the crusa- ,. . ..^ .. , ri t ■,. , • 

ders. die mensis Man contra fealadmum pugnantes, circa 

Nazareth civitatem cirsi sunt a paganis, una cum 
militibus aliis centum fere xxx., peditibus autem mille 
ducentis. Porio tyrannus, cwdc peracta tautorum, 
nccdum satiatus, collegit multitudinem hostium pere- 
grinam, vcnitque in regioneni Jerosolomitanorum, con- 
gressusque cum rege corum, ct rcdiviva potitus 

MS. inserts qy 


victoria, stragem rursus ex nostris fecit immensam ; A.D. iisr, 
interfecti sunt enim in hoc prselio niilitum nuniero 
mille ducenti, peditum autem xxx. niilia, exceptis epi- 
scopis teiTa3 Jerosolimitanse, Templariis et Hospitalariis. 
Anna quoque bellica et equitaturje, et omnes qui erant 
ad bella foi-tissimi perierunt. In memorato prseterea 
bello capta est veneranda crux Domini, captus et ipse 
rex Jerosolimitanus/ et Templi niagister,^ una cum 
Reginaldo principe,^ quern propriis inanibus Saladinus 
ipse peremit. Hsec quarta die Julii mensis acciderant. 
Postquam autem tyrannica rabies Christianorum est Conquests 
satiata cruore, urbes obsidere munitas aggreditur, ^ ^ ^ '°- 
cepitque quamplurimas, quarum lisec sunt nomina ; 
Tiberias civitas nobilis, Acaron, Caiphas, Csesarea, 
Arsur, Joppen, Lidda, Ramatba, Ebron, Nazareth, 
Sebastes, Njeapolis, Bethleem, Sidon, Beritum, Bib- 
lium, et civitas munitissima Ascalonis, quse quinta 
die mensis Septembris capta est. Quibus civitatibus 
captis, infinita virorum, mulierum pariter et infantum 
nmltitudo captivata est et interemta. His ita gestis, 
convocato tyrannus exercitu suo, Jerosolimam profectus 
ad urbem, earn obsidione circumdedit, quae non multo 
post, ut audivimus, tradita est illi. Postquam longe 
lateque per orbem, fama vulgante, Christianis innotuit 
quod capta esset a gentilibus in bello crux sancta, p. ig. 
innumerabiles populi per loca diversa terrarum, diversse 
conditionis, dignitatis et ordinis, eodem anno, certatim 
crucis suscepere signaculum. Inter quos rex Francorum Third 
Philippus, et Anglorum rex Henricus, comes quoque ^^'"sade. 
Flandi-ite Philippus, cum aliis viris illustribus, uno die, 
uno in loco in trnnsmarinis, crucem et ipsi in humeris 
suis accepcre Dominicam. In quo loco supradicti reges 
quandam in honore sanctaj crucis jusserunt fabricari 

' Guy de Lusignan. 1 - Rayuald of Chatillon. 

" Theodoric. 1 

B 3 


A.D. 1187. basilicnm. Item hoc anno consecratum csfc altare 
SanctcU Trinitatis abbatije nostrce cle Margan a 
domino Willelmo ' Landavcnsi episcopo quarto kal, 

A prodigy. MCLXXXVill. Tertio decirao kal. Januarii, feria tertia, 
nocte circa gallicinium, lux quajdam insolitas claritatis 
visuque terribilis emicuit, qua3 penitus discussa cali- 
gine noctis, noctem subito reddidit die clariorem. 

Floods. Anno eodem, mense Martio, fluctus lequorei longius 
solito ascendentes, innumera diversi generis aninialia 
per loca diversa merserunt, homines quoque nonnullos 
pariter involverunt. 

Death of MCLXXXix. Fames valida, et mortalitas hominuin 

Henry II. f^|^ Obiit Henricus secundus rex Anglife ii. non. 

Succession Julii : successit Ricardus filius ejus. Tertio non. Sep- 

o Kichard ^embris, die Dominica, rmctus est in regem. Judaei con- 
tra prohiljitionem coronationi se ingerentes, rcge indig- 
nante ejecti sunt, et male tractati. Deinde irruentes 
Christiani in alios, per totara civitatem redificia eorum 
incendunt, bona diripiunt ; xix. circiter in eadem urbe 

rcrsccu- neci traditi sunt. Per alias quoque civitates Angliie 

tion of the . .,. ^ •■ • t i i j. 

Jews. consimilis luror exarsit m Jud?eos, donee pnesumtorum 

audacia regio jussu puniretur. Galfridus, filius regis 

Henrici, electus est ad archiepiscopatum Eboracensem ; 

Godefridus de Luci ad episcopatum Wintonias, Hu- 

bertus Walteri ad Saresbiriensem xi. kal. Novembris ; 

a Baldewino archiepiscopo Cantuariensi ambo consecrati 

sunt Londonijie ; Willelmus de Longo Campo in episco- 

pum Eliensein. 

The kings Mcxc. Ricardus TCX Aiigliiu in die Apostolorum 

and France- ^^^^'^ ^t Pauli iter arripuit versus Jerusalem, et 

join the Philippus rex Francorum, sed non eo pcrvenerunt hoc 

Jnne:29 auiio ; ])ervenervnit autem Baldewinus archiepiscopus 

V- 1". Cantuariensis, ct Hubertus Saresbiriensis, Ranulfus de 

' AVilliam Saltinarsli. 



Glanvilla, efc alii multi. Obiit Fredericus imperator, efc A.D. iioo. 

Baldewinus arcliiepiscopiis, et Robertus abbas de Forda, th"cni- 

et Robertus comes Leicestrite, et Willelmus comes de peiw ¥vp- 

Ferraiiis, et Ranulfus de Glanvilla. Hugo ^ Cestrensis archbishop 

episcopus, monachos a Conventreia expulit, et clericos l^aidwin, 

substituit. Willelmus Eliensis factus est legatus in *" 

A nglia. 

Mcxci. Obiit Clemens papa, successit Celestinus. Facta Death of 

est eclipsis solis in die Dominica in vigilia Sancti Johannis Pope Cle- 

Baptistce circa horam vi. Civitas Accon a Christianis ^^^^.^ ^,^. ' 

capta est. Galfridus Eboracensis avchiepiscopus veuiens ofCeles- 

in Angliam, captus est apud Doroberniam a Willelmo p"f. 

Eliensi episcopo, in ecclesia sancti Martini ; et idem June tis. 

non multo post cum maximo dedecore ab Anoflia t'aptm-e of 

^- '^ Acre, 

recessit. Johannes abbas de Bynnadone - factus est 

abbas de Forda. Obiit Johannes episcopus ExoniaB. 

Brompton, Apud Glastoniaui inventa sunt ossa lamosissimi Arthuri of the 

col. 1152. quondam regis Majoris Britannise, in quodam vetus- ^?"*^^ '^^ 

tissimo sai'cophago recondita, circa quod duce pyramides Arthur. 

stabant erecta?, in quibus literse qusedam exaratas 

erant, sed ob nimiam barbariem et deformitatem legi 

non poterant, Inventa sunt autem hac occasione ; dum 

inter pra^dictas pyramides terram quidam efFoderent, 

' ut quendam monachuin sepelirent, qui ut ibi sepeli- 

retur a conventu pretio impetraverat, repererunt 

quoddam sarcophagum, in quo quasi ossa muliebria 

cum capillitura adhuc incorrupta cernebantur, quo 

amoto repererunt et aliud priori substratum, in quo 

ossa virilia continebantur, quod etiam amoventes 

invenerunt et tertium duobus primis suppositum, 

cui crux plumbea superposita erat, in qua exaratum 

fuerat, "Hie jacet inclytus rex Arthurus sepultus in 

" insula Avellania"; locus enim ille olim paludibus inclu- 

sus insula Avallonis vocatus est, id est, insula pomorum ; 

Hugh de Nonant. | - i.e., Bindon. 


A.D. 1191. nam ava^Britannico pomum dicitur. Deinde pmcdictum 
sarcophagum aperientes, iuveneruut prajdicti principis 
ossa robusta iiimis et longa, qiite cum decent! honore 
et magno apparatii in marmoreo mausoleo intra 
ecclesiam suam monaclii coUocaverunt. Primum tiimu- 
muliim dicnnt fuisse Guenliavere reginiB, uxoris 
ejusdem Arthuri: secundum Modredi nepotis ejusdem : 
tertium prasdicti principis. 

P- IS. Mcxcn. Obiit Reginaldus ^ episcopus Batlioniensis, 

clectus a monachis Cantuariensibus in archiepiscopum. 

Capture of j^gj^ Ano-lijB redire parans captus est a duce Austrian, 

Ricliard I. * , \ . ' „ 

by Leopold, et postea imperatori Henrico - traditus, cum summa 

duke of diliirentia custoditus est. Savaricus filius Geldewini 
Austria. ° 

factus est episcopus Bathonise. 

His ran- MCXCiii. Rex Ricardus in Alemannia detentus est, 

^^"^' donee pro redemtione sua centum milia marcas ar- 

genti persolveret. Ad banc summam pecuniae colli- 
gendam, prajter id quod a laicis exbibitum est, singu- 
larum ecclesiarum redditus decimati sunt ; aurum et 
argentnm, lapides pretiosi abbatiarum, et aliarum eccle- 
siarum distracta, cruces et feretra decrustata, sacra 
enim vasa altaris direpta smit. Interim comes Johannes 
in regnum insurgens, post plurima mala qusB fecit in 
Anglia, ad regem Francorum se contulit. Rex autem 
Francorum cepit Gisortium, prodente oppidum Gilleberto 
de Gauscul, et multa alia castella capiens, innumera 
mala Normannite intulit. Hubertus episcopus Sares- 
biriensis factus est archiepiscopus Cantuariensis. 
Second CO- MCXCTV. Ricardus rex rediens a percgrinatione, 
jj/gjj^^jj" coronatur Wintonia; xii. kal. Maii. Herebeitus, ^ archi- 
diaconus Cantuaria?, factus est episcopus Saresbiriensis, 
et Henri cus Marescallus, Exonise. 

Mcxcv. Nimia abundantia pluviarum poene segetes 
perierunt. Obiit Hugo^ Dunelmensis episcoj)us. 

' Reginald Fitz-Joceliue. ] ^ Herbert le Poor. 

■ Henry VI. ] ' Hugh de Puieac. 


Mcxcvi. Joliaima relicta Willelmi regis etA.D. iioo. 
soror Ricardi regis, desponsata est apud Rothomagum 
comiti Sancti Egidii.^ Cliristophoro abbati de Waverlege 
cedenti siiccessit Johannes monaclius, hospitalarins 
ojusdem loci. Reginaldo, Gereldonise ^ abbate, a quodam 
converso suo graviter in inlirmitorio vulnerato, aliis 
conversis consentientibus, jussum est in generali capi- 
tulo Cistercii omnes conversos ejusdem loci amoveri. 

MCXCVii. Obiit Willelmus de Longo Campo, Eliensis Death of 
episcopus. Magister Eustachius factns est regis can- -^^^f__ 
cellarius, et concessus est ei episcopatus Eliensis. champ, 
Obiit Willelmus comes Saresbirice. 

MCXCViii. Obiit Celestinus Papa, successit Innocen- Death of 
tins. Obiit Henricus imperator, successit Oto * nepos tine^iii ^^' 
Ricardi regis Anglire ex sorore,^ Philippo duce Suavife, Succession 
qui frater erat imperatoris defuncti, retentis munition!- ^^^^ jjj" 
bus, fortiter resistente. In vigilia Sancti Bartliolomrei, P- in- 
ventus veliemens messes damnose excussit. Rex Defeat of 
Francia3 Pliiliiipus, circa festum Sancti Michaelis inter- Philip at 
ceptus a Ricardo rege Angiorum, versus Gisorz ^^^^^' 
fugam iniit, ubi fracto ponte poene submersus est ; 
capti sunt de liominibus ejus nominatissimis Ixxx. et 
eo amplius. Obiit Hugo Cestrensis episcopus apud 
Beccum,^ liabitu religionis accepto ; monachi de Coven- 
treia quos ab ecclesia sua idem episcopus expulerat, de 
mandate domini PapaB per Cantuariensem archiepisco- 
pum restituuntur. 

MCXCix. Capella de Lameheya jussu I[nnocentii] Pap?e Destruc- 

funditus subvertitur. Rex Ricardus in Quadrao-esima *V*" ^^^^^ 

^ t> chapel at 

contra vicecomitem Lemovicensem, pro thesauro quern Lambeth. 
nuper audierat inventum in terra ipsius, profectus, cas- ^f^^^ of 
tellum Calucis quod ejus erat obsedit, cumque illud jam 

' William the Good, king of | ' Otho IV. 


- Raymond VI., count of Tou- 

^ i.e., Garendon in Leicestershire. 

^ Matilda, man-icd to Henry V., 
Duke of Saxony. 
* Bec-Herluin, in Nonnandv. 


A.D. 1199. fere cepisset vii. kal. Aprilis, miles ex obsessis, unus Petrus, 
cognomento Basilius, directo in eum spiculo, quod vulgo 
(|uadrellum vocatur, perciissit in scapula sinistra, quo 
accepto vulncre decessit ibidem quarto idus Aprilis ; 
sepultus est apud fontem Ebraldi ad pedes patris sui ; 
cor autem ejus delatum est Rothomagimi, et in ecclesia 
Succession beatiE Maria? majori tumulatum. Johannes frater ejus, 
of John, ^j^ octavis Paschtje suscepto ducatu Normannise, veniens 

■who IS ^ ■'. .... 

crowned on in Angliam, coronatur in I'egem in die Ascensionis 

DivTMa" l^ominicfie, scilicet vi. kal. Junii, apud Westmonasterium, 

27) in spite contra judicium arcliiepiscoporum, episcoporum, comitum 

nicnuhaf' ^^ baronum et omnium aliorum magnatum Anglito, 

liad been qnod factum fuit apud Notiugham prpesente rege 

pronounced l^icardo fratre suo ; ubi propter proditionem ejusdem 

against regis et regni quam fecerat cum rege Francoruin, ab- 

judicatus et exhperedatus erat, non solum de omnibus 

terris quas liabuit in regno, sed etiam de omnibus 

honoribus quos se habiturum speravit vel expectavit 

de corona Angliae. Judicatum quoque fuit ut summo- 

neretur per tres quadragenas, venire in curiam regis 

Anglife ad respondendum et defendendum corpus suum 

si posset, de guerra et proditione pra^dicta, quas 

machinatus fuerat dum rex frater suus fuit in pere- 

grinatione et carcere imperatoris Aleinannia) ; sed nee 

venit, nee respousalem pro se misit : uude tres comites 

pares sui missi fuerant ad curiam regis Franciae, 

p. 20. ut in ea de saspedicta proditione eum convincerent ; 

sed nee ibi comparuit, nee respondit, nee se 

defendit : contra hoc inquam judicium coronatur, 

Willelmo de Brause, cum fautoribus suis ad ejus 

coronationem vehementius instante. In qua coronatione 

omnes graviter peccaverunt, turn quia idem Johannes 

nullum jus in regno habuit, vivente Arthuro filio 

senioris fratris sui Gaufridi comitis Britannia^ ; tum 

([uia licet aliquando han'cs regni fuisset, propter memo- 

ratam taincn proditionem abjudicatus fuit et exha^re- 

datus. Et quia omnes gravissime Deum offenderunt, 


omnes postea per eum tanquam instrumento sua? A.D. 1199. 
ofiensionis puniti sunt et afflicti. Sed Willelmus de 
Breusa, qui in ejus coronation e plus omnibus ofFendit, 
justo Dei judicio cum omni domo sua plus omnibus 
aliis punitus est. 

MCC. Rex Johannes duxit Isabel filiam comitis iManiagc 
Engolamensis in uxorem. Idem concordatus est cum jfab°ii'^ % 
lege Francorum, datis illi xx. milibus libris esterlingo- Angou- 
rum, cum terris et castellis pluiibus ; desponsata etiam ^^^' 
nepte sua, scilicet filia ^ regis Hispanire, Lodovico filio 
ipsius regis Francorum. Circa festum Sancti Edmundi, Homage of 
concilio congregate apud Lincolniam, rex Scotife homa- j^j^o- of^ ' 
o-ium fecit reoi Anglise. Sanctus Hufjo Lincolnise Scotland. 

AT on 

episcopus interim decessit apud Londoniam, sed delatus *^^' ~ ' 
inde Lincolniam, a regibus, archiepiscopis, episcopis, et 
optimatibus regni, et frequentia populi, cum magna 
veneratioue suscipitur, et sepulturai commendatur. 
Abbates ordinis Cisterciensis, consilio domini Cantuari- John begs 
ensis illuc advenientes in oculis regis, non sine grandi |]^^g c^tev- 
admiratione omnium, gratiam regis invenerunt ; adeo cians. 
ut ipse flexis in terram genibus veniam ab eis peteret, 
pro eo quod eos vexasset, abbatiam se ordinis 
Cisterciensis facturum promittens, seque ibidem sepeli- 

MCCI. Rex Johannes a domino Cantuariensi invi- Coronation 
tatus et exliibitus, ad Pascha coronatus est cum regina °^ 
sua apud Cantuariam. Pluviarum inuudatio frequens 
a Pentecoste usque ad Nativitatem Sanctte Marise p. 21. 
continuata, non solum fruges et arborum fructus non 
sinivit maturescere, sed etiam fecit infoecundos. Sub- 
secuta est mortalitas animalium, sed ovium maxime, 
qualem tunc nullus viventium se meminit ante vidisse. 
In die Assumptionis Sanctse Mariae apud Fordam, 

' Blanelie, daughter of princess Eleanor, wife of Alphonso IIT. of 



August 1 

A.D. 1201. praesentibus dominis abbatibns, Jobaiiiio de Waverlege, 

Founda- ct Jolianne do Forde, et domino Willelmo Brewere, 

Dunkes- cligitur conventus xii. monachorura, pra3fecto eis vii-o 

well Ab- iiidustrio Greo-orio, ad construendam abbatiam de 
bey. . ^ .. 

August 15, Dunekeswille. Obiit Johannes, abbas de Waverlege ; 

successit Johannes, cellarius ejusdem domus. 

Capture of Mccii. Rex Johannes apud castrum Mirabel cepit 

Arthurum nepotem suuni in festum Sancti Petri ad 

vincula, et cum eo Galfridum de Lizanan/ et Hugo- 

nem de Brun,^ et Andream de Chavenny, et vice- 

comitem de eastro Haraldi,^ et Reymundnm de Troardc, 

et Savaricum de Maulyon, et Hugonem de Banchai, 

et omnes alios inimicos suos Pictavia"', qui ibi crant 

circiter cc. niilites et plures. Ex qiiibus xxii. nobilis- 

siraos et strenuissimos in armis fame interfecit in 

castello de Corf; ita quod nee unus ex illis evasit. 

An abbey Abbas de Firmitate,* cum quibusdam monachis Cistercii 

Farin^don P^^' pi"«?ceptum regis veniens in Angliain, accepit 

from saisinam de Ferendone ad abbatiam construendam. 

' ^^"''' Missus est conventus a Forda xvi. kal. Dccembris, ad 

asdificandain abbatiam de Dunekeswille. 

MCCiii. Fames valida et sseva mortalitas inul- 
titudinem pauperum extinguit. Rex Johannes post 
captionem Arthur! et Pictavensium, est reversus in 
Angliam : apud Cantuariam Natalc celebrat. Castellum 
de Rupe capitur a rege Francorum. 

Mcciv. Rege Johanne fugiente in Angliam, Philip- 
pus Rex Francorum Normanniam occu])at et Ande- 
Foundation gaviam. Misso convontu a Cistercio, et abbate ^ eis 
of the pra^fecto, abbatia Belli Loci construitur. C'Ornubienses 

abbey of . i • i t\ • • • • • 

Bean-Lieu, primo, deinde Uevonienses, proinissa pecunia, gravissi- 




' Geoffrey de Lusignan. 

- Hugh de Lusignan, surnamed 
le Brun, count de la Marehe. 

^ Hugh IIL, viscount of Chastel- 

' i.e.. La Ferto sur Grosne, The 
abbat's name was Nicholas. 
'■ Hugh. 


mum jiigum forestariorum a se excutiunt. Obiit A.D. 1204. 
Alienor remna. Obiit Godefridus ^ Wintonise episco- ^^^*^' "^ 

° _ J- _ queen 

pus ; successit Petrus de Rupibus archdiaconus Pic- Eleanor, 
tavipe, a domino Papa Romse postea consecratus. Gwido ~ 
Praenestinus, efc quondam abbas Cistercii, factus est 
archiepiscopus Remensis. Rex Francorum cepit 
castrum de Chynim, et postea omnes munitiones 
Norraannife, Andegavise, et civitatem Pictavis, cum p. 22. 
aliis castellis, oppidis, et civitatibus quas voluit 
habere, et liac ratione ; cum rex Johannes cepisset j\l^'>i'<ler of 
Arthurum, eumque aliquamdiu in carcere vivum tenu- joim. 
isset, in turre tandem Rothomagensi, feria quinta ante 
Pascha, post prandium, ebrius et dsemonio plenus, 
propria manu interfecit, et grandi lapide ad corpus 
ejus alligato, projecit in Secanam ; quod reti pisca- 
torio, id est, sagena, inventum est, et ad littus 
tractum, cognitum ; et in prioratu Becci, qui dicitur 
Sanctse Marise de Prato, occulte sepultum, propter 
metum tyranni. Quod cum fama vulgante audisset 
prfedictus rex Francorum, et pro certo sciret Arthurum 
esse occisum, fecit summoneri interfectorem ejus Jolm Kum- 
Johannem ut veniret ad curiam Francise, uti solent an" \ver for 
duces Normannise, de occisione tanti viri responsurus, it by 
et se si posset defensurus : tanti, inquam, viri ; erat Auoustus 
enim legitimus hseres Anglise, comes Britannise, et gener i^»ut flies to 
regis Francise. lUe tanti mali sibi conscius, nunquam ° ' 
ausus est comparere, sed fugit in Angliam, et in ea 
super homines suos gravissimam tyrannidera exercuit, 
usque ad mortem suam. Postquam autem nunquam 
venit ad respondendum de morte Arthuri, et se defen- 
dendum, per judicium curiae regis et principum 
Francorum, abjudicatus est, et exhseredatus est cum 
omnibus haeredibus suis de universis terris et honoribus 

' Godfi'ey de Lucy. 

-" Guido II., cardinal bishop of Prjeneste. 


A.D. 1204. quos teniiit de corona Francise ; et fixum et justum 
Severe judicium lioc. Hycms lionida gelu et nivibus fere a 
Natali usque in medium Martii, oves et animalia ex 
magna parte extinxit, cum foetibus eorum ; fruraentum 
vero purius provenire fecit, avenas et hordea poene 

MCCV. Rex Johannes, collecta apud Portesmuth 

copiosa navium multitudine, parat transfretare ; sed ab 

optimatibus Anglia?, et maxime arcbiepiscopo Cantua- 

Death of riensi, coepta difierre compellitur. Obiit Hubertus Can- 

HiX-rt ^^ tuariensis arcbiepiscopus, iii. idus Julii. Obiit Savaricus 

Fitz-Wal- Batboniensis episcopus. Petrus de Rupe electus 

Wintoniensis Roma3 consecratur. 

MCCVi. Rex Johannes conoreo-ato exercitu in Picta- 
p. 23. viam transfretat. Jocelinus Troteman consecratur in epi- 
scopum Bathoniensem. Obiit Willelmus ' Lincohiioe epi- 
scopus. Obiit Henricus Marescallus Exonife episcopus. 
Rex Johannes rediens de Pictavia, coadunatis inagnati- 
bus terrre apud Oxeneford, de assensu eorum cepit xiii. 
partem omnium catellorum bominum totius Anglise. 
Pontifices vero et viri rebgiosi cujuscunque professionis 
essent, omnes indiscrete cum rege et suis, pro se et 
hominibus suis pacem fecerunt ut meUus potuerunt. 
Stephen MCCV 1 1. Electus est magister S[tephanus] de Lang- 

Langton tone ad archiepiscopatum Cantuariensem, cum esset 
archbishop -,••,• t, i- -r>- 

of Canter- cardinabs Roraanfe ecclesijie, et Biterni consecratus. 
bury, con- p^.^ cuj^s elcctione, quia facta fuit contra profanas 

secrated at . . 

Viterbo. illas consuetudines, quae vocant avitas leges et regias 
bbertates, oi'ta est statim discordia inter Papam Inno- 
centium et Johannem tyrannum Anglia», faventibus 
ei et consentientibus omnibus laicis et clericis fere 
universis, sed et viris cujusHbet professionis multis, 
sicut plenius habetur in quodam libello cpii inscribitur 
De Symonia. Secuta est i">roscriptio et ejectio prion's 

William of Blois. 


et conventus Cantuariensis, efc exilium arcliiepiscopi, A J). 1207. 
interdictum regni, persecutio cleri, et multa alia mala. p,!iQ(,^,"" 
Eodem anno natus est Henricus filius regis Johannis, Henry, 
apud Wintoniam die Sancti Remigii. 

MCCViii. Interdicta est Anglia ob omni officio et England 
Sacramento ecclesiastico, prseter baptisma parvulorum ^^^ \nu;j.^^ 
et poenitentias rnorientium, quia rex noluit recipere diet, 
archiepiscopum. Factum est autem interdictum 
Dominica qua cantatur " Isti sunt dies." ^ Episcopi 
executores interdicti, viz., Willelmus ' Londoniensis, et 
Eustachius Eliensis, et Maugerus Wigorniensis exula- 
verunt ; exulavit etiara Egidius ^ Herefordensis epi- 
scopus. Rex Johannes cgit in exilium Willelmum de 
Breusa cum uxore sua et filiis, et totam substantiam 
suain et terram occupavit. Philippus ^ Dunelmensis, et 
Galfridus Coventrensis ^ episcopi obierunt. Mense 
Januarii peperit regina Ysabel apud AVintoniam filium, Cinh of 
qui vocatus est Ricardus. Kic'hard 

MCCIX. Hugo ^ archidiaconus Wellensis eligitur in 
episcopum Lincolnias. Rex Anglise coUecto grandi 
exercitu proficiscitur versus Scotiam contra regem 
Scotise, qui diccbatur fundus iniisse cum inimicis suis ; p. 24. 
sed cito revertitur, pace inter cos reformata et firmata. 
Liberi homines per totam Angliam regi ligiantiam 

MCCX. Variis infirmitatibus homines per Angliam 
vexantur et quamplures moriuntur. Rex Johannes Persccu- 
Juda30s totius Anirlife capi fecit, et male tractatis *'""^ "^' , 

. . IT Ti Jews and 

omnia fere bona eorum ipsis abstulit. Idem mense of the Cia- 
Junio transfretavit in Hiberniam, ubi hostibus ad ^^^*^'^"^' 
votum subactis, mense Septembri, iiimis infestus 

' {. c. Passion Sunday, which 
then fell on March 23. 

- AVilliam of St. Mary's church. 
^ Giles de Braosc. 

* Philip of Poitiers. 

* Geoffrey Muschampi 
" Hugh de Weils. 


A.D. 1210. omnibus viris Cisterciensis ordinis rediit. Convenerat 

enim cos priusquam transfretaret de auxilio prrestando 

contra iuimicos suos ; et quia iidem Cistercienses 

pecuuiam ei nd libitum suum, contra libeitatem 

ordinis sui, dare noluerunt, in immensum eos afflixit ; 

et a singulis domibus, brevissimo temporis spatio 

. indulto, multum valde ccnsum, ita ut summam xxvii. 

milium marcarum a^quaret collectio ilia vel excederet, 

excepting violenter extorsit. Duse tainen domus ejusdem ordinis 

^At^^*^^^ ab hac exactione tunc immunes fuere, de ]\lar2:an 

or Margan ... . ... 

and Beau- scilicct in Wallia, eo quod hospitatus ibi fuisset rex 

cum exercitu eodein anno iens in Hiberniam, et inde 

rediens ; et de Bello Loco in Anglia, eo quod ipsa 

Expedition est de elcemosyna ejusdem regis. Rege vero cum 

into Ire- exercitu in Hibernia commorante, actus est in fugam 

land. Hugo de Laci comes Wltonia^/ captus Willelmus de 

Breusa junior, cum uxore sua et })luribus filiis et matre 

Matilde de Sancto Walerico ; et arctissime custoditi, 

Matilda do priiiio per maritima usque Bristollum, postea usque 

A i^ )'f ^^' Windleshore castellum sunt deducti, imposita redem- 

Wiiliam de tione quinquaginta milia marcarum. Willelmus senior 

her son ^"*^ quasi pro pecunia perquirenda liber gradiebatur, 

iainishcd qui deinde fugit in Franciam : quo comperto, con- 

goj, " " festim rex uxorem ejus et lilium fame necavit in 

carcere, et Walterum de Laci geiierum ejus egit in 

exilium, fecitque confiscari omnia bona pnescriptorum 

principum, quaj multa fucrunt in Anglia, in Wallia, 

et in Hibernia. 

p. 2:>. Mccxi. Quidam ex capellanis domini Pap?e legatus 

Exconimu- venit in Angliam, et a regiis custoditus, ut ei i)ermit- 

John. tebatur, legationem suam est executus. Denique coacto 

concilio apud Norliamtone, prresente rege Johanne ct 

proceribus Angli;^, cum idem rex ecclesise satisfacere 

nollet, coram omni concilio et in facieni suam, a legato, 

' i.e., of Ulster. de margan. 


viro virtutis, constanter excommunicatus tlenunciatur. a.D 1211. 
Plures ctiam mina3 ex ore domini Papae per legatuni 
intentantur, quee omnia rex pro nibilo duxit. Legatus 
Roinam revertitur, cum quo et regis clerici plures cum 
Uteris regiis dirio-untur. Obiit Willelmus de Breusa 
senior, exul in Francia, et lionorifice se])ultus est a ma- 
gistro Stephano Cantuariensi arcliiepiscopo, tunc simi- 
liter exulante. Johannes rex exercitum duxit in Nor- invasion 
walliam contra Lewelinum generum suum et cjusdem °y^^gf^' 
terras principcm, et approximaus monti qui Snaudone John, 
dicitur, Lewelin cum suo exercitu desuper consistente, 
vidensque eum, trepide quidem, sed fortassis provide 
rex discessit ; collectoque ampliori exercitu iteruni prse- 
fatum principem in prasnominato monte obsedit, et ad 
deditionem coegit, a quo etiam xxxii. obsides, quos 
omnes postea apud Notingeliam fecit suspendi, et ter- 
tiam sive quartam partem Norwallise, et multam pe- 
cudum sive jumentorum sumniam, loco muneris extor- 
sit. Eodem anno firmatur castellum ex prsecepto regis The castle 
contra principes Suthwallise, scilicet Mailgum, et gj^^t^fl' 
Resum Balihan ' in eorum terra dominica. Quo statim built 
post discessum exercitus Anglorum ab eisdeni prin- ^^^^^^^^ 
cipibus capto et combusto, eorum obsides duo, scilicet and Khys, 
filii Mailgum, difiaciuntur, et prie dolore moriuntui' ; ^"r^^g^"' 
duo etiam filii Cadwallan ab Yvor diffaciuntur : hinc burnt by 
casdes et incendia, multaque mala a Walensibus ex- 

Mccxii. Rex Marocliia3 nomine Miramomelinus, cum Moorisli 
rege Valentio patruo suo, et multo uimis exercitu g^Tj^^^'°|^ ^* 
Arabum et Maurorum, Hispanias ingressus, eas csede Mohammed 
et incendio coepit devastare ; contra quem directi sunt ^^^^"'• 
a domino Papa arcliiepiscopi vel episcopi decem, qua- 
tuor transmontani, et sex cismontani, cum exercitu 

' i.e., Vychan, the little. See 
Annales Cambriac, p. 68, Brut y 

Tywysogion, p. 277, where be is 
called Rhys Grye, i.e., the lioarse. 



A.D. 1212. 
p. 26. 

The Albi- 
freois in 

Battle of 
Navas de 
July 22. 

of Nortli 
Wales by 

copioso ; ill (quorum comitatii fuere noaniilli comites efc 
barones, qui per Gasconiani inccdentes, plures heereti- 
coruui qui Albigei dicebantur et earn repleveiant, occi- 
dei'unt ; comitem de Sancto Egidio ^ bello campali vic- 
tum, qui eis favere dicebatur, exulaverunt ; et Tolosam 
metropolim Gasconire diu obsessam, vi tandem cepe- 
runt. Circa octavas vero Pentecostes Toletum metro- 
jiolim Hispaniarum advenerunt, et eis ibidem associati 
sunt tres reges Hispaniarum, scilicet rex Arragonce,^ 
rex Navarise;'' rex Castellte,* cum exercitibus suis. Circa 
festum sanctse Mari?e Magdalense, congressi sunt tribus 
vicibus cum Saracenis bello campali, et ex eis prostra- 
verunt usque ad Ix. milia virorum, cum pauci ruerent 
ex Christianis, sicut scribit Narbonensis arcliiepiscopus,^ 
qui ipse bello iuterfuit, in epistola quadam ad ca- 
pitulum Cisterciense directa. Sarraceni qui evaserunt 
cum regibus suis, domum cum dedecore sunt reversi. 
Lculinus princeps Norwallias omnem terrain suam 
anno pra3terito perditam, viriliter pugnando hoc anno 
recuperat. Kesus Balilian Sweinesham comburit. Obiit 
Gaufridus Eboracensis arcliiei)iseopus, et Maiigerus 
Wigorniensis episcopus, cxules in Francia. Rex An- 
giorum ])roditionem formidans, infra castellum de No- 
tigeliam per xv. dies se clausum tenuit. 

MCCXiii. Recolend?e memoria) Gillebertus al)bas de 
Margan, cessit in visitatione facta de mandato abbatis ^ 
Clarevallensis xv. kal. Julii ; ct eodem die successit ei 
Johannes monachus ejusdem domus. 

MCCXiv. Obiit idem Gillebertus apud Kerkestede, 
ubi nionachus fuit, quarto idus Mali. Hoc anno cele- 

' Eaymond of Tolilousc. 

- Teterll. 

•' Sancho VIII. 

■* Alplionso III. 

•■* This is Arnaldus Anialricu.?, 
archbishop of Narbrtnne from 1212 
to 1225. The Epistola above men- 

tioned will be found in Ughelli's 
Ikilia SdCni, i. (ed. 1717), col. 1G4, 
and ajso in the Gallia Cliristiana, 
T. vi. among the Instrumenta Ec-» 
clcsia; Narbonensis, cap. Ix. col. 53, 
" Guido. 


brata fait synodus RomaB in ecclesia Salvatoris qua) a.D. 1214. 
dicitur Constaatiniana, mense Novembris, prsesidente 
domino Papa Innocentio III., in qua concessit ordiui 
Cisterciensi, quod de possessionibus liabitis ante con- 
cilium, et de novalibus ante et post acquisitis, nuUi 
decimas dare teneretur.^ 

MCCXVI. Obiit Johannes rex Anglioe apud Newerke ; Death of 
cui successit Henricus tertius filius suus, coronatus s°|!°gggj 
Gloucestria3 per Walonem legatum sedis Apostolicse. of Henry 

MCCXVIT. Suscepit Gillebertus de Clare duos comi- 
tatus quorum ha3res fuit, scilicet de Gloucestria et de 
Hereford, et tunc confirmavit nobis omnes terras et 
libertates quas habuimus ab antecessoribus suis, vel ab p. 27. 
hominibus suis. 

Mccxviii. Obiit Henricus Landavensis episcopus, ii. 
id. Novembris, et Clemens abbas de Netb, cui successit 
Gervasius prior ejusdem domus. 

MCCXIX. Electus est ad Landavensem episcopatum 
Willelmus prior de Goldclive, et consecratus Cantuarise 
cum Hugone - electo Herefordensi. 

Mccxx. Facta est translatio beati Thomse martyris, 
non. Julii. 

MCCXX II. Fuit maximus ventus proxima nocte post Great 
festum sanctae Lucise virginis, qui etiam domos multas Dq^. 13. 
fregit, pomeria, quercus, cseteraque ligna silvarum multa 
radicitus de terra evulsit ; fuitque eodem anno terrae- 
motus magnus multis in locis in transmarinis partibus, 
ex quo urbes aliquse subrutse sunt funditus, cum ho- Earth- 
minibus in illis degentibus, inter quas erat qu?edam ^^^^"-'.^^ 
urbs in Longobardia nomine Brisa, ex qua pars maxima 
in nocte Natalis Domini subversa est cum ecclesiis, ubi 
quoque perierunt fere duo milia hominum. 

' Hoc . . . teneretur'] This is in- 
serted in the margin in a later hand. 

- Hugh Foliot. 



A.D. 1223. MCCXXiii. Concremaverunt perversi homines oves 
Injuries nostras plusquam mille, cum duabus domibus, in una 
convent of septimana. 

Margan. Mccxxiv. Occiderunt Walenses famulos nostros, in 

operibus manuum suarum occupatos duos in una die, 
ct postea cito puerum quondam pastorem ovium occi- 
derunt. Eodem anno Morganus filius Oeni combussit 
domum monachorum de Neth cum ovibus cccc. vel eo 
amplius ; insuper et famulos ipsorum numero iv. occi- 
dit ; monachum quoquc unum de domo ilia, necnon 
et conversum, graviter vulneravit. Circa hoc etiam 
tempus in aqua quae dicitur Medeweya juxta Roueces- 
triam tres viri submersi sunt, qui post tres dies in- 
venti sunt exanimes, ac inde ad ecclesiam beatse Mai'ise 
Virginis de Kaveresham delati, ibique meritis ejusdem 
Virginis resuscitati. 
Victory Mccxxv. Fuit magna mortalitas ovium. Hoc etiam 

over tiie ^nno in Hispania congregati sunt plusquam xl. reges 
in Spain, Saraceuorum cum exercitu maguo contra jDopulum 
of SS ^^ ^ Christianum ibi degentem ; contra quos venerunt 
James and quatuor rcges populi Christiani cum tribus episcopis 
p.Ts^^ et duobus ducibus, ducentes secura omnem exercitum 
quern colligere poterant in prselium ; qui cum venissent 
ad locum ubi pugnaturi erant, videntes adversariorum 
multitudinem, timuerunt valdo, qu&propter episcojji 
duo et dux unus cum suis hominibus, antequam pug-na 
fieret, latenter recesserunt ; quod cum adverterent socii 
eorum qui remanserant, diccbant ad invicem : " Quo- 
" modo nos qui sumus tam pauci numero poterimus 
" pugnare contra tam magnam multitudinem ?" Quibus 
ait rex Hispanijc : " Tam facile possumus gratia 
" Dei in paucis liberari quam in multis;" asserebat 
se nunquam fugiturum do bello quamdiu pugnare 
valeret. Talibus sermonibus coeteri reges confirmati, et 
super omnia in miserieordia Dei confisi, tandem con- 
gressi sunt. Mox cum in priino solis ortu coepissent 


pugnare, subito advenenmt eis in auxilium beatus A.D, 1225. 
Jacobus Apostolus, sanctusque Georgius martyr, armati 
sicut milites et super equos sedentes; vestimentum 
sancti Jacobi opertum erat totum a capite usque ad 
pedes talibus signis, qualia peregrin! ab ejusdem Apo^ 
stoli liminibus nuper revertentes solent in vestimentis 
habere. Igitur sanctus Georgius impetum fecit in 
Sarracenos ex una parte, et beatus Jacobus ex altera, 
magnamque ex eis multitudinem subito interimunt, 
quod cum vidissent Sarraceni, mox coeperunt fugere, 
quos Christiani cum prnsdictis Sanctis tota die usque 
ad occasum solis insequuntur, et quosdam vivos 
capiunt, et quosdam omnino extinguunt ; postera die 
iterum Christiani arreptis armis suis hostes perse- 
quuntur, et non cessant xv. diebus csedere terga 

Sic gens sanctorum reges de plebe reorum 
Tunc captivavit, multos hominesque necavit. 

Mccxxvi. Qui dam abbas cujusdam cosnobii ordinis 
Cisterciensis, quod in provincia Suevorum fundatur, 
ad generale capitulum venit, cui a Deo data est 
gratia sanitatum immensa. Combusserunt Walenses St Nicho- 
tres villas de Glamorgan, villam scilicet de Sancto cas'tleTnd 
Nicolao, villam de Novo Castello, et villam de Lage- Laieston in 
lestune, nonnullosque homines occiderunt. ganshire 

burnt bv 
MCCXXVII. the Welsh. 

Hie cruce signati festinant pergere multi, P" "^" 

Illuc quo Dominus Jesus fuerat crucifixus. 

Hoc anno combusserunt Walenses grangiam nostram 
de Pennuth funditus, cum animalibus multis, pluresque Pennarth. 
boves ibi occiderunt ; postea grangiam de Kossaulin Eesolven. 
depopulati sunt, ibique oves multas cremaverunt, 
vaccas nonnuUas abduxerunt, et quendam de famulis 
nostris illic occiderunt. Iterum aniraalia oranerise 
Theodori ceperunt, ex quibus multa in itinere occi- Tytheg- 

C 2 Bton[?] 


A.D. 1227. derunt, cseteraqiie ' secvim duxerunt. Rursum diversis 
in locis domos nostras succenderunt, 

111 quibus igne greges ovium mngni perierunt. 

April 23. Mccxxviii. Ill iiocte beati Georgii martyris 

Tellus contremuit, Christoque volente quievit. 

Capture of Hoc aiino Hovv^elus filius Moreduth cepit Morganum 

son^of'cad- filii^"^ Cadwalani avunculi sui, vinxitque eum crudeliter, 

■Nvallan. cujus oculos tandem emit, ejusqne membra genitalia tuv- 

piter am2:)utari fecit. Eodem anno G[illebertus] comes 

Capture of GloucestriiB cepit Morganmn Cam, quern eompedibus 

Canf*° vinctnm misit in Angliam, illuraque ibi in custodia firma 

servari prsecepit. Hoe anno liorreum monachorum de 

Vacella fulmine combuetum est, in quo, nt fertur, 

ignis inextinguibilis duobus raensibns duravit. Hoc 

Kenvlg. etiam anno in villa de Kenefeg domus cujusdam 

hominis funditus fulmine combusta est. Hoc etiam 

anno quidain ex fratribus domus nostnie, tam monaclii 

quam laici, missi sunt in Hiberniam ad reformationem* 

Death of ordinis, quia ibi valde emarcuit disciplina. Eodem 

Stephen °^ anno obiit Stephanus Cantuariensis ecclesire archiepi- 

Langton. scopus, vir prudcns et literatus ; cui successit Ricardus ' 

Crusade of Lincolniensis ecclesife cancellarius. Hoc anno imperator 

iT^who' Alemannioe Fredericus, nondum tamen domino Papse 

lands at reconciliatus, circa Nativitatem Sanct?e Marite iraleis 

Sept.' 8. transvectus ad Tyrum applicuit : quo audito fratres 

Templi et Hospitalis cum populo civitatis Aeon ei 

obviam venerunt, a quibus gaudenter in prsedictam 

p. 30. civitatem deductus est. Post lia3c cito venerunt nuntii 

cum muneribus eximiis a Soldano missi, scilicet equis 

dextrariis, dromedariis, sellis aureis, et aliis rebus 

quampluribus ut darent iinperatori, ex quibus nisi 

' cateraque'] MS. ceterasque. 

- reformati(»i('»i'\ reformandani, IMS. 
^ Richard Grant of Wethershed. 


prius habito coiKnlio cum patriarclia efc episcopis, A.D. 1228. 
militibus Templi et Hospitalis qui ibi luerunt, noluit 
accipere ; quibus tandem consultis munera recepit. 
Posfcea missus est Willelmus ' episcopus Exoniensis cum 
aliis nonnullis, ad Soldanum qui in Damasco morabatur, 
ad reformandam pacem inter Christianos et Sarracenos ; 
et sic demum elaboratum est, ut in quinto mense, 
scilicet in cathedra Sancti Petri, terra Jerosolymitana Jan. is. 
Cbristianis sit restituta, ac inter Christianos et paganos 
decem annis totidemque diebus pax confirmata. 

MCCXXTX. Fredericus imperator Alemannire, et Jerusalem 
patriarcha Jerosolymitanus, Petrus'-^ episcopus Winto- f*^^**^^*^^ 
niensis, Willehnus ^ episcopus Exonice, et cteteri qui ibi Christians, 
aderant fratres Hospitahs et milites Templi, principes 
multi cum populo terra*, et peregrinis qui jam longo 
tempore ibi expectaverant, venerunt Jerosolymain, anno 
xlii. })Ostquam pagani earn quondam ceperant. In 
Dominica palmarum cum gaudio civitaten) intraverunt, 
devoteque ibi solennia ejusdem diei egerunt. Postea 
viriliter muros civitatis jam a paganis dirutos incipiunt 
reparare, ecclesias asdificare, et in eis divina ofticia pa- 
triarcha et episcopi student celebrare. Attestati etiam 
nobis sunt qui ibi fuerunt peregrini, quod ante sepulcrum 
Domini more solito descendit in vigilia Paschse ignis 
de crelo. Hoc anno Morganus Cam, datis obsidibus Release of 
G[ilbertoJ comiti de Clara, solutus est a vinculis. ^^^S^°- 
Eodem anno combusserunt Walenses, homines videlicet St. Nicho- 
Howeli filii Moreduth, villam de Sancto Nicholao, Jjjj^°^ ^'* 
villamque de Sancto Hilario. Hoc anno fuit nimis burnt by 
aspcra hyems ; in tantum etiam aquaj congelatse sunt, "^ ^ ^ ' 
quod super glaciem equitantes transire possent ; nix winter, 
quoque magna postea extitit quaj pluribus diebus 
terram operuit. Hoc anno obiit Willelmus Landavensis p. 31. 
episcopus V. kal. Februarii. 

' William Brewer. | ' Peter de Kupibus. 


A.D. 12,30. Mccxxx. Heni'icus tertiiis rex Ano;lia3 cum magno 

ot^liL'nr'y " Gxercitu transfretavit in Pictaviam, ad repeteiidas terras 

III. into quas Pliilippus rex Francorum abstulit patri suo ; ubi 

multos de hominibus suis amisit, multam pecuniam 

expendit, et parum vel nihil de terris illis adquisivit. 

William de Eodem anno Lewelinus proditorie, ut dicebatur, nocte 

to dcfuh by ^epit Willelmum de Brewsa juniorem in domo sua, 

Llewellyn, cum esset Paschalis festivitas, eo quod haberct eum 

suspectum de uxore sua secundum quosdam ; re autem 

vera secundum alios, ex veteri odio progenitonim 

suortun, scilicet Willelmi de Brewsa senioris, et Matildis 

de Sancto Walerico uxoris suae, qui multos Walenses, 

tam nobiles et potentes, quam alios, fecerant occidi. 

Cumque eundem Willelmum et milites qui cum eo 

venerant, ct familiam suam, aliquanto tempore vinctos 

in carcere tenuisset, ilium quidem fecit suspendi ; 

garciones abire permisit, et quosdam alios redemptos 

pecunia liberos dimisit. Cujus suspendio divnlgato, 

insultantes Walenses exclamaverunt, "Nunc vindicatus 

" est sanguis Walensium quem Willelmus do Breusa et 

" sui effuderunt super terram." Obiit G[ilbertus] de 

Clare comes Gloucestria3 et Herefordia^. Helias ^ tlie- 

saurarius Herefordia3, electus est ad cpiscopatum Landa- 

vensem et consecratus. 

Marriage Mccxxxi, Obiit Willelmus junior Marescallus, cui 

of Kichard g^ccessit Ricardus frater suus. Eodem anno Ricardus 
or Corn- 
wall to filius regis Joliannis, comes Cornubite, duxit uxorem 

sabella, relictam comitis Gillcberti, sororem Ricardi Marescalli. 
Avidow or _ ... 

Gilbert de Et Lewelinus cum magno exercitu venit in terram de 

°'^^' Brelibeniauce,'^ villamque de Aberotlieny combussit, sed 

burns ^" castellum non cepit ; deinde per lines Suthwallise 

Aberhodni transiens, omnes fere principes Walensium pixcter 

Icon, and Morganum filium Howeli sibi subdidit ; veniens autem 

subdues ad viUam de Kaerliun combussit cam et ecclesiam, 

' Ellas dc Radnor. I -' Brecknock. 


sed castellum capere non potuit, resistente ei pi^edicto a.d. 1231. 
Morgano cum panels adjutoribus suis. In ilia die tl»o Welsh 
ami sit idem Leweliniis plures liominum suorura, alios 
captos, alios in Osca ^ submerses, quosdam vero inter- 
fectos, unde confusus et dolens nimis, per montana 
venit ad castellum de Neth et obsedit illud, quod ei 
cite redditum fuit ; tunc coepit Lewelinus per suos illud 
confringere, et Morganus Cam non solum subvertit 
illud, sed etiam destructa villa habitatores exterminavit. 
Idem Lewelinus de domo de Margan extorsit Ix. 
marcas argenti. Ricardus Cantuariensis archiepiscopus Death of 

T, T 1 •• L L ^ • L • archbishop 

a Koma rediens obnt, et plures sui cum eo mortui Richard 
sunt, unde plures suspicati sunt eos extinctos esse Grant, 

MCCXXXII. In Quadragesima multi ex nobilioribus Incursions 
principibus Walensium, jussu Lewelini, cum exercitu ^eig^ 
magno venerunt ad villam de Kenefeg ut illam deprse- 
darentur et delerent, unde habitatores loci prsemuniti 
pecora sua ad alia loca miserunt, et partem ejusdem 
viUge intra portas succenderunt. Walenses postea 
super venientes reliquam partem extra portas combus- 
serunt, deinde cum clamore et assultu magno irruerunt, 
ut turrem, quie fossa et sepe tantum adhuc cincta et 
munita fuit, caperent ; sed viri qui intus erant fortiter 
se defendentes plures graviter vulneraverunt et alios 
occiderunt ; unde omnes alii post primum assultum cito 
disccdentes, ad montana ascenderunt. Unum vero 
utcunque in eis laudabile fuit et mirabile, quod cum 
valde egerent victualibus, ecclesipe et coemiterio et 
omnibus qui in eis erant deferebant.^ 

Cum Hubertus de Burgo esset justiciarius Angliag, The king's 

comes Cantise, et consiliarius, immo concilium et quasi 1^]^^'^'^ 

cor regisj essetque spiritus ejus obfirmatus ad super- bert de 


' The Uek. 

* deferebant] eicMS. GalQ VQa-de pepercerunt. 


A.D. 1232. biam, amor ejusdem regis repente versus est in odium 
atrocissimum, uiide omiii potestate et possessions quam 
habuit privatus est, et omnium amicorum suorum non 
tantum consilio et auxilio, sed etiam colloquio et 
solatio destitutus, et tant^e persecutioni et confusioni 
cxpositus, ut in veliementi tentatione sua videretur a 
Domino omnino derelictus. Cumque satellites regii 
persequerentur eum ut coniprclienderent, et tradercnt 

The MS. ends abruptly here. One or two leaves are lost. 






MLXVI. Obiit Edwardus rex, et Willclmus dux A.D. 1066. 
NormannipB Angiiam adquisivit. "J'. 

MLXViii. Belliim foifc iu Blcoduna.^ tlie Con- 

JtLXX. Lanfranco Caiituariensis et Thomse Ebora- q»eior- 
censis archiepiscopatus datur. 

MLXXL Obiit Edwinus dux. 

MLXXii. Obiit Wilstanus abbas GJoucestriae, et 
Serlo successit. 

MLXXIII. Rex Willelraus Angloruin Nornianniam The pi-o- 
adiit, et Cinomannicam provinciam maxime Auglorum V^^-^ "^ 

auxilio sibi subjugavit. conquered 

MLXXV. Obiit Editba regina. byWilliam 

MLXXVI. Weltheof dux decollatur. 

MLXXX. Vcntus validissimus fuit. 

MLXXXiil. Obiit Matildis regina. Prima [discordia] ^ 
fuit inter Turytanum abbateni Glastonise et monachos 

MLXXXVII. Obiit Willelmus rex senior, et Wil- Succession 
Iclmus filius ejus regnavit. jj ^ ^^"^ 

MLXXXix, Obiit Lanfrancus arcliiepiscopus, et terra St. Peter's 
mota est, et ecclesia Petri Gloecestrise inchoata est. ter begun." 

Blaydon on the Tyne. | = Blank in MS. 


A.D. 1U93. Mxciii. Anselmus ad arcliiprsesulatum eligitur. 
MXCV. Obiit Wlstanus episcopus AVigornia3. 
MXCVI. Iter Jerosolimitanum ceperunt Christiani. 
Mxcvii. Christiani NiciKam civitatem ceperunt. 
Mxcviil. Antiochia a Christianis eapta est. Obiit 
Walkelinus episcopus Wintonite. 

Mxcix. Jerusalem a Christianis capta est. Obiit 
Osmundus episcopus Salcsberipe. 
Succession MC. Obiit Willehnus rex junior, et Henricus reg- 

of Henry I. ^^^^-^ 

f- " '''• MCii. Hie primum in novum monasterium ingressi 

new g^xm^^s et ecclesia Sancti Petri Gloecestria; igne cremata 

monastery ' __ _ o 

at Tewkes- est. Obiit Serlo abbas Gloecestrite. 

used^*^^* MCiv. Corpus sancti Cuthberti cum eapite sancti 
Osuualdi inventuni est Gloecestritu. 

Mcv. Henricus rex Baiocam civitatem combussit. 
MCVI. Henricus rex accepit fratreni suum Robertum 
et comitem Marotonum.^ 

MCVII. Obiit Robertus filius Haimonis. 
MCVlii. Fhivius qui dicitur Trenta apud Snoting- 
haara a prima usque ad tertiam exsiccatus est. 
Death of MCix. Obiit Anselmus archiepiscopus. 
iSt.Anseim. jj^j^. Obiit Giraldus primus abbas Theolccsburicc, 
the first cui succcssit Robertus capellanus Roberti Haimonis. 
abbat of MCXi. Paschalis Papa ab imperatorc Henrico captus 
bury. est, ct codcm anuo a captione sokitus est. 

I'rodigy at MCXII. Cuidam monacho Sancti Laurcutii extra 

S. Lorenzo o • j • i • i • l r i 

fuori le muros '' nuranti de cmgulo suo quo cmctus luerat 
mura, at insokito et proiocto ante eum, vox in acre facta est, 

Rome. ^ "* 

Sic potuit Christus clauso redire sepulchro. 

MCXiii. Civitas Wigornia? igne crematur. 

MCXVT. In mcnsc Maio advohiveruut in terra Jero- 
solimornm iocustarum multitudo, infinitas devorantes 
vineas ct segetcs et arbores. Obiit Aluredus prior. 

William, Earl of Jloreton. | ' tnuros'] mui'es, JIS. 


MCXViii. Obiit Pasclialis papa et Matildls regina. a.D. his. 
Mcxix. Terra mota est, et Willelmus films i'e.Q:is 
mergitur. Pons Gloecestriro inceptus fait. 

Mcxxr. Rex Henriciis de>s]xmsavit Athelizam re- 


Mcxxir. Civitas Glaorna igne denuo conflagratur 
cum abbatia. 

Mcxxirr. Dedicatio ecclesire Theokesberia? a vene- Dedication 
rabili patre Theulfo Wygornire' episcopo cum aliis^^*^^, 
quatuor episcopis, x. kal. Novembris. Tewkes- 

MCXXIV. Obiit Theoklus episcopus Wigornia?, et ^"''J'- 
Robertus abbas Theokesberise, et Benedictus successit. 

Mcxxv. Symon factus est episcopus Wygornise, et 
ultio facta est de monetariis. 

Mcxxviii. Hie omnes coronati et Ijarones imperatrici 

Mcxxix. Festivitas conceptionis Sanctre Marise in Festival of 
concilio apud Londoniam apostolica auctoritate con- ceptioT' 
firmata est. established 

Mcxxxi. Robertus ^ prior Lantonise factus est 
episcopus Herefordise. 

Mcxxxiii. Robertus comes Normanniie apud Cardif 

Mcxxxv. Obiit Henricus rex, completis xxxv. Death of 
annis et iiii. inensibus a suscepto rege ; cui successit ^^^^y \- 

^ ° ' _ _ Succession 

in regnum nepos ex sorore Stepbanus, et a Willelmo- of Stephen. 
Cantuarice archiepiscopo in regem inungitur Londonise. 

Mcxxxvi. Grave belkmi fuit apud Kardigan. Conquests 
Stepbanus rex exercitum movit in Scotiam, et con- "^ Stephen. 
cordatus est ei rex Scotise ; postea ad Norwiche, et 
redditura est ei castellum. Inde ad Excestre, et f. 8. 
redditum est ei castellum. Inde ad Wiche insulam 
et eam sibi subjugavit, et Baldwinum de Redvers exu- 
lavit. Gilebertus celerarius obiit. 

' Robert de Bethune. | - William de Corbeuil. 


A.D. 1137. MCXXXVII. Willelmus archiepiscopus obiit, et Ludo- 
vicus rex Franciae, cui successit Liidovicus ; obiit 
nihilominus. Benedictus abbas TheokesbcriiB obiit, 
cui successit Rogerus, et Godefridus Winchelcumbre, 
et Guido de Persore. 

Capture of Mcxxxviii. Steplianus rex cepit Bedeford, et cas- 
tellum Herefordia), et castellum de Salopia, et Warham. 

Defeat of David rex Scotorum victus est a baronibus de Ever- 
wichsire, et xi. milia Scotorum occisi. Eobertus fiictus 
est abbas de Wincliecumbe, et Willehnus [de] Persore. 
Mcxxxix. Teobaldus suscepit archiepiscopatuni 
Cantuariio ; et Rogerus episcopus Sarum a rege Stephano 
captus est et incarceratus. Obiit in carcere. 

MCXL. Turstanus Eboracensis archicpiscopus obiit. 
Philippus regis cancellarius suscepit episcopatum Sarum. 
Eclipsis solis facta est. 

Capture MCXLT. Stephanus rex captus est apud Lincolniam, 

of Ste^ herf ^^ Robei'tus comes apud "VViutoniam, et alter pro altero 

MCXLTI. Stephanus rex firmavit Wiltoniam, venit- 
que Robertus comes Gloecestrise, et fugatus est rex 
et fere captus. Captus est ibi Willehnus Martel, qui 
pro captione sua reddidit comiti castrum Syreburne. 

Death of i>rcxiJii. Innocentius Papa obiit, et Celestinus suc- 

ir"and°Ce- ^^^^^^' obiitque, cui Lucius successit. Obiitque Milo 

lestine II. comes Herefordise. 

MCXLIV. Cometa apparuit. Theobaldus archiepisco- 

Siege of pus Cantuaripe Romam profectus est. Stephanus rex 

Stephen ^ Lincolniam iterum obsedit, sed nihil proficiens recessit. 

Death of MCXLV. Lucius Papa obiit, cui successit Eugenius. 

T * TT 

jjucnisii. j)^.j^yjj prior Wigornifie deponitur, cui successit 

MCXLVI, Stephanus rex cepit com item Cestrin? ' in 
curia sua, et captum tenuit. 

' Ralph de Gernons. 


MCXLVIL Illiistris comes Gloecestrise Robertus obiit. A.D, ii47. 
Eclipsis facta est. Rex Francorum Ludovicus, et ^^ath of 
imperator Roman us Com^adus, et comes Flandrensis Gloucester. 
Tlieodericus, et alii plures Jerusalem profecti sunt. 

MCXLViii. Eclipsis lunse apparuit. Obierunt Alex- f. 8 h. 
ander Lincolniensis, Bernardus de Sancto David, 
Huedredus Landavensis, Robertus ^ Herefordiae, Ro- 
gerus ^ Cestrige episcopi. Gilebertus ^ abbas Glocestrias 
factus est episcopus Herefordise, et Hamelinus abbas 

MCXLix. Obiit Reginaldus abbas Evesham, cui suc- 
cessit Willelmus Dorobernise.* Walterus Durus " factus 
est episcopus Cestrise. 

MCL. Obiit Symon episcopus Wygornise et Serfre- 
dus'' [Cijcestrise. Steplianus rex cepit Wygorniam et 

MCLI, Johannes de Pageham consecratur episcopus 

Wigornise. Willelmus de Bello Campo capitur a Death of 

Radulpho de Mandeville. Galfridus comes AndecfavitB Geoffrey 


et Theobaldus comes Blesensis obierunt, cui successit net. " 
Henricus dux. 

MCLII. Facto divortio inter Ludovicum regem Marriage 
Francise et Elienor reginam, accepit eam Henricus ^ui^g^of-^ 
dux in uxorem, filius imperatricis. Obiit Matildis Normandy 
regina, uxor regis Stephani. ^°^ ^^^^' 

MCLiii. Obiit pise memorise Eugenius Papa. Anas- Aquitaine. 
tasius successit. Obiit Henricus archiepiscopus Eboraci, 
et Bernaldus abbas Clare valensis. Dux Normannise Death of 
Henricus ante Purificationem in Angliam veniens, S.Bernard, 
cepit castra de Malmesburia et de Staunforde. Sed 
eodem anno circa festum Sancti Martini, rex Steplianus Nov. u. 

' Robert de Belhune. 
- Roger de Clinton. 

' Gilbert Foliot 

■' William de Andeville, a monk 
of Christ Church, Canterbury. 
' Walter Durdent. 
« Seffrid Pelochin. 



A.D. 1153 
Death of 
])eath of 
of Henry 

Birth of 



Birth of 



f. 9. 
April 13. 

of prince 
Henry to 
of Louis 

Pope Alex- 
ander III. 

cepit pacem. OLiit Eustachiu.s filius regis Stepliani, 
et come.s de Clare/ et comes de Norhamptone.- 

MCLiv. Anastasius Papa obiit. Successit Adrianus 
Anglicus. Obiit Stepbanus rex Angiiae ii. kal. Novera- 
bri.s, et in Decembri Henricus dux Normannise con- 
secratur in regem. Obiit Willelmus ^ episcopus Eboraci. 
Successit Rosfevus * archidiaconus. 

MCLY. Alienor regina Anglise peperit Henricum, et 
rex cepit castrum de Brugge."^ Obiit Rogerus comes 
Herefordise et Robertus " episcopus Exonias, cui suc- 
cessit Robertus ' decanus Saresberiie. 

MCLVI. Obiit Willelmus regis primogenitus de 
Alienor. Rex Henricus transfretatur, et castra Gau- 
fridi fratris sui obtinuit. 

MCLVii. Johannes** Wigornise episcopus obiit Romce, 
et Mabilia ^ coraitissa Gloucestriae obiit. Regina Alienor 
peperit Ricardum. Rex Angliam reversus cum multa 
crede suorum [Walliam] expugnavit. 

MCLViii. Eluredus factus est episcopus Wigornioe ; 
in Ramis Palmarum intronizatur. Regina Alienor 
peperit Gaufridum. Rex, facta pace cum Reso, 
transfretavit, et niortuo Gaufrido fratre suo, Britan- 
niam obtinuit. Regis Henrici filius Henricus duxit 
filiam Ludovici regis Francise. Terni^motus factus 
est magnus in pluribus locis per Angliam. Fluvius 

Tamesis apud [ 
pedibus transiretur. 

MCLIX. Adrianus 
Alexander, et Victor 
prtevaluit Alexander. 

] ^'^ desiccatus est, ut siccis 

Papa obiit. Succedunt duo, 
qui Octovianus dictus est, sed 
Rex Henricus Tliolosiam civita- 

> Gilbert. 

" Simon de St. Liz. 
s William Fitz-IIcrbert. 
* Koger de Tout TEvcque, arch- 
deacon of Canterbury. 
' i.e., Bridgenorth. 

' Robert Chichester. 
' Bobert Warelwast. 
^ John de Pageham. 
» Daughter of Robert Fitz-Hai- 

'» Blank in MS. 


tern agg-reditur. Walterus ' episcopus Cestri?e etA.D. 1159. 
Roo-erus abbas Evesham obierunt. 

JICLX. Obiit Eluredus episcopus Wigornise. Alex- 
ander Papa a Francis et Anglis, spreto Victore, in 
summum pontificem susceptus est, 

MCLXI. Tlieobaldus obiit, archiepiscopus Cantuarise, Death of 
et Kobertus abbas TheokesberitB. Iste alienavit ^-shop 
quandam partem manerii nostri de Estune. Adam Theobald. 
prior Bermundeseie Lundonia? factns est abbas de j^otgrt. 
Evesham. BartholomEeus factus est episcopus Exonio?, 

Pticardus' Cestria3. 

MCLXii. Thomas ^ regis cancellarius factus est archi- Becket 

/~i , ' AT 1 • • -J. • archbishoD 

episcopus Cantuarice. Alexander navigio venit in ^^ Canter- 

Anofliam. Fromundus factus est abbas Theokesberias. "bury. 

MCLXiii. Rogerus filius comitis Gloecestrisa ad pon- 

tificatum eligitur Wio-ornije, in mense Marti i. Alexan- Council at 

, . Tours 

der Papa generale concilium tenuit Turonis. Gilebertus * 

episcopus Herefordije permissu domini Papse ad episco- 

patum Lundonise proveliitur. 

MCLXiiii. Rogerus consecratur in episcopuin Wigor- 
nise, X. kal. Septembris. Kobertus de Melun consecratur 
in episcopum Herefordise, xi. kal. Januarii. Thomas 
Cantuarise archiepiscopus regi invisus effectus transfre- 
tavit. Octovianus schismaticus obiit, cui succedit 
Wido schismaticus de Crema. 

MCLXV. Alexander Papa honorifice suscipitur a 
Romanis in sedem suam. Rogerus WigorniaD episcopus 
intronizatur iv. nonas Februarii. Regina Francice 
peperit Philippuin. 

MCLXVI. Robertus episcopus BathonijB, et Robertus^ 
Lincolnise, et Robertus ^ abbas Sancti Albani obierunt. 
Henricus rex tenuit concilium apud Oxoniam, in quo 
damnata est hseresis texentiura. 


Walter Durdent. 
- Richard Peche. 
^ Thomas Becket. 


Gilbert Foliot. 
Robert de Chesney. 
Robert de Gorham. 



A.D. 1167. MCLXVii. Robertus episcopus Herefordi?e obiit, iv. 
kal. Martii. Godefridiis archidiaconus Wiffornife obiit, 
cui successit Symon Limes. Symon prior de Sancto Al- 
bano factus est ejusdem loci abbas. Rogeriis episcopus 
Wigornia) transfretavit. Frethericus imperator cum ex- 
ercitu copioso Romara veniens, Widonem Cirenensem in 
ecclesia Sancti Petri violenter intrusit, qui et altare 
destruxit, et aliud erexit, missas celebravit, imperatorem 
coronavit ; etiam pro hoe facto magna pars exercitus 
sui divina ultione percussa est. 

MCLXViii. Dux Saxonum ^ accepit in uxorem Matil- 
dam filiam regis Anglise. Wido de Crema Papa 
schismaticus obiit, cui successit Kalixtus schismaticus. 
Robertus - comes Leycestrise et Robertus abbas Salopes- 
biriae obierunt. 
Earth- MCLXix. Nigellus episcopus Helyensis et Hilarius 

quake in Cicestria3 obierunt. Terr^motus magnus factus est in 

bicily. ^ . , 

Sicilia, qui Cathamam et alias quatuor civitates 

MCLXX. Henricus rex Angliam rever.sus, Henrico 
filio suo diadema regale imposuit, xviii. kal. JuKi. 
Murder of Thomas archiepiscopus Cantuarise, iv. kal. Januarii, in 
archbishop ecclesia Cbristi Cantuarise occiditur. 

MCLXXI. Magua miracula fecit Deus pro sancto 

Thoma archiepiscopo Cantuaria?. Henricus rex in 

Hiberniam navigavit, et earn sibi magna ex parte 

subegit. Rogerus episcopus Wigornise Romani petiit, 

regera excusaturus, quod nee ejus mandato nee volun- 

tate archiepiscopus occisus est. Henricus ^ Wintonife 

episcopus obiit in Anglia. 

Second MCLXXII. Henricus rex et regina sua coronantur ab 

orHenr°" archiepiscopo Rothomagensi. Henricus rex rediens ex 

II. by lio- Hibernia in Normanniam excusavit se jurejurando 

archbishop coram legatis de morte archiepiscopi. 


' Henry V. 
• Robert Bossu. 

Henry of Blois. 


MCLXXiil. Gravis discordia est orta inter reges a.D. 1173. 
Anglige patrem et filium, et pater cepit comitem Ces- 
triae/ et comitem Leycestrice,^ qui cum filio conspira- 
verant contra eum. Circa mediam noctem visum est 
caelum rubere, 

MCLXXiv. Ricardus prior de Dovere consecratur 
in archiepiscopum Cantuarise a Papa Alexandre ; con- 
secratur et Reginaldus^ Bathonise, Gaufridus^ Ely, 
Robertus^ Herefordiae, Ricardus*^ Wintonias, Johannes^ 
Cicestriae. Concordia facta est inter regem et filios f. 10. 
suos. Juxta Cirencestriam guttse sanguinis in modum 
pluvire ceciderunt. Willelmus^ episcopus Norwici et 
Reginaldus abbas Persore obierunt. 

MCLXXV, Turris nova Wigornise corruit. Johannes 
de Oxonia suscepit episcopatum Norwici, Symon 
abbatiam Persore, Reginaldus Abendone, Odo de Bello, 
Walterus Westmonasterii, Radulphus Salopesberiae, 
deposito Ada. Henricus rex in Angliam venit, et 
filius ejus cum eo. Ricardus arclii episcopus Cantuarise Council at 
convocato concilio apud Lundoniam interdixit omnes ^°°'^^"- 
prtefationes prseter decern quas Roma mater ecclesise 
inter missarum decantat solemnia.*^ 

MCLXXVi. Willelmus, rex Sicilipe, filiam regis Angliee Princess 
duxit in uxorem. Johannes de Salopesbiria ^° Carno- married to 
tensis ecclesia3 consecratur episcopus. Petrus^^ prior de ^'^^^^™» 
Wenelok uscepit episcopatum de Sancto David. An- Sicily. 
dreas abbas CirencestrisB obiit, 

MCLXXVii. Concordia facta est inter Papam Alexan- 
drum et Fredericum imperatorem. Rex Henricus 
constituit apud Waltham canonicos regulares loco 

Hugh Cyvelioc. I ' William de Turbe. 

Robert Blanch-maines. ^ See these ten prefaces in Ho- 

venden, f. 311, " Ex decreto Pelagii 
" Papse." 

'" An error for Saresbiria. 
" Peter de Leia. 

' Reginald Fitz-Jocelin, 
" Geoffrey Riddell. 
^ Robert Foliot. 
* Richard Toclive. 
■ Jphn Greenford. 

B 2 



Fire at 



A.D, 1177. secularmm. MathaBus arcliidiaconus Glocestrije obiit, 
cui successit W[illelmus] de Norhale. Wido ^ factus 
est episcopiis Bangor. Adam factus est abbas Ciren- 

MCLXXViir. Monasterium Theokesberioe incendio 
cum officinis conflaa;ratur. Fromundus abbas Theokes- 
berise obiit. Calixtus papa schismaticus veniens ad 
pedes Alexandri absolutus est. Ricardus archiepiscopus 
Cantuari£e et Rogerus episcopus Wigornise ad Ro- 
manum concilium transfretaverunt. Ricardus^ abbas 
Ramencis iactu.s est abbas Cluniaci. 

MCLXXix. Alexander Papa concilium tenuit Roma?. 
Roger us episcopus Wigornise apud Turonem obiit, et 
ibidem sepultus est. Obiit Hamelinus abbas Gloecestrise, 
cui successit Thomas ^ prior Herefordise. Ludovicus 
rex Francipe venit Cantuariam ad sanctum Tliomam, 
et post ad festum Omnium Sanctorum filium suum 
eoronavit. Ricardus de Luci obiit, 

MCLXXX. Baldwinus abbas de Forda consecratur die 
Sancti Laurentii in episcopum Wigornisp. Nova mo- 
neta ad festum Sancti Martini incepit. Ludovicus rex 
Francite, Johannes de Saresberia episcopus Carnotensis, 
Robertus abbas Glastonire, Hugo abbas Sancti Ed- 
mundi obierunt. Philij^pus factus est rex Francifp. 

MCLXXXi. Alexander Papa obiit, cui successit Lucius. 
Henricus abbas Winchecumbe obiit, cui successit Cris- 
pinus ejusdem loci prior. Obiit Rogerus^ archiepisco- 
pus Eboraci, et Adam episcopus de Sancto Asaph. 
The crcnvn MCLXXXii. Corona ree'ni Jerusalem ad re^em Anofliae 
leni ^(i^e^ed Henricum transfertur. Ricardus ° episcopus Cestrise, 
to Henry Crispinus abbas Winchecumbe, Walterus episcopus Roue- 
cestria?, Osbertus abbas Malmesbirite obierunt. Robertus 

Louis vir. 

iit Canter- 

Aug. 10. 
Nov. 11. 
f. 10 i. 


' Guy Eufus. 

- An error lor Willelmus, ahbnt 
of Ramesey. 

^ Thomas Carbonel. 

* l{oger de Pont ]'Ev>"que. 

Richard Peche. 


factiis est abbas Theokesberise. Obiit prior Eauulfus A.D. 1182. 
ct Alexander supprior. 

MCLXXXiii. Translatio Sancti Egwini apud Evesham. Beatli of 
Orta est discordia inter reo-eiu et filios. Henricus rex,.;^^°™° 
junior die Sancti Barnabse obiit apud Martellum. Wal- Henry, 
terus de Custancia factus est episcopus Lincolniie, 
Walterus ' Kouecestria?, Gerardus ^ Cestria?, Johannes de 
Sancto Asaph. Kadulfus factus est abbas Winche- 
curabe, defuncto Roberto ; Robertus Cirencestrise, 
Nicholaus Malmesberise, Warinus Sancti Albani. Nicho- 
laus ^ episcopus Landavensis et Willelmus comes Gloces- 
trijB obierunt, et Robertus abbas Theokesberise. 

MCLXXXiv. Ricardus archiepiscopus Cantuaricie et Bar- Bakhvin 
tholomjeus episcopus Exonipe obierunt. Baklwinus of^n^^te^^^ 
episcopus Wigornice electus est ad arcliiepiscopatum bury. 
Cantuari?e, et Walterus * Lincolnise ad Rotomagi. Obiit 
Jocelinus^ episcopus Saresberice, magister Gerardus 
Puella Cestrise. Johannes filius regis lienrici secundi 
perrexit in Hiberniam. 

MCLXXXV. Heraclius patriarcha Jerosolimitanus venit ^"'^'^^^f 
in Angliam. Lucius Papa obiit, cui successit Urbanus. arch of 

MCLXXXVI. Willelmus de Norhal factus est episcopus Jei;ifa]em 
Wigornise. Gaufridus comes Britannise obiit, et Ro- land. ° 
bertus Foliot episcopus Ilerefordipe, cui successit 
Willelmus de Veyr. Die Sancti Laurentii Hugo ^ 
prior Cartusianus factus est episcopus Lincolniaj. 

MLXXXVIT. Urbanus Papa obiit, cui successit Gre- 
gorius. Gregorius obiit, cui successit Clemens. Orta 
est discordia inter Baldwinum archiejjiscopum Can- f. 11. 
tuarise et ejusdem loci conventum. Ricardus filius 
regis accepit crucem. Alanus prior Cantuaripe factus 

' This should be Walel'anus, ] * Jocelin de Bailleul. 

archdeacon of Bayeux. | « Aug. 10. 1 his is Hugh of Gre- 

- Gerard Puella. j noble, prior of the Carthusian house 

^ Nicholas ap Gurgant. ' ; at Withair. 


Walter of Coutances. 


A=D. 1187. est abbas Theokesberise. Jerusalem capitur et destruitur 
rusakm on ^ paganis, feria vi. post passionem Apostolorum Petri 

the Friday et Pauli. 

aj;erjuuc mclxxxviii. Henricus rex Anglise et Pbilippus rex 

Franeise, et Baldwinus archiepiscopus Cautuarise ac- 

ceperunt crucem. Hugo de Nonant factus est episco- 

pus Coventrige. Ricardus Hokelin episcopus Wintoniee 


i)eath of MCLXXXIX. Heniicus rex obiit ii. Junii. Succedit 

Henry II. J^icardus filius ii. Septembris. Radulphus ^ prior Wi- 

ofKichard gornise obiit, succedit Senatus. Wigornia fere tota 

^' igne conflagratur. Godefridus de Luci Wintonise, 

Willelmus ^ Ely, Hubertus ^ Sarum, consecrati sunt epi- 

scopi. Isabel comitissa Glocestrias nupsit Johanni comiti 


MCXC. Ricardus rex Anglia) et Pbilippus rex Fran- 
eise et Baldwinus arcliiepiscopus Cantuarise profecti 
sunt Jerusalem. Willelmus^ episcopus Wigornise obiit 
V. non. Aprilis, Baldwinus archiepiscopus Cantuarige 
Nov. 17. die Sancti Clementis. Robertus ^ eligitur in episcopum 
Wigoruias in Julio. Obiit Matildis comitissa Cestrisc 
iv. kal. Augusti. 
Acre Mcxci. Ricardus rex Anglia; cepit Acboii in terra 

taken. Jerusalem. Clemens Papa obiit. Robertus episcopus 
Wigornife consecratur iii. non. Mali. Eclipsis soUs 
facta est ix. kal. Julii. Reginaldus^ episcopus Batho- 
nise et Johannes' episcopus Exonia) obierunt. Hugo 
de Nonant, ejectis monachis de Coventria, canonicos 
ibi subrogavit ; sed postea redierunt monachi nolentibus 
adversariis, per monachum Roma) degentem per sep- 
lennium et semis nomine Thomam. 


Ealph de Bedford. 

" William Longchamp, 
^ Hubert Fitzwalter. 
' William Nortliall. 

■' Kobert Fitz-Kalph. 
^ Reginald Fit^i-Jocelin. 
• John Fitz-Luke. 


Mcxcii. Ricardus rex Angiise, audito in Syria quod -A.D. 1192. 
Johannes frater suus Angliam in manu forti sibi sub- gaiadin^^^'^ 
jugasset, treugas cepit cum Salodino pagano in tres 
annos, et rediens captus est xiii. kal. Decembris a duce ^^^i jmm-i- 
Ostrensi, et traditus Henrico imperatori Alemanniee. sonment of 
Savarus factus est episcopus Bathonise. 

Mcxciii. Robertas^ episcopus WigorniEe obiit v. kal. f_ n ^. 
Julii, cui succedens Henricus^ abbas Glastonise, eligitur 
ii. non. Decembris, et consecratur ii. idus Decembris, 
et intronizatur viii. idus Januarii. Hubertus^ Sarum 
episcopus translatus est in arcliiepiscopum Cantuarise. 
Herbertus,"* archidiaconus Cantuarije, eligitur in epi- 
scopum Sarum, Henricus Marescal Exonias. 

MCXCIV. Ricardus rex Anglise rediit in Angliam iii. Release 
idus Martii, solutus a captione, et coronatus est apud cOTo^g^fJ^jf 
Wintoniam xv. kalendas Mail. Henricus Marescal con- of Richard 
secratur in episcopum Exoniae. 

Mcxcv. ix. kal. Novembris Henricus Wigomise 
episcopus et Hugo de Pusace episcopus Dunhelmensis 
obierunt. Alanus consecratus est in episcopum Ban- Invasion of 
gorum. Ricardus rex Angiige totam Britanniam mi- ^"ttany. 
norem vastavit igne et gladio. 

Mcxcvi, Johannes,^ decanus Rotomagi, factus est 
episcopus Wigorni89, v. kal. Novembris. Alanus epi- 
scopus Bangorum obiit. Philippus Pictavensis eligitur 
in episcopum Dunhelmi. 

Mcxcvii. Willelmus episcopus Hely, cancellarius 
regis, obiit, et Willelmus de Bellocampo in Normannia. 
Cometa apparuit tota liyeme fere. Terrsemotus factus 
est. Philippus consecratur in episcopum Dunhelmi. 
Obiit Resus rex Wallise, et Hawisa comitissa Gloces- ^f^* ^^ 

... , 1 -itr •• Rhys. 

tria;, vm. kal. Man. 

• Robert Fitz-Ralph. 
- Henry de Soilli. 
' Hubert Fitz-Walter. 

* Herbert le Poor. 
■' John of CoutanceSi 


of John, 
f. 12. 

A.D. 1198. MCXCVlii. Monaclu de Covcntria recuperaverimt 
ecclesiam suam cum omnibiis pertinentiis suis, quibus 
prroficitur Joibcrtus prior de V/enlok. Johannes Wi- 
gorni«3 viii. kal. Octobris, Petrus Menevensis xvii. kal. 
Augusti, llicardiis ^ Lundonire iii. Septembris, Hugo de 
Nonant vi. kal Aprih's Coventrensis episcopus obierunt. 
Celestinus Papa obiit viii. idus Januarii. Inuocentius 
succedit, v. idus Januarii. Symon abbas Persore obiit. 
Anselmus succedit. Gaufridus - factus est episcopus 
Cestrise. Obiit Mabilia comitissa Ebroici.^ 
Death of Mcxcix. Ricardus rex Angiitis vi. kal. Aprilis sagit- 
iSucc'essioii tatus apud Chaluns obiit, cui succedit Johannes frater 
ejus, vi. kal. Junii. Maugerius archidiaconus Ebroici 
eligitur in episcopum Wigornise, et Egidius de Breuse 
in episcopum Herefordire. 

MCC. Maugerius consecratur Romte a Papa Inno- 
centio in episcopum WigornicTS, et redieiis intronizatur 
ii. idus Novembris. Willelmus de Verdun factus est 
archidiaconus Glocestrise. Obiit Hugo e|)iscopus Lin- 
Divorce of colnia). Bristolle combusta est. Factum est divortium 
T V n°^ inter regem Antrlire et Isabel comitissam Glocestrire. 

Isabella oi ts s> 

Gloucester. Mcci. Miracula de sancto Wlstano inceperunt xiv. 
kal. Februarii, quse per totum annum et amplius adeo 
crebrescebant, ut nunc xv. nunc xvi. uno die curarentur 
a quibuscumque tenerentur infirmitatibus. 

MCCii, Monachi quidam Wigorni?e inierunt Romam 
pro canonizando Sancto Wlstano. Combusta est AVi- 
gornijB ecclesia xv. kal. Mali, cum domibus et officinis 
monacliorum. Alanus abbas Theokesberi?e obiit nonis 
Mail. Walter sacrista succedit, qui a primo anno pro- 
motionis suse tenebatur ad solutioneni marairum sep- 
Ca ture of tingentarum, et tamen abundantcr providebat domui 
Arthur at sua3. Terra^motus facti sunt per plurima loca Aiigliye. 


' Richard Fitz-Neal, 
- GcofiFrcy iMuschamp. 
•' E/irowi] Eboraci, MS. This 
was Mabel, daughter of AVilliani, 

earl of Gloucester, wlio married AI- 
meric de ]\Ionffort, earl of Evreux 
in Normandv. 


Artliurus cum ccc. militibus captus est a rege Johanne a.D. 1202 
apud Mirabel. 

Mcciii. Beatissinms Wilstanus canonizatus est Roma) Canoniza- 
X. kal. Mali. Anselmus abbas Persore obiit. Mao-ister I'P.'^/'f 

® Wulstan, 

Willelmus Blesensis cantor Lincolnise eligitur et con- bishop of 
secratur in episcopum Lincolnige. Malgerius episcopus ^^ oi-cester. 
Wigornise a Roma rediens lionorifice suscipitur in ca- 
thedra sua die Sancti Oswaldi in octavis. Eodem die Aug. 12, 
abbas Walterus Tlieokesberiee, Gaufridus ^ prior Lan- 
tonise consecratur in episcopum Menevensem. Maxima 
fames erat, ita ut quarterium frumenti venderetur xiv- 

MCCIV. Comes Flandrensis,^ iter arripiens Jeroso- 
limitanum, [in] imperatorem Constantinopolitanum f- 12(^. 
elio'itur. Normannia cum cseteris terris transmarinis Ji°^^ °^ , 

, . AT • i-< jNormandy. 

qua) hactenus extiterant regnum AngiisB, regi rran- 
corum nemine resistente subjugatre sunt. Gervasius 
factus est abbas Persore. Svmon de Welles factus est 
episcopus Cicestria). Obiit Sefredus episcopus Cycestrire, I>t'ath of 
Godefridus episcopus Wintonire. Regina Alienor obiit. Eleanor. 

MCCV. Petrus de Rupibus consecratur Rorace in epi- 
scopum Wintoni?e. Henricus '^ prior Glocestrice factus est 
abbas eiusdem loci. Mao-ister Willelmus subdecanus Murder of 
Lincolnire occiditur in cathedrali ecclesise Lincolnia) a Bj-amfoid ^ 
quodam subdiacono, die Dominica. Hubertus Walterus sub-dean of 
arciiiepiscopus Cantuarigg, Savaricus, episcopus Batlionise, 
Thomas abbas Glocestrias et Nicholaus de Malmesbiria 
obierunt, et Willelmu.s, primus abbas de Keynesham. 
Magnum gelu fuit circa festum Sancti Johannis Bap- l^'i'obt on 
tista). Cecidit ros mellifiuus ut ciphus pi onus accipe- 
retur de eo, juxta AVluuard. [In suo tempore tenebatur 
domus ista ad solutionem septingentarum marcarum 

' Geoffrey dc Henlaw. I " Henry Ulont. 

Baldwin I. 


A.D. 1205. vel amplius, et tarn en abundanter procurabat donrnm 

istam.] ' 
Council at Mccvi. Johannes de Via Lata cardinalis Romanus 
under°^' "^"^nit legatus in Angliam, et celebravit concilium apud 
John de Radinges, die Sancti Luca?. Jocelinus ^ factus est epi- 
Oct. 18. Scopus Batlionise. Rex transfretavit in Pictaviam post 
Conquestof Trinitatem, et ilia sibi subjugata fere tota cum Gas- 
oitou and gQ^j^ rediit in Ansrliam circa festum Sancti Nicholai. 

(jrasconj'. ' & 

Dec. 6. Willelmus Blesensis episcopus Lincolnife et Henricus 

episcopus Exonise obierunt, cui successit BartLolomieus. 

Litterse incluste in manu cujusdam clerici deportatsD 

fuerunt regi ex parte beatae Marias. 

Stephen Mccvii. Magister Stephanus de Langedune electus 

Lan^ton [est] RomsB a nionachis CantuariaB sine assensn regis et 

archbishop . . ,. . i • • r^ i • 

of Canter- episcoporum Anglue m arcliiepiscopuni Uantuanaj. 

bury. Unde rex motus abeoit monachos Cantuarife in exilium, 

xi. kal. Augusti. Consecratur idem electus a Papa 

f. 13. Innocentio III., die Sancti Johannis Baptistae, pro cujus 

electione conventus Cantuarise expulsus est de ecclesia 

Birth of et in exilium detrusus, xi. kal. Augusti. Regina Anglia; 

Henrv peperit Henricum primogenitum. Walterus de Con- 
stanciis archiepiscopus Rotomagi, Symon de Welles 
episcopus Cicestrise, Senatus [})rior] Wigornia? obierunt. 

The Inter- MCCVIIL Omne divinum interdictum est officium per 

^^'^*- totam Angliam ix. kal. Api'ilis, (unde rex dissaisiavit 

ecclesiasticas personas ab omnibus possessionibus suis,) 
prseter baptismum parvulorum et pa3nitentias morien- 
tium, propter Stephanum archiepiscopum Cantuariae et 

Murder of ejusdem loci conventum. Petrus de Castro Novo missus 

Peter de j^ Provinciam ad hsereses eradicandas occiditur ex man- 

dato comitis Tolosani. Pliilippus dux Swaviaj occiditur, 

Otho IV. et tota Alemannia suscepit imperatorcm dominum 

' This is apparently carelessly and incorrectly repeated from the year 
1202, in p. 56. 
- Jocelin Troteman. 



Othonem nepotem regis Angliee ex sorore.^ Philippus A.D. 1208. 
Pictavensis episcopus Dunholmensis et Gaufridus epi- 
scopus Coventrise obierunt. 

MCCix. Regina Isabel peperit Ricardum, nocte Epi- Birth of 
phanise. Hugo de Welles archidiaconus ^ Lincolnise, j[j'°hard 
Henricus archidiaconus Stafibrdias, Exonise, Walterus Jan. 6. 
de Gray Cestrias ^ eliguntur episcopi. Cruce signati 
Franci debellant hsereticos Provincise. Facta est dis- 
cordia inter regem Anglise et regeni Scotise/ sed 
pacificati sunt ; debent etiam in perpetuum obsides 
prtestari de Scotia pro voluntate regum Anglias. Rex 
Alemannise coronatur in imperatorem, Romse, mense 
Junio. Induloetur conventuaiibus ecclesiis Anglise Partial re- 
semel in ebdomada divina celebrare. Cuidam propter |^^^j^°'^^,_°* 
immane scelus est injunctnm a magistro P[etro] de diet. 
Curbulle archiepiscopo Senonis, ut omni die Veneris 
carnibus vesceretur."^ 

Mccx. Grave taUagium fecit rex super omnes f- i-^ fj- 
ecclesias Anglias. Rex totam Hiberniam et magnam Subjuga- 
partem Wallise sibi subjugavit. Nascitur ei filia ]^^^ ^nd 
nomine Johanna xi. kal. Augusti. Otho imperator, Wales, 
occupatis quibusdam terris quas Papa tenuit, excommu- 
nicatur. W[illelmus] de Verdun archidiaconus Gloces- 
tria3 obiit. Mauri cius succedit. Obiit Acarius abbas 
de Brugge." Willelmus de Breuse evasit in Franciam ; 
uxor ejus et liberi capti et incarcerati fame perierunt. 
Magnum gelu fuit a vigilia Circumcisionis usque ad ^^'^^^ ^"^^"^ 
festum Sancti Valentini. • to Feb. 14. 

Mccxi. Walterus de Lacy ab Hibernia agitur in 
exilium. Grave taUagium fuit super clericos. Otho 
imperator excommunicatus subicit sibi Apuliara. 

' Matilda, -wife of Henry the Lion, ' * The Annales Ecclesiaj Wigor- 

duke of Saxony. , niensis, which contain this passage, 

- t.c. Archdeacon of Wells. .1 add et aliis diebus ubstinerct. Whar- 

^ Cestrice'] Cicestriac, MS. ton i. p. 480. 


William I. | " i.e. Peterborough. 



Battle of 
Nava» de 

A.D. 1211, Debellata^ Norwallia per Jobannem regem Angliae, 
Subnus- pvinceps ejus Lewelinus cum rege pacilicatur, datis 
Llewellyn, obsklibus et teiTis multis cum clecima vaccanim et 
aliis monilibus multis. Nuncii domini Papaj veuerunt 
in Angiiam propter pacem ecclesise, sed infecto negotio 
redicrunt. Willelmus de Breuse exul obiit. 
Otho IV. MCCXii. Othone imperatore a Papa Innocentio III. 
attacked by i-eprobato propter injurias Komanse ecclesiaB illatas, 
Fredericus puer cum exercitu magno mittitur in 
Alemanniam contra Otiionem. Christiani^ cum mul- 
titudine Saracenorum, Meraniumelin ^ existente duce, 
congredientes in Hispania, in primo cougressu in 
fugam cos vertunt, et usque ad xlv. [milia] occidunt. In- 
firmi in interdicto conimunicantur. Malgerius episcopus 
Wigornife kal. Jub'i obiit. Archiepiscopus Eboraci,^ 
J[ohannes] ^ archiepiscopus Dublinias, Robertus ° epi- 
scopus Bangoruni, et S[ainpson] abbas Sancti Edmundi 
obicrunt. Petrus de Poiite Frigido ^ futiu'orum prsesagus 
aperte prsedixit regi, quod in proxima Ascensione 
regnum amitteret. Lundonia magna ex parte com- 
buritur cum pontc et ultra et citra pontem ; multa 
milia hominum combusta et aquis submersa percunt. 
Submission Mccxiii. Rex Anglia3 Joluiiines, deposito regni 
of .John to fliademate die Ascensionis, et subiciens se domino Papas 

I'ope Inno- . ... . : 

cent III. Innocentio III. cum regnis suis Auglia) et Hibernife, 
item diadema resumpsit, tradente nuncio domini Papro 
Pandulfo, de beato Pctro et ecclesia Romana deinceps 
liaereditarie tenendum sub annuo tributo inille mar- 
carum, nomine feodefirnifB pro Anglia et Hibernia, 
scilicet pro Anglia dec. et pro Hibernia ccc, exceptis 
denariis Sancti Petri ; et sic absolutus est per Steplia- 
num Cantuaria3 archiepiscopum, qui cum cocxulibus 

Fire in 
f. 14. 

His abso- 

> DeheUata'] desellata, MS. 

- Christicnii'] Christianum, MS. 

■' IMoliauinied Alnassir. 

'■ Geoffrey Plantagcnct. 

* John Corny n, 
" Hobcl't of Shrewpbi'.vy. 
' Peter cf IVntcfract, or WuUc- 
fjcld, according to Ilovcden. 


suis mantlatus venerat, xiii. kal. August!. H[elias] A.D. 121.", 
abbas Redinges ct G[alfridus] filius Petri justiciarius 
obierunt. Nicliolaus Tusculus venit legatus in Angliam, 
et deposuifc abbates de Evesham ' et de Westmonas- 

Mccxiv. Interdictum Angliee generale solutum est, Tlie Inter- 
quod duraverat per sex annos et tres luenses. bLimonJ off. 
Apulise consecratur in episcopum Exonise. W[alterus] 
de Gray fjictus est episcopus Wigorniai v. die Octobris. 
Randulplms prior Wigorniae factus est abbas Evesham. 
Nostrates congredientes in Flandriam cum Philippo Battle of 
rege Francise debellantur, et magnates capiuntur. 
Hugo prior Theokesberise factus est abbas ejusdem 
loci. Nos incepimus divina celebrare iii. non. Julii. 
Johannes de Gray episcopus Norwiche, J[ohannes] ^ 
abbas Sancti Albani, abbas * Theokesberife obierunt. 
Isabel filia W[illelmi] Marescalli nupsit comiti Glo- 
cestriie et Herefordiee, Gileberto de Clare, die sancti ^^^t 9. 

MCCXV. Silvester^ factus est prior Wigornise, Wil- 
lelmus^ archidiaconus Huntendonise consecratur in 
episcopum Coventrise. Rex Anglise Johannes cruce 
signatur die Cinerum. Turbatio magna orta est inter March 4. 
regem Johannem primo die Maii, et barones, sub 
prsetextu libertatum Angliee non observatarum. f- u^;, 
Pandulfus foetus est episcopus Norwici. Generale 
concilium celebratum est E.omg3 sub Papa Innocentio 
III. W[alterus] de Gray episcopus Wigornise trans- 
fertur in archiepiscopum Eboraci. Martinus abbas 
Blanchelando factus est episcopus Bangorum; Eustachius 
episcopus Ely, Egidius episcopus Herefordiae, Hugo 
abbas Theokesberi?e obierunt. Bernardus electus 
est in abba tern Theokesberise, sed postea cass atus. 

' Eoger Norroys. [ * Walter. 

- Ralph Papillon. . I * Silvester of Evesham. 

s John de Cella. 1 MVilliam of Cornhill. 


A.D. 1215. Johannes rex Anglise cepit castrum Eouecestrise post 
capture of cliutinam obseditionem. 

Rochester Mccxvi. Silvester ^ prior Wigornise eligitur in episco- 
pum Wigorniae iii. die Aprilis, consecratur Perusum- 
Sept. 8. iii. die Jiilii, intronizatur Nativitate beatpe Marise. 
Arrival of Ludovlcus, primogenitus Philippi regis Franci?e, man- 
England tlatus a quibusdam baronibus Angliae, qui exosum 
liabuerunt regem Johannem, applicuit cum magno 
exercitu apud Sandwiz, et receptus est a Londonien- 
sibus. H[ugo] "^ decanus Herefordi^e factus est episcopus 
Coronation oiusdem loci XV. kal. Jauuarii. Henricus, fiiius recris 
III, *^°^^ Johannis primogenitus, coronatur apud Glocestriam in 
regem Angli^e, W[idone] legato ei coronam imponente, 
XV, kal. Novembris. Symon Punnie factus est 
Death of prior Wigornifp. Johannes rex Anglise obiit apud 
Newerk, in crastino Sancta? Luci?e virginis.* Petrus 
de Wigornia factus est abbas Theokesberise ad Nati- 
vitatem beatas Marias. Gwala legatus domini Papae 
applicuit in Angliam, et excommunicavit Ludovicura 
et onmes complices suos. Innocentius Papa obiit. 
Submission Honorius successit. Omnes baron es Johannis re^'iH, 
^l'^^ excepto comite Cestriae '"' et paucis baronibus Marchiae, 
Louis. diverterunt ab eo, subdiderunt se Ludovico. Civitas 
Wigorniae malo usa consilio, subdidit se Ludovico, et 
recepit nomine ejus W[illelmum] Marescallum juniorem ; 
July 17. sed die Sancti Kinelmi super venientibus comite Cestriae, 
Falchisio, et aliis fidelibus regis, ipsam per castrum 
f. 15. non usquequaquara fideliter observatum irruperunt, 

ot urbem ceperunt, et ecclesiam cathedralem deprenda- 
verunt, et Hugonem Pontium ibidem ceperunt, sed 
et ccc. marcas a monachis exegerunt. 
Defeats of MCCXVii. PuQ:nante Domino pro reefe et resfno Ansfliae, 
May^20 ^^® Sancti Ethelberti apud Lincolniam, et die Sancti 

Aug. 24. 

' Silvester of Evesham. 

- Perugia, 

' Hugh de Mapenore. 

■• An error for crastijto Sancti 
Lticcc, Oct. 19. 
' Ealph Blundevil. 


Bartholomsei in mari inter Sandwicli et insulam A.D. 1217. 
Thaneth, contriti sunt hostes regis et regni, ita ut 
Ludovicus, prsestita ^ cautione de parendo judicio eccle- Return of 
sise, absolutus, viliter depulsus rediret in Franciam, ^^"'^ ^^ 
vigilia Sancti Michaelis. E[icardiis] ^ episcopus Cicestrise Sept. 28. 
transfertur in episcopum Sanim. R[icardus] de 
Marisco factus est episcopus Dunliolmi. Duo soles 
visi sunt in erastino Sancti Marci circa vesperam. April 2C. 
Multum tonuit in hyeme. In vigilia Exaltationis sanctse Peace 
Crucis Henricus rex Anglise et Ludovicus concordati Henry and 
sunt, Ludovico recedente ; vigilia Sancti Michaelis ^ouih. 
totum regnum pacificatur. Magister Alexander Nequam 
obiit. Castrum [Wigornire] ^ redditum est monachis in 
vigilia Paschie, usque ad motam turris, tamquam jus 
suum. Baronibus obsidentibus castrum Lincolnias, The fair of 
legatus est Marescallus et robur exercitus ; iverunt ^°^° °' 
illuc, et irrurapentes congressi sunt cum baronibus ; 
et occiso comite de Pertico, capti sunt barones et 
Franci, de magnatibus circiter xL, de militibus ccc. 
et 60 amplius ; de servientibus ignoratur numerus, 
et civitas data est in direptionem die Sancti Athel- Jlay 20. 
berti, sabbato Pentecostes. 

MCCXVIIT. Silvester episcopus Wigorniae dedicavit Dedication 
ecclesiam Wigornite vii. idus Junii, et ab eodem ipso^f*^, 

, ,. 1 _ ^ church of 

eodem die trans latum est corpus Sancti Wlstani. Worcester. 
Obiit Silvester episcopus xvii. kal. Augusti, cui suc- 
ce.ssit W[illelmus] de Bleys archidiaconus de Bokinge- 
ham ; intronizatur v. kal. Novembris. Eandulphus,* 
prior Norwiclie, consecratur in episcopum Cicestriee, 
abbas •'' Belli Loci in episcopum de Kardoil. Revocato f. isZ». 
Oswale,^ Pandulfus factus est legatus in Novembri ; 
W[illelmus] Scottus factus est archidiaconus Wigornise. 

' prcEstita] prita, MS. 

^ Richard le Poor. 

' Blank in MS. The Tvord is ob- 
tained from the Annales Ecclesisc 
Wygomiensis. Wharton i., p. 483. 


Ralph de Wareham. 


i.e. Gualo. 



Power of 
Fulk de 


A.D. 1218. Thomas do Erdintone miles et J[olianne.s] ' archi- 

The seal, diaconus Wio-oriiire obierunt. Factum est reiji Henrico 

sigillum aiictenticnm, et ccepit discurrere in Novembri. 

Forest» de Horewelle et de Ambrcsleya deafforestattB 

sunt pro D.ccc. marcis per Silvestrum episcopum. 

3ICCXIX. Doniinus Petrus abbas dirationavit liber- 
tates raanerii nostri de Estune contra Fakisium coram 
justiciarium domini regis per magnam assisam apud 
Lundoniam, qui Fakisius fait eo tempore plusquam 
rex in Anglia ; ab eo autem die usque ad obitum 
ejus multa succedunt ei adversa. Vicesima ecclesiarum 
de tribus aunis prtecedentibus datur in succursum 
Terrje Sanctse. Capta est civitas Damietge a Christianis, 
nonis Novembris, non virtute liominum, sed sola 
potentia Dei : 

Anno sub nono decirao et mille ducentis 
Capta est Celebris nonis Damieta Decembris. 

Hugo Foliot arcbidiaconus de S.alopesbiria consecratur 
in episcopum Herefordiie. Comes Cestrire^ et alii nobiles 
Anglise proficiscuntur Jerusalem. W[illelmus], prior 
Goldeclive, factus est episcopus Landavcusis in Octobri. 
Hugo de Mapenorum episcopus Herefordice, Willelmus 
Mariscallus senior, Robertvis de Mortamer obierunt. 
Mirum dictu,^ in octavis Apostolorum Petri et Pauli 
cum conventus rediens a raatutinis et in^ressi essent 
privatum dormitorium, illis post paululum inde egTessis, 
corruit, magnam ruinam faciens, sed iiullum oppressit, 
Deo gratias, prreter unum, scilicet W. Gunfrey, tunc 
priorem, qui inibi remansit, sed illsesus permansit, et 
Gilebertum monachum, cujus tibiam trabes confregit 
et caput nihilominus male vulneravit. 

Mccxx. Nata est Giliberto de Clare comiti Glou- 
f- iG. cestviaj filia, nomine Amicia, vi. kal. Junii. W[i]lelmus] 

in the dor- 
mitory at 
July G. 

J ohn de Brancestre. 
Ralph Blundevil. 

' (//(>/«] dicto, jrs. 


cle Bloys opiscopiis WigornijT? celebravit synodiim apiul A.D. 1220. 

Wiirorniam terti.a die post festum Sancti Mathiei. ^^>^"<"^ ^* 
f^ -i Worcester, 

Facta est finalis concordia in curia domini regis inter Sept. 24. 
abbatem et conventum Theokesberise tenentes, Ricar- 
dum Bigot petentem, de quadam terra in Goderintvine, 
ita quod terra nobis remansit, reddentibus duos solidos 
annuatim. Dedimus autem Roberto Bigod fratri dicti 
Ricardi pro dicta terra, nomine perpetuse firrase, prse 
manibus centum marcas esterlingorum, pro acquirenda 
redemptione sua versus regem. Corpus beati Thomte Transia- 
martyris translatum est a Stephano Cantuaria? archi- Becket. 
episcopo, non. Julii. Henricus rex Anglise coronatur Coronation 
apud Lundoniam ad Pentecosten. Abbas ^ Fontanus jjj ^'^'•*' 
factus est episcopus Hely. Bellum Cliristianorum pros- 
peratum est apud ^gyptum. 

Mccxxi. Henricus de Derleya Romam j^i'ofectus in 
vigilia Circumcisionis, quibusdam ad vota impetratis 
rediit, quibusdam relictis procurandis cuidam presbytero 
Anglico R. Corteis nomine, qui quasdam falsas literas 
attulit, per quas gravis discordia orta est inter epi- 
scopum WigorniEe W[illelmum] et domum nostram, quse^ 
duravit per multos annos. Prioratus noster de Kerdif, 
vocatis domum monachis, traditur ad firm am, non 
tamen ad certum terminum. W[illelmus] de Sancta Resigna- 
Ecclesia, episcopus Lundonice, dimisit episcopatum, cui wiiiiam ot 
successit Eustacliius de Facumberge. Pandulfus deponit ^^- Mary's 
insignia legationis. Thomas prior Winchecumbife bene- bio,hop 'of 
dicitur in abbatem ejusdem loci. W[alterus] prior London. 
Leministriae factus est abbas Salopesbirise. Soror 
regis Henrici primogenita nupsit Alexandro regi Scot- Marriage 
torum. Per sanctum Wlstanum suscitatus est P^er j^^""^*^^^ 
defunctus de Pectune,^ et pugil exoculatus et ementu- to Alexan- 
latus oculos recepit et virilia. Nova ecclesia Sarum j^j^^. J^ 


' John Pherd. 
- (jvcr'] qui, jNIS. 

Probably Petton in Shropshire. 



A.D. 1221, 
April 28. 

f. 16 h. 

Nov. 30. 


Council at 




Death of 



incepta est die sancti Vitalis martyris, ponente Pan- 
dulfo tunc legato in Anglia primum lapidem pro 
domino Papa, secundum pro rege, tertium pro comite 
Sarum W[illelmo] de Lungeespee, quartum pro comi- 
tissa Sarum, ^ quintum pro episcopo Sarum, et sic 
magnates Anglise et abbates quisque pro se. 

Mccxxii. Gileberto de Clare comiti Glocestrite nascitur 
filius, secundo non. Augusti, nomine Eicardus. Eodem 
anno plurimae extiterunt tempestates. Fulgura et 
tonitrua in nocte Sancti Andreae, hyemali tempore. 
Ventus est nimius et immoderatus, qui tuiTes eccle- 
siarum et ?edificia innumera confregit et penitus ^ 
dejecit. Damieta ante triennium armis obtenta a 
Christianis in ^gypto redditur Saracenis, in cujus 
commutatione redditur Christianis vera crux, et captivi 
utique liberantur, datis treugis usque ad septeni 
annos. Arcliiepiscopus Cantuarise Stephanus tennit 
concilium solemne apud Oxoniam. Episcopus Wigornia? 
Willelmus Romam adiit contra S[ymonem] Punnie, 
priorem Wigornise. Randulfus episcopus [Cijcestriae 
et abbas de Burgo^ obiit. Dominus P[etrus] abbas 
dedit magistro W. de Bekbam c. solidos annuos 
quamdiu esset in servitio ecclesi» nostrce et non 

MCCXXili. Abbatia de Persora sedit in cineres ix. kal. 
Junii. Obiit Philippus rex Francise ; Ludovicus primo- 
genitus ejus successit. In Januario ventus tarn validus 
fait et fortis, quod turres et sedificia dejecit. Magna 
turbatio oritur inter rcgem et Walenses ; iterum inter 
regem et comitem Cestrige,* et impressos ejus. Electi 
fuerunt W[illelmus], nepos W[illelmi] Bruere, in 
episcopura Exonia3, W[alterus] Malus-Clericus in epi- 
scopum Cai'duille, Bobertus prior Bathoniae in abbatem 

' Ela, daughter of William Fitz- 
Patrick, earl of Salisbury. 
- penitus] peratus, MS, 

' Eobert de Lindesey, 
* Ralph Blundevil. 


Glastonise, H[enricus] prior Salopesb3'ri8e in abbatem A.D. 1223. 
ejusdem loci. Symon Apulise episcopus Exonise, W[il- 
lelmus] de Cornhulle episcopus Cestrise, episcopus ^ de 
Carduille quondam abbas Belli Loci, abbas Glastonise,^ j^^m de 
abbas Salopesbyrise,^ Symon prior Wygornise obierunt. Brienne, 
Rex Jerosolimitanus venit in Angliam, petiturus auxi- Jerusalem 
liu]n in succursum Terrse Sanctse. Radulphus de in Eng- 
Nova Villa caneellarius eligitur in episcopum Cicestria3. f 17', 

MCCXXiv. Terra quae vocatur Dungar]?an in Sale of cer- 
Lissemor traditur episcopo Dublinensi, H[enrico] j^ jj,g^°^^ 
Comin, pro quatuor viginti libris, quam Johannes de tothearch- 
Mortuone postea rex Anglise nobis dedit, quae iiobis ^^^P^*^^ 
in nullo profuit, propter wastivam terrae illius. In- 
ceptum est novum opus Wigorniae. Soror * regis Hen- 
rici nupsit juveni Marescallo.^ Pax reformata est inter 
episcopum Wigorniae et conventum, super omnibus 
quaestionibus inter eos metis, per dominum Stephanum 
Cantuariae archiepiscopum et compromisores suos. Rex 
obsedit et cepit et diruit castrum de Bedeforde, et Capture of 
Faukasium ^ rebellem in exilium trusit, et intus castle, 
inventos suspendit. W[illelmus] ^ cantor Exoniae con- 
secratur in episcopum Exoniae ; Thomas ^ prior Gloces- 
triae in abbatem ejusdem loci ; Johannes capellanus 
domini Cantuariae in abbatem Tavistoke. Magister 
W[illelmus] de Bedeforde factus est prior Wigornire. 
Pictavia se subdidit Ludovico regi Franciae. Magister 
A[lexander] ''' consecratur Romae in episcopum Coventriae. 
Reinarus episcopus Sancti Asaph, H[enricus] ^^ abbas 
Glocestriae obierunt. Robertus Travers episcopus de 

' Hugh. 

2 William Vigor 

* Walter. 

* Eleonora. 

^ William Marshal, the younger, 
earl of Pembroke. 

" Fulk de Breaute. 
' William Brewei*. 
' Thomas Bredon. 
" Alexander Stavenby. 
"> Henry Blont. 

E 2 


A.D. 1224. Kildelo ^ dedicavit duo majora signa in turri, in 

Mccxxv. P[etrus] abbas Tlieokesberi?e Romam pro- 
March 13. fici[sc]ens in crastino sancti Gregorii Pajj^e, absolutus 
est a Papa Honorio III. ab his quibus falso accusa- 
batur per episcopum Wigornisc. Obiit Johannes 
episcopns Elyensis, cui successit Gaufridus de Burk, 
Grant of a archidiaconus Norwik. Concessa fuit regi quinta- 
decima de omnibus mobilibus secularium et religio- 
sorum. Omnes nova3 forestfe per Angliam sunt defo- 
restatte. E.ex accinxit Ricardum fratrem suum gladio 
inilitari, et postea misit euin in Gasconiam cum comite 
SaresberijB" et magna militia. Rex confirmavit in 
raagno concilio apud Lundoniam omnes libertates et 
liberas consuetudines regni, et dominus Cantuarife 
cum coepiscopis suis tulit sententiam in omnes qui 
contra venirent, ad instantiam regis. J[ohannes] epi- 
scopus Elyensis quondam abbas Fontanus obiit. Con- 
f. 17 /'. fraternitas ecclesife Wigornite incepit, die sancti Wlstani 
Jan. 11). in Januario, duratura per septem annos. 

MCCXXVI. Gileberto de Clare comiti Glocestriff! 

iv. non. Novembris nascitur filia Ysabel nomine. 

Return of Petrus abbas Theokesberige rediens a curia Romana 

Abbat honorifice susceptus est a monachis suis in octa.vis 
-reter irom ....... 

Kome. sanctpe Fidis virginis, vi. idus Augusti. Reclusorium 

de Estchurche confractum est ; pro qua fractione sen- 
tentiavit episcopus ^ omnes dirutores dicti reclusorii ; sed 
paulo post ad instantiam domini Cantuaria3 absolvit 
in genere dictus episcopus omnes in quos intulit sen- 
tentiam. Amicia filia Gileberti comitis Glocestriae nupsit 
Bakhvino de Ripariis * comiti de Wicht. Obiit Ricardus 
de Marisco episcopus Dunholmi, et Pandulfus de Nor- 
wico. Ludovicus rex Francice cruce signatus hostiliter 

' Ivillnloe. 

- William de Lungc-spoe. 

» William de Hlois. 

' Baldwin de Kedvers, earl of 



congreditur teri'am comitis Tolosani, prsecepto domini A.l). 1220. 
Papse ; et obsessa Avennione post Pascha, detritis ibidem Sicgo of 
copiis suis militaribus, et consumptis opibus et thesauris, j^^j^"^" 
post autumnum dedecorose revertitur. Filius Ludo- viii. 
vici decennis inungitur in reofem Francise. Die Sancti 
Andrese prior Leministre ' benedicitur in abbatem Ra- Nov. 30. 
dinges. Magister Willelmus Scottus arcliidiaconus 
Wigornise eligitur in episcopum Dunholmi, sed rex non 
consensit. J.- nepos Huberti de Burgo consecratur in 
episcopum Norwici. Ludovicus rex Francise, Symon 
abbas Radinges, W[illelmus] comes Saresberire, Willel- 
mus Bruwere obierunt. 

MCCXXVii. Pctrus abbas Tlieokesberise tradidit ad Manor of 
firmam manerium nostrum de Wimburne J. aurifabro, 
circa festum Sancti Michaelis, ad sex annos sequentes, 
acceptis prse manibus centum libris ; sed idem J. num- 
mos in brevi resumpsit, et nihilominus manerium tenuit. 
Hugelinus, Hostiensis episcopus, canonice electus conse- Tope Gre- 
cratur in Quadragesima in summum pontificem Romse, ^°^^ 
qui et vocatur .Gregorius IX. Honorius Papa obiit, et in 
Januario W[illelmus] de Mandeville.^ Magister H[eu- f. I8. 
ricus] de Soldford arcliidiaconus Cantuarias consecratur 
in episcopum Rofensom. Obiit Hugo de Mortuo-Mari in 
Novembri. Rex Anglise jamjam adultus tutelam exivit 
sabbato post Epiphaniam. Rex grave tallagium fecit 
super singulos divites, cives, et burgenses. De viris 
etiam religiosis concessa fuit quinta decima et de cle- 
ricis sexta decima. Cruce signati proficiscuntur post III success 
Pascha in subsidium Terrse Sanctse ; sed diu et frustra Crusade 
expectata transfretatione imperatoris Fretherici, in tri- 
bus portibus fame et intemperie aeris usque quadraginta 
milia probae juventutis mortui sunt. Tunc etiam pro- 

' Adam de Latebar. 

- Sic. A mistake for T. i.e., Thomas de Blunville. 

' Earl of Essex- 


A.D. 1227. fecti sunt episcopi Wintonipe et Exonia3, P[etrus] de 
Eupibus et W[illelmiis] de Brewere. Ricardus frater 
reeis revertitur de Gwasconia cum Savaiico de Mallico 
post Pascha. 

Mccxxviii. Gileberto de Clare comiti Glocestrise 
nascitur filius nomine Willelmus, xv. kal. Junii. 
Murder of Ricardus de Clare frater dicti comitis occisus est apud 
liichard Lundoniam, die Ascensionis, in cujus vindictam plures 
May 4. de servientibus domini regis trucidati sunt. Gilebertus 
Expedition comes Glocestrise cum exercitu magno profectus est in 
Welsh. Walliam contra Walenses. Terrsemotus lactus est 
April 23. per plurima loca Anglise, nocte sancti Georgii. Gile- 
Mincs bertus comes Glocestrise invenit minera argenti in Wal- 
Waies'° ^^^^' ^^^'^^ ^^ plumbi. Lucas thesaurarius domini regis 
eligitur in arcbiepiscopum Dublinensem, sed cassatvis 
est. Obiit Tliomas abbas Glocestrise, cui successit Hen- 
ricus Foliot monachus ejusdem loci. Dirationavimus 
contra Vivianum maneria de Loseberge et Mildelande 
apud Exoniam, coram justiciariis domini regis itineran- 
tibus. Magister Willelmus Scottus electus Dunliolmensis, 
cassatus est Romae, ad instantiam domini regis Anglire. 
Abbas de Eynesham^ depositus est per episcopum Lin- 
f. 18/». colnise, propter dilapidationem, kal. Junii. Steplianus 
r hbish Cantuarise arcliiepiscopus obiit, ix. kal. Julii. Henricus 
Langton. rex Anglise Mungumeri adiit, pr?eliatunis contra Lewe- 
linum ; parum profecit. Ibidem captus fuit W[illelmus] 
de Breuse filius Reginaldi de Breuse, et plures occisi. 
Magister Robertus de Bingeliam electus est in epi- 
scopum Saresberise, translato Ricardo ^ in episcopum 
Dunholmi. Magnum privilegium confirmatum est a Papa 
Gregorio IX. Obiit Henricus Comin arcliiepiscopus 
Dublinensis. Audita morte magistri Serlonis persona3 
de Meresfeld,'^ auctoritate privilegii nostri de ecclesiis 
profecti sumus versus dictmu locum, xii. kal. Martii, 

' Probably Adam 11. | » Marshfield, in Gloucestershire. 

- Eichard le Poor. 


et ingressi millo tunc contradicente, scilicet Dominica A.D. 1228, 

secunda Quadragesimse ; sed postea multas persecu- 

tiones passi sumus per episcopum Wigornige/ eo quod 

cupivit fallere dictum privilegium. 

Bog. Haec est de electione Walteri monachi, electi ^ Can- Cassation 

iv D 184 tuariensis, et ejusdem electionis cassatione, I^i*^it p-^pg^^^j^^ 

dominus Papa Gregorius IX. : " Cum nuper ad au- election of 

" dientiam nostram pervenisset electio ecclesice Can- Eynesham 

" tuariaj de quodam monacho nomine Waltero facta, to the see 
,, . T . -1 of Canter- 

et nos ea audivissemus quae pro se idem mona- ]3^u.y 

" clius et sua electione proposuit ; auditis etiam ob- 

" jectionibus et exceptionibus ex parte episcoporum 

" AnglifB, tam contra prsefatam electionem quam con- 

" tra personam electi, per venerabiles fratres nostros 

" Coventrensem ^ et Rofensem * episcopos, et dilectum 

" filium arcliidiaconum de Bedeford,^ in audientia nostra 

" propositis, examinationem circa electi praefati per- 

" sonam, venerabilibus fratribus episcopo Ambinensi, ^ 

" Thoma de Sancta Sabina^ et magistro P[etro] de 

" Capis ^ cardinalibus commisimus faciendam. Cumque Hisexami- 

" idem electus coram illis constitutus requisitus esset °^*'°°- 

" de descensu Domini, utrum in carne vel sine carne 

" descenderet, male respondit. Item requisitus de con- 

" fectione ^ corporis Christi in altare, male respondit. 

" Item requisitus de Racliele, qualiter plorabat filios 

" suos cum prius mortua esset, male respondit. Item f. 19. 

" requisitvis de sententia excommunicationis contra 

" juris ordinem lata, male respondit. Item requisitus 

" de matrimonio, si alter ^^ contralientium infideliter 

" decesseret, male respondit. Super his omnibus arti- 

William de Blois. I " An enor for Albanensi. This 

- Walteri monachi, electi] Winto 
electi et monachi, MS. 
' Alexander Stavenby. 
* Henry Sandford or de Soldford. 
^ John Houton. 

"was Payo Gayam. 

' Thomas de Capua. 

^* Peter de Capua, cardinal pres- 
byter tit. S. Croce in Jerusalem. 

" confectione'] confessione, MS. 

'0 alter} alicui, MS. 



A.D. 1228, 

Grant of 
shed arch- 
bishop of 

of Jerusa- 
lem by the 

" culis diligenter examinatus est a prajdictis cardina- 
" libus. Quern non dicimus minus [bene] respondisse, 
" sed pessime. Cum igitur nobilis sit ecclesia Cantuaria^ 
" et nobilem habuisset prselatum, virum discretum, 
" modestum et sanctum, et de gremio Romanas ecclesise 
" sumptum, et iste monaclius electus, quem non solum 
" pronunciavimus indignum, immo si de rigore juris 
" procederemus, aliud dicere cogeremur, ita insufficiens 
" est, quod ad tantum Lonorem non deberet assumi, — 
'' electionem de ij)SO W[altero] lactam penitus cassamus, 
" provisionem dicta3 ecclesise nobis reservantes."' 

Magister E-icardus Magnus eligitur in archiepi- 
scopum Cantuarise, Magister R[obertus] de Bingeham 
in episcopum Sarum, Magister R[ogerus] Niger in 
episcopum Lundonige, abbas ^ Sancti Edmundi in epi- 
scopum Ely. Episcopus Dunholmi R[icardus] de Ma- 
reis, episcopus Lundoni?e Eustachius de Facunberge 
obierunt. Treugfe captfe sunt inter Soldanum Babi- 
lonipe Kemel" et Fredericum imperatorem Roma^, ad x. 
annos, itaque reddidit dictus Soldanus Christianitati 
civitatem sanctam Jerusalem, cum sepulcro, et Bellecm 
et Nazareth, et aliis civitatibus et cassalibus, et liberum 
iter ad flumen Jordanis. Dicta vero pax et concordia 
facta est xv. kal. Aprilis, in qua portavit dictus impe- 
rator coronam regalitatis sanctse civitatis Jerusalem. 

Mccxxix. Magister Robertus de Bingeham conse- 
cratur apud Wiltone, xi. kal. Junii. Magister Ricardus 
Magnus consecratur in archiepiscopum Cantuaria), ma- 
gister R[ogerus] Niger in episcopum Lundonise, domi- 
nus Robertus de Norlnvold in episcopum de Ely iv. 
idus Junii, apud Cantuariain ; abbas ^ de Burtune in 
abbatem Sancti Admundi. Nascitur Gileberto de Clare 
comiti Gloccstria) filius nomine Gilebertus ii. idus 8ep- 

' Hugh Korthwokl. 
-' Kamel-Mohani'.ncd. 

' l^icliard. 


tembris, die sancti Leonardi. Henricus rex Anglise A.D. 1229. 

circa festum Sancti Michaelis paravit se cum exercitu f- ^^ (>• 

magno, ut transfretaret pro terris suis transmarinis 

perquirendis ; sed propter instantem liyeraem distulit, 

per consilium magnatum Angliae, usque ad Pascha 

sequens. Die apostolorum Symonis et Jud?e factus est Oct. 28. 

Robertus de Forthelmetune prior Theokesberips, succe- Robert of 

dens priori W. Gunfrei, qui accusavit paulo ante coram ^on made ' 

conventu in capitulo debilitatem auditus sui. Obiit Ran- prior of 

. ..... Tewkes- 

dulfus abbas Evesham xvi. kal. Januarii. Obiit Willel- turj% 

mus Landavensis episcopus v. kal. Februarii, quondam 

prior Goldeclive. Memorandum, vii. kal. Aprilis dominus A tenth 

Papa extorsit decimam omnium bonorum tam virorum ^^torteclby 

. . . . t"C pope 

religiosorum quam clericorum pro guerra sua susti- for his war 

nenda contra Fredericum Romanum imperatorem, ^^pg^oj? 

licet parum contra eundem profecerit ; denuncians eum 

excommunicatum per omnem Occidentalem ecclesiam, 

per literas suas missas ad omnes prselatos, scilicet 

archiepiscopos, episcopos, arcludiaconos, ut eum per suas 

parochias talem denunciarent, quia asserunt dictum 

imperatorem contra formam et jura ecclesise pacem 

[fecisse] cum Soldano Babilonire, quod est contra 

opinionem multorum Christianorum. 

Obiit Osbernus Giffard. Comes Warewik,' Mas^ister 

R. de Clipestone, Martinus de Patlieshulle, Robertus 

archidiaconus Staffordise obierunt. W[illelmus] Bru- The bishop 

were episcopus Exonite rediens ab Jerusalem lionori- ^'^^^^^^ 

^ ^ , returns 

fice susceptus est apud Exoniam in vigilia Pascha3. from Jeru- 
Dominus WigornijB viii. idus Mali celebravit synodum ^^^^™- 
apud Wigorniam, et ibidem relaxavit suspensionem 
ecclesia) de Mersfeld, ad instantiam Berardi vicarii 
dictiie ecclesite per procuratorem scilicet abbatem. 
Thomas ^ prior Evesham eligitur canonice in abbatem 
ejusdem loci, sed minime potuit admitti, nisi postea 

• Henry de Newbiu'gh. j - Thomas de Merlebergh. 


A.D. 1229. per curiam Romanam. Unde derogatur jurisdictionem 
archiepiscopi Cantuarise Ricardi. 

Robertus Fromund et Johannes de Cliva dederunt 

ecclesise nostrse pratiim quod dicitur Henniere, et 

f. 20. dominus de Clare comes Glocestri?e illud confirmavit 

suo autentico. Concessit etiam nobis dictus comes 

liberum transituni per totam terram suam, ad dedu- 

cendam aquam de Kenemertune ad labium nostrum, 

quam nobis dederunt Henricus filius Geroldi et uxor 

ejus Exmenclirii, sicut portat super bfec cbarta domini 

comitis prredicti. 

Heury HI. Mccxxx. Henricus rex Anglipe pro ten-is suis trans- 

marinis adquirendis cum magno exercitu transfretavit, 

cum formidolosa ' multitudine navium, viii. idus Maii. 

William de Lewelinus princeps Norwallioe retinuit Willelmum de 

hanged by Breuse filium Reginaldi post Pascha ; eo quod ipsum 

Llewellyn, ^j^ dicitm* zelotiparet, occidit et suspendi fecit. Idem 

Lewelinus collegit magnum exercitum, audito regis 

transitu. Comes de Warenne, cancellarius domini regis 

Radulphus de Nevile, Stephanus de SeygTave, facti 

sunt justiciarii Anglise. Milites Marchias susceperunt 

custodian! terrse inter Anglos et Walenses per jussio- 

nem magnatum Angliiie. Dominus Petrus abbas 

Theokesberise circa festum Sancti Micliaelis contulit 

Land at "W". de Kent duas acras terrre et dimidiam in Rubea 

Bristol. ' terra apud BristoUas, pro una libra cerse solvenda in 

July 24. vigilia Sancti Jacobi dictjB ecclesise Sancti Jacobi, 

unde solebat percipere quadraginta denarios annuos. 

xi. kal. Maii impetraverunt nuncii nostri literas per 

quas conveniretur episcopus Wigornia3, et alias per quas 

conveniretur rector et perpetuus vicarius de Tarent 

monachorum. ^ Nos dedimus S[tephano] domini Papa3 

capellano pensionem x. marcarum, donee ei, vel cui 

• formidolosa'] formosa et, MS. 

- i.e., Tarrant-Monckton, in Dorsetshire. 


voluerit assignare, uberius provideremus. Charta sigil- A.D. 1230 
lata fait vigilia Translationis sancti Benedicti. Do- July 10. 
minus Papa concessit xv. kal. Maii, propria ductus 
liberalitate, ut cum Eomani decedebant qui habent 
ecclesias in Anglia a viris relifgilosis, redeant ad eorum f. 20 b. 
donationem, sicut prius, non obstantibus Komanis in j^^ "|[^ J|^ 
See the eis. Prsetcrea prohibuit, ne quis nuncius conferat red- of monas- 

Bull for -., T . T, -r. • ' e -L • T teries now 

this in ditus alicui per literas Komanas, nisi luerit specialis occupied 
Wilkins, mentio de literis super his confectis. Obiit Willelmus ^y l^omans 
i. p. 629. persona de Landerwich/ idus Maii. Lucas tliesaura- to their 
rius domini regis iteratus electus ^ et confirmatus per ongmal 
curiam Romanam, benedicitur per prseceptum domini ^vhen the 
Papse. Helyas ^ tliesaurarius Herefordiee eligitur in ^°™f°® 
episcopum Landavensem. Thomas prior Evesham bene- 
dicitur in abbatem ejusdem loci, apud Cestriam, ab 
episcopo Coventrise, per provisionem curise Romanag, 
circa translationem sancti Benedicti, et intronizatur ab July 10. 
codem, die Sancti Michaelis. Die Sancti Michaelis 
accepimus seysinam ecclesise de Landirwit, scilicet illam 
medietatem quam W[illelmus] quondam persona ibidem 
tenuit, multis prius habitis altercationibus inter ipsum 
et Walenses, scilicet Petrum tunc abbatem Theokesberise 
et quosdam volentes ut frater dicti W[illelmi] et ejusdem 
parentela jure hsereditario succederet eidem, ut mos 
est Walensibus. Sed ilia tandem renunciata ab omni- 
bus tali jure calumniantibus, dedimus eam ad lirmam 
fratri dicti W[illelmi] * pro xi. marcis annuls ; sed rcti- 
nviimus quandam capellam dictam ecclesiam contingen- 
tem in testimonium nostrse possessionis. " Quod si 
" dictus firmarius non solverit firmam ad diem prse- 
" fixum eadem carebit in perpetuum." Talis fuit 
narratio nobis in capitulo nostro. 

Johannes de Exonia prior de Cantuaria obiit iii. 

' ProLably Llanwit-Major, in 
^ i.e., to the see of Dublin. 

^ Elias de Radnor. 
' PF.] J., MS. 



A.D. 1230. 

The kiDg 
returns to 

Death of 
Gilbert de 
Clare, Oct. 
25, at 
Penros, in 

His body 
brought to 
and thence 
to Tewkes- 


Nov. 11. 

idus Februarii, cui successit Robertus de Niwetiine. 
Hujus tempore facta est conventualis ecelesia, sed bene, 
postea pedificata. Dominus Petrus de Rupibiis epi- 
scopus Wintoniae multum elaboi'avit, ut pax reforma- 
retur inter regem Angiije et regem Francise, tarn ad 
curiam Romanam quam alibi, et pacificavit dominuin 
Papam Gregorimn et Fredericum imperatorem. Samp- 
son serviens quondam Randulfi Finegal contulit nobis 
unam acram adjacentem prato de Hennemere, assensu 
et voluntate Reginaldi, filii et hseredis dicti Randulfi, 
quam ipse Randulfus suo autentico confirmavit, quam 
acram ssepedictus Randulfus dedit dicto Sampsoni pro 
servitio suo. Henricus rex Anglise revertitur a parti- 
bus transmarinis fere negotio infecto pro quo ivevat, 
comes tamen Cestri?e ' et Mariscallus - ad tern pus ibi 
remanserunt. Gilebertus de Clare comes Gloucestria? 
et Hertfordise obiit in nocte Sanctorum Crispini et 
Crispiniani, apud Penros in Britannia, et legavit corpus 
suum ecclesise beatse Marije TheokesberiiTe, ubi nunc 
requiescit. Legavit etiam eidem ecclesise boscum de 
Mu]?a et crucem argenteam bene dcauratam. Appli- 
cuit autem sequenti sabbato cum familia siia apud 
Plunnnue et delatus est per mediam Devoniam, Sumcr- 
setiam et Dorsetiam, usque Craneburne, deinde usque 
Theokesburiam, multis obiter largitis pro anima ejus 
pauperibus, elemosinis, et pannis cericis domibus reli- 
giosis. Venit tum corpus ad nos sabbato ante fes- 
tum sancti Martini, quievit autem in sepulchro Domi- 
nica sequenti, Sepultus vero est ante majus altarc, 
astantibus abbatibus Theokesberife, de Tynterne, de 
Flexlege, de Keynesbam, de Tureford, et aliis viris 
religiosis innumei'is diversorum ordinum, populisque 
innumeris utriusque sexus. Primum testamentuni 

' Kalph Blundcvil. 

- William Marshall the younger, carl of Pembroke. 


comitis Gilebcrfci fuit apnd Suwik super mare pridie A.D, i2;30. 
kal. Mali, secundum vero in Brittannia Minori, decimo 
kal. Noverabris, et bene concordant ad invicem, prout 
continetur in eisdem. 

Pax vero facta est inter Roraanum imperatorem 
Fredericum et Papam. Obiit Ricardus abbas Ciren- f. 21 6. 
cestrise iii. kal. Decembris. Helyas thesaurarius Here- The bishop 

ly T , • ' T 1 T\ • of Llandaff 

lordise consecratur m episcopum Landavensem, JDorai- consecrated 
nica prima Adventus Domini, apud Mertone, monachis at Merton. 
Cantuari?e reclamantibus et dicentibus, quod apud Can- 
tuariam debuit consecrari. 

Dominus Hubertus de Burgo justiciarius Anglise sus- 
cepit custodiam Ricardi de Clare iilii ^ Gileberti comitis 
Glocestrige et Herteford. Nos solvimus S[tephano] 
domini Papse capellano cix. marcas pro decima bonorum 
nostrorum, circa festum boati Clementis. Hugo de Nov. 17. 
Bamptone celerarius Cirencestrias eligitur in abbatem 
ejusdem loci ; benedicitur die Natalis Domini apud 
Wigorniam. Willelmus Mariscallus rediit a partibus 
transmarinis circa Ca,tliedram Sancti Petri, comes vero Feb. 22. 
Cestrise adliuc remansit. Dominus rex exegit a viris The arch- 
religiosis grave tallagium ; sed quidam contradixerunt, cantCTbm- ■ 
ita ut dominus Ricardus Magnus archiepiscopus Can- goes to 
tuarise Romam se ire pararet, ut hujusmodi pestilen- apJ^^i " 
tise contradiceret, et mare transivit circa Passionem against the 
Domini, et cum eo S[tephanus] domini Papae capellanus, gct^ns*^'^" 
non absque dolore. Dominus Jocelinus episcopus Ba- 
thonise concessit et confirmavit nobis decimas manerii 
nostri de Burnete, secundum tenorem privilegii nostri, 
quas Lactenus non habuimus, idibus Martii datum 
apud Welles. Obiit Reimundus de Burgo ultra mare 
mersus, et sepultus est apud Dovere ; Gaufridus de 
Sey et sepultus est ibidem ; Mauricius de Gant et 
sepultus est Bristollis apud Sanctum Augustinum et 

^//7] filius, MS. 



A.D, 1230. apud fratres Prsedicatores ; Gilebertus de Lacy filius 

et hseres Walter! de Lacy, et sepultus est apud Lantone 

in Wallia. Cum fratres Prsedicatores construxissent sibi 

Opposition oratorium in parochia Sancti Jacobi Bristollis, et domi- 

monks of ^^^ Wigornise accessit ut altare vel cimiterium dedi- 

S. James's, casset, accesserunt et dicti monacbi loci et appellaverunt, 

the Demi- ne dictus locus dedicaretur, et ne dicti fratres obla- 

nicans. tiones, sepulturas, vel alias obventiones haberent in 

f- 22. prpejudicium chartarum, privilegiorum, et confirma- 

tionum episcoporum ; sed neque episcopus a dedica- 

tione neque ipsi a constructione vel obventionum 

perceptione in prsejudicium et damnum dictae ecclesiie 

Sancti Jacobi destiterunt. 

Marriage Mccxxxi. Ysabel comitissa Gloucestrise nupsit, iii. 

of TJichard y^^i J^^y'iUs, Ricardo comiti Cornubise, fratri Henrici 
of Corn- , I . ' , 

wall and regis AnglifB, unde valde commotus est dominus rex 
ffl^u t*'^ ^dv^^i'sus eundem, et pacificatur paulo post ad instan- 
tiam episcoporum, et aliorum familiariorum. Despon- 
savit autem eos dominus Petrus abbas Theokesberise 
apud Falle juxta Merlawe. Ubi Willelmus Mariscallus 
junior infirmatus est infirmitate, qua et mortuus est. 
Obiit autem viii. idus Aprilis, et sepultus est apud 
Novum Templum Lundonise juxta patrem suum. W.' 
prior Sancti Osuualdi Gloucestrije cum quibusdam 
canonicis exulatus est a domo sua per arcliiepiscopum 
Eboraci,^ ut dicebatur, quia incongrue regebat domum 
suam, eam debito multo aggravans in Judaismo. 

Hsec est forma pacis concepta inter abbatem et 
conventum Theokesberise, et abbatem et conventum 
Sancti Dionisii, et priorem de Derherst,^ iv. kal. Mail 
apud Theokesberiam, de decimis de terra qua? fuit 
tween Tew- Reginaldi Child in Wiclitfeld, scilicet quod media pars 

Death of 


ment con- 
the tithes 
of certain 
lands be- 

' Possibly Willelmus. There was 
a William prior of St. Oswald's 
Gloucester, in 1260. 

^ Walter de Gray. 

' This was an alien prion,-, sub- 
ject to the abbey of St. Denis, in 


erarbarum et foeni reniansit dictse ecclesise de Tlieokes- A.D. 1231. 

beria, et alia media cum minutis decimis priori de ^^- I^°is, 
-r-r • ' T • • T ^°" Deer- 

See Derlierst. Hujus autem scripto concordife prius judices hurst. 

Monastic. ^ domino Papa de dictis decimis dati de consensu 

ii. p. 73, partium sigilla apposuerunt. 

Hsec est forma pacis concepta inter abbatem et con- Settlement 
ventum Westmonasterii et abbatem et conventum a^past^urage 
Theokcvsberise super communi pastura de Todeham et in Toden- 
Leminitre, de qua lis mota fuit inter eos, Ita tandem Leomin- 
quievit lis infra octavas apostolorum Petri et Pauli, s'^^- 
quod neuter illorum transeat metas alienas cum averiis " ^ 
suis ad pascua in pratis vel terra arabili, prseterquam f. 22 b. 
in Bruere. 

Lewelinus princeps Norwallise multum infestavit Eavages 
totam Walliam extra fines suos, ita quod neque eccle- ^11^^^^^' 
siis parceret. contra quem dominus Henricus rex 
obviam ivit cum magno exercitu, circa festum beatse July 22. 
MariiB Magdalenje, et firmavit castellum Maud. Eodem 
tempore admisit dominus rex Ricardum Mariscallum, 
et reddidit ei omnem terram suam quae cesset ei jure- 
lisereditario post obitum fratris sui Willelmi. Multi tam 
milites quam servientes probge juven[tu]tis occisi sunt 
non longe ab Haya, per conductum, ut dicitur, cujus- 
dam fratris Wellensis, ordinis Cisterciensis, unde mul- 
tum damnum incurrerunt dicti Cistercienses in partibus 
illis. Dominus comes Cestrise recessit a curia cum 
indignatione apud castrum Maud. Nos dedimus 
magistro Ricardo de Fraxino circa ad Vinculum Sancti August 1. 
Petri, sex marcas annuas quamdiu frierit in servitio 
nostro, quod si cessaverit, cessabunt tres marcse solvi. 

Rogerus Corbath die Sancti Georgii, magister April 23. 
Radulfus Mailok ii. Junii, Rogerus de Clifibrd, Jor- 
danus la Ware iiii. kal. Septembris, magister Regi- 
naldus, cancellarius domini Cantuarise, de Radenorum 
X, kal. Augusti, dominus Ricardus Cantuarise archi- 
episcopus ii. non. Augusti, uterque in curia Romana, 
obierunt, et multi de familia ipsius. Obiit etiam 



of Llan- 
Sept. 15. 

A.D. 12.31. Jordanus prior do Bristollis' xiii. Octobris, Thomas" 

decanus Herefordioe vi. kal. Octobris apud Martlierum/'' 

Lapis positus fuit super comitem ^ iv. kal. ejusdem. 

Settlement qi^-qq^ octavas nativitatis beatse vircrinis Mari?e, con- 
respectmg _ _ ^ '=' 

the church venerunt apud Strugoil dominus episcopus Landavensis, 
Thomas decanus Herefordiag, Petrus abbas Theokes- 
berise, Mauricius archidiaconus Landavensis, magister R. 
rector ecclesipe de Tornebyre, et plures alii, ut dispo- 
nerent de ecclesia de Landblethian quam R.[adulfus] 
Mailok tenuit de nobis, quiie nobis concessa est in 
usus proprios retinere per curiam Romanam. et con- 
firmationes ^ episcoporum Landavensium. Dominus epi- 
scopus eam nobis concessit, prout continetur in privi- 
legiis, licet eam paulo ante dedisset cuidam capellano 
suo, qui eidem donationem renunciavit, et vicariam 
dictse ecclesiiB ad prsesentationem domini abbatis, multis 
habitis altercationibus de dicta ecclesia, sic[ut] est 
videre in sequentibus. 

Magister Radulfus de Meidenstune factus est decanus 

Herefordipe, die sancti Mauricii, apud Cantuariam. 

Dominus Papa confirmavit sententiam latam in Lewe- 

linum et ejus complices ab episcopis Anglian, domino 

regi Henrico rebellantes. Lewelinus princeps Nor- 

wallise circa festum Sancti Michaelis, rege recedente et 

The prior aliis magnatibus AnglijB a munitione castelli Maud, 

"jgj, ^'Ij™^"" relictis illic tamen qui custodirent illud multis tam 

peace from militibus qviam servientibus, omnes finitimas partes 

ewe yn. ^^^^ potuit incedit atque prredavit, ita ut prior 

Leministre ^* propter vexationem ejus vitandam, paceni 

compulsus est facere cum eo, ad magnam pecuniae 


Sept. 22. 

' St. James's, Bristol. 
- Thomas de Bosebir. 
' Probably Matherne, in Mon- 

^ i.e. Ciilbert de Clare. 
^ confirmationes'] confiniiantcs, 

" Thomas. 



Circa festum Sancti Michaelis misimus Eustacbium A.D. 1231. 
Walensem monachum nostrum ad accipiendam saysinam Church of 
ecclesiae de Landblethian, quam Radulfus Mailok de ^hfan^^*^" 
nobis tenuit. Qui ad eandem veniens, clave asportata 
ad montes vicinos, saysinam quam potuit accepit, Ill-treat- 
scilicet ostium ecclesise, et pro statu suo et nostro ^onk^JeQ^^ 
appellavit, ne quis veniret contra privilegia nostra et by the 
confirmationes episcoporum Landavensium. Ipsi tan- ^ ^^' 
dem dictum monachum inventum in strata regia cepe- 
runt, et in montes vi adduxerunt, et ibidem eum per f. 23 b. 
triduum sicut captivum tenuerunt. Quo audito domi- The bishop 

TT 1 • XT • i • f 1 of Llandatf 

nus Helyas episcopus Landavensis tam omnes qui [mj excommu- 
eum manus violentas injecerunt quam deterior[ator]es nicates all 
dictge ecclesiae et complices excommunicavit, et excom- injured 
municatos in capitulo fecit denunciari, et tales eos con- ^™- 
querendo domino justiciario H[uberto] de Burgo per 
literas suas ostendit. Dominus vero P[etrus] circum- 
stante convento, die secundo ^ Sancti Michaelis excom- 
municavit J. Grant, qui cum complicibus suis manus 
violentas in ssepedictum monachum injecit. 

Nos concessimus liberam cantariam in vigilia Sancti Dec. r.. 
Nicholai W. de Putot, tunc vicecomiti Gloucestrise, in 
capella curise suae de Ma.negodesfeld, salva indemnitate Mangots- 
matricis ecclesise Sancti Petri Bristollis, et capellse ^^^^* 
villse de Manegodesfeld, prout in scriptis inter nos et 
ipsum confectis continetur, et etiam monachos de 
Kingeswode. Appellavimus contra iniquam sententiam Appeals, 
de placito, contra M. de Belle, et vigilia conceptionis Belle, 
beatse MariiB in capitulo Theokesberise, [et] apud Sarum Dec. 7. 
die Sancti Damasi per H[enricum] de Wassebure. Dec. 11. 

iSTascitur Ricardo comiti Cornubise filius nomine 
Johannes, ii. kal. Februarii. In vigilia conversionis Jan. 24. 
Sancti Pauli, prior noster R[obertus] de Forthamtone 
convocata multitudine appellavit pro priviiegiis nostris, 
et maxime pro priviiegiis ecclesise de Feyreford. Eodem 

' secundo'] secundi, MS. 



A.D. 1231. die misimus W. monachura ad dictam ecclesiam ser- 
rairford vandam. Die Sancti Damasi appellatum est per H [en- 
church, ricum] camerarium nostrum in iniquam sententiam in 
Dec. 11. causa quae vertitur inter nos et M. de Belle. 

Dominus episcopus noluit admitti monachos nostros 
ad ordines. Misimus monachos nostros ix. kal. Fe- 
bruarii ad Feireford, audita morte magistri Gode- 
fridi pectoris ejusdem ecclesise, qui obiit in crastinum 
Nov. 12. Sancti Martini, ut custodirent et ])rotegerent jus 
f. 24. nostrum, si quid haberemus, in dicta ecclesia, ut eam 

^fth^^^^ in usus proprios possemus retinere. Septimo vero 
appeal in kal. Februarii venerunt apud Tredrintone P. de Der- 
Fairford^^ lege,^ et H. de Tant'^ procuratores facti, ut appella- 
rent pro dicto jure nostro, si quid liabuimus, coram 
domino Wigornise, sed noluit eos audire ea die. Sed 
in crastino audita missa sua, dicti monacbi episcopum 
adierunt et ostenderunt ei literas suas procuratorias, 
quas ipse suscepit vix, et tradidit clericis suis, ut 
The bishop super liis COS consuleret. Monaclii vero verbo tenus 
ter decides appellaverunt antequam literas audiret, et post ipse 
against the tandem monachis respondit ex consulto clericorum 
suorum, quod Fredericus fuit persona dictse ecclesipe, 
et ideo eos non admisit, sed sententiavit omnes eandem 
ex parte nostra ingredientes, sicut manifestius perse- 
cutor ecclesise Tlieokesberise. Monachi autem appel- 
lantes recesserunt. " Valeat," inquit episcopus, " quod 
Armed en- " valere possit." Duodecimo autem kal. Martii per 

tr&ncG of 

Frederick, instructum dicti episcopi, ut dicitur, et aliorum, valde 
the parson, mane venit prsedictus Fredericus cum multitudine 

into the ^ . . 

church. armatorum ad dictam ecclesiam de Feyrford, et ostia 
ejus violenter^ confregit, et monachos enormiter et 
inaudite verberibus et plagis in ecclesia affecit, et eis 
ab ecclesia abjectis, in cimiterio sub scm-ris suis concul- 

' Probably Durley in Hampshire. 

- Probably Taynton in Gloucestershire. 

* violenter'] videnter, MS. 


cavit, et vix vivos vadere permisit, quod est inauditum A.D. 1231. 
post mortem beati Thomae martyris archiepiscopi Can- 

Obiit bonae memoricie dominus Petrus abbas Theokes- Death of 
berisB iii. kal. Aprilis apud Tlieokesberiam, post cujus ^^^^ 
mortem passi sumus plures persecutiones per episcopum, 
ita ut dominum abbatem conaretur extra ecclesiam 
proicere ; nos omnes pro excommunieatione tarn ejus- 
dem in sepultura, quam aliorum fratrum, quos habuit 
sententiatos, quosdam majori sententia, quosdam minori, 
tamen nullis nominatis persecutus est. Prior Can- f. 24 h. 
tuarise canonice electus est in archiepiscopum Cantuarise John, the 
xvi. kal. Aprilis, quern dominus rex gratanter admisit. ^f canTer- 
Transivit autem ii. non. ejusdem versus curiam Romse. ^^ry, 
Appellatum est in capitulo Theokesberise die Sancti archbishop. 
Ambrosii, ne quis per regiam vel justiciariam, vel Appeal of 
aliam tarn ecclesiasticam quam secularem vim, eligatur the convent 
nobis in abbatem, et si aliquse hujusmodi petitiones bury for 
ab aliquibus masrnatibus fiant, ne in prseiudicium con- ^'^^5°™ 

^ ,0 ' . . election. 

ventus admittantur ; quoniam generale concilium Late- ^ ^ ^ 
ranense, ab Innocentio III. ultimo celebratum, hujus- 
modi interdicit electionem : " Quisquis electioni de se 
factse, per secularis," etc.^ 

MCCXXXII. Circa offertorium missse matutinalis in 
die Paschse, venit magister Hubertus tunc officialis 
domini Wigorniae in cliorum, cum eo magister Walterus 
de Tywe, cum quibusdam aliis, admonentes, petentes, 
ut corpus abbatis a sacro loco amoveretur ; sed ex 
consulto responsum est eis appellando, quod nihil face- 
remus super hujusmodi nisi causa cognita et probata. 

In crastino Paschse recognovit dominus rex Henricus April 13. 
jus comitis Gloucestrise, de coUatione baculi abbatise 
Theokesberiae et honoris, unde concessit nobis Hubertus 

' This is cap. xxv. of the 4th 
Lateran Council, A.D. 1215. "Quod 
" electio facta per ssecularem potes- 

" tatem non valeat." Mansi, t. 22, 
col. 1014. 

F 2 



A.D. i2f?2. do Burgo, tunc justiclariiis Anglia:^ et 

hferedis comitis Gloucestria? 
eligondi nobis abbatern, Deo 

given to 
the con- 
vent to 

de Clare 


See this 
licence in 
Monast. ii. 
p. 80, No. 

Wicrornire absolvit 83. 

ciistos Rlcardi 
et Herteford, 
et hominibus 

Oct. 21 
f. 25. 

The late 
abbat Peter 

June G. 
June 1 1 . 

See the 
account of 
this, ib.. 
No. 86. 

accepoum. JJomimis episcopus . . .^ 

conventum Theokesben?e a sententia excommiinicationis lb. No. 8.'5. 

qua eos dicebatur obligasse, pro eo quod noluerunt 

proicerc abbatem Petrum de loco sepulturse suee. Actum 

April 28. apud Lundoniaiu, die Sancti Vitalis. 

Election of Robertus prior Theokesberi» vii. idus Mali canonice 

Robert the eligitur in abbatem eiusdem loci, 
prior. ^ ... 

The body Johannes rex Anglise ponitur in novo sarcofago, die 
of John Sancti Dunstani, prresente domino rege Henrico filio, 
new tomb. Huberto de Burgo justiciario, Radulfo de Nova Villa 
cancellario, priore Wigorniee,^ Roberto electo Theokes- 
beriae, iilia~ ejusdem Johannis quondam uxore juvenis 
Mariscalli, et multis aliis. 

Dominus episcopus Wigornije absolvit abbatem Pe- 
trum a sententia qua eum dicebatur innodasse, x. kal. 
Junii. Robertus prior Theokesberije benedicitur in 
abbatem ejusdem loci, iii. kal. Junii, apud Wigorniam ; 
installatur et intronizatur die Sanct?e Trinitatis. Die 
Sancti Barnaba) computatis debitis domus Theokes- 
berire, tenebatur ad solutionem vii. C. marcarum, ex- 
ceptis debitis maneriorum, et exceptis expensis agendis 
in correctionibus a?dificiorum futuris temporibus. 

Die Sanctarum Reliquiarum ^ venit quidam paraly- 
ticus, reptans manibus et pedibus ; vi. non. Julii, coram 

Cure of a 
in the con 


Sanctis reliquiis locatus,* post matutinas vero con- 
ventus, magnam vocem emittens curatus est, et per 
omnia membra sanitati restitutus, qui per unum 
annum lecto detinebatur. Alio tempore quidam homo 
de Forhtelmetune ^ aliquamdiu mutus loquelam reeupe- 

' William de Bedford. 

- Eleonora, afterwards wife of 
Simon de Montfort 

^ This -was July 2, at Tewkes- 
bury, as is known from the Tewkes- 

bury Missal preserved in the Cam- 
bridge University Library, Gg. iii. 

' locatus'] locatis, MS. 

" Forthampton. 


ravifc, ad memoriam sanctariim reliquiarum. Similiter A.D. 1232, 
filius HelifB aurifabri, necnon et puer Nicliolai auri- 
fabri, per aquam datam, in qua abluebantur qusedam 
reliquiae ; et alia multa miracula fiunt singailis annis 
ad laudis Domini nostri Jesu Christi gloriam et lionorem, 
per raerita sanctorum quorum reliquiae requiescunt in 
ecclesia beatse Marise Theokesberioe. Qusedam etiam 
puella de Bekkeford lumen accepit, in crastino Reli- Cures of 
quiarum, quod a jNatali Domini proximo prajcedenti tants of 
amiserat. Quidam ruricola de Penuntune visum re- ^^eckford, 

. . ... /-V • 1 enning- 

cuperavit, quod amisit per dimidium annum. Quidam ton, 
puer de Rippel, qui per duos annos nullum potuit Eipple, 
movere membrum, ita sanus effectus est, ut matrem 
suam pede tenus sequeretur. Qupedam mulier de Bredon, 
Bredune lumen accepit, quod amisit per multum tempus. f- 25 b. 
Puella etiam paralytica de Lekamtune gressum accepit Leckhamp- 
et omnium membrorum sospitatem. Puer nihilominus 
de Northheye per ambas tibias contractus a nativitate, Northheye 
sanus effectus est. Puer etiam de Tlieokesberia, qui Tewkes- 
per omnia paralyticus advenit, sanus factus est. Mulier "'^' 
vero de Wichtfeld qua3 per quatuor annos tota para- Wliitfield, 
lytica jacebat, adveniens, curata est in Translatione July 11. 
sancti Benedicti. Eodem die quidam puer mutus a 
nativitate quatuor annos habens, loquelam recuperavit, 
Quidam csecus per multos annos de Tornebyre lumen Thorn- 
amissum recepit. Qusedam mulier vexata a dsemonio ' ' 
liberata est. Quidam puer uno pede contractus, sanus 
effectus est. Quidam puer contractis ambabus tibiis 
sanus factus est. Mulier insuper sensum ^ quem perdi- 
derat accepit. Quidam puer de Thodintone in ambabus Todding- 
tibiis contractus a nativitate, sanus factus est. Qusedam ^°"' 
mulier de Bredun per octo annos paralytica per 
omnia membra detenta, omnium membrorum usum 
recepit. QuiTsdam puella de Glocestria a festo Omnium Gloucester, 
Sanctorum proximo prieterito lumen amisit, quod 

' MS. repeat;; sensum. 


A.D. 1232. recepit ad memoria[m] sanctai-um reliquiarum. Qiiidam^ 

Godding- etiam ruricola de Goderintune, Ricardus nomine, per 

Wooistone Da^l^^i^ tempus csecus, tertio idus Julii visum recepit. 

July 15. Mulier qusedam de Wlsestune lumen quod diutius 

perdiderat recepit, die Translationis sancti Swithuni. 

Tres febricitantes a febris valetudine per gratiam Dei 

liberantur. Multa miracula fiunt ad honorem Dei et 

sanctorum quorum reliquiae in ecclesia beatae Marise 

Theokesberife requiescunt, ad numerum quadraginta 

infirmorum vel amplius curatorum. 

Henry of Idus Junii frater Henricus de Siptune factus est 

Shipton prior Theokesberise. Milo et Johannes redierant ad 

made prior. ^ ,. . . . ., ^ 

f. 26. ordmem pristmum, qui illicienciati ad ordinem Cister- 

June 29. ciensem convolaverunt, unus apud Neht, et alius apud 

Hubert de Clive. Dominus Hubertus de Burgo exuit justiciarium 

justiciary, circa festum apostolorum Petri et Pauli ; post 

deprived of Assumptionem beatiB Marire ad mandatum domini 

Auff 15 regis reddidit omnia casteUa quae hactenus solebat 

custodire, cum comitatibus qua) omnia vel fere tradita 

The king's sunt Petro de Rivallis. Paulo post exiit edictum a 

ment^of ^'^S® P®^" ^i^-l^m consilium, ne quis sequeretm* dictum 

him. Hubertum, neque etiam, quod est crudele audire, 

Johannes filius suus. Si quis faceret, extra synagogam 

fieret. Quo audito crucem Christi, quam dudum 

sumpserat, sibi imposuit vi. kal. Septembris ; tamen 

adhuc retinuit comitatum Cantise et alias custodias quas 

emerat. Sed paulo post omnia ablata sunt ei ; pro- 

cessu vero temporis tradidit eidem Petro castrum de 

Dovere, unde valde indignati sunt magnates Anglise. 

Domino etiam Petro Wintonise episcopo tradidit advo- 

catum nostrum Ricardum de Clare. Circa festum Sancti 

Mathsei habuit rex colloquium cum magnatibus AngiiiB, 

de Huberto de Burgo, quo soluto et illo reccdente, 

Ilis suffer- cives Londonia) in armata [manu] ilium persequuntur, 

ut eum detruncarent, imped ientibus eos comite Cestria? 

et comite Mariscallo et aliis magnatibus Angliae. Exiit 

' Quidani] Qusedam, MS. 



f. 26 h. 

edictum iit domiiius Stephanus de Segrave justiciarius A.D. 1235 

Anglise acclamaretur, cessante Huberto de Burgo ; qui 

Hubertus multa sustinuit adversa, ita ut de quadam 

capella vi extractus injfra turrim Londonise captivus 

duceretur. Sed paulo post ad instantiam archiepiseopi 

Dublini ^ et episcopi Londonige ^ et cleri praedictse capellse 

est restitutus, qui ^ tamen ibidem a commanentibus 

obsessus [est]. 

Magister J[ohannes] le Blund eligitur in arcliiepi- John 

scopum Cantuarise, sed postea cassatus est Rorase, 

Abbas Oseneiee/ magister W[illehnus] de Mertune 

archidiaconus Berksire. Abbas Oseneise in brevi rediit, 

et dictus Jfohannesl mansit in ambig;uo. Pax facta I^^^ce 

*- -* .... Detween 

est inter W[Lllelmum] de Bleis episcopum Wigornice et the abbey 

domum Theokesberise, ordinatione domini J[ocelini] f^^l^*^^*^ „ 

Bathonise episcopi, in crastino Sancti Egidii apud Worcester. 

Redeclive Bristollis. Henricus de Tudintone sacrista Sept. 2. 

Winchecumbe eligitur in ejusdem loci abbatem ; instal- 

latur die apostolorum Simonis et Judse. Canonici Oct. 28. 

Sancti Osualdi Gloucestrise ab exilio revocantur circa 

festum Sancti Michaelis. Obiit Randulfus comes Death of 

Cestrise vii. kal. Novembris, apud Walingeford, ubi BUindevil 

posita sunt viscera sua, cor apud Deu la Gresse,^ corpus earl of 

apud Cestriam, ubi contulit manerium quadraginta 

librarum, quibus omnibus locis multa bona largitus est. ^^P*- -i- 

Dominus rex exegit a viris religiosis quadragesimam A fortieth 

omnium mobilium quae habebant, die Sancti Mathaei the kLg ^ 

apostoli. Johannes de Scotia accinctus est honore from the 

comitis Cestrise, jure haereditario, circa festum Sancti teries! 

Martini; constabulario Cestriae ^ comitatu Lincolniae Nov. 11. 

proveniente ex parte uxoris^ suae circa idem tempus 

apud Northantone. 

> Luke. * Koger Niger. 

^ quia] qui, MS. 

^ John Hading. Something like 
Romam iverunt must be added at 
the end of the sentence. 

* Dieulacres, in the parish of 
Leek, in Staffordshire. 

" John de Laci. 

' Margaret, daughter of Eobert 
de Quinci. 


A.D. 1232. Dominus Henricus rex concessit nobis boscum de 

The wood Mutii, quem Gilebertus de Clare nobis legavit, ratione 

custodier hiuredis dicti comitis. Saisiua nobis contulit 

Jan. 3. in octavis Sancti Johannis evangelista?. 

Imprison- Pnedictiis H[ubertus] tradit[ur] in custodia quatuor 

Hubert de comitiim Angli;e, Warrenae/ Penbrochia?,- Cornubia?,* 

Burgh at Cestriaj/ qui singuli ejus custodise unum militem appo- 

under the sucrunt apud Divisas, ubi vinculis ferreis imprisonatus 

charge of est, licet paulo post concessa sit eidem ha^reditas sua, 

et alia qupedam, unde decenter exhibitus est ; circa 

vero Dominicam primam Qviadragesima^ solutus a com- 

His chains pedibus ferreis quibus tenebatur astrictus. Non 

reb"^8 ™^^1^'-^^ post venerunt litera3 tarn domino regi quam 

episcopo Wintonise,^ ex parte domini Papas, pro eodem, 

ut a vinculis solveretur et liber redderetur. 

Truce with Treugse captse sunt inter dominum Henricum regeni 

^ewe yn. ^j^gj-^g g^ Lcwelinum principem Norwalliaj ad tres 

^ 2 ' annos sequentes, circa festum Sanctie Barbara?. Sed 

The truce idem Lewelinus rupto foedere, ac assolet, exercituiu 

broken by minavit super terram qu?e fuit Willelrai de Brewse, 

quem ille ut seductor[em] fecit occidi, quam terram 

dominus rex tradidit Ricardo fratri suo comiti Cor- 

Defeat of nubifB custodiendam ; sed pra?dictus Ricardus auxilio 

ewe jn. j^jgj^^j.jj Mariscalli consobrini sui et aliorum magnatum 

AngliiB, prasdictum Lewelinum viriliter retroire coegit. 

Castle of et castrum de Radenovere firmavit, et ibidem posuit 

Eadnor. yirilem warcnsturam cum multis tarn militibus quam 

March 12. scrvieutibus et peditibus circa festum iSaucti Gregorii 

in Quadragesima. 
Church of Dominus Willelmus cpiscopiis Wigornia) die Sancti 
Jan. 10. Wlstani absolvit W. de Bellocampo et R. de Swik, 

' William, earl of Warren. | comes de Ferrariis, " but the writ 

- Richard Marshal. I " has John, earl of Lincoln and 

^ Eichard of Cornwall, brother | " constable of Chester. Evm. i. 

of the king. j " 208."— Coxe. 
' John Scot. For him II. Wen- ^ Peter de Eupibus. 

dover, iv. ]). 258, has Wilielnuis, | 



quos suspendit, quia tenuerunt ecclesiam de Feyreford, A.D. 1232, 
ut . credebamus/ vacantem, efc B, de Cirencestria, qui 
cjastigavit quendam Cornwallioe diaconum in ecclesia 
Sancti Jacobi Bristollis, capiens eum per capillos. 

Dominus Papa mandavit suflfraganeis Cantuarise The 
episcopis ut visitarenfc monachos, moniales, canonicos t)ishops^di- 
tam regulares quam irregulares, et clericos beneficiatos, the Pope to 
per archidiaconum - Cantuarise. Alexander ^ episcopus "^^'^^* *^^ 

>, . . . . , . monas- 

Coventrise suspendit priorem loci ejusdem, quia noluit terics and 
admittere visitatores de ordine non suo, unde appellavit ^f^'^^'^ed 

' 1 r clergy. 

pra^sentiam domini Papse et Romam profectus est. [Geoffrey] 
Suspensi sunt etiam abbates Sancti Augustini Can- prior of 
tuarise/ Sa.ncti Edmundi;' Westone '^ pro eadem visita- refuses ^' 
tione. Unde abbas Westone *^ Romam profectus est, et ^^ ^^^i^ 

^ I'll T- visitors of 

})rior (Joventriae et piures alii. an order 

Dominus Jrocelinus] episcopus Batlioniae reddidit <^'ffei"ent 

, . . . . ^ . from his 

nobis instrumentum quod dominus episcopus Wigorniaj own. 
ostendit contra nos, scilicet bullam quandam per quam 
nos implacitavit et literas citatorias de coiiservatoriis ; f- 27 6. 
venerunt ad nos die Sancti Benedicti in Quadragesima. March 21. 
Obiit filius Ricardi Cornwallise apud Merlawe, x. kal. Death of 
Octobris, et sepultus est apud Radinges. Thomas abbas C'^°h"]' 
Winchecombe obiit v. non. Octobris et ibidem sepul- liichard of 
tus ; Mauricius abbas Alencestrise 

circa idem tempus f^oynwail 

J^ at Great 

iv. non. Octobris. Obiit magister Walterus quondam Marlow. 
clericus Cantuariai xiv. kal. Octobris. Obiit Robertus 
persona de Schevedune kal. Januarii. Obiit W. Gun- 
frei quondam prior Theokesberiaj iii. idus Februarii. 
Die Sancti Felicis in Pincis, dedit Rogerus Wassepas Jan. m. 
duos solidatus redditus ecclesise Tlieokesberise cum 

' credebamus'] credabamus, MS. 

* Richard de St. John. 

* Alexander Stavenby. 
■' Eobert de Bello. 

* Richard de Insula. 

« Sic. The MS. has Westuii. 

clearly, possibly an error for West- 
monasterium. If so, the abbat was 
Richard de Barking. 

' Alcestcr, in Warwickshire. 
Dugdale calls him Mattlieir. 



A.D. 1233. 

rity of the 
bishop of 

The earls 
of Norfolk 
and Ox- 
ford, and 
espee girt 
•with the 
sword of 

f. 28. 

Peace be- 
tween the 
king and 
earl Mar- 
shal, but 
not carried 

exitis H. fratris sui qu8e ibidem recondita sunt, fide 
data super majus altare, coram H[enrico] tunc priore, 
Vincentio capellano, et multis aliis. 

Mccxxxiii. In ebdomada Paschse orta est dissensio 
inter abbatem Sancti Augustini Bristollis^ et Coventrise,^ 
ita ut dominus W[illelmus] Wigornise episcopus supra 
pr^edictis servitium faceret in capitulo loci pr?edicti. 
Orta est dissensio inter dominum Henricum regem et 
quamplures de magnatibus suis, propter episcopum 
Wintonise, et contribules ejus. Dominus Willelmus 
episcopus Wigornise celebravit synodum apud Wigor- 
niam xvi. kal. Junii. Dominus Henricus rex Anglise 
celebravit soleranitatem Pentecostes apud Gloucestriam, 
ubi tres comites accinxit gladiis militaribus, scilicet (i.) 
Kogerum Bigod comitem de Norwich,^ (ii.) Hugonem 
de Veer ; (iii.) W[illelmus] filius Willelmi Lungespeye 
accingitur gladio militari, sed nondum sit comes 
Saresberise. Dominus rex misit justiciarios itinerantes, 
ubi non itineraverunt prrescriptione xxx. annorum et 
amplius, et Ricardo fratri svio comiti Cornubise omnia 
concessit emolumenta. 

Dominus rex concessit ecclesia? Theokesberi?e decimam 
foeni de dominico et vilenagio manerii Theokesberire, 
kal. Augusti. Dominus abbas R[obertus] tradidit ad fir- 
mam H[enrico] capellano gurgitem de Kerdif, ad v. annos 
a festo Sancti Michaelis. Dominus rex fecit diruere cas- 
tella quorundam baronum, et terras eorum dedit alienis, 
quia tenuerunt cum Mariscallo. Paulo post vero facta 
est pax inter regem et Mariscallum conditionaliter. 
Sed audito Mariscallus apud Wodestok, quod dominus 
rex et concilium suum eum minarentur, ulterius pro- 
gredi versus Londoniam timuit, et rcdiens collecto 
exercitu et tota Walensi lingua, castrum Huske, quod 

' David liundered. 
- Geoffrey. 

Noncic/i'] Warewich, I\IS. 


paulo ante reddidit, vi recuperavit, postea Bergevem, a.D. 1233. 
novum Burgum, et Kerdif, in cujus captione Warinus Proceed- 
Basset occisus est, idus Octobris, et sepultus apud ^yuiiam 
Landaviam. Venit igitur Mariscallus apud Kerdif, xii. Marshal. 
kal. Novembris, et burgenses magnam jacturam incur- 
rerunt in facultatibus suis. Processu temporis Maris- Monmouth 
callus combussit Monemue et alia castra et villas, ad ^™^' 
petitionem Walensium, et terras quasdam quibusdam 
dedit. Apud Grossum montem vero venerunt quidam The king 
de suis circa festum Sancti dementis, et multa spolia Gi-o^mont 
et equos tulerunt, et multos vulneraverunt, inter quos Nov. 17. 
Hugo de Sanford occisus est. Paulo post inierunt 
campestrem gentes MarescaUi, et Johannis de Mone- 
mue, et mutuo sedentes corruerunt multi ex utraque 
parte pedites et equites. 

Inter li?ec notandum, quod Hugo de Burgo evasit Escape of 
de castro Diversorum ad ecclesiam ; sed ^ extractus vi, g^^eh ^ 
tandem per clerum eidem ecclesise redditur, de qua post from De- 
paululum eductus per Bicardum Siward et alios de ^ ' 
familia Mariscalli, et usque Strugul perductus kal. 
Octobris traditus est comiti Mariscallo. Unde dominus 
rex commotus est et concilium ejus. Commotio episco- 
porum Anglise fit apud Gloucestriam, ut tractarent de 
pace regni inter regem et Mariscallum, in crastino 
beatse Katerinse. Comes Mariscallus accepit obsides Nov. 25. 
tarn a baronibus et militibus Glamorganise quam a 
burgensibus de Kerdif. 

Interim Ricardus Siward Angliam petiit, et maneria iiaki of 
et horrea quorundam magnatum incendit, et postea ^'c^i^^*! 
Walliam rediit. Plures naves de Kerdif et Novi Burgi 
in Wallia et Bristollia in Anglia in modum galidarum 
paratas sunt ut vicissim congrederentur, et naves 
Bristollise et Avereford hinc inde captae. Tota 
Hibernia praeter illos de Lacy et eorum inprisos red- 
diderunt et subdiderunt [se] Gileberto Mariscallo, turn 

sed] sit, MS., an error for set. 



A.D. 1233. per treugas, turn de toto. Rogerus Crek et plures 

Siege of r^\[[ obsederunt Kermertliin ; sed veniente Hrenricol de 

then. Turberville a BristoUis cum multis navibus et magno 

exercitu, fraetus est pons, et niersi quotquot super eum 

Death of fuerunt ad ccc. homines, et castro succurritur. Ibidem 

^^' Resus idem occiditur, et alius magnas vulneratus vul- 

nere quo periit. Et tota superior Went incenditur atque 

praedatur per regales. 

Interim dominus rex Sanctum Edmundum adiit, et 

comitissa Cantiie ^ cum eo pacificatur, et filia ejus 

postea Bromholme adiit, causa orationis. Comes Maris- 

callus et Morganus filius Hoely pacificantur. 

Edmund of Magistcr Edmundus de Abendona canonice eligitur 

archbishop ^^ arcliiepiscopum Cantuarise. Confirmatur apud Lon- 

of Canter- doniam circa Purificationem. Consecratur apud Can- 

tuariam iv. nonas Aprilis. 
f. 29. Multa maneria magnatum Angliae et Wallise incen- 

duntur, atque prsedantur. Plura colloquia episcopoiiim 
Anglian facta sunt, ut pax fieret inter regem et mag- 
nates suos, et mittuntur per electum - Cantuarise, iv. 
idus Aprilis, episcopi, fratres Praedicatores, et Minores, 
et ad regem et ad Marescallum. Obiit Ricardus abbas 
de Keynesliam xvi. kal. Septembris. Johannes de 
Swinesheved canonice eligitur in abbatem Keyneshame, 
et prfesentatur domino regi, qui eum admisit, protestans 
quod advocatio pertinet ad comitcm Glocestrisy, sicut 
Sept. 20. de Theokesberia ; benedicitur in vigilia beati Matluiei 
evangelist?B. Johannes Blundus electus Cantuariaj 
cassatus est Ronife, et controversia fit de electione. 
Nascitur filia Ricardo comiti CornubiiB nomine Isabel, 
Kemoval circa Nativitatem beatre Virginis. Episcopus Wintoniaj 
from the g^, Retrus de Rivallis amoti sunt a curia regis per 
the bishop dominum Cantuarije, et dominus rex se subdidit con- 
of AViu- gjjJQ domini CantuariiB circa festum sancti Ambrosii. 

Chester and 

his son. Obiit dominus Ricardus Mariscallus comes Penbrochiaj 

A])ril 4. 

' ^fargaret, sister of Alexander of I - clcctam'] electionem, MS. 
Scotland, wife of Hubert dc Burgh. \ 


in Hibernia xvii. kal. Maii, iinde valde' tiirbatiim est A.D. 1234. 
regnum Anglia3, et omnes finitima3 regiones ; liic itaque l^eath of 
cum magna proditione Pictavensium a regalibus et a Pembroke 
suis qui Hiberniam ciistodiebant graviter vulneratus, i° Ireland, 
et in brevi occubuit. 

MCCXXXiv. Obiit Gervasius abbas de Persore, cui 
successit Rogerus ejusdem loci monachus. Habitis 
multis et variis altercationibus, inter abbatem videlicet 
David Hundered et conventum Sancti Augustini de 
Bristollis, tandem deponitur prpgdietus abbas per Willel- 
mum de Bleis tunc episcopum Wigornise, cui successit 
ejusdem loci prior, Willelmus de Berkele nomine. 

iii. kal. Junii pacificantur domino regi apud Glou- Peace be- 
cestriam, ad instantiam E[dmundi] archiepiscopi et |T*^^° ^'^^ 
episcoporum et aliorum magnatum, Gilebertus Mares- the barons, 
callus cum duobus fratribus suis, scilicet V/altero et 
Ancelmo, Hubertus de Burgo, Ricardus Siward, Gile- f. 29 /;. 
bertus Basset, et multi alii qui cum domino Ricardo 
Mariscallo fuerant contra regem. Die Pentecostes, scilicet June 11. 
die sancti Barnabse, apud Wygorniam accinctus est 
Gilebertus Marescallus gladio militari a domino rege, et 
eodem die comes efFectus est Penbrochise cum magno 
honore et prseconio. 

Bellum fuit inter Christianos et heereticos circa 5,000 of the 

O J. J • 

festum Sancti Barnabse in insula quae dicitur Stodinges, ^ heretfcai 
et occisi sunt de lisereticis ad v. milia tam virorum sect, killed. 
quam mulierum et infantum, agentibus advocato de June 11. 
Betune, et Baldewine de Betune et Berthram Grosso 
et multis aliis. 

Isabel filia Ricardi comitis Comubiaj obiit circa Death of 
festum Sanctse Fidis, et sepulta juxta fratrem suum daughter of 
apvid Radinges. Obiit Hugo Foliot episcopus Here- Hichard of 
fordiae, Hugo Lincolnise episcopus, Henricus de Sanford oct°6.^ ' 
Roffensis episcopus, Willelmus abbas Sancti Albani, ^ 

valde'\ valle, MS. | - William de Trumpington. 


A.D. 1234. Hugo ^ archidiaconus Batlionia?, Robertus abbas Aben- 
doniae.^ Stephanus de Segrave amotus est a justiciario 
et a curia. Mauricius filius Geroldi justiciarius Hiber- 
nisB venit in Angliain ad mandatum reo-is Henrici filii 
Johannis regis, ut pacificaretiu' G[ileberto] Mariscallo, 
quod factum est apud Merlebirge, tenente ibidem 
domino rege colloquium suum circa festum Sancti 
Sept. 21. Mathsei Evangelistse ; et facta pace rediit in terram 
suam, et redditpe sunt Mariscallo terrae suae in Hibernia. 
Magister Radulfus de Maidestone decanus Herefordife 
eligitur in ejusdem loci episcopum ; consecratur Can- 
tuariae a domino Edmundo arcliiepiscopo in crastino 
Nov. 12, Sancti Martini. Magister S[tepbanus] de Thorne factus 
Oct. 28. est decanus Herefordiae circa festum Symonis et Jud?e. 
Gravis discordia orta est inter Papam et Roman os, 
ita ut imperatorem cum exercitu magno et valido 
The Ro- duceret ad obsidendam urbem ; et omnes clericos natione 
England i^ODQanos qui beneficiati erant in Anglia, privavit 
deprived of suis bcneficiis, et illud dedit in mandatis domino 
fiees ^"*^" E[dmundo] Cantuariae arcliiepiscopo et domino Henrico 
de Sanforde Roffensi episcopo, et ut ordinarent de 
The beneficiis RuiSni. Ordinatione ilia facta, vacavit 

church of ecclesia de Merlawe vi. idus Januarii, et ipsam 
Marlow. obtinuit Michael de Spinevile per literas praesentationis 
abbatis et conventus Tlieokesberiae prius liabitas de 
eadem ecclesia de Merlawe. Frater Thomas de 
Keynesham factus est prior Sancti Jacobi de Bristollis 
circa festum Sancti Michaelis, sponte cedente Henrico 
Church of de Wasseburne. xiii. kal. Aprilis data est ecclesia de 
Winkieigh. "Wiiikelege magistro Willelmo de Molendino ab 
abbate et conventu Theokesberiae, renunciante Roberto 
de Capella jure suo,^ et ipso magistro WiUelmo jure 
suo^ quod habiiit ex dono episcopi Exoniae coram dicto 

' Hugh de Wells. | ^ jure suoj Sic MS. 

- Robert de Ilenreth. 


episcopo in pleno consistorio apud Exoniam ; et dictus A.D. 1234. 
episcopus, videlicet Willelmus de Briwere, ex mera f- 30. 
liberalitate confirmavit suo autentico omnes pensiones 
ex integro quas hujusmodi haberemus in episcopatu 

Dominus rex Angliae quasdam terras in transmarinis Loss of 
partibus perdidit per proditionem, ut dicitur, comitis territory 
Britannise, qui multam peeuniam extraxit ab Anglia. through 
Petrus de Kupibus episcopus Wintonise transfretavit cierc, " 
circa Cathedram Sancti Petri ad mandatum domini ^^^^ ^^ 
Papse, ut eidem auxilium prsestaret contra Romanos j^ v 99 ' 
in guerra sua. 

Robertus Grosseteste canonice eligitur in episcopum Eobert 
Lincolnise in Quadragesima. Magna caristia facta est, ^™g^^' 
deficiente fere omnino frumento propter magnum et bishop of 
grave gelu ; sed per gratiam Dei omnes pauperes ^*^^"- 
melius sustentabantur quam in alio anno, non tam High price 
caro ; vendebatur autem summa frumenti octo solidis. ^^™' 
Principalis janua abbati£e Theokesberise et duo stabula Pire at 
igne cremata sunt, vii. idus Martii, per incuriam i^ury^ 
stabularii, et toti abbatise incendium minabatur. Datus 
est archidiaconatus Batlionise Nicholao de Nova Villa 
post mortem Hugonis de Welles archidiaconi. Et 
magna discordia orta est inter abbatem Glestonise et Quarrel 


monachos suos, ita ut eum privarent per episcopum [Kobert] 

Bathonise omni administratione domus, propter quendam ^}}^^ °^ 
1 • r> • 1 Glaston- 

senescallum clericum quem lecit contra voluntatem bury and 
conventus. ^'^ '"«°^^- 

MCCXXXV. Dominus rex Anglise Henricus misit Princess 

T h 11 

dominum Willelmum episcopum Exonise et alios viros ^^^^^^ 
probse virtu tis in Alemanniam cum sorore sua nomine Germany, 
Isabella, circa festum Sancti Pancratii, quae scilicet ^^ 
nupsit imperatori Frederico per voluntatem et pro- 
visionem domini Papse Gregorii noni. Fratres Minores Crusade 
missi sunt prsedicare et crucesignare populos in ?^^^^^^*^ 
succursum Terrse Sanctse, circa Pasclia, et deinceps per Friars 
prseceptum domini Papse, et magistri Joliannis Sancti ^^°°''^- 



A.D, 123-). Quintini circa Pentecosten. Orta est dissentio inter 
abbatem et conventum de Keynesham, ita iit episcopus 
Bathonige pluries turn in persona propria turn per 
clericos suos ibidem faceret scn;tinium. Sed paulo post 
concordati sunt, circa festum Sancti Michaelis. Dominus 
rex commisit G[ileberto] Mariscallo terram Ricardi de 
Clare, de Wallia, custodiendara usque ad leo'itimam 

April s.i. 




given to 
f. 30 h. 

The king 
and Rich- 
ard of 
the princess 
Isabella to 
the sea. 

retatem ejusdem et aliorum liperedum Wallije, ita 
totam maritimam possideret usque Sancti David. 

Die Sancti Georgii per dominum R[obertuin] 
Fortbeamtone abbatem et conventum statutum est, 
qualibet ebdomada quando se obtulerit facultas, fiat ser- 
vitium diurnum et nocturnum in conventu de Reliquiis. 
Eadem die contulit H. Tancintune reliquias ecclesioe 
Theokesberise, quae fuerunt patris sui, videlicet de se- 
pulcliro Salvatoris, de lapide montis Calvarii, de esse et 
came sancti Wlstani, de sanguine et capillis Sancti 
Thomse martiris, de stipite in quo crux Christi fixa fuit, 
tria ossa de Sancto Atheo qui conditus est apud Kerwent. 

Dominus rex et Ricardus comes Cornubise sororem 
suam versus mare comitati sunt v. idus Maii. Michael ' 
camerarius Glastonise factus est abbas ejusdem loci ; 
die Sancti Marcse evangelistse- benedicitur apud Londo- 
niam. Auditi sunt tonitrus magni et grando magna 
cecidit kal. Junii, Quidam clericus ^ Maiu'icii filii 
Geroldi, justiciarii Hibernice, iv. idus Maii trucidatur 
apud Londoniam, sed ignoratur a quibus. Quarto kal. 
Maii Agnes filia Walteri Briht dcdit nobis duas acras 
terrse lucrabiles in Holdebire,^ et decern solidatus red- 
ditus de uno burgagio in Theokesberia, et quatuor acras 
prati purse caritatis intuitu, et liabuit necessaria quoad 
vixit de domo nostra. 

' IMichael of Ambresbury. 

- April 25. 

" Ileuricus Clemens. See Shir- 

ley's l?oyal Letters of the Reign 
of Henry III., i. p. 4G9. 
* ()ldburv-on-Severn. 


Maglster Robertus Grosseteste xv. Junii consecr.atur A.l). 12.']-). 
in episcopum Liucolniaj apad lladiuges, introiiizatur |.""^^'^''^' 
circa Purificationem, et nuper post orta est dissensio Grosse- 
i liter ipsum et canonicos suos. r***d"^*a- 

In vigilia Sancti Danstani convenerimt coram epi- Lawsuit 
scopo WigornifB partes litigantes super vacatione ecclesiae I'especting 
de Tornebire, et datus est eis dies ubi sacramentum of 'phorn- 
episcopi LincolniiB fuerit, scilicet in crastino Sancti ^^'T- 
Joliannis Baptista?, et adiudicata est ecclesia magis- ^ ^^^ 

<-, June 25. 

tro S. 

Adam de Pultune senior et W. de Kingestune senior 
fecerunt nobis cliartas suas testimoniales, quod tene- 
nienta quae tenent de nobis, ad solam voluntatem 
nostram tenent et non aliter, proeter unam virgatam 
terrse, quam dictus Adam de Pultune et hseredes sui 
super cliartam tenent. Kal. Julii obiit Petrus filius Here- Death of 
berti, et sepultus est apud Radinges ; vii. idus Octobris jj^*?" ^J^^^' 
Pliilippus de Muttone, et v. idus Octobris Amabilia 
de Hamaz. Obiit Ricardus abbas Muchelene/ cui suc- 
cessit Ricardus GlestoniaB. Die Sanctas Margaret^e vir- July 13. 
ginis, apud Wigorniam facta est conventio inter W. AiTange- 
Corbet et domum Tlieokesberise, de redditu duorum \y "coTbet 
solidorum, et teneraento quod tene[n]t homines abbatis I'especting 
et conventus Theokesberise in manerio de Chadesleye, jn chad- 
coram Roberto abbate Theokesberia^, W[illelmo] de Lesley, 
Everwik et coUegis suis justiciariis itinerantibus. 

Dominus Henricus rex Anglise accepit tallagium per f. 31. 
Angliam, tam a comitibus quam a baronibus, mi- Taliag» 
litibus, viris religiosis, civibus et burgensibus. Abbas f^^^ l^u 
Theokesberise dedit triginta marcas ex sua parte, circa 
ad Vincula ; episcopi tamen nihil dederunt. Aug. 1, 

Pax facta est idus Augusti inter Robertum abbatem Various 
Theokesberiae et VV. de Mare, de quibusdam contro- ^wt-n^th 
versiis inter eos motis, videlicet de quodam aquaiductu abbat of 

Michelney, in Somersetshire. 



A.D. i23r). in nocumentum tenementi sui, ut dicebat, facto, quod 
Tewkes- abbas per visum proborum hominum emendavit ; item 
W.aeMare ^6 quadam proprestura quam dictus W, ad invicem 
settled. emendavit^ ad instantiam dictorum virorum, ex utra- 
que parte, prout mcta se liabet : similiter de quadam 
parva semita versus monasterium, et de duabus liayis, et 
de quodam itinere emendando, omnia in pace conqui- 
Marriage Circa festum Sancti Barnabte Isabella soror regis An- 
Isabella §^^ facta [est] imperatrix Alemanniaj ; desponsatur au- 
to the em- tem civitate Warmacensi, id est Warmasia, ubi quondam 
Trederick Ricardus rex Angliae imprisonatus fuit, et fecit solem- 
^ ^* nitatem arcliiepiscopus Manguncensis. Marga[re]ta soror 

June 11. regis Scotice nupsit G[ileberto] Marscallo circa Assump- 
by Siffrid, ^ionom beatse Virginis. Nascitur filius Ricardo comiti 

archbishop ... 

of May- Cornubige nomine Hemucus, v. non. Novembris, et bap- 
^^^^' tizatur apud Haylege ab episcopo Herefordise, E.[adu]fo] 

de Maidenston ; qui nuper post Provinciam adiit cum 
aliis magnatibus, ut reginam adduceret. Prior Sanctae 
Fritlieswidae ^ Oxonige deponitur, et abbas Oseney^ frater 
Sept. 30. minor factus est, circa festum Sancti Jeronimi. J[olian- 
John de nes] de Ferentino venit in Angliam per prreceptum 
in^Ene°^ domini Papse, ut agnoscat de collatis ecclesiis in Anglia, 
land. utrum rite collatse sint an non, et corrigat quae corri- 

genda sunt in eisdem, J[ohannes] de Selac * canonicus 
Oseney factus est ejusdem loci abbas, circa festum 
Oct. 28. Sanctorum Symonis et Judse. 

Settlement Facta est Concordia in octavis Martini apud Syrebume, 

lan*d Vn^° super dimidia hida terrse in Wimbui'ne, inter ^ duas 

Wimbome. filias H. Ware et earum "^ viros, et nos, coram justici- 

°^' ■ ariis itinerantibus, videlicet Roberto de Lexintune et 

suis collegis. Similiter de quibusdam teneraentis in 

emendavW] emendaverunt, MS. 
E. Scotus. 
John Hading. 

* i.e., John de Leech. 

* inter^ et, MS. 
earum'] eonmi, MS. 




Guifeld Susexi?e paulo ante, scilicet in vigilia Omnium A.D. 1235. 
Sanctorum, apud Lewes coram W[illelmo] de Eboraco et 
suis collegis, Concordia facta est inter Mauricium ^ 
arcbidiaconum Gloucestrise et abbatem et conventum 
Theokesberise, de quibusdam controversiis inter eos f.3ib. 
motis, die Sancti Silvestri. Dec. 31. 

Obiit W[i]lelmus] prior Norwicensis ii. idus Aprilis, 
et Ricardus abbas de Bello iii. kal. Augusti, Robertus 
filius Walteri v. idus Decembris. Amicia filia Gileberti 
comitis de Clare peperit filium B[ald"wino] de Ripariis, 
dum adhuc esset in custodia, in nocte Circumcisionis 
Domini, nomine Baldewinum. 

Alienor, filia Randulpbi comitis de Provincia, nupsit Marriage 
Henrico regi, et coronata est xiii. kal. Februarii apud jji ^°|^ 
Londoniam, ubi magna et Celebris agitur festivitas, et Eleanor of 
magna donaria largita sunt. Desponsata fuit xix. kal. ^*'"^^°^^- 
Februarii apud Cantuariam. 

Nos dedimus Thomae Durandi ecclesiam Sancti San- The 
creti in Cornubia, circa festum Sancti Gregorii. Nuper gancreed 
post Radulfus de Novo Castro senior renunciavit March 12. 
ecclesi^ de Novo Castro in capitulo nostro, propter 
scrupulum su^e conscientise, sed eam ibidem recepit, 
ex mero dono abbatis et conventus. Similiter Rogero 
de Merlebergge dedimus illam portionem in Tarentune 
monachorum, quam Symon de Londonia liabuit. Fecit 
fidelitatem in capitulo nostro, die sancti Quintini anno Oct. 31. 
sequenti, testibus "W[illelmo] de Stanewey et Ada de 
Pultune clericis. 1 

Mccxxxvi. Dominus Robertus abbas Theokesberise 
iv. kal. Junii dirationavit terram de Hocford perti- 
nentem ad ecclesiam de Mersfeld, quam Aluredus in- Marshfield. 
juste detinuit, coram domino W[illelmo] ^ de Ewerwike 
et sociis suis justiciariis itinerantibus apud Gloucestriam, 
sed dominus abbas caritative dedit prsedicto Aluredo 

' Maurice de Arundel. | ' William Fitz-Odo. 

G 2 



A.l). 12.%, 
Stan way. 

Names of 
the jurors 
from the 
of Deer- 
and Ivifts- 

f. 32. 


church of 
given up 
to the 
bishop of 

May 1, 
Aug. 22. 

June 24. 

qnatuoi' m.arcas ; similiter unam vlrt^atam terrjr et 
dimidiam in Staiiewcy contra Jolianneni de Sutham 
nepotem Radulfi Sterne ; similiter apvid Lemmintonc 
contra Bicardnm le Poer, quandam terram bruerifP 
et turbarife, de qua per longam prsescriptionem mota 
est quaestio, vi. idus Junii coram pra3dictis justiciariis 
per juramentum patriae. Hi sunt jura tores de tribus 
hundredis ; de hundredo de Derhurste, Thomas filius 
Milonis de Cuntone, Hugo le Frankelein de Cuntonc, 
Eogerus le Frankelein de Cuntone ; infra dictiim 
Imndredum de libertatc Theokesberire, Willelmus de 
Diclcsdone miles, Patricius de Aldrintone, Ricardus de 
Senesdune ; de hundredo de Slochtre, Hugo PasseleM^e 
miles, Walterus de Suwelle, Gavifridus de Bradevvello, 
Walterus de Domtone ; de hundredo de Kufteseyte, 
Johannes de Hodicote, Johannes Muchelfoth de Ches- 

Nos concessimus domino E[li8e] ^ Landavensi episcopo 
et ejusdem loci capitulo ecclesiam de Lanedern cum 
pertinentiis suis, retentis decimis de Lanbordan ad 
opus prioris de Kardif, cujus menste pertinere dinos- 
cuntur ; actum x. kal. Mali. Circa idem tempus con- 
iirmaverunt dicti episcopus et capitulum Landavense 
omnia ecclesiastica beneficia quie habemus in dicto 
episcopatu, prout continetur in scripto quod nobis 

vii. kal. Septembris obiit Isabel de Berewik. 
Bristollia in magna parte sedit in cineres, circa festum 
Sanctorum Philippi et Jacobi, et in octavis Assumptiouis 
beat» Virginis. Die Nativitatis Sancti Johannis Bap- 
tistae fecimus chartam Berardo de triginta et quatuor 
raarcis annuls, et magister S[tephanus] decanus Hcre- 
fbrdiaj nobis chartam de viginti marcis pro allevianda 

' In the margin is inserted : 
" Isto anno factus est Th(mias 
" Kydminstro monachus a Har.cto 

" IJoberto abbate, circa festum 
" Rancla> Katerinsc." [Nov. 2.1.] 
- Elias de Radnor. 



dicta pen.sionc, exceptis Ixiii. solidis annuls de Torno- A.l). lusfi. 
bire. Tertio idus Julii dedit nobis dominus rex Hcn- 
riciis baccinos argenteos, iv. libras, quia nostrl furtiin 
as})ortati sunt. iv. non. Julii captus est Ricardus 
Siward apud Gloucestriam, sed nuper post solutus. iv. First visit 
non. Julii venit prime regina Alienor apud Theokes- Kidnm^to 
beriam. Nos dedimus Jordan o eapellano medietatem Tewkes- 
ecclesitB Sanctse Trinitatis, quam G. Comin tenuit, ad 
instantiam M[auricii] archidiaconi Gloucestrias, cui 
tenebamur ex promisso tantum. xvi. kal. Septembris Death of 
obiit Willelmus de Bleis episcopus Wigornioe apud of Wor-"^ 
Alwicbekirke, et sepultus est apud Wigorniam ; xviii. «ester at 
kal. Maii, W. de Bellocampo et Robertus de Calde- c-hurch. 
walle ; circa kal. Junii G. Comin, Thomas ' abbas Eves- 
ham, et sepultus est idus Septembris ; P. de Cancellis 
in Novembri ; Johannes abbas de Morgan in Novembri, 
et Johannes la Ware successit. Appellatio contra sen- 
tentiam de Werftone, die Jovis proxima post festum 
Sancti Michaelis ; xi. kal. Novembris concordia facta 
est super dicto negotio. 

W. de Kingestune minor die Sancti Antonii abbatis Homage 
apud Kingestune fecit homagium domino Roberto abbati ?/.^^" ^° 

n^^ ^ ■, • • • • t l^ngcstiine 

lheokesberia3, ponens se in manum ipsius dicens, to the 
quod si quid vel ipse pater suus injuste detinuisset, ipse 'i''^^*' , 
nullo modo detineret, et per visum suum recederet, si 
aliquid occupasset. Eodem die quietum clamavit J. 
Justur quendam nativum, propter iv. solidos per char- 
tam suam. 

Obiit domina Johanna domiua WalliiP, uxor Lewelini, Death of 
filia regis Johannis et regimie Cleraencife, iii. kal. Aprilis. •^?|.i'i""a 
Magister W[alterus] de Cantilupo eligitur in cpiscopum Llcwdlyn. 
Wigorniae, confirmatur viii. kal. Novembris, benedicitur 
die Sancti Andrere apostoli ; intronizatur in octavis^ '^"^" 
Sancti^ Andrere. Ricnrdus •'' prior Hurl ege in abbatem 

' Thomas de I\Iarleborg. ^ Hicliard le Gra?, or Crapi^iis. 

- Saricti] yanctc, jNIS. 


A.D, 1236. Evesham eligitur, ix. kal. Octobris. Nos dedimus domino 

W[illelmo] de Staneweya ecclesiam Sanctse Wennae in 

Corniibia, et dominus Willelmus cpiscopus Exonise 

Oct. 6. instituit eum die Sanctse Fidis. Petnis de E,upibus 

episcopus WintonijB redit in Novembri a curia Romana. 

Accusa- Hubertus de Burgo magnis impe[te]batur coram domino 

Hubert de ^®»®' ^^^ dicebatur, propter maritagium Ricardi de Clare 

Burgh, et Margaretse filise suae ; Radulfus filius Nicholai 

RalphFitz- , m • x v j. •• j. 

Nicholas propter senesca[ljciam suam et aiiis controversus contra 
and others, eum motis ; et alii quamplures Anglise, qui aliquando 
erant de domo et familia regis, ita quod convocaretur 
Jan. 20. magnum colloquium Londonise in octavis Sancti 
Hyllarii, et hsec omnia, ut dicitur, per electum Walen- 
cise ^ suggesta sunt. 
A thirtieth Dominus Henricus rex Angli[e exegit tricesimam 
exa^ed by omnium mobilium et ,immobilium de omnibus, exceptis 
ludricis et equis, circa festum Sancti Vincentii apud 
Londoniam convocato magno coUoquio archiepiscoporum, 
episcoporum, abbatum et priorum, comitum et baronum, 
civium et burgensium, et aliorum multorum. Walterus 
de Cantilupo electus Wigornise curiam Romanam 
adivit, propter negotium regis et regni ; transfretavit 
circa Purificationem. Similiter electus Walencise circa 
idem tempus transfretavit in Franciam. Nos dedimus 
ecclesiam Sancti Johannis BristoUis J. filio Johaimis 
Sellere. Obiit Johannes Bristollis xvii. kal. Mail, 
Ricardus episcopus Dunelmi, et sepultus est apud 
Tai-entune monialium ; abbatissa - de Rumesia xviii. 
kal. Maii; prior de Coventria.^ Magister Walterus de 
Cantilupo, ordinem sacerdotis accepit a summo pontifice 
Gregorio IX. in vigilia Paschce. 

' William of Provence, bishop 
elect of Valence, uncle to the 

- Probably Matilda. 
' Geoffrey. 


Conjirmatio Henrici regis AnglicG Magna Chcirtce, A.D. i-236. 
quam fecit cum adhuc minoris esset cetatis. 

Conjirmatio chartce domini regis de libertatibus. 

" Henricus Dei gratia etc. Omnibus Christi fidelibus 
prfesentem chartam inspecturis salutem. 

" Sciant quod intuitu Dei et pro salute animse Confii-ma- 
nostras et antecessorum et liseredum nostrorum, ad '^i^^ 


" exaltationem sanctae Ecclesise et emendationem regni Charta, 
" nostri concossimus et hac prassenti charta nostra 
" confirmavimus arcliiepiscopis, episcopis, abbatibus, 
" prioribus, comitibus, baronibus, militibus, liberis 
" liominibus, et omnibus de regno nostro AngL'se, 
" omnes libertates et liberas consuetudines contentas 
" in chartis nostris quas eisdem fidelibus nostris fieri 
" fecimus, cum minoris essemus getatis, scilicet tarn in 
" magna charta nostra quam in charta nostra de foresta. 
" Et volumus et prsecepimus pro nobis et haeredibus f. 33. 
" nostris, quod praefati fideles nostri et successores et 
" hseredes eorum habeant et teneant imperpetuum 
" omnes libertates et liberas consuetudines prsedictas, 
" non obstante eo quod prsedictse chartse fuerunt cum 
'' minoris essemus setatis, ut prsedictum est. His 
" testibus, venerabilibus patribus Admundo archiepi- 
" scopo Cantuarise, Petro Wintoniae, Jocelino Bathonise, 
" Ricardo Dunhelmi, Rogero Londunias, Waltero 
" Carduil, Willelmo ExonisD, Roberto Sarum, Hugone 
" Elyensi, Roberto Lincolnise, Radulpho Herefordise, 
" Alexandre Coventrise et Lichesfeld episcopis, W[illel- 
" mo] Walensise et Waltero Wigorniae electis, Ricardo 
" comite Cornubiae et Pictaviae, J[ohanni] comite Cestriae 
" et Huntindoniae, J[ohanni] comite Lincolnias consta- 
" bulario Cestriae, G[ileberto] Mariscallo comite Penbroc, 
" W[illelmo] comite Fen'ars, W[illelmo] comite Waren- 
" niae, H[uberto] comite Cantias, H[umfrido] comite 
" Essexiae et Herefordiae, Symone de Monteforti, Willelmo 
" Lungespeye, W[illelmo] de Ferrars, W[illelmo] de 


A.D. 120G. « Vessi, Ricardo de Perci, Ricardo de Munficlit, Willelmo 
" de Rolls, J[ohanni] Biset, G[ileberto] de Humfrani- 
" wille, Willelmo de Langcastre, Willelmo de Cantilupo, 
" Waltero de Clifford, J[ohanni] de Monemutha, Ra- 
" dulfo de Mortuomari, Willelmo Maiidut, Rogero de la 
" Chuche/ Olivero de Vallibus, G[ileberto] Bassetli, et 
" aliis. Datum per manus venerabilis patris Radulfi 
" Cicestrensis episcopi cancellarii nostri, apud West- 
" monasterium xxviii. die Januarii, anno regni nostri 
" xxo. primo." 

Attack by Pirata3 magnam ^ stragem fecerunt in mari occiden- 
tali, navibus Angliam petentibus. 

Mccxxxvii. Rogerus Marscallus dedit c. solidos xvi. 
kal. Junii, ad emendandum redditum in eleemosj'na, [et] 
ad emendandam portionem in magnis festivitatibus. 
Magister Walterus de Cantilupo consecratur in episco- 

April 26. pum Wigorniffi in octavis Paschal, a domino Papa ; 

Oct. 13. intronizatur in vigilia Sancti Calixti. G.^ prior Dun- 
helmi eligitur in ejusdem loci episcopum, sed postea 
cassatus est. S_ymon de Fromilode vendidit nobis 
tenementum quod de nobis tenuit in manerio nostro 
de Fortlilementune, per cLartam nostram quam resig- 

Juiy 7. navit die Translationis beati Tliom?e martyris, in 
capitulo Theokesberise, ducens secum uxorem suam et 

July 11. sororem in testimonium, in crastiuo Translationis Sancti 
Benedict!, datis pra3 manibus decern marcis argenti. 
Reginaldus Finegal confirmavit omnia dona patris sui, 
et etiam dedit nobis duodecim denarios solidatus 
redditus, quas Agnes filia le Bret ei solvere tenebatur, 
et quandam partem prati nobis liberaliter coutulit. 
Amicia filia Gileberti quondam comitis Gloucestriiu 

{.■M/j. peperit filiam Baldewino de Ripariis, nomine Isabel, 

The legate eirca Translationem beati Thomfie martyris. Dominus 
Othoiii ,.,/., 

iCii^iand, Otlio, sanctiXi Romana3 ecclesK\3 cardinalis, venit Icgatu.s 

July 17. 

' i.e., Zouclie. I ' G.] An error for T., i.e., Tho- 

- MS. vcjicats nuiijvam. I mas de Blelsanby. 


in Angllam, circa festum beati Kenelmi, mandatus a A.D. 1237. 
domino rege, habens potestatem dispensandi cum non 
legitimis aliamque plurimam. Et dominus Walterus 
de Cantilupo episcopus Wigornire rediit a curia Romana 
circa idem tempus. In ocfcavis Sancti Hillarii concessa a thirtieth 
est domino regi tricesima omnium bonorum archiepi- granted, 
scoporum, episcoporum, abbatum, priorum, comitum, 
baronum, militum, liberorum hominum, et villanorum. 
Dominus Papa et Romani concordati sunt. 

Nos dedimus Thom^e de aula regis dimidiam marcam 
et viii. solidos de arreragiis pro recognitione redditus 
duorum solidorum in Gloucestria, et fecit nobis chartam 
suam die Sancti Dionisii apud Theokesberiam, et Oct. 9. 
obtulit super altare infinnaria. Nos dedimus ecclesiam Chm-cli of 
de Edricliestim AdpR de Albo Monasterio ; prtesentatur -'^^''^''stone 


domino Wigornipe episcopo ix. kal. Novembris. Stour. 

Dominus Otho Sancti Nicholai in Carcere Tulliano Cardinal 
diaconus cardinalis, Apostolicce sedis leratus, celebravit '^".'.'^'^ 

'J- ^ . '^ council 

concilium Londoni^e, in ecclesia cathedrali Sancti Pauli, in London, 
assidentibus archiepiscopis Cantuaripe et Eboraci, et 
onmibus episcopis Anglorum et AVallise priBter Lan- 
davije/ qui infirraabatur, multis etiam abbatibus, 
prioribus, arcliidiaconis, decanis et aliis ecclesiarum 
prselatis, et innumerabili clero et })opulo, in crastino 
octavarum Sancti Martini, et duravit per tiiduum. Nov. is. 
Ventus validus fuit die Sanctae Cecilia^, (pii diruit Storm on 
domos et sedificia, et cruces stravit, et in mari multas "^' *""' 
fecit strages. v. idus Januarii obiit Johannes de Death of 
Scotia comes Cestrise. Obiit Ricardus abbas Muclielesum- ^^^^ ^^^.j 
iu crastino Sancti Michaelis, W. persona de Edriches- of Chester. 
tun iii. idus Octobris. In Novembri obiit Marijareta 
filia Huberti de Burgo. Dominus Edmundus Can- Arch- 
tun riai arcliiepiscopus Roman am curiam adiit, circa \\'f ^"P 

, ^ ^ . ' J'.dniimd 

festum beati Andreas apostoii. Tam burgenses Bris- goes to 
tollenses quam inckisa in reclusagio Sancti Micbaelis j^ov'^oq 

' Ellas de Kadnor. ) - Michelncy 


A.D. 1237. super monteui extra Bristollas ictrusa, confess! sunt se 
contra justitiam hoc prfesumpsisse, et petierunt miseri- 
cordiam a domino Roberto abbate iii. idus Januarii. 

Marriage Soror regis Anglife, uxor quondam junioris Marscalli, 

of the nupsit Symoni de Monteforti, unde comes Cornubise in 
princess i J ' 

Eleanora iram commotus est ; et desponsata fuit xix. kal. Feb- 

deMont- I'^^^^ii i^ parvula capella regis apud Westmonasterium. 

fort. De veteri nova fabricata est capella Sancti Nicholai in 

Restoration ecclesia TheokesberisB, per fratrem Herveium de Siptone 

Nicholas' ^^^^ priorem, sub abbate Eoberto teitio ; et ab eodem 

chapel in abbate primo ibidem celebrata sunt divina, die Sancti 

■^^^ ^^' Nicholai. Filia comitis Lincolnise ^ nupsit Ricardo de 

chiu-ch. Clare, circa Purificationem beatse Virginis. Orta est 

' ^^' dissentio inter regem Anglise et fratrem suum Ricardum 
Feb. 2. . . 

Quarrel be- comitem Cornubice et plures alios magnates, tum 

tween the propter desponsationem comitissiB Penbroc Symoni de 

his brother Monteforti, tum quia voluerunt amovere concilium 

Richard of regis non utile regno et alienigenas. 

Antipapa creatus est in Gr?ecia, unde cruce signati 

partes illas jussi sunt adire. Symon de Monteforti 

Romam adiit pro uxore sua recuperanda. Dominus 

Papa sententiavit contra dominum A[dmundum] 

Cantuaric© pro monachis de Rouecestria, de contro- 

versiis inter eos motis, tarn de electione quam de aliis. 

Judices delegati dederunt sententiam pro comite de 

Arundel, de controversiis inter dominum Cantuaripe et 

ipsum motis, tam super venatione exercenda in forestis 

Death of domini Cantuarife quam aliis. Obiit regina Scotia3 

Joanna, soror regis Anglia3 apud Haveringes, iii. nonas '^ Martii, 

queen of i n m 

Scotland, ct sepulta cst apud Tarcntune monialium. 

Domina Constancia decessit ^ vii. idus Martii, 
Nicholaus de Fiscampo ii. idus Martii. 

Mccxxxviii. Magister R[icardus] de Cicestria supprior 
Radinges eligitur in abbatem ejusdem loci pridie idus 

' INIaud, daughter of John de i - nonas] nono, MS. 
Lacy, earl of Lincoln. j == rfeccmV] delegit, MS. 


Aprilis, benedicitur, installatur. Dominus rex magnum a.D. 1238, 
colloquium habuit apud Wodestoke, circa Pascha, et 
apud "Wodestoke venit advocatus de Bitune. 

Dominus Otto cardinalis et Apostolicae sedis legatus Attack on 
in Ano'lia apud Oseneyam constitutus Test] die Sancti *^® legate's 

or J ^ L J ^ ^ servants at 

Georgii. Cum venissent quidam ^ clerici sero die ilia Osney. 

pro negotiis expediendis in curia ipsius, famuli sui 

importunitates eorum non sufferentes, dictos clericos 

injuriis affecerunt, quosdam vulneraverunt. Undo 

quidam clerici in indignatione conversi, campanam 

commimem Oxonise pulsare fecerunt, et arrais quas 

habere potuerunt se munierunt, et Oseneye adierunt, 

et portas abbatise instringere conati sunt ; sed quidam 

de familia ipsius legati viriliter restiterunt. Deinde 

vero qusestione facta de hujusmodi coram domino rege, 

exiit edictum, ut omnes clerici Oxonite exeuntes 

cajDerentur per manum laicalem'; quod et factum est, 

contra libertatem eccl&sise. TJnde magister Odo de Imprison- 

Kilkenni captus et imprisonatus fuit in turri Londonise, q^q*^^^*^ 

et viliter ^ tractatus, et plures filii magnatorum et Kilkenni. 

aliorum, et sic fuit clerus contra clerum et clerus ^- 34 b. 

contra populum, et e contra populus contra populum, 

y aliis dicentibus bene est, aliis autem non. Sed dominus All who 

/ R. Groseteste ^ episcopus Lincolnise excommunicavit ^^ x^q 

omnes qui manum miserunt in clericos nuUo excepto. clergy ex- 

Facta est finalis concordia in curia doraini regis cated^by^' 

coram domino Willelmo [de] Eboraco et sociis suis Grosse- 

itinerantibus in Cornubia, apud Lardstanetune, inter 

dominum R[obertum] abbatem de Theokesberia et at Laun- 

conventum, et Ricardum de Greineuuile, super omnibus ^^^}?^ . 
... ,. . ^ of the suit 

controversiis mter dictos abbatem et conventum a between 
longo tempore motis, et praedictum Ricardum et pr?B- ygnt^and 
decessores suos. Ita quod dictus abbas, pro se et Kichard de 
conventu suo quietum clamavit omne clamium quod ^''^^^^^^^• 

' quidani] quidem, MS. I ^ R. Groseteste] sic se teste, 

■^ viliter'] viriliter, MS. I MS. 


A.D. 1233. habuerunt contra ipsum Ricardmn. Dictus autem Ri- 

cardus concessit dictis abbati et conventui v. marcas 

annuas recipiendas de Rogero de Funteney, quoad 

His land ipsc vixerit. Post mortem vero ejus omnis terra in 

m Little Parvo Compedene, prout extendi tur iier provisionem 

Compton .... ,. . . ,. 

to go to justiciariorum pr?edictorum, cedet in usus dictorum 
thi' con- abljatis et conventus imperpetuum. 

vent alter , . , . .. 

his death. vi. idus Aprilis obiit Adam abbas Radingijc, et 

dominus Petrus de Rupibus episcoi)us Wintonia3 v. 
June 11. idus Junii, circa festum beati Barnabae apostoli. 

Dominus Alexander episcopus Cestria? et Coventrensis 

obiit circa Natale Domini. 
The ad- Cum diu placitatum esset in curia domini regis inter 

vowsons abbatem Robertum tertium et conventum Tlieokesberia?, 
churches ct Ricardum de Greynwille super advocatione eccle- 
ofKiik- siarum de Kilkamtune et de Bidiford, tandem post 

haiiinton .,.,.. tt • • 

and Hide- dccursum V. annofum/anno scilicet regni regis Henrici 

ford. {|}jj Johannis xxii., non. Junii, ajKid Landstaventune 

in Cornubia inter partes amicabiliter convenit, sicut 

in cyrographo inter eos confecto continetur, coram 

justiciariis itinerantibus, scilicet Willelmo de Eboraco 

et sociis suis, prtBsente et Ricardo comite Cornubi?e, 

fratre domini regis, et multis aliis. 

Alan Eodem vero die Alanus Basset dominus de Melc- 

r.jssct nelidan detulit suiter i)rffidictum abbatem breve recoir- 

lord of ^ . ^ . n 1 m 1 

JMeliden. uitionis de advocatione capellai de Trevalga, quam 
Rogerus Corbin tunc tenuit ex dono Walteri abbatis 
et conventus Theokesberia?, et cum prredictus abbas 
contra preedictum Alanum se obtulisset ad responden- 
dum, ipse Alanus renunciavit brevi suo, et ita brevo 
f. 35. remansit inter finita et in maiiibus justiciariorum. In 

June 20. crastino sanctorum Gervasii et Protasii stetit pra^dictus 
abbas contra pra^dictum Alanum coram justiciariis 
apud Exoniam, et portavit breve de nova desej-sina 
super Walterum Lupum, et super triginta homines de 
sequela sua et amplius, qui desej'siaverunt eundem 
de xl. aeris in manerio de Loseberwe, et cum decti 


essent et juratl dtiodeclm Icgalcs homines do Vilncto, a.T). 123S. 
ad recognitionem faciendam, fecit assisa pro eo ct 
ceciderunt adversarii. In octavis Sancti Jolumnis Bap- Suit 
tista? comparuimus coram justiciariis, et obtulit se ^y^^^^^^ca 
contra nos Wymarca de Campo Arnulfi, quondam uxor de Campo 
Oliveri de Campo Arnulfi, super quam portavimus ^"" ^' 
breve de recto de duobus ferliiigis terrsB pertinentibus 
ad manerium de Loseberia, et jacent super Oldedune, 
quos prtedictus Oliverus dedit prsedictie Wymarkie 
antequam ipsam desponsasset pro servitio suo, et cliarta 
sua, qupe ibidem lecta fuit, confirmavit. Tandem cum 
ipsa per multas exceptiones proposuisset contra nos, 
quarum una fuit, quod breve nostrum non valuit, eo 
quod quarta pars duorum ferlingorum defuit, sed et 
ipsa et omnibus exceptionibus cassatis, in arto posita, 
invocavit ad warentum H. filium suum, qui fnit infra 
setatem, et recognitum fuit quod ipse tredecim anno- 
rum fuit, et ita judicialiter cecidit breve nostrum usque 
ad tetatem legitimam prsedicti H., scilicet usque ad viii. 
annos. Actum anno gratioe Mccxxxviii. apud Exoniam, 
kal. Julii. Item cum diu placitatum esset coram prre- 
dictis justiciariis inter prtedictum Robertum abbatem 
et Radulfum de Wyltune, et Johannam filiam Willelmi 
de Campo Arnulfi, uxorem suam, de advocatione ec- Advowson 
clesia3 de Bukyntune, tandem ipse Radulfus positus hainpton 
loco uxoris suae in ipsa curia ad lucrandum vel per- 
dendum, posuit se super magnam assisam per recogni- 
tionem duodecim militum, Et cum electi essent milites, 
ipse abbas timens ponere se super juramentum eorum, 
per consilium virorum prudentum amicabiliter cum 
dicto Radulfo composuit, sicut in cyrografo inter eos 
confecto continetur. Anno regis Henrici xxii. actum 
apud Exoniam, kal. Julii. Et notandum, quod dicta) 
ccclesia? rector sol vet singulis annis debitam et anti- 
quam pensionem, dimidiam marcani, ad duos anni 


A.D. 1238. Dominus Eadmimdus Cantu<arife arcliiepiscopus Roma 
Return of rediens, honorifice susceptus est a conventu suo, circa 

archbishop . t,,; . -rr- • • 

Edmund Assumptionem beatse Mariso Virgmis ; et post, tarn a 
from Rome, domino legato quam a domino rage et aliis magna- 

f. 35 h. Magna dissentio orta est inter regem et conventum 

twee^^the^" Wintonise pro electione ejusdem sedis, rege petente ut 
king and electus Valenciss ibidem prseficeretui' electus, conventu 

the con- i < i j • , t • 

vent of reciamante et prsecavente m posterum, ne alienigena. 

Winchester eis prseficiatur in pastorem, eo quod Petrus de Rupibus 

the election ^is durus ut rupes fuerit. Tandem totus conventus 

to the consenserunt in dominum Radulfum de Nova Yilla, 

" tunc cancellarium Anglije, rege tamen renitente ; et 

sigillum cancellarife ab eo abstulit, et tradidit W[illelmo] 

de Cantilupo juniori, fratri Gaufrido aliquando eleemo- 

synario, et quibusdam aliis. ^ 

Dominus Walterus de Cantilupo episcopus Wigornige 
Dec. 21. circa festum beati Thomse apostoli instituit, ut festum 
Feast of Reliquiarum celebretur singulis annis in prioratu Sancti 
St.James's J^cobi Bristollis feria quinta in ebdomada Pentecostes, 
Bristol. et concessit xv. dies relaxationis omnibus revisentibus 
pr?edictum locum cum eleemosynis suis. Dominus Chris- 
tianus Ymelicensis " episcopus contulit xxv. dies relaxa- 
tionis. Defuncto Radulfo de Sumery, qui liabuit 
capellam de Cogan ad firmam, Willelmus le Fleming 
de Glamorgan consilio pravo ductus, dicebat se esse 
attornatum Ricardi domini de Gogan, et hac ratione 
pr?esentavit filium Willelmi de Keymin ad prsedictam 
capellam, nomine praedicti Ricardi, et fecit summonere 
Robertum abbatem Theokesberife per breve de ultima 
prsesentatione ad comitatum de Kardif. Tandem multis 
altercationibus liabitis, adiudicatum fuit in comitatu 
ipsum non esse attornatum, et remansit capella in 

' i. e. John de Lexinton, | * i.e., of Emly. 


priori statu cum sit capella de Landoch.^ Actum apud A.D, 1238. 
Kardif, anno regis Henrici xxii. die Lunse proxima post 
decollationem sancti Johannis Baptistse. Aug. 3o. 

Quidam clericus circa festum Nativitatis beatse Attempt 
Virginis, fingens se fatuum, invenitur in camera regis to murder 
Anglige, ad fontem apud Wodestoke, volens eum tru- the king. 
cidare, dicens se regem esse ; et perductus est apud Sept. 8. 
Covintre, et ibi tractus et in quatuor partibus divisus, 
et membra ad principales urbes Angliae vel burgos 
missa in monimentum proditionis. 

Universitas Oxonise solverunt magnam summam Fine paid 
pecuniae, quse data fuit, ut dicitur, pro anima ser- Universit 
vientis legati, qui occisus fuit apud Oseneye, scilicet of Oxford 
unusquisque scliolaris quantum erat communa sua unius ^gath of 
ebdomadae. Otho's ser- 

Die sanctorum Quatuor Coronatorum data est eccle- ^^° ' 
sia Sanctse "W ennge magistro W[illelmo] de Stanewey, churches of 
et ecclesia Sanctse Crawennae Benedicto de Sancta ^- Wenn 
Wenna, per abbatem et conventum Theokesberias. Crowan 
Die Purificationis dominus Henricus rex Anofliae ^l^^^ "P' 

Nov. 8. 

accinxit Simonem de Monte forti honore comitatus gj ■, 
Leycestrise. Nuper post venit frater ^ Symonis prse- Montfort 
dicti, et concessit eidem honorem Ley cestrige ad eum g^°i q™^ 
pertinentem, sicut ad hseredem, et dominus rex eum Leicester, 
gratanter admisit, et eundem cum honore dimisit. f. 36. 

Dedicata sunt altaria sanctorum Jacobi et Nicholai 
ii. non. Novembris, feria v. a venerabili patre domino 
Elia Landavensi episcopo, et omnibus ea pie visitanti- 
bus XX. dies ab eodem relaxantur, de licentia dioce- 
sani. A domino R[adulplio] de Meydenston episcopo 
Herefordife xx. dies, a domino Willelmo de Bruere 
episcopo Exonise xxxix. dies, a domino Waltero de 
Cantilupo episcopo Wigornise xxi. dies, a Waterfordensi 
episcopo Stephano in die dedicationis altaris beati 

Llandough. | ^ Almaric de Montfort. 


A.T). \2r.9. Nicholai xiii. dies. Oinnes indiilgcntias domhius 
Walterus Wygorniaj episcopiis, suo autentico episco- 
l)ali sigillo, auctoritate impei-petuum confirmavit. 

Mccxxxix. Vincentius de Doneheved^ quietam cla- 
mavit totam terrain cum pertinentiis, quae fuit matris 
suge Julianas in Wynburne, abbatis Theokesberiae, 

May 3. circa Inventionem sancte Crucis. Willebnus de Statb- 
ford " ebgitur in episcopum Nortbwici, et bene suscipi- 
tur a rege. Obiit Willelmus de Cantilupo senior apud 
Radinges, in Martio, et delatus est apud Stodlegam. 

Dedication Dedicata est ecclesia Theo.kesberire cum majori 

"f*^*^, ^ altari in bonore gloriosj© Virginis Marite, xiv. kal. 
church of 00' 

Ttnvkes- JuUi, feria vii., a venerabili domino Waltero do Can- 

^'"'^" tilupo episcopo Wigornife, et ab eodem omnibus 

eandem singulis annis in festo dedicationis et per 

octavas pie visitantibus, xl. dies de debita sibi poena 

relaxantur. In festo vero Reliquiarum prsedicto modo 

ab eodem xx. dies relaxantur. Eodem die Londoniie 

Birth of apud Westmonasterium nascitur regi Henrico Anglia3 

prince fj}JQ reg-is Johannis, filius, nomine Eadwardus, de 
]5(lward. . *= . ... . 

regina sua Alienora, filia comitis de Provencia. Eccle- 
sia Sancti Jacobi Bristollis dedicata est die Sancti 
Oct. 18. Lucse evangelistse. Dedicata? sunt ecclesiae Sancti 
Petri Gloucestriae, de Winchelcumba, de Persora, 
lleconcili- Majoris Malvernice, a domino Waltero de Cantilupo 
j|'°° "^ episcopo Wigornias. Dominus Hubertus de Burgo 
Burgh concordatur cum domino rege, redditis castris suis, 
kin»^'^^ scilicet Grosumunt, Albo Castro, Slienefrith. 
The Dominus rex tenuit tarn episcopatum quam priora- 

hishoprick i^^^^^ WintoniiB, et mortuo priore, constituit quendam 
of Win- })riorem Andream nomine, contra libertatem ecclesia> 

Chester re- eiusdem, et multos alios obedicntiarios, contradicentibus 

tamed by . 

tlie king, ct reclamautibus et appellantibus omnibus monachis, 

exce})to uno solo. Obiit Alexander episcopus Conven- 

triiie, cut successit Hugo de Pateshulle. 

' /.('., Liumceston. | -' An error for William ilc ]{aleigh. 


Sol patitiir eclipsim, iii. non. Jiinii, circa lioram sex- A.D. 1239, 
tain. Symon de Monfceforti amotus est de curia domini f. 3C h. 
regis et fere omnes qui per eum steterunt. Frethericus Excommu- 
imperator excommunicatur a domino Papa, propter "he\,|,*J^ ^ 
contumaciam, et quia, ut dicebatur, combussit clericos peror Fre- 
nuntios domini Pap?e, et fratres Minores, et infestavit 
ecclesiam. Dominus Radulplius de Maydeneston factus The 
est frater Minor. QutBdam pars cathedralis ecclesiao ^J*^°P "/ 

11 ere lord 

Lincolnise cecidit in Decembri. Die Nativitatis Domini becomes a 
accinctus est Baldwinus de Ripariis gladio militari a ^^'"^"te. 
domino rege, et eodem die sortitus est nomen comitis 

xvi. kal. Februarii obiit Isabella comitissa Glouces- Death of 
trine et Hertfordise, Cornubia? et Pictaviae, apud Berk- Gf(^^|^'"t'^^ 
hamstude. Corpus vero ejusdem humatum est digno 
honore apud Bellum Locum Cisterciensis ordinis, coram 
majori altari. Cor vero ejus dclatum est Theokes- 
beriam humandum coram majori altari in cuppa 
argentea decenter deaurata, per fratrem Henricum de 
Siptune tunc priorem Theokesberise, qui ejus obitui 
interfuit. Unde versus, 

" Postremo voto legavit cor comitissa, 
" Pars melior toto fuit hue pro corpore niissa. 
" Haec se divisit, dominum recolendo priorem ; ^^ qjj. 
" Hue cor quod misit, verum testatur amorem. heit, earl of 
" His simul ecclesise sanctse sufFragia prosint, 
" Ut simul in requie cselesti cum Domino sint." 
Intestina vero ejusdem liumata sunt apud Messen- Ip^.^. \^„^, 
dene, coram majori altari. Legavit domui Tlieokes- fj'-'s to 
berias x. libratas terras de maritagio suo, in villa de bury. 
Sunedune. Item xl. marcas argenti, unum calicem 
argenti deauratum, ii. phialas argenteas, i, turribulum 
argenteum, i. textum coopertum argento, i. phialam, 
quam dominus Papa misit ei cum reliquiis, videlicet 
de Sancto Cornelio Papa, de capillis Sanctae Elizabetli 
virginis, de tribus pueris, de Sanctis Marco et Mar- 
cel liano, de syndone beatae Agnetis, de Sanctis mai-- 



A.D. 1239. tyribus Olimpii, Theodorii, Simpronii, Superbige, atque 
Lucillse, de Sancto Pantaleone martyi'e, de Sancto 
Damaso Papa, de Sancto Basilio confessore, de Sanctis 
quadraginta martyribus. Item legavit duas cappas 
f- 37. (le baudeke bene ornatas, et unam casnlam bonam 

.stragulatam, tunicam et dalmaticam de uno panno. 
Her wish Hsec omnia fuerunt de capella sua. Ipsa siquidem 
been ^^ semper habuit in proposito sepeliri in ecclesia beatse 
bui-ied at MariPB Theokesberise, juxta tumulum G[ileberti] comitis 
ljy^ ^^' viri sui prions, sed non est passa pro voluntate domini 
Ricardi comitis Cornubiaa viri sui posterioris, qui cum 
corpore suo dedit x. marcas redditus prsedicto loco 
quo sepulta est, et quo ipse disposuit sepeliri. In- 
super pro anima comitissfe contulit Templariis dominus 
Ricardus comes x. libratas redditus, hospitali Jeru- 
salem X. libras redditus. Apud Walingeford instituit 
quendam capellanum imperpetuum pro anima ipsius ; 
et ad sustentationem ipsius, dedit et confirmavit per 
chartam suam v. marcas redditus. Ipsa siquidem 
cum esset in libera viduitate instituit virura capel- 
lanum imperpetuum pro anima G[ileberti] comitis 
Merkyate, Gloucestrite et pro anima ipsius apud moniales de Marc- 
ket^Street 7^^®? ®^ ^^ sustentationem ipsius dedit et per cliartam 
in Bedford- suam confirmavit prsedicto loco c. soUdos redditus. 
^., ■ Dominus rex Anglise fecit omnes fideles suos 

Fidelity . . 

swoni to fidelitatem jurare Eadwardo filio suo, per omnes 
P"°'^*^ provincias Anglise, salva fide regis. Magna dissentio 

orta est inter dominum Eadmundum archiepiscopum 

Cantuarise et conventum Cantuarise, de priore substi- 

Defeat of tuendo et aliis controversiis. In crastino Sancti 

saders ' Martini discumfitura facta est in Terra Sancta contra 

[at Gaza], Cliristianos per superbiam militum Francia?, usque cccc. 

°^* ^^' milites ; Ixx. milites capti smit, quorum septem porta- 

bant baneria. Cceteri occisi sunt. 
Death of MCCXL. Obiit Lewelinus princeps North wallife in 

Aprili. Item obiit Elyas episcopus Landavensis iii. 

idus Maii, Willelmus comes Warenniai in Maio, Johannes 


de Lacy comes Lyncolnise, in Augusto, Johannes A.D. 1240, 
Sellarius de Biistollis. 

Dominus rex Anglise convocato magno colloquio David, 
apud Gloucestriam in Maio, accinxit David nepotem !^" ^^,, 
suum filium Lewelini gladio militari, et concessit ei succeeds to 
omnes terras quas pater ejus de jure tenuit, et ibidem J^n^s ^'^^''^ 
portavit prsedictus David diadema minus, quod dicitur 
garlonde, insigne principatus Northwallise, per omnia 
tamen subiciens se regi Anglise, Dominus imperator 
misit litteras comminatorias regi Anglise, m on ens eum, 
ut expelleret omnes alienigenas, tam legatum quam 
alios a regno suo. 

Convocato magno concilio a domino rege Londonise, I 37 b. 
ibidem dominus Ricardus comes Cornubi?e iter arripuit Richard of 
versus mare cum multo comitatu et decenti apparatu, sets off for 
ut iret in Terram Sanctam. Ibidem etiam Grilebertusl t'^*^ ^^"'y 

• • 1 Land. 

Marescallus recessit a curia regis, non obtenta gratia 
ejus, quia noluit supponere se judicio alienorum et ad- 
versariorum suorum ; cum comite Cornubi^e mare versus 
Terram Sanctam petivit. Sed de mandate regis Lon- 
doniam rediit, et in omnibus domino regi pacificatur. 

Magna inundatio pluviarum fait apud Gloucestriam, Storms at 
et grandinum apud Herefordiam, et quasi quidam ^nd^H^^*^'^ 
teiTfemotus ibidem apparuit. Multi prsedones in ford, 
nemoribus et silvis multa flagitia commiserunt, et 
plures occisi et capti sunt in diversis locis Anglise. 
Dominus Papa exegit quintam partem de clericis 
transmarinis beneficiatis in Anglia. Isabella filia G[ile- 
berti] quondam comitis Gloucestrise nupsit Roberto de 
Brns in Maio. 

Multa miracula provenerunt apud Eynesliam ad 
brachium Sancti Andreae, ab Jerusalem ibidem allatum.' Refusal of 
Omnes et singuli clerici contradixerunt, ne consentirent to paylie 
in contributionem ad mandatum domini Papse, pluribus required 

allatum] allata, MS. 

H 2 


A.D. 1240. rationibns ostensis apud Londoniam, circa festum 

contribii^ Saiicti Joliannis Baptistne. Dominus rex efc magnates 

Pope. Fi-ancia? susceperunt Ricardum coniitem Cornubi;^ 

Richard of Parisius, cum magno honore, die Sancti Johannis 

at°r"ris" B'^ptistfB. Multa etiam munera et xennia contuleruiit 

.lune 24. eidem. Nascitur regi Franciae filia nomine [Blanchia] ' 

in Julio. E-ex Anglise fecit diligenter custodire 

marinam undique, timens liostes transmarinos. Dominus 

Eadmundus Cantuaria3 archiepiscopus transfretavit in 

Augusto. Ma[u]ricius Landavensis archidiaconus eligitur 

in episcopum Landavensem, sed cassatur, rege eum 

recusante. In Augusto electus Herefordife similiter 

Birth of the cassatur. Nascitur regi Anglifie filia nomine Matilda,^ 

princess j^ | Octobris. Dominus Papa exeffit xii. omnium 
ilargaiet. , . . 

l^onorum beneficiatorum Ano-lijie. Dominus Otto legatus 
A parlia- tenuit magnum parliamentum, cum episcopis et abba- 
London tibus apud Londoniam, in octavis Omnium Sanctorum. 
under Ibidem liabuit a domo Theokesberia^ 1. marcas argenti ; 
Ncv.'s. 6t nihilominus abbas ejusdem loci vocatus est a domino 
Papa, ut personaliter veniat ad concilium, omni 
occasione cessante. Dominus legatus transfretavit post 
Natale Domini, ut iret ad concilium. Similiter et 
episcopus Exonise et Wygornise episcopus non multum 
f. 38. post. Plures tam abbates quam alii viri religiosi 

timentes minas imperatoris, miserunt quoad melius 
potuerunt nuntios et procuratores suos ad curiam, 
inter quos misit dominus Robertus abbas Theokesberifc 
Hugonem clericum, ut eum excusaret. Accepit pro- 
.Tan. 2.*?. curationem suam in crastino Sancti Vincentii. Obiit 
Death of Sanctus Eadmundus archiepiscopus Cantuarife circa 
s. i.:am„J[(f festum Sancti Eadmundi, itinerando versus Romam. 
lu.v. iG. Obiit Johannes prior Lantoni?e juxta Gloucestriam, in 
Pec. 29. die Sancti TliomfB martyris. Obiit Morgan Cham in 
Februario, et sepultus est apud Morgan. Dictum est 

A blank space in MS. | - Matilda'^ An error for Margarcta. 


quod Dominus multa miracula operatur ad memoriam A.D. 1240. 
beati Eadmundi Cantuarise archiepiscopi Cantuarine ^I'racics at 
apud Pontiniam, ubi humatus est. 

Die Sancti Agnetis venit quidain nuntius domini Jan. 21. 
Papse deferens iterate literas citatorias, ut dominus agaiif sum- 
abbas veniat ad concilium, et illse literse fecerunt moned by 

tllG 1 ODO 

mentionem de prioribus. Die Cathedra3 Sancti Petri ,, , 

1 . . .... i eb. 22. 

statutum est, ut non nisi tres psalmi familiariter statute 

dicantur, scilicet, Deus in adjutorium, Ad te levavi, De ^^^specting 

profundis, tam in albis quam in xii. lectionibus et to be used 

tribus, secundum statutum capituli generalis. Petrus „!,* se--*^^' 

de Egleblanche factus est episcopus Herefordise, intro- vices, 

nizatur post Natale Domini. 

Ricardus de Clare redemit terram suam Gl[amjorgioe, Aug. 5. 

datis avunculo suo G[ileberto] Marescallo quingentis '^}^*^ 

marcis, circa festum Sancti Oswaldi. In Martio consoli- Chittle- 

data est ecclesia de Chitelhamptune per dominum Wfil- ^'?™pton 

•^ ^_ L giYen to 

lelmum] de Bruere episcopum Exonias, et abbatem et w. de 
conventum Theokesberise veros jiatronos, et collata ^^^"'^^^y- 
est per eosdem magistro W[illelmo] de Staneweya. 
Nihilominus commendavit eidem dominus episcopus 
et commendatam concessit ecclesiam Sanctse Wennse 
in Cornubia, ad praesentationem verorum patronorum, 
abbatis et conventus Theokesberise. Rogavit auteni 
Herebertus filius Mathtei dominus de Chitelhamptune 
magistrum \V[illelmum] ut concederet eidem can- 
tariam in capella sua de Slo. Prfedictus vero W[illcl- 
mus], requisite consensu dictorum abbatis et conventus, 
et scriptis hinc inde confectis, de omnimoda indem- 
nitate matricis ecclesije adquievit. In quibus scriptia 
protestatus est pra^dictus H[erebertus] abbatem et 
conventum Theokesberise veros esse patronos prsedictaj 
ecclesise de Chitelhamptune. Capellanus vero qui pro 
tempore fuit, preestabit juramentum fidelitatis rectoribus 
dicta) ecclesise inq:)crpetuum successive. Nascitur Ri- 
cardo de Clare filia nomine Isabel, in Maio. 



A.D. 1240. 



Richard of 


and the 




f. 38 h. 
and de- 
of the 

Peter of 
made earl 
of Rich- 

The jus- 
tices itine- 
rant at 
and Ox- 

Death of 
Eleanor of 

Dorainus Ricardus comes Cornubise fecit pacem et 
treiigas cum Soldano Babilonis, et redditi sunt captivi 
liinc inde, et maxims Francoriim qui captivati fuerunt 
apud Gazam, inter quos fuit comes de Muntlbrt,* et 
reddita sunt castra et casalia, et multi nobiles ibidem. 

Obiit qusedam gens quae dicuntur Tartari, filii 
Ismael, egi'essi de cavernis ad xxx. milia milium et 
amplius. Vastaverunt omnes provincias per quas tran- 
situm faciebant. Sed dux Baverensis ^ multos interfecit 
et in fluminis rivo prsecipitavit. 

MCCXLI. Petrus de Sauueya in Natali Domini ac- 
cinctus est giadio militari, et datus est ei a domino 
rege honor de Ricliemund, et vocatus est comes de 
Richcmund. Circa idem tempus itineraverunt justi- 
ciarii apud Wygorniam, Robertus de Laxentunc cum 
sociis suis, et W[illelmus] de Eboraco cum sociis suis, 
apud Oxoniam. Magister Nicholaus de Fernbam con- 
secratur in episcopum Dunholmi, in ecclesia Sancti 
Oswaldi regis apud Gloucestriam, a venerabili domino 
W[altero] de Grey Eboraci archiepiscopo, v. idus Junii. 
Dominus G[ilebertus] episcopus Galwey ^ consecravit 
altare Sancti Wlstani in bonore ipsius et Sancti Mar- 
tini, et contulit xxx. dies relaxationis, et altaribus 
Sancti Nicbolai et Sancti Jacobi 1. dies, sicut in auten- 
ticis suis plenius continetur. 

Circa kal. Junii obiit Ricardus de Greynwill, et se- 
pultus est in capitulo Sancti Jacobi Bristollis. Alienora 
de Britannia consanguinea domini regis Henrici Angliaj 
obiit, iv. idus Augusti, et sepulta fuit in ecclesia 
Sancti Jacobi Bristollis, sed circa festum Sancti Nicholai 
vi regia apud Ambresburiam translata est. 

' i.e., Almaric de Montfort. 
* Otho II., duke of Bavaria. 

Galwey'] i. e. Galloway. 


Gilbertus Basset obiit circa ad Vincula Sancti A.D. 1241. 
Petri. Circa Assumptionem beatfB MarisB obiit comi- Aug. 1. 
tissa Hereforclise/ et sepulta est apud Lentoniam juxta -^^S- 1-^- 
Gloucestriam. Circa idem tempus obiit Johannes Biset 
apud Salopesbui-iam, et sepultus est apud Bradeleyam. 

Constitutuin est in capitulo Tlieokesberise per domi- Manner in 
num Robertum abbatem, conventu consentiente, ut J^l^^^^^^ 
festum dedicationis solemniter prima die celebretur, feast of the 
sicut dies Assumptionis beatee Marise ; cseteris vero ^^ j^J |^ ^" 
diebus sicut in a Ibis, et die octavo in cappis ; et agentur 
octaVcB per omnia sicut Paschse, exceptis tribus diebus 
capparum. Nos concessimus Roberto capellano, rectori Church of 
ecclesise de Belle, decimas nostras de Fifide et Calde- ^^jj^ ^ ' 
wall, pro xii. solidis annuls, xii. kal. Junii. 

Circa festum apostolorum Petri et Pauli obiit G[ile- f. 39. 

bertus] Marescallus in tornamento apud Ware, et Accidental 

sepultus est apud Novum Templum Londonise. Vene- Gilbert 

rabiles patres legati, Francise nomine Prsenestinus,^ et ^^arshall, 

Anglise nomine Otto, circa Inventionem sanctse crucis The 

ab imperatore Romano Frederico capti in mari et ^^"^'^?^ ^^^ 

• X- J. 1.- • • • • i. T- English 

imprisonati sunt, cum arcniepiscopis, episcopis, et aliis legates im- 

quamplurimis. pnsoned 

Justiciariis itinerantibus apud Gloucestriam, scilicet emperor, 

Roberto de Lexentune cum sociis suis, homines de ^^^^ ^' 

Thodeam^ porta verunt breve de nova deseysina super 

abbatem Theokesberiee, quod cassatum est, et ipsi in 

misericordia domini regis. Postea provisum fuit inter Arrange- 

dictum abbatem et Ricardum le Poer et hseredes suos, J^^^" ^ ^^j^ 

ut brueriam et turbas sumant, et cotarii sui, et com- abbey and 

munis sit pastura, sicut solebat, sed nihil potest utraque 

pars dare vel vendere, nisi de suo proprio ; et super 

hoc cyrogi'afum est confectum inter partes. Die Sancti Aug. lo. 

Laurentii dominus Johannes Dariensis* episcopus conse- 

' Maud, daughter of the count of - Jacobus de Pecoraria, cardinal 

Ewe, -wife of Humphry de Bohun, 
earl of Hereford. 

bishop of Palestrina. 

^ Thodcarn] Probably Tcdenham. 
' i.e., of Derry. 


A.D. 1241. cravit duo mawna sinna nova in choro ; et in crastino 
altare Sancti Tliomre martyris super vivarium, cui con- 
tulit xiii. dies relaxationis per chartam suam. 
Ilichard of Dominus K[icardus] comes Cornubise rediens a Terra 
^oTr^ Sancta, circa Nativitatem Sancti Johannis Baptistse 
Kome, Romam adivit, ut pacem inter ecclesiam et imperium 

June 24. n ■ 


Dominus Henricus rex Anglire veniens apud 
Salopesburiam, cum orta esset discordia inter ipsum 
Submission pt, Walenses, David filius Lewelini venit circa festum 
Au"- "4 Sancti Bartholom?ei ad eundem locimi, et satisfecit 
domino regi, tradens ei fratrera suum Grifinum, qui ad 
Honry, son Londoniam ductus incarceratur. Henricus filius im- 
peiw slain P^ratoris Frederici a Tartaritis occisus est, et magna 
by the strasfcs hominum facta est in vigilia Sanctorum Cosmae 
Sept^26 ®^ Damiani. Obiit Bened ictus persona Sanctae Crow- 
Fcii « ennse in Cornubia. Die Sanctae Fidis factus est eclipsis 
Oct. G. solis per duas boras, licet non plenarie, sed particularis. 
Deodatus fuit prajsentatus ad ecclesiam Sanctis Crow- 
Oct. 28. ennse, circa festum apostolorum Symonis et Judse. Die 
Oct. 25. Sanctorum Crispini et Crispiniani translata sunt cor- 
pora Roberti filii Haymonis et Benedicti abbatis usque 
in chorum, in laeva parte magni altaris ; et corpus 
Roberti abbatis, quod jacebat ad ostium ecclesise, posi- 
tum est in capitulo, in loco ubi Benedictus abbas 
prius jacebat, agente domino Roberto abbate. 
f. 39 b. Obiit Gregorius Papa circa festum Sancti Marci. 

J)eath of gy^ successit Cclestinus, qui sedit tantum per xi. dies. 

lope G re- .. . ^ '■ 

gory IX., Obiit Rogerus Londonire et Hugo Coventria?, episcopi, 

April 25. gjj-ca festum Sancti Lucne evangelistre. Dominus rex 

investivit ' Walterum Mariscallum virga marescalciae 
Walter , . . 

Marshal A.ngli?e. Die Sanctorum Symonis et Juda3 fecit eiim 

"'i'^'l^?'^' comitem de Pembrocli. Magister W[illelmus] de Stane- 

and carl weyc profectus est Romam pro episcoj^o ExonijD xv. 

of rem- Y..-^ Decembris. Dominus episcopns Exonire instituit 

Oct. 28. 

'mvestivit\ fnfuiit, MS. 


Deodatuin in ecclesia SanctiB Crowennse. Die Sanctoe A. I). 1211. 
Barbara? reddidit nobis Deodatus obligatiouein quam Dec. 4. 
do nobis habuit, et etiam obligationem Tresmundi, de 
c. solidis, tanquam procurator ejus. Nos contulimus Cluu-cli of 
Tresmundo ecclesiam de Senesdune, mediante procura- ^^^^ ^' 
tore suo Deodato. 

Dominus abbas Robertus tertius constituit, ut in die Pittance on 
anniversario Isabellse comitissse, et in omnium patrum vci.sarj"g'yf 
et matrum, parentum, et omnium benefactorum, con- the bene- 
ventus liabeat ad pitantiam x. sol. de Wynburne, ^^ ^^ 
disponendos per manus prioris Tlieokesberia3, qui pro the con- 
tempore fuerit, de quadam terra quam dirationavit 
coram justiciariis itinerantibus de hseredibus H. filii 

Dominus Ricardus comes Cornubife applicuit in iJetmn of 
Angliam apud Doveram, die Sanctse Agnetis, de Terra J^icliind of 

'^ ' . o > Cornwall, 

Sancta ; et dominus Walterus Wygornije episcopus Jan. 21. 
venit cum eo^ de trans marinis partibus ; qui cum lionore 
suscepti sunt. Obiit Celestinus Papa, nocte Sancti Deatli of 
Martini. Walterus Marescallus comes duxit in uxorem ]^!^f•^^^^, ^' 
comitissam Lincolniee nomine Margeriam,^ uxorem quon- Nov. 11. 
dam Johannis comitis Lincolnise, circa Epiphaniam 

Dominus Ricardus Crassus abbas Eweshamise, can- 
cellarius domini regis, canonice eligitur in episcopum 
Coventrensem, sed non multum post dictse electioiii 
renuntiavit, et de novo eligitur W[ille]mus] ^ cantor Co- 
ventrise, tam a monachis quam a canon icis Lichesfelde. 
xiii. kal. Martii obiit Adam persona medietatis ecclesioo . 
Sanctse Trinitatis Bristollis. Magister Willelmus do 
Stanewey rediens ab itinere Romano, vix evasit potes- 
tatem imperatoris. viii. idus Aprilis obiit Johannes 
Sellanus, persona Sancti Johannis Bristollis. Schisma 
non modicum et dissidentia inter fratres cardinales 
fuit, Dominus rex extorsit a nobis xx. marcas, ad 

' Daughter of Robert de Quinci. | - William of Montpelier. 


A.D. 1241. itinerandum in partibus transmarinis. Circa festum 

Death of Sancti Nicholai obiit Johanna ^ imperatrix, et sepulta 

Isabella ^^^ apud Barensem ui'bem. iii. idus Aprilis obiit 

wife of Caducanus episcopus Bangorum, apud Dorara. 

n. MCCXLii. Nos dedimus ecclesiam Sancti Johannis 

Dec. G. Bristollis Ricardo capellano, qui quondam tenuit medie- 

f. 40. tatem ecclesiam Sancti Petri, quam consolidatani con- 

tuliraus Symoni de Redenovere clerico. Et ecclesiam 

Sancti Michaelis ibidem dedimus Rogero de Swines- 

liefd, quam H. vicarius de Hilmeduna^ resignavit. 

Dominus Henricus rex AngJise transfretavit circa 

May 6. festum Sancti Johannis in Portam Latinam, cum magno 

exercitu. Dominus Robertus tertius abbas pacavit xx. 

marcas domino regi apud Portesmuth, et Johanni de 

Pleysi XV. marcas, pro bosco quem aliquando emimus 

Advice of de Johanne Byset. Audito ibidem de morte Nicholai 

Grossetcste P^rsonje de Merlawe, dominus abbas adi\dt epLscopum 

to the abbat Lincolnise ^ apud Londoniam, ubi tunc multi fuerimt 

the^presen- episcopi in unum congregati, et cum de dicta ecclesia 

tation to sermocinaretur, in usus proprios convertenda, durum 

of Great habuit contradictum. Tandem consuluit episcopum 

Mallow, super prsesentatione G[ileberti] de Clare pupilli. Qui 

dedit in consilio, ut unum idoneum pr.nesentaret, et ipse 

ordinaret ad commodum ipsius G[ileberti], ut de dicta 

ecclesia acciperet per manum personse xxvi. marcas, 

nomine simplicis beneficii, donee ei provisum fuerit in 

aliquo beneficio ecclesiastico, per nos vel per alium. Et 

sic dominus abbas pr?esentavit magistrum Willelmum 

de Staneweya ad dictam ecclesiam, die Mercm-ii proxima 

May 21. post festum Sancti Dunstani, qui benigne admissus est. 

Et dominus abbas coram dicto episcopo protestatus est, 

se velle prsesentasse B[erardum] de Secya, si prtesens 

esset, vel ejus certus procurator, et super hoc accepit 

literas domini episcopi patentes testimoriiales, et literas 

' An error for Isabella. | '•' R. Grosseteste. 

■•* Himbleton. 


domini S[tephani] ^ decani Herefordise in testimonium, A.D. 1242. 
apud Vetus Templum Londonife, et magister prjedictiis 
Willelmiis literas inquisitionis eodem die asserebat se 
deuuntiasse dicto B. in ecclesia sua de Tweninge, ut 
compareret per se vel per idoneum procuratorem ad 
pnedictam prsesentationem prosequendam, prout est 
inde in schedula prope inserta. Sabbato post festuni July 5. 
a])ostolorum Petri et Pauli protestati sumus per literas 
nostras missas domino Lincolnies, nos ratam habere 
ordinationem circa beneficium simplex conferendum 
G[ileberto] de Clare, de ecclesia de Merlawe, donee 
eidem provisum fuerit, in bcneficio curam animarum 
habente vel non habente, quod cum acciperet a nobis 
vol a quocumque, cessabit dicti beneficii solutio. 

Obiit Nicholaus de S])inewile persona de Merlawe, 
V. non. Maii. W. persona apostolorum Philippi cfc 
Jacobi Bristollis, in vigilia Sancti Dunstani. Obiit May is. 
Nicholaus de Cranford v. non. Julii. 

Eodem die monuit dominus abbas magistrum J[olian- 
nem] de Northtune archidiaconum de Midelsex, cui 
tenebamur in ii. marcis et dimidia, ut veniret et re- f- 4o b. 
ciperet ecclesiam Sancti Jacobi de Fer Bristollis, sicut 
continetur in charta sua, quae non est vicaria, licet 
pensionaria prioratui Sancti Jacobi Bristolhs. Et hoc 
factum est in domo sua juxta cathedralem ecclesiam 
Sancti Pauli Londonise, per magistrum W[illelmum] 
prsedictum et Hugonem clericum, scilicet in certo 
domicilio suo. 

Dominus Walterus de Cantilupo episcopus Wygornite 
dedicavit ecclesiam de Marsfeld kal. Junii. Willelmus Capture 
de Marisco capitur apud Lunday et plures alii piratse, J^^ ^f*"'^^^' 
et ducti sunt captivi vii. idus Julii. Non multo post William 
tractus et suspensus est apud Hulmos Londonise. 

Nos dedimus ecclesiam de Frome Quintini Eogero Church of 
de Swyneshefd. Rogerus de Lagerne rector ecclesise de n^n^n^' 
Tarente, opposuit se, dicens se esse privilegiatum ad 

' Stephen Thome. 


A.D. 1212. plura beneficia liabenda. Sed compertum est quod non 
liabuit, et dictiis Rogerus de Swynesliefd sic institutus- 
est in ecclesia de Froma. Dominus Walterus de Can- 
tilupo episcopus Wygorniae concessit vii. dies relaxa- 
tionis omnibus transeuntibus per cimiteria episcopatus 
sui, dicentibus ternam orationem Doniinicam. Domi- 
nus Robevtus Groseteste episcopus Lincolniae ordiiia- 
vifc, ut G[ilebertus] de Clare acciperet xxvi, marcas 
aimuas nomine simplicis beneficii, de ecclesia de Merlawe. 
July 22. Circa festum Sanctae Marise Magdalense, factus est 

Qn^l!tL° consrressus inter exercitum reofis Anglise et Gallise extra 
Conduct of civitatem de Seyntes, et per proditionem comitis Mar- 
count'de la cbias claustB sunt janure dictse civitatis contra regem 
Marche. AufAisQ. Circa festum Sanctre Marojaretse datur ecclesia 
Churches ^® Chitelhamptuue magistro Willelmo de Staneweya 
ofChittie- commendata; quae prius eidem fuit intitulata, et domino 
and s. S[tepliano] domini Papse capellano ecclesia Sanctaj 
WenD. Wennse, quae dicto Willelmo prius fuit commendata, et 
dictus magister Willelmus protestatus est, se velle dare 
de camera sua tres marcas annuas ad exonerandam 
domum, quoad sex marcas R. Crispini. Prseterea pro- 
testatus est se velle reddere nos iudemnes propriis 
expensis, si Berardus voluerit nos con venire super ec- 
clesiam de Merlawe. Circa idem tempus prassentatus 
fuit W. filius W. de Kent ad ecclesiam apostolorum 
Petri et Jacobi Bristollis, et Hugo clericus ad ecclesiam 
Sancti Petri Bristollis. 
July 25. Circa festum Sancti Jacobi apostoli audito Ricardus 

bances'in ^^ Clare, quod Hoelus filius Meredutli et Resus filius 
Glamor- Grifini G. de Turbewille bcllarent ad invicem, et pacem 
quietcd%- terra3 de Glamorgan Miselim et Seynhinicli pertur- 
abbat barent, noluit ille ire, sed ex consul to misit loco suo 
and others, doiiiinum Robcrtum abbatem Theokesberise, W. de 
^■'^^- Kardif, Jacobum de Clare, ot plures alios de specialibus 

amicis suis, ut investigarent causam turbationis ; qui 
convocato comitatu apud Kardif quinto kal. Augusti, 
pacificaverunt dissidentes prout potuorunt, acceptis ob- 
sidibus, videlicet a Hoclo j)legio3 omncs Glauiorgenscs, 


a E,eso filium suum, qucm in castro de Kardif dimisc- A.D. 1242. 
runt obsidem pro dicto Reso. Inter agendum dominus The church 
aljbas Landblethian adivit, ut missionem eiusdem ec- of i.ianbie- 

• • ITT- thian. 

clesdae acciperet, secundum mandatum prions Wmche- 
cumbe, subdelegati domini Papse, propter privationem 
Rogeri Meylok, quam fecit super solutione quam facere 
omisit de firma prcedicta3 ecclesise. Arcliidiaconus vero 
de Landavia ' constituit ibidem quendam vicarium Tho- 
mam de Pennarli, auctoritate ordinaria, vacante sedo 
Landavensi, quern dominus abbas nullo modo voluit 
admittere, quo viso, dictus Thomas resignavit dictam 
vicariam, dicens se nolle contendere cum domino abbate. 
Dominus vero abbas dictam vicariam contulit eidem 
Thomse auctoritate ipsius et conventus sui, concedens 
ei omnes obventiones dictse ecclesire prseterquam gar- 
bas, ita ut sustineat omnia onera, ordinaria et consueta ; 
et dictus Thomas fecit fidelitatem domino abbati ibi- 
dem. Prsedictus autem Rogerus rogavit dominum 
abbatem, ut permitteret ei tenere dictam ecclesiam ad 
firmam, sicut eam prius tenuit ; quod dominus abbas 
nullo modo voluit concedere, sed in pleno comitatu 
de Kardif protestatus est, quod si aliquid damnum 
pateretur in facultatibus suis vel suorum in partibus 
WalliiB, nuUi imputaret nisi preedicto Rogero et suis. 
Ad petitionem tamen Resi avunculi sui, et aliorum 
amicorum suorum, promisit dominus abbas, ut eidem 
Rocfero daret v. marcas annuas, et hoc fecit mera 
ductus liberalitate. Nuper post apud Glocestriam, ad 
petitionem R[icardi] de Clare, concessit ei vi. marcas 
annuas, quas ipse recusavit, dicens se velle expectare 
gratiam pleniorem. Nos autem ad majorem securi- 
tatem literas tuitionis Ricardo de Clara vicecomiti 
Glamorgensi impetravimus. 

Quidam canonicus Lantonise juxta Gloucestriam oc- ^fm-der at 
cidit socium suum in dormitorio, vi. kal. Aufjusti. Die ' '^'^*^ '''"^- 

^ ^ f. 41 h. 

' Maurice. 



A.D. 1242. 

Aug. 7. 

tion to the 
church of 
Sept. 4. 

and the 
church of 


bishop of 
Worcester ^ 
attempts to f^anctl 

Sancti Donati obiit Gilebertus de Sullie vicarius de 
Kenefek ; Nicholaus quondam abbas de Eynesham v. 
idus Februarii. Nos dediinus vicariam de Kenefek 
Waltero Aluredi, in vigilia Sancti Bertini, qui eodem 
die fecit fidelitatem in capitulo nostro de omnimoda 
facultate nobis conservanda quoad dictam vicariam, 
quam archidiaconus Landavensis ^ tradidit domino Wal- 
tero causa rei seriendge, nee tamen instituit, quia J. 
rector ecclesise Sancti Andrere opposuit se, dicens abba- 
tem et omnes obedientiarios esse excommunicatos, et 
ideo non potestatem [habere] excom[municatum] prse- 
sentandi. Rogerus Meylok non deferens sententire qua 
ligatus fuit per judicem a domino Papa delegatum, post 
missionem quam nobis fecit archidiaconus Landavensis 
in ecclesia de Landblethian, ad mandatum dicti judicis 
dictam ecclesiam adivit et bladum rapuit, trituravit, 
et asportavit, et homines rainatus est, se velle dare 
incendio bona nostra tam in Anglia quam in Wallia ; 
quo audito dominus abbas et timens periculum ei im- 
minere, providit dare eidem Rogero xii. marcas annuas, 
donee posset providere in aliquo beneficio in Anglia vel 
in Wallia, volens si quomodo posset, pacem redimere et 
possessionem dictne ecclesiae retinere. 

Dominus Walterus episcopus Wigornise nitebatur 

facere vicarium in ecclesia nostra Theokesberife, et 

Jacobi Bristollis, contra Romanorum pontifi- 

place a 
vicar at 
Sept. 8. 

cum privilegia et alia munimenta ecclesise nostrse, circa 
Nativitatem beatse Virginis. viii. idus Octobris sigil- 
lata fuit cliarta Thomse vicarii de Landblethian, et 
eodem die fecit juramentum super omni fidelitate ec- 
clesise nostrse conservanda. Eodem etiam die sicfnatae 
fuerunt literae praesentationis magistri N. de Hereford 
ad ecclesiam de Essemere. Memorandum quod compo- 
sitio qure aliquando facta fuit inter G. de Derleye et 

specting i ^ _ _ _ •' 

the tithes of nos super decimis de Kenemertone, sic post mortem 

tion rc- 

' Maurice. 


ipsius continuata est, quod nos solvimiis die Sanctorum A.D, 1242. 
Germani et Vedasti per manum Hugonis clerici, ra- '^'-^h 3i 
tione dictarum decimarum, ii. solidos Roberto procura- 
tor! vel potius tutori filii Ricardi Muchegros rectoris 
ecclesise de Kenemertone, videntibus W. et Mauricio 
capellanis et aliis. Dominus Willelmus Exoniensis epi- 
scopus admisit Stephanum de Anagnia domini Papse 
capellanum ad ecclesiam Sanctse Wennse, procurante 
magistro Willelmo de Stanewey. 

" Berardus rector ecclesise de Catfeld abbati Theokes- f. 42. 
" berise salutem. De status mei continentia vobis ^^tter «f 


" lator prsesentium poterit vobis oretenus reserare. rector of 
" Quid actum sit penes vos de facto meo et aliis meis ^^g abbat° 
" in Anglia mihi vestris Uteris intimetis. Valete." 

Istas literas detulit ad nos Russel cursor suus, die 
Sanctae Fidis. Oct. 6. 

Die Sancti Wilfridi dominus abbas et prior noster Oct. 12. 
convenerunt apud Stokes, ut tractarent de pace inter 
magistrum Hubertum rectorem ecclesise de Cliva 
super minutis decimis de Guderintone ; nihil inde' 
fecerunt ad tempus. 

iv. kal. Novembris obiit pise memorise magister 
W[illelmus]^ prior Wigornise ; Jocelinus episcopus Ba- 
tlionise circa octavas Sancti Martini. Comes Rogferus Nov. I8. 
Bigod, comes Wintonise,^ Willelmus de Sey, Willelmus 
de Vesci, et alii quamplures redierunt a partibus 
transmarinis in Octobri. 

In octavis Sancti Martini dominus episcopus Wi- Eichard de 
ffornise, convocatis apud Fladebure abbatibus, prioribus, Cr"°^icote 

.... ... 1 . • • made prior 

et aliis \dris religiosis et clericis suis prsesentatis coram of Worces- 
eo, septem fratribus de gremio matris ecclesise Wi- ^^' 
gornise, multis habitis colloquiis, tandem prsefecit eis 
priorem Ricardum de Gundicote sacristam dictfe ec- 
clesise, et fecit eum installare in vigilia beati Edmundi Nov. 19. 
per Vincentium personam de BlokkeJey. Ricardus 

' William de Bedeford. | * Roger de Quiucy. 


A.D. 1242. comes Cornul)ia3 adivit Tolosam, ut duceret uxorem 
Expedition filiam comitis Provincire S[anchiam], sororem reginse 
of Corn- AnglifB, et ibidem prsemunitus fuit per fratrem' suum 
wall to filium comitis Marchise, quod parabantur ei insidi£e ; 
with a view quo audito, iter suum reflexit, et Angliam petens, 
to his jjgg^ g^^j^ mafjno labore, applicuit apud Pertusum 

niari'ia""o. . . . , 

muris - in occiduis partibus Cornubise. 

Walterus Aluredi accepit chartam de vicaria de 

Kenefek, in Decembri. Dominus Willelmus episcopus 

Exonise permisit, ut ecclesia Sanctce Wennre cederet in 

usus nostros ad satisfaciendum S[tephano] domiui 

Pap83 capellano de x. marcis annuis, procurante Thorn a 

jmore BristoUis, in Decembri. 

Obiit Henricus de Cerne in Novembri, Adam de 

Pultona senior in Decembri, Mauricius arehidiaconus 

Landavensis xix. kal. Januarii, dominus Ricardus Cras- 

sus abbas Eveshamia) vi. idus Decembris. In ultra- 

Feb. 22. marinis partibus obiit W. persona de Licli, Cathedra 

Sancti Petri. 

Excliange Circa festum Epiphanise, venit dominus Robertus 

ofbentficcs ^bbas ThcokesberisB apud Exoniam, et ibidem a domino 

lietween . ^ . 

Tewkes- Willelmo Briwere honorifice susceptus est et exhibitus, 
inu-y and gj. j^jj^ causa ageretur de permutatione ecclesiarum 

the chapter , ° . ... 

of Exeter. Tlieocensis et beati Petri Exonias, sic ordinatum est, 
utraque parte consentiente, scilicet, ut ecclesia de 
Chetelhamptone in Devonia et Sanctre Wennse et Sancttie 
Crowennse in Cornubia, cum omnibus pertinentiis 
suis cedant in usus Theokesberias, qui fuerint j^ro 
tempore ; Exoniensi vero capitulo et ecclesise cedant 
ecclesia de Winkeleye in Devonia, ecclesia Sancti 
Sancredi et Trevalgi in Cornubia, et hinc inde partes 
de capitulo scripta acceperunt. 

Circa Annuntiationem beatiie Mariaj dedimus Mau- 
ricio filio Rely Wrgan ii. marcas annuas de prioratu 

• i.e., Kichard Marshall, his bro- 
ther-in-law by his first marriage. 

Porth-Enys, now Mousehok 


de Kardif, donee ei in uberiori beneficio provlderemus, A.D. 1242. 
et ipse recessit a pensionc de Landoch/ in qua intrusus 
fait per M[auricium] archidiaconiim Landavensem 
avimculum suum. TreugjB captfe sunt in Aprili inter 
regem Anglife et Francise ad v. annos sequentes. 
Obiit mao-ister Willelmus Scottus archidiaconus Wi- 



MCCXLiii. Dominus abbas Theokesberice mera ductus Income 

voluntate, die Sancti Barnabse apostoli assignavit red- ^^^ j^^"*^ 

ditum infirmarife xxvii. solidos prseter ilium quern abbat to 

prius liabuit, videlicet x. solidos, quos Robertus Fromund 3,.^^ "^" 

assignavit ecclesifD nostrfe de quodam molendino inJ""pii- 

Dorset, solvendos per manum prioris de Craneburne 

qui fuerit pro tempore ; et vii. solidos de Langeford 

juxta Gloucestriam, et ii. solidos quos dedit Emma de 

Swereford ecclesise nostrce in vico Fabrorum, et viii. 

solidos de tenemento Elgari quod dedit ecclesife nostras, 

quando ibidem habitum monachilem suscepit, quod est 

secus portam Sancti Osuualdi Gloucestrige. Dedit in- Income 

super et concessit redditus xl. solidorum de Werestone ^^^'S°^*^^ 
i _ ^ _ for cover- 

annuatim suo perpetuo ad cooperiendum dormitorium ing the 
nostrum. Dedit etiam cantarise nostraj dimidiam mar- and for* tic 
cam de Bukintone, quae pertinuit ad cameram suam, et chantry, 
quatuor solidos de Edrichestone^ qui simul pertinuerunt 
ad cameram suam, prseter redditum quern prius habuit. 
Vincentius de Bergeveni persona de Blokkeley factus 
est archidiaconus Wigoruise, in Junio. Isabel de Clara 
peperit R[oberto] de Brus fdium nomine [Robertum] •'' 
in Julio. B[erardus] de Secia misit literas suas propter 
pensionem suam, die Martis proxima ante festum Sancti f. 43. 
Petri ad Vincula, et constituit procuratorem suum in Ann. 1 . 
Ano;lia generalem maG:istrum Reo-inaldum de Lundonia, 
rectorem eccle.sia) de Orpentone, in omnibus causis et 
negotiis suis. 

' Landough. 1 * A blank space in MS. 

- Atherstone upon Stour. | 



A.D. 1243. 

Pope In- 
nocent IV. 
June 24. 
■within the 
liberty to 
be judged 
in his 

Sept. 2. 
Aug. 4. 

Birth of 
Death of 
Hubert de 
Ralph Ne- 
ville, &c. 

Suit be- 
tween the 
and the 
rector of 

Aug. 29, 

Dominus Senebaldus catliolice eligitur in summum 
pontificem ad festum Sancti Johannis Baptistse, qui 
mutato nomine ejus, vocatus est Innocentius quartus. 

Milites hundredi Theokesberise et de Derhusta ad- 
judicaverunt domino abbati Theokesberire ab antiquo 
usitatam libertatem, quod latro, qui captus fuerit infra 
libertatem domini abbatis, in curia ipsius debeat con- 
demnari, sicut quidam cum latrocinio captus ab eisdem 
in eadem curia condemnatus fuit et suspensus. 

Nascitur K[icardo] de Clara filius nomine G[ile- 
bertus] in crastino Sancti Egidii apud Christi eccle- 
siam in Dorsetia. Idem Ricardus legitimam setatem 
attigit in vigilia Osuualdi regis et martyris ; sed quia 
dominus rex agebat in partibus transmarinis, nondum 
potuit habere terras suas, quoniam nuncii sui quos 
miserat propter dictum negotium redienmt, infecto 
negotio. Nascitur Hem-ico regi Angiise filia nomine 
[Beatrix]^ in partibus transmarinis. Obiit Hubertus 
de Burgo apud Banstude, comes de Kent, et Hugo 
comes de Arundel. Obiit Heniicus Folet abbas Sancti 
Petri Gloucestriffi, idus Julii ; Radulfus de Nova Villa 
cancellarius Anglise iv. non Februarii, et episcopus 
Cicestrise ; magister Steplianus dc Tisleberia in Feb- 
ruario. Dominus rex applicuit in Angliam apud Portes- 
mutbe die Veneris proxima ante festum Sancti Mi- 

J. rector ecclesiae de Dinaspois evicit causam quae 
vertebatur inter nos et ipsum, et xv. marcas ratione ex- 
pensarum factarum pro dicta causa prosequenda ; et 
obtinuit minutas decimas pro quibus movit qusestiouem. 
Nos misimus magistrum J. de Bek ad curiam Roma- 
nam pro negotiis ecclesire nostrjfi expediendis circa 
Decollationem beati Joliannis Baptistre. Dominus rex 
Angiijie reddidit Ricardo de Clare omnes terras suas 

Blank in MS. 


simul cum terris quas Ricardus comes Cornubise tenuit, A.D. 1243, 
in vigilia Sancti Micliaelis, apud Wintoniam. 

Vacante sede Landavensi, et mortuo Mauricio archi- The arch- 

T .,1. ij- 1 • • deaconryof 

diacono ejusdem loci, agente etiam dommo rege m Liandaff. 
partibus transmarinis, Ricardus de Clare dominus de 
Glamorsran auctoritate dominatiords suae dedit arclii- 
diaconatimi dicti loci Radulfo de Novo Castro, quibus- f- 43 b. 
dam canonicis consentientibus, quibusdam non ; qui 
aliquandiu ilium tenuit, et proventibus gaudebat. Sed 
processu temporis per regies procuratores in Anglia 
substitutus est alius et installatus, quod prsedictus 
Radulfus patienter sustinuit, nolens aliquam movere 
controversiam propter dominum suum dictum Ricar- • 
dum de Clare, qui nondum suscepit saisinam terrae 
suae in Anglise. Dictus vero archidiaconus ordinavit Appeal of 
quendam vicarium in capella Sancti Johannis de of Cardiff 
Kardif, ob cuius gravamen R. de Derby, tunc prior agamst the 

Eircfl deacon 

dicti loci, praesentiam domini Papae appellavit, et ad ofLlandaff. 

tuitionem appellationis suae capitulum Cantuariae ; et 

H[enricus]^ prior noster dictum locum adivit, ut dictam 

tuitionem ad judices impetraret, circa festum Sancti 


He died on Walterus de Sancto Jobanne, prior Sancti Petri 

tended^for' Grlouce striae, canonice electus in abbatem ejusdem loci, 

his instai- benedicitm' apud Basinges iv. non. Octobris. Nos dedi- 

Anna'l ■ mus magistro J[olianni] le Noble v. marcas annuas, 

Wygorn. _ donec cidcm in competentiori loco per nos provisum sit, 

p. 492. ' "^^1 pro patrocinio suo nobis praestando sicut decet. Si- 

gillata autem charta sua fuit die Exaltationis sanctae Sept. 14. 
crucis. Statutum est tempore domini Roberti abbatis Order 
tertii, assensu totius conventus, ut de caetero quolibet the^^i-esses 
anno dentur conventui pelliciae, et datur maledictio Dei of the 
omnipotentis et omnium Sanctorum hoc statutum ali- 
quando infringentibus, necnon et viii. coopertoria da- 

* Henry of Banbury. 

I 2 



A.D. 1243. buntiir singulis annis, et protestatns est dictus abbas 
in capitulo, coram toto conventu, quoniam sufficit sub- 
stantia camerse ad dictorum supplementum, audiento 
fratre Martino tunc camerario et testimonium per- 

Johannes de Felda prsecentor Gloucestrise canonico 
eligitur in abbatem ejusdem loci ; confirmatur, benedi- 
citur die Sancti Nicliolai, installatur die Sanctje 

Domino Willelmo de Radlege episcopo North wiche 
conceditur a domino Papa Innocentio IV, episcopatus 

Winner/ WintonijB, ad quern a monachis dicti loci canonice 
electus fuit, licet per dominum regem differretur. Et 
dominus Papa prjedictus a domino rege Anglige omnia 
arreragia tam tributi debiti curia3 Komana?, post 
mortem Papae Gregorii, quam denariorum Sancti Petri 

Dec. 6. 
Dec. 13, 

W. de 




instanter exegit. 

f. 44. 

countess of 

Bonefacius confirmatur ab eodem Papa in archi- 
episcopum Cantuariae. Nuper postquam advenit Hen- 
ricus rex de partibus transmarinis, advenit et 
Provincise mater reginte A[lienor?e] in Novembri, 
Provence, adducens secum filiam^ suam virginem, quam Ricardus 
in Kng- comes Cornubire duxit uxorem, accipiens sccum 
Marriace honorem Richinundiae. Desponsavit autem apud Lun- 
ofKichard doniam die Sanctoe Cecilise. 

wall. ' No^ reddidimus Ricardo de Clare boscum de Mutha, 

Nov. 22. quern dominus rex nobis tradidit usque ad legiti- 

mam setatem dicti Ricardi. Mortuo Andrea intruso 

T^^ F'ory priore Wintonise, intentavit dominus rex diet» eccle- 

chester. site interdictum, cum ^ vi et de vi armata, nc 

Willelmus de Radlege ejusdem loci ejuscopus in 

ecclesiam ingressum haberct, contra omnem juris 

ordinem et regni consuetudinem. Dominus rex 

celebravit Natale suum apud Walingeford cum fratre 

suo Ricardo, et quamplures magnates Angliie. Dominus 

' i.e., Sanchia. 

j - cum'} vii, MS. 



rex contulit prioratum Wintoniee cuidam monacho A.D. 1243. 
ejiisdem loci contra libertatem et defensionem episcopi 
loci, nomine [Andreee],^ quern episcopus excomrauni- 
cavit et omnes complices suos, et civitatem siipposuit 
interdicto. In crastino - Conversionis Sancti Pauli misit Jan. 26. 
B[erardus] de Secia literas ad petendum pensionem 
xxxiv. marcarum annuaruni, quse a retro est de triennio, 
ut dicit. 

Circa idem tempus recessit comitissa Provincise ab Departure 
Anoflia, ut iret in locum suum. Dominus Papa con- *^f 

... . ... countess 

stituit dominum Willelmum de Pk-adlege judicem inter of Pro- 
ipsum et impeditores suos ut ipsos sententia excom- ^^°^^- 
municationis possit innodare, nulla persona excepta, 
et ipse quamcumque sententiani in quoscumque in- 
tulit confirmavit. Thomas prior de Penwrthan eligi- Pemvorth- 
tur in abbatem Evesham. Fulco Basset, decanus Lancashire 
Eboraci, eligitur in episcopum Lundonite. Griffinus ^_,celi to 
filius Lewelini cadens de turri Lundonise interiit. j^^g^jj^' ^f' 
Obiit Andreas prior Wintonise per regem intrusus. Griffith, 
Obiit W. prior de Keynesham die Sancti Ambrosii. Llewellyn. 
Patricius de Chawrthe accepit in uxorem Hawisam -^pril 4. 
dominam de Uggemore. Dominus Petrus de Aqua 
Alba episcopus Herefordise, procurator domini Bonefacii 
Cantuarise archiepiscopi, constituit officiales per archi- 
episcopatum Cantuariee. iv. kal, Martii corruit qua3- 
dam cripta apud Wigorniam. Dominus Willelmus 
de Radlege postulatus Wintoniae curiam adiit Roma- 
nam. Archidiaconus Landavensis fecit citare priorem f- 44 l>. 
de Kardif . . . .^ in crastino Sancti Gregorii Papee. March 13. 
Dominus rex inagnam indignationem concepit versus 
nautas qui duxerunt Willelmum de Radlege ad partes 
transmarinas. Magister Eogerus cantor Sarum * eligitur 
in episcopum Bathonijie. Confirmatur a domino Papa, 
non obstantibus cavillationibus canonicorum Wellen- 

' A blank space in MS. 
- crastino'} crastina, MS. 

^ The MS. is injured here. 
♦ Sarum] Barr', MS. 



A.D. 1243. 

tion with 
the rectoi" 

ances be- 
tween the 
clergy and 
town of 

April 22. 
Arrival of 

about the 
of a boy 
by the 
bailifi's of 
the abbey 
of St. 
Alban's ; 
and at 

sium. Consecratur, intronizatur, et dominus rex reddidit 
ei omnia temporalia, in Junio. Fuleo Basset consecratur 
in episcopum Lundonise. 

Nos incepimus fieri fidejiissores Ricardi de Clare 
versus dominum comitem Cornubise, de ccc. libris, per 
chartam nostram, et pr?edictus Ricardus chartam suam 
nobis fecit de indemnitate. 

MCCXLiv. Facta est compositio inter dominum Rober- 
tum abbatem et conventum Theokesberise, et magistrum 
Hubertum rectorem ecclesias de Cliva, super minutis 
decimis de Gudrintone, assentiente domino Waltero de 
Cantilupo Wigornise episcopo; videlicet quod dabunt 
dicti abbas et conventus xx. solidos annuos dicto 
Huberto et successoribus suis, omni cavillatione, contra- 
dictione, et aliis auxiliis et juris remediis sopitis, xx, 
solidis parti renitenti solvendis persistenti, et subdide- 
runt se jurisdictioni Wigorniensis episcopi ad partem 
renitentem compellendum. 

Dominus [Johannes] de Swineslieved, abbas de Keyne- 
sbam, transfertur in abbatem de Wiggemor ; P. de Pratis 
successit. Magna turbatio orta est inter clerum et 
burgenses Cantibrigise, ita ut aliqui trucidarentur et 
vertebatur pondus belli in clericos. Thomas clericus 
Eveshamensis confirmatur^ a domino Papa [Innocentio],'"^ 
die Pentecostes, benedieitur a domino [Hugone] ^ epi- 
scopo Elyensi, in vigilia Sancti Georgii, Dominus 
Bonefacius Cantuarise archiepiscopus venit in Angliam 
in Maio, et honorifice susceptus est a domino rege et 
episcopis et magnatibus Anglire. 

Magna turbatio orta est apud Sanctum Albanum 
pro suspensione cujusdam pueri minus caute judicati 
et suspensi per ballivos abbatia^. Similiter apud 
Radinges propter occisionem quorundam hominum, cui, 
ut dicitur, interfuerunt quidam servientes abbatia^, 
unde dominus rex graviter utrique domui commotus est. 

i.e., as abbat of Evesham. 

I -' A blank space in MS. 


Ricardus de Clare concessit nobis liberum aqua3duc- A.D. 1246. 

turn per totam terram suam, die Sanctse Petronillse May 31. 

virginis, per literas suas apertas. Magna 


regere in jure apud Oxoniam. Vigilia Natalis f. 45. 

Domini obiit Mauricius quondam arcbidiaconus Glou- 
cestrise, et sepultus est in prioratu Sancti Osuualdi 

Die Sancti Matthsei apostoli celebratum fuit capitu- Sept. 21. 
lum generale apud Oxoniam, et quia pauci fuerunt 
ibi abbates, decreverunt vocare universos ad Norliamp- 
tone, circa Lsetare Jerusalem. Mid-Lent 

Circa festum Sancti Micliaelis erecta est et correcta ^° ^^' 
capella Sancti Eustacbii per H[enricum] de Bannebire 
tunc priorem Theokesberise. Circa festum Sanctae Kobbery 
Lucise venerunt raptores apud Rippel, et ingressi curam f^Pj^*^' 
personge loci ipsius, ipsum ligantes et omnem familiam horses' from 
ejus, quicquid invenerunt in auro et argento et in of ^^^^1°° 
libris abstulerunt, et duos equos duxerunt, sed ne- Dec. 13. 
minem occiderunt. 

xvii. kal. Januarii apud Lugdunum canonizatus Canoniza- 
est Sanctus Eadmundus quondam archiepiscopus Can- archbishop 
tuarise, Silvester ^ de cancellaria domini regis elicitur Edmund. 
in episcopum de Karduwille. Die Sancti Thomse Dec. 21. 
apostoli obiit Sampson qui dicebatur Taundi, et W. 
filius et liseres Walteri de Dunstanville junioris, et 
sepultus est apud Hideshalle. Die Sanctorum In- Dec. 28. 
nocentium fecimus literas jDraesentationis magistro 
Johanni Nobili ad ecclesiam de Tornebiria, quae vacabat, 
ut credebamus ; prsesentatus est iv. idus Januarii. 
Willelmus de Eboraco eligitur in episcopum Sarum. 

X. kal. Martii, feria iv., liora diei ix., luna xii., Earth- 
factus est terrsemotus magnus per totam Angliam et l^^ke. 
Hiberniam. In crastino Leetare Jerusalem facta fuit 

' Two leaves are wanting here. | '^- Silvester de Everdon. 


A.D. 1246. convocatio aLbatum nigri ordinis apucl Norhamptono, 

Meeting of et ibi constituermit visitatores qui i)]ajfuerunt, scilicet 
black T. i ' 

monks at abbas Evesbamij© et abbas de Abendone.' Die Veneris 

Kortli- proxima post festum Sancti Grefforii facta est perain- 

March 18. bulatio apud Bowerugge,~ inter abbatem Glastonise ^ et 

March 16. abbatem Theokesberise, de quadam pastura, per vicc- 

comitem Dorsetine et vicecomitem de Wiltesyre, per 

xii. milites, abbatibus prresentibus prsedictis. 

Election MCCXLVii. Deposito Frederico imperatore, successit 

offiienry quidam alius per Papam [Innocentium] * quern Frede- 

of Thu- ricus postea adnihilavit. Willelmus de Eboraeo eligitur 

in episcopum Sarum. Arcliidiaconus ^ Westmonasteiii 

eligitur in abbatem ejusdera loci. x. kal. Martii circa 

lioram xii. factus est teiTa3motus magnus. Nos acce- 

f. 45 1). pimus xii. marcas pro redditu xii, solidorum de 


MCGXLViii. Domiims Willelmus de Eboraeo conse- 

cratur in episcopum Sarum. Dominus Silvester in 

episcopum de Karduille. Magister Thomas Walensis 

in episcopum Menevensem. Ricardo comiti Glouccs- 

trife nascitur filius nomine Beves, xii. kal. Augusti. 

Cedente Henrico abbate de Wincbelcumbe, successit 

ei Johannes de Waneuurth. Maoister H. de Hereford 

adivit curiam Romanam pro negotiis domus nostra3, 

et dedimus ei pensionem xx. solidorum annuorum donee 

Vicarage ci uberius provideatur, Dominus Landavensis episco- 

o Lardiif. ^^^^^ absolvit prioreni de Kardif de quadam sententia 

qua tenebatur pro vicaria de Kardif Taxata est etiam 

vicaria, ita quod vicarius habebit totum argentum pro- 

vcniens ad manus suas in capella Sancti Joliannis, 

reddendo inde priori xx. solidos annuos pro potura 

Vicarage sacerdotis ad mensam prioris. Vicarius de Landitli- 

Maior"^^''" Avitli habebit totum altalagium cum decimis majoribus 

' John de IMomcvil. i * A blank space in MS. 

- /.<'., Bovcridge. i * IJichard de Crokeslcye. 

' Michael de Ambrcsburj-. j " i.e., IJoddington. 



et minoribus, exceptis garba et foeno, et etiam oinncs AD. 1248. 
decimas capellse de Liswrinni.^ Dominus Robertus 
abbas emit totum redditum Willelmi de Berewike in 
villa Theokesberia}, quern habuit vel habere poterit, 
pro ix. libris. Nos post accepimus saysinam de La- 
puUe cum omnibus pertinentiis suis per chartam 
domini comitis confirmatam. Magister W[illelmus] 
Lupus transfertur ab archidiaconatu Wigornise^ ad 
archidiaconatum Lincolniae. Dominus Ricardus comes 
Gloucestrise implacitavit nos de advocatione ecclesia- Advow- 
rum, scilicet de Hameledene, de Tuerlawe, de ecclesia jj"^|^ig. 
Omnium Sanctorum Lundonise, brevi regio coram justi- den, &c. 
ciariis apud Wycumbe, et evicit, nobis gratis admit- 
tentibus. Magister Thomas officialis Wigorniye efficitur 
archidiaconus Glocestrise. AVillelmus de Kardif implaci- 
tavit nos de terra de LapuUe. Cedente Ricardo priore 
de Kardif, successit Alanus Cornubise ; eo mortuo 
successit Philippus de Leche. Die Sancti Silvestri fuit Ucc 3i. 
ventus validissimus. Factus est congressus inter satra- 
pas regis et comitem Ricardum Gloucestrise juxta 
Neubyriam. Filia^ comitis Devoniie nupsit comiti de 
Aubemarle.^ Facta est alternatio monetae. Nos dedi- 
mus magistro Johanni phisico pensionem viginti soli- 
dorvim annuorum, donee ei uberius provideatur. 

MCCXLIX. Dominus Ricardus de Clare comes Glou- f- 46. 
cestrise peregre proficiscitur apud Sanctum Eadmun- l^ichard 
dum de Puntene. Nos pro eodem mutuavimus in goes to 
Judaismo c. marcas pro c libris. Justiciarii sederunt I'^^^t'S^y- 
apud Gloucestriam. Implacitavit nos ibidem per breve vent bor- 
rcgium filius "Willelmi a Godcshalfe de Oximdune, de ^^^ ^*^'^ 

una hida terraj in Pamentune. Quem tandem convi- the Jews 

for him. 

' i.e., Llwyswarncy. 

^ i.e., of Gloucester, then part of 
the bishoprick of Worcester. See 
Annal. Wigorn. ap. Wharton, i. 
p. 492. Vincent de Bergaveny 

-was then archdeacon of Worcester, 
V. supra, p. 129. 

^ Isabella, daugliter of Baldwin 
do Ivedvers, and countess of Devon. 

* William de Fortibus. 


A.D. 1249. cimus, dando ei x. marcas pro omni clamio et jure 
suo, quod in eadem hida posset vel poterit obtinere, 
et hoc cyrographo regio confirmato cum magna etiam 

Uxor Ricardi de Greyvile tulit ibidem super nos 

breve regium de dote sua restituenda de terra nostra 

de Compedene, sed cassatum ibidem extitit. Dominus 

rex exegit et obtinuit ab abbatibus et prioribus pen- 

siones innumeras ad opus fratris sui Aylmarii. 

S. Louis Dominus Francise adivit Terra m Sanctam una cum 

Holy Land ^^gina, et maxima optimatum caterva. Circa idem 

tempus in Anglia facta est mira crucis-signatio. Ma- 

gister Willelmus de Buttune eligitur in episcopum 

Bathonif© et consecratur in brevi. Dominus Ricardus 

de Clare rediit a peregrinatione sua circa festum 

Sancti Jobannis Baptistfe. Prsesentatur per nos Chris- 

tianus capellanus episcopo Bathonise ad ecclesiam de 

Burneth, quem benignissime admisit. 

Affair of Dominus Walterus de Cantilupo episcopus "Wigornise 

orrhora- admonuit abbatem Theokesberise, ut procuratorem cujus- 

bury, dam Opisonis nepotis domini Papse in ecclesia de 

Torncbiria admitteret. Quod si adquiescere nollet, 

injunxit et palam praecepit, ut a die admonitionis in 

octo ebdomadas. sequentes coram domino Papa compa- 

reret, responsurus quare non obtemperaret. 

Magister N[icholas] ^ de Durhame episcopus ejusdem 
loci cessit voluntate spontanea. Nos implacitavimus 
Willelmum de Kardif de cantaria capellse de Waltone, 
et de quodam itinere in prato suo versus Waltone, quod 
nobis adjudicatur per viros discretos tempore congruo, 
sicut in cyrographo inter nos confecto continetur. 
Magister J[ohannes] Nobilis adivit curiam Romanam 
pro nobis et ecclesia de Tornebiria. Magister Willel- 
mus de Stannweya contulit nobis pensionem annuam 

J Nicholas de Farnham. 


sex niarcarum quoad vixerit, de ecclesia de Chetel- A.D. 1249. 
liamtone. Archiepiscopus impetravit a domino Papa 
primum annum omnium ecclesiasticorum beneficiorum 
infra triennium vacantium. 

Factus est terrsemotus universalis die Mercurii f. 46 b. 
proxima ante Natale Domini. Audita sunt tonitrua 
die Sanctorum Innocentium. Nos accepimus literas Dec. 28. 
domini comitis ^ de c. marcis pro eo mutuatis in 
Judaismo, sed nondum persolutse. 

Condemnatus fuerat dominus ahbas coram domino The abbat 
Papa in c. marcas, pro contumacia sua de ecclesia de -^me for ^ 
Tornebiria, quam magister J[oliannes] dictus Nobilis the affair 
obtinuit coram domino Papa, reddendo ex ea annuatim ^^^^^ °™" 
nepoti domini Papse xl. marcas, donee per dominum 
J[ohannem] provisum fuerit in aliquo ecclesiastico 
beneficio uberiori, et obtinuit dictus J[ohannes] literas 
provisionis a domino Papa impetratas. 

MCCL. Dominus Willelmus de Kardif quietum cla- 
mavit comiti Gloucestriee et abbati et conventui 
Theokesberise totum jus suum et clamium quod habuit 
vel habere poterit in terra de LapuUe. Die Sancti injuries to 
Vide Joliannis Baptistse submersi sunt et occisi multi apud of Worces- 

Wygoi-n. passagium de Hupertone, pro quo infortunio orta est ter by w. 
Wharton, maxima controversia inter episcopum WigorniaB et champ.^" 
Willelmum de Bello Campo^ tam coram domino rege 
quam domino Papa. 

Rex Francise, Dei fultus gratia, mandavit per uni- Damietta 
versas terras Christianitatis se civitatem Damietse !^^^° ^^^ 
adeptum, quam paulo post, neu dictu ! amisit, Matilda 
comitissa Gloucestrise peperit filiam nomine Marga- 

Dominus Papa concessit regi Anglige xxiii. partem Resistance 
omnium bonorum Anglise, tam clericorum quam reli- PH^^ 
giosorum, sed mmime obtmuit, episcopis ^ Lmcolmse, the grant 

' i.e. Eichard de Clare, v. p. 137. 

''■ E. Grosseteste, Walter de Cantilupe, and Fulk Basset. 


A.D. 1250. Vijcorniie contradicentibus et etiam Lnndoniiu. Die 

of a 2.3d Sancti Matthsei celebratum fuit concilium generale 

Tope to monachorum nigri ordinis apud Oxoniara, in quo sta- 

the king, tuerunt, ut abbates universi venirent Lundoiiiam die 

■jj^y or- Sanctse Katerinas sequenti. Die Omnium Sanctorum 

Inthroni- archiepiscopus intronizatur, Ricardo de Clare comitc 

zation of GloucestrifB senescallo et pincerna ipsius festivitatis 
archbishop . , , . t • i t^ • 

Boniface, existente, pnmo die, jure hogreditario. 

Nov. 1. j)^Q latrones capti fuerunt in libertate domini ab- 

f tif °" batis Theokesberife in Wymburne monachorum, manerio 

criminal suo, quorum unus per negligentiam ballivorum suorum 

of the"^ ^^" ductus in curiam de Craneburne, ibique subiit judicium 

abbey. suspendii, in maximum dispendium libertatis nostras. 

Dominus Ricardus de Clare adivit Sanctum Jacobum iii. 

non. Martii. Dominus rex cruce signatur iii. non. 

Martii. Johannes de Cauez, prior Sancti Suuithuni 

Wyntonioe, transfertur in abbatem de Burgo, loco cujus 

successit Willelmus de Tantone monachus ejusdem loci. 

f. 47. Dominus Walterus de Cantilupo episcopus Wigorniaj 

videns placitum de Videnam non bene traclatum in 

curia regia, quod motum fuit inter ipsum et W[illel- 

mum] de Bello Campo, traxit eum ad curiam Romanam 

Lugduni, quani adivit in propria persona, et dictus 

Willelmus similiter. Obiit Alexander rex Scotia?, 

Johanna comitissa de Warenne. 

Tlic cri- Post multas altercationes inter comitem GloucestriiX) 

J"'"^'. ,. et abbatem Theokesberise de quadam libertate abbatis, 

jurisdiction . ■■• ' 

"of the scilicet de suspendio latronum, tandem comes concessit 
''^^°^y- eandem abbati et conventui tunc in manerio suo de 
The gal- Wymburne, ita tamen quod ad furcas de Craneburne 
rranbornc ^^^^^etur si quis ibidem subierit judicium ; in qua liber- 
tate captus fuit unus eodem tempore et morti adjudi- 
catus in curia domini abbatis, prassentibus A. de 
Bukeswach, tunc ballivo domini comitis, qui ibidem 
advenit sicut unus de populo, Tlioma de Kinetcne, 
Roberto de Lucy, Rogero Chamberlengc militibus et 
ciDteris multis. 


Nos solvimus Stephano de Anagnya xxx. marcas de A.D. I2oo. 
arreragiis suis de annua pensione x. marcarum, Domi- 
nica qua cautatur Miseiicordia Domini.^ 

Nos accepiinus a Deodato ecclesiam Sanctse Crow- The church 
ennse pro xv. marcis annuls suo perpetuo ; in festo q,,q^jj„ 
Sancti Michaelis c. solidis, ad Pascha c. solidis. Fiet 
pi-ima solutio anno Domini mccli. Quam accipiemus 
post vitam suam in proprios usus. Commisimus ad 
firmam cuidam capellano Olivero ecclesiam Sancta3 
Crowennas ad tres annos sequentes pro xxv. marcis 
annuis ; similiter ecclesiam Sanctse Wenna? Gileberto The church 
capellano ad unum annum pro xv. marcis. Wenn 

Orta est gravis dissentio inter Cantuarise arcliiepi- Quarrel 
scopum et clerum Lundonise in Aprili, propter quan- ^j^^^^'*^? 
dam visitationem quam dictus Cantuariensis fecit in hishop and 
ecclesia Sanctso Trinitatis Lundonije. In quo confiictu , ^°"'^'"" 
quidam canonicus Sancti Bartliolom?ei occubuit, ut di- a question 
citur, per archiepiscopura, ob quam causam episcopus ^i^^^^^ ^' 
Lundoniee- et decanus^ ejusdem capituli cum v. dig- 
nioribus capituli curiam Romanam adiverunt Lugduni, 
contra quos Cantuariensis in propria persona adivit 

Passagium crucesignatorum impeditur per dominum 
Papam ad instantiam regis. Die Sancti Swithuni comes July 15. 
Gloucestrire Angliam applicuit a Sancto Jacobo. Ma- A miracle 
tilda qucedam, officio manuum et pedum per quin- burv^^^ ^^" 
quennium privata, coram reliquiis die earundem curata 

Circa Annunciatlonem beatse Marite contigit omni f. 4" l>. 
sacculo quondam narratio. Contigit enim casu miserabili ^,^<^f*^at of 

n , e- • - • , -r-i • , S. Louis 

i:ictam luisse congressionem inter regem Jb ranci?e et and the 
Soldanum Babilonise, quo captus fuit rex Francise, sod crusaders, 
paulo post redemptus. Dies ilia dies totius miseria^, 

' Second Sunday after Easter, j - Fulk Basset. 
It was April 10 in 1250. J ^ Henry of Corahill. 


A.D. 1250. qua populorum fidelium acies cessit in exterminium. 
Death of Inter quos viri nobiles Willelmus Longespey et comes 

the earl of i . , , ^ 

Salisbury ^^ Artnoys occuDuere. 

and the Dedimus cuidam saeerdoti, Johannes nomine, vica- 

d'Artois. I'iam de Amenel. Circa festum Sanctae Luciae prtepara- 
Dec. 13. vimus magistro Berardo de Secya omnia arreragia sua, 
nee ei tenemm* in aliquo nisi de annua pensione ipsius, 
xxxiv. marcarum, quae incipit in festo Annunciationis 
Dominicse proximo sequenti ; qui nobis restituit omnia 
munimenta sua quibus nos implacitavit. Anno regni 
regis Henri ci filii Joliannis xxxiv. commisimus lanam 
nostram Willelmo le Especer de Wintonia ad terminum 
iv. annorum sequentium. 

Rex tenuit magnum colloquium cum magnatibus 
LundonicB. Rex coegit omnes libere tenentes de ipso 
in Anglia, ut ostenderent munimenta sua quo jure 
tenerent ; quse qui non habuerunt, omnia eorum say- 
siari fecit, donee ab ipso munimenta peterent. Nos 
fecimus unam cliartam W. de Chamberlenge de Forth- 
amtone de terra quam tenet cum tribus acris super- 
additis. Ricardus de Clare comes Gloucestri?e, Willel- 
mum de Wiltone, Petrum le Botiler cingulo cinxit 
militari apud Hanlege. 

Nocte Natalis Domini orta fuit maxima tempestas, 
scilicet pluvise, venti, fulguris et coruscationis. Nocte 
Jan. 2.'). sequente Conversionem Sancti Pauli audita sunt toni- 
trua et visse coruscationes, Episcopus Wigornias litem 
inivit coram domino Papa cum W[illelmo] de Bello 
Campo, quem solemniter in episcopatu suo anathemati- 
zavit. Quo coram Papa existente, jussit eum dominus 
Papa ab excommunicatore suo petere absolutionem, quo 
renuente, tali vinculo innodatus remeavit in Angliam, 
Quem iterato episcopus ' majori excommunicatione inno- 
davit de die in diem. 

• episcopus'] episcopo, MS. 


Nos pacavimus Papse c. marcas pro ecclesia de Torne- A..D. 1250. 
biria, quia contulimus earn J[oliaiiui] Nobili. Commisi- JjJjJ.^^^"''^ 
mus unam viro-atam terrse in Aldrintone Waltero de Aid- f. 48. 
rintone et hseredibus suis pro xx. solidis annuis, quam 
nee vendet nee invadiabit, nee in Judaismo ponet. 
Willelmus de Clare accinctus est cingulo militari Lon- 
donise Natali Domini. 

Circa festum Purificationis rex tenuit magnum coUo- Supposed 

quium Londonise, de quadam seditione quam, ut dice- ^^^''^jl'^g 

batur, H[enricus] de Bathonia ^ justiciarius debuit per- Bathonia. 

petrasse, quem quidam miles appellavit, sed tandem 

renunciavit. Obiit episcopus Wintonise,^ cui successit 

Haymarus frater regis ; abbas Cyrencestrise, quidam 

Helias capellanus Jlicardi comitis Cornubia3, Willelmus 

de Cantilupo in Cathedra Sancti Petri, abbas Per- ^^^- 22. 

sore ^ iii. non. Martii, Frethericus quondam im- ^f ^j^g 

perator, ut dicitm', in vigilia Sancti Lucse in Labitu emperor 
^. . . . Frederick 

Cisterciensi. n.,0ct.i7. 

MCCLI. Rex tenuit magnum parliamentum Londonise, Parliament 

cum magnatibus Anglise ; ubi fuit magna commotio case°of °°" 

inter regem et magnates pro domino Henrico de Ba- H. de 

11 • • ± 1 1 'i.' T T d • Bathonia. 

tnonia, qui tandem pro bono pacis et ira sedanda* regia 

exhibuit domino regi duo milia libras sterlingorum. 

Episcopus Wigornise ^ remeavit a Lugduno,^ curiam 

regiam aditurus, ad quam dum pervenit, orta fuit 

maxima dissentio inter dominum regem et episcopum 

prsefatum pro controversia inter ipsum et dominum 

Willelmum de Bello Campo coram domino Papa ven- 

tilata. Nam dominus Papa confirmavit sententiam 

episcopi contra dictum Willelmum promulgatam. Nos 

mutuavimus circa quindenam post Pascha, pro magistro 

Alano de Sancta Fide apud Londoniam xxx. marcas. 

> Bathonia'] Eathon», MS. 
- William de Ealeigh. 
* Roger de Eadeby. 


sedanda'] cedeanda, MS. 

Walter de Cantilupe. 

a Lugduno] ad Lugd', MS. 



A.D. 12r>l 

A barn 
on fire at 
burjj May 

Suow on 
May 27. 

f. 48 A. 
Nov. 17. 

The Pope 
Lyons for 

of the 
priory of 
and manor 
of Bove- 

A thief 
caught and 

Die Veneris ante festum Sancfci Johannis ante Por- 
tam Latinam, circa horani vcspertinam combustum est 
unum liorreum cum multa quantitate bladi, et cum 
quadam domo sibi adjuncta. In crastino Sancti Augus- 
tini ningebat in claustro. Godeftidus de Alneto quietum 
clamavit pro se et hseredibus suis Deo et ecclesire 
SanctfE Mariffi Theokesberise totum pratum quod liabuit 
in prato manerii nostri de Burneth, pro qua quieta cla- 
mancia dedimus eidem vii. marcas sterlingorum prre 
manibus, reddendo sibi et hjeredibus suis vi. denarios 
annuos pro omni steculari demanda, et cliartam suam 
nobis confecit. In vigilia Sanctorum Petri et Pauli 
nos alternavimus cum domino Nicholao Poinz quan- 
dam virgatam terne quam habuimus de dono patris 
sui Hugonis Poinz, quam contulit ecclesi?e Sancti Ja- 
cobi Bristollis, pro quadam virgata terrse in marisco 
juxta Tokintone, chartis inter nos confectis ex utraque 
parte de quieta clamancia inperpetuum. 

Dominus Papa recessit a Lugduno versus Genes, 
circa Pasclia. Comes Gloucestri?e circa festum Sancta> 
Trinitatis nitebatur libertates prioratus de Cranburne, 
et manerii nostri de Bonrugge pro viribus suis adni- 
liilari, ita ut animalia prioratus et de Bonrugg, qu;iQ 
de jure cum animalibus suis in omni loco incedere 
deberent in pastura sua, ne amplius incederent inlii- 
buisset. Qui tandem precibus convictus, nobis omnia 
prfedicta remisit, patria hoc testante, et inquisitione 
pro nobis examinata. Facta est inquisitio coram eodem 
de libertate abbatis, scilicet de furium suspensione, si 
capti fuerint super feodum abbatis, et adjudicata est 
ei libertas secundum antiquam cousuetudinem. Sed 
obstabat eidem abbati suspensio cujusdam furis qui fuit 
nativus ipsius abbatis. Qui N. per patrem ])roprium 
appellatus et in curia de Craneburne convictus, ibidem 
suspensionis subiit judicium. Sed inquisitione facta si 
fuisset tempore veri patroni, vel temjiore veri domini, 
vcl tempore custodijx?, pro ccrto pronnilgatum est quod 


tempore eustodire. Captus etiam fuifc postea quidam A.l). 1251. 
fur, ufc dicebatur, in libertate abbatis, in manerio suo A thief 
de Bourugge, quern dictus comes extorsione sua duxit the manor 
apud Craneburne, qui postea ductus est apud Gyvel- ofEove- 
cestre,' quia dicti furis accusatio ad jus regium per- ^ ' 
tinebat ; et postea liberatus est in eodem comitatu. 

Abbas Salopesbirise per regem intrusus, privatus est 
officio et beneficio abbatise per dominum Papam ; quam 
abbatiam contulit cuidam ^ monacbo de Evesham, Rex Tallage 
exeo-it tallagium a tota Anglia ad filiam suam mari- ^^^^^'^'^ foi" 

to o_ t) ^ ^ the mar- 

tandam, xviii. kal. Septembris, nocte sequenti quain liage of the 
hora media audita sunt tonitrua et visa sunt fulgura, fi!,"garet 
qualia a tempore cujus non extat memoria audita et f 49^ 
visa non extiterant. 

Vigebant in Francia homines ^ ignomiuiose qui men- Sect of 
tiendo dicebant se Pastores ovium, qui animarum de- reauxTn*'' 
populatores extiterant. Ipsi namque ex quatuor mundi France, 
climatibus adunati, fidei Isesionem pluribus in partibus 
transmarinis suggerebant. Qui tandem divina provi- 
dente dementia cum quodam principe eorum Deum» 
suum Machometum invocante in congressu quorundam 
Christian orum cum eis, fere ad duo milia hominum 
ibidem interfecti sunt, exceptis alibi interfectis, et ita 
Deo propitio adnihilati sunt. 

Haymerus, frater regis, electus Wintonice, ibidem Aymer, 
magnum tenuit convivium ob introitum electionis suae, Jgct^of 
rege ibidem existente cum regina, et quampiuribus Winches- 
magnatibus Anojlia?. Willelmus de Bello Campo adep- 

, , i--r. TT-- •• . Absolution 

tus est a domino Papa, Jdenrici regis mstantia, ut of w. de 
absolveretur a sententia qua innodavit eum episcopus ^\^^^^- 
Wigorni?e, scilicet Walterus de Cantilupo ; quem dictus 
episcopus absolvit in aula Westmonasterii. Robertus 
de Forthamtone abbas Theokesberise redemit ter- 
ram qute fuit Walteri Caumuel in maneiio nostro de 

' Ilchester ? 1 ' homines'] nom, MS, 

• Henry. 1 



A.D. 1251. Amenel, a domino Johanne le Brun inperpetuum, pro 
Nov. 18. xlii. marcis. In octavis Sancti Martini chartam suarn 
in London* ^® quieta clamancia nobis confecit. Dominus rex 
Dedication tenuit magnum parliamentmn Londonipe. Nonas No- 
ofthe vembris dedicata est ecclesia de Hayles, ad preces 
Hales. Ricardi comitis CornubifE, ejusdem loci fundatoris,^ a 
domino Waltero de Cantilupo episcopo Wigornise, rege 
ibidem existente cum regina et xiii. episcopis, et max- 
ima magTiatum multitudine. Abbas et conventus 
Debts of Gloucestrise se commiserunt dictioni episcopi, ut ipsius 
ofGbuces- -^'^^^ auxilio sublevarentur a debitis quibus abbatia 
ter. eorum extitit onerata, scilicet ad tria milia marcarum. 

Quamobrem episcopus ibidem exclusit sen interdixit 
omnem bospitum susceptionem. Deposito priorc Sancti 
Osuualdi, succedit eidem subprior^ ejusdem loci, et 
reddita sunt eis beneficia eorum quae archiepiscopus 
Eboraci retinuit propter depopulationem eorum. 
Princess Dominus rex dedit filiam suam primogenitam regi 

mamecTto ^cotise. CelebratsB sunt nuptise apud Eboracum ab 
Alexander archiepiscopo ^ ejusdem loci, circa festum beati Ste- 
Scotiand pbani. Ricardus de Clare comes Gloucestriae exegit a 
Dec. 2G. guxs auxilium ad filiam suam maritandam, quam nec- 
f. 49 h. dum scivit cui. Fecit etiam idem sestimare vilenagia 
sua ubique, et extendere quanti pretii fuissent servitia 
eorum per annum, ad maximum detrimentum possiden- 
tium. Cedente priore * Lantonife juxta Gloucestriam, 
succedit eidem quidam Everardus nomine, canonicus 
ejusdem loci. Episcopus Wigornise Walterus de Can- 
tilupo literis fultus apostolicis, ut dicebat, coegit 
monaclios in episcopatu suo ut viverent secundum 
Examina- constitutiones suas a se prolatas. Qui in ecclesia nos- 
abbey by ^^'^ ^^^it maximum scrutinium per subpriorem Wygor- 
tbe bishop nise ^ et tertium priorem Gloucestriae : sed ars arte 

of WorceS" 


' fundatoris] fundatore, MS. 
- V. note ', p. 78. 
^ Walter de Gray. 

•• Godfrey. 
^ Thomas. 


deluditur, nihil invenientes nisi ordinatum et honestum, A.D. 125 1. 
juxta ordinis observantiam, Johannes filius Stephani 
de Wimburneministre concessit abbati et conventui 
unam virgatam terrse in Upwinburne, et illam charta 
sua confirmavit in crastino Sanctse Lucise. Orta fuit ^^^- 1*- 
maxima controversia inter burgenses Oxonise et uni- j^etween 
versitatem. In crastino Sanctse Lucise siispensi sumus a the uni- 
collatione beneficiorum per episcopum Rofensem/ donee and towns- 
providerimus W. de Kilkenny in beneficio xl. marca- m^ «^ 
rum vel eo amplius. Civitas Damietse per paganos ad 
terram prosternitur. Eodem anno contigit Bisextilis, et 
litera Dominicalis G mutatur in F. Circa festum 
Sanctse Agnetis ventus violentissimus extitit. Johannes Jan. 21. 
Maunsel vi decimas extorsit de dominico nostro de ggi extorts 
Kyngestone. Dominus Ricardus de Clare comes Glou- the tithes 

? ... of Kings- 

cestrise et Hertfordise, ad instantiam nostram constituit ton manor 
procuratorem suum proprium in curia Romana, scilicet ^^^^ *^^ 
magistrum Rogerum Lovel, procuratorem nostrum in 
eadem curia. Et nos eidem Rogero Lovel confecimus 
chartam nostram annuse solutionis xx. solidorum, quam- 
diu in curia Romana pro nobis steterit, x. kal. Aprilis. 
Reginaldus quondam serviens Sancti Jacobi Bristollis, 
obiit xii. kal. Novembris. Henricus de Celario obiit vi, 
idus Aprilis.^ 

MCCLii. Ricardus de Clare tenuit Paschale suum f. so. 
apud Theokesberiam. Dominus rex tenuit magnum Parliament 
parliamentum Londonise cum magnatibus Anglise. Eo- 
dem anno tanta extitit siccitas quanta veteres nostri Great 
in antea se non meminere contigisse, foeni medietate " 
subtracta, ipsa fere quatuor mensibus existente ; ex- 
titit etiam maxima strages boum. Nos confirmavimus 
capitulo Landavensi medietatem decimarum ecclesise de Tithes of 
Lanternen, xv. kal. Maii. Eodem die nos confecimus 
chartam domino Brachelege et hseredibus suis de erec- 

' Laurence de S. Martin. 

* Reginaldus . , . Aprilis^ This is in a different hand. 



A.D. 1252. tione unius capcllte in curia sua de Treverikc in Cor- 
nubia, qu?e sita est in parocliia Sancta3 Crowonna^ 
ad nos pertinente, salva nobis omni indemnitate 
matricis ecclesise, scilicet Sancta^ Crowennfe. Quod si 
aliquid ingruerit quod in matricis ecclesiiB cedat prce- 
judicium, sibi gratiain, prout chartis inter nos confectis 
continetur, collatam licite et libere licebit uobis I'e- 

Manorof vocare. Abbas redemit unam virgatara terrse in 

Burnett, manerio nostro de Burnetb. 

Rex habuit magnum colloquium Londonia3 cum 

The Domi- magnatibus Angliee. Prjedicatores et IMinores jussi 

nicans and sunt a domino Papa iterum de cruce praedicare et 
Irancis- , "^ . . . ' -r 

cans cruce signare. Literee quibus nos obligavimus Lon- 

orderetl to (jQjjjgg mercatoribus Florentise pro majiistro Alano de 
preach a , ...... 

crusade. Sancta Fide, ad nos in vigilia beati Joliannis Baptist» 

pervenere relaxata^, cum Uteris dictorum mercatorum 

testimouialibus de solutione eis plenarie perpetrata. In 

A miracle, die sanctarum Reliquiarum ad lionorem nominis Jesu 

Christi et beatpe Virginis et sanctarum Reliquiarum, 

qusedam foemina omnium membrorum per annum et 

dimidium, teste patria, privata, sanitati perfectissima', 

teste populo, restituitur. 

Church of Hugo de Fortliamptone clericus reddidit chartam 

thian. firmse suae de ecclesia de Landble|?ian, firma sua ])er 

July 7. V. annos, die Translationis beati Tiiomne martiris. 

Eodem die misimus literas domini abbatis procuratori,' 

de subditione ordinationi episcopi Cycestriib - de ecclesia 

Lawsuit manerii nostri de Kingestone, ut lis pacificaretur inter 

l>GtW6CIl - 

the convent ii^s et dominum J[oliannem] Maunsel rectorem ecclesifc 
and John ^q Feringes. Flumen quoddam iuxta Neth, ut dicitui-, 

Mansel, as . ° /-w • i V< • • • 

rector of dcsiccabatur. Quidam Francigena non religiosus sed 

Ferring. ineligiosus, procurator domini episcopi Herefordito 

■ "^ '■ totius episcopatus, meritis suis exigentibus, mortc 

miserabili, se in capclla sua missam suam audientc, a 

Dedication nnibusdam perimitur. Ecclesia de Craneburna dcdicata 
ofCnui- __ ^ 

' ilomini abbati procuialorl^ domino ahbati procuratoris, MS. 
• Kichard de la Wyche. 


est in lionorc Sancti Marci et Sancti Bartholoin?ei, xiii, A.D. 1252. 

kal. Octobris, vel vi. Roys filius Ricardi comitis ^oi'"<^ 

Gloucestria3 nascitur, in vigilia Sancti Lucse. ^ t 1 7 

Dominus Ricardus de Clare comes Gloucestiise fecit 

incarcerari Milonem camerarium suum apud Huske, ob 

qiioddam facinus, ut dicitur. Lis inter nos et dominum The suit 

J[oliannem] Maunsel composuit hoc modo, quod tani nos J^j^ll"* ^^^^ 

quam ipse supposuimiis nos ordinationi domini episcopi Kingston 

Cycestrise ; qui Deum prse oculis liabens, confirmavit ^fth"john 

ecclesife Theokesberise decimas tarn minores quam Mansel 

T . .. J. • -I Tr L • J. settled, 

majores dommii nostri de Kyngestone imperpetuum, 

reddendo matrici ecclesise de Feringes c. solidos annuos. 
Confirmavit et sua mera ductus gratia ecclesise nostrse 
decimas tam minores quam majores dominii nostri de 
Wyke imperpetuum, nihil inde reddendo. Accepimus 
literas confirmationis prsedictarum decimarum die sancti Aug. 13. 
Hijjpolyti, tam sigillo domini episcopi Cycestrise quam 
capituli sui munitas, quas sua gratia duplicavit. iii. 
idus Septembris nos commisimus ad feofirmam Adas Manor of 
filio A[d8e] de Pultone et hasredibus suis manerium ^'-^'^o^- 
nostrum de Pultone cum omnibus pertinentiis suis im- 
perpetuum, reddendo ecclesias Theokesberise c. solidos 
annuos imperpetuum, salva nobis rationabili prisa 
in bosco de Pultone, ad manerium nostrum de Werf- 
tone ; salvo etiam abbati cum ibi advenerit, hospitio 
antiquitus debito et aliorum monachorum stramine et 
feoragio ; salvo etiam homagio sup et hseredum suorum, 
et hperedum custodia usque ad jetatem legitimam ; 
salvo etiam maritagio, relevio ; salvo etiam cum obierit 
ipse vel hseredes sui, equo suo cum harnesio. Ipse 
d ictus Adam et haeredes sui defendent, acquietabunt 
omne forinsecum quod dicto manerio de Pultone poterit 
accidere, sicnti de omni regali servitio et rebus aliis, 

Eodem die Rogero de Swynesheved viam universse The church 
carnis ingrediente, vacavit ecclesia de From a, ad quam <^^-'^^""'^'- 

' Ecclesia . . . Lucce] This is at the foot of the page in the MS. 


A.D. 1252. prjBsentavinms magistrum J[oliannem] pliysicum in cras- 

Tourna- tino. Tenia fait rotunda tabula apud Blij'c, ubi occubuit 

BlTthe* quidam miles ^ probse juventutis, a domino Rogero de 

' Leyburne occisus. Dedicata fuit ecclesia Craneburne 

a venerabili episcopo Sarum,^ xiii. kal. Octobris. Die 
Sept. 21. Sancti Matthsei celebratum fuit capitulum generale 
f. 51. monachorum apud Oxoniam ; sed abbatibus quamplu- 

Generai ribus se absentantibus, nihil ibi actum est, sed prote- 
ofmonksat -^^^^^^^ est usque Dominicam qua cantatur L?etare 
Oxford on Jerusalem, in Quadi'agesima, ut ibidem omnibus abba- 
Sunday^* tibus et prioribus proprios abbates non habentibus, sub 

poena suspensionis convenientibus, ordinis honor debitus 

Synod at reformetur. Dominus Walterus de Cantilupo episcopus 
Worcester. ^ , . 

Wigornise celebravit synodum suum apud Wygorniam, 

\dii. kal. Octobris. xvi. kal. Octobris accidit tanta 
aeris obscuritas circa horam tertiam diei, ut spatio 
totius magnse missse sacerdos celebraret divina cum 
QuaiTel Orta et maxima dissentio inter dominum episcopum 

th*Tisho Wigornia3, Walterum scilicet de Cantilupo et mona(;hos 
and monks suos, in tantum ut quosdam monachos ejusdem loci a 
cester^' proprio grege eliminaret, eos ad diversas abbatias 
Anglic mittendo. Confirmatur domino regi per domi- 
num Papam decima pars omnium ecclesiasticorum 
beneficiorum per triennium. Subprior ^ Wigornipe factus 
[est] prior ejusdem loci. Orta est domino Ricardo de 
Clare comiti Gloucestrife filia circa Natale Domini, apud 

Dominus Walterus de Cantilupo episcopus Wigomise, 
Nov. 20. auctoritate apostolica die sancti Eadmundi confessoris, 
throiin-hoiit ^^^^^ maximam inquisitionem per omnem episcopatum 
the country suum, tam de temporalibus quam spiritualibus virorum 

into eccle- i • i- i t • i • 

siastical Gcclesiasticorum tam religiosorum quam regularium, 
property, cujus valoris cxistcrent. Et etiam ita fecerunt c?eteri 

' Arnold de Montigny, v. Matt. | " William of York. 
Par. p. 846. I 3 Thomas. 



episcopi totius Anglise, ad quandam summam pecuniae, A.D. 1252. 
scilicet sex milia librarum, domino Papse pro quodam 
privilegio Anglicis indulto persolvendam. 
V. Matt. Orta fuit dissentio maxima inter archiepiscopum Quarrel 

^^''•P-®''^^" Cantuaripe et electum Wintonise, de incarceratione jj^^][^?g^^ 
ofEcialis ^ arcliiepiscopi per fratrem dicti electi perpe- Boniface 
trata, pro intrusione cujusdam prioris de Lamey,^ contra Aymer "^ 
jui'isdictionem arcliiepiscopi facta per dictum electum. 
Sed pax inter eos per dominum regem cito post 
reformata est. 

Dominus Ricardus de Clare adivit partes transma- Richard de 
rinas pro Willelmo fratre suo in torneamento ibidem I^'^IH^^^^ 
viliter dejecto, omnibus armis et equis suis amissis. 
Qui ibidem adveniens, acquisivit omnia ibidem amissa, 
cum maximo honore repatrians ad propria, omnibus 
adversariis suis in nihilum fere redactis. 

Dominus abbas Theokesberiae una cum abbate de Proposed 
Keynesham, et cum priore de Stokes adivit Londoniam, "f^ojibert 
se subiciendo cum dicto abbate et dicto priore versus de Clare 
dominum regem pro comite de Gloucestria, de quadam ^auo-hter ' 
poena qua se obligavit domino regi de maritagio filii of Guy 
sui G[ileberti] et filice sororis domini regis in partibus j^^e 
transmarinis, si se de maritagio retrahet. Summa poense f. 5i b. 
prsedictse est xi. milia librarum. 

Abbas Glastonise ^ gratis cessit praelatiae suse, cui 
successit celerarius * ejusdem loci, Dominus comes 
Gloucestrise rediit a partibus transmarinis circa mediam 

Capitulum generale monachorum celebratum fuit apud Statutes 
Oxoniam viii. idus Aprilis, in quo statutum est ne ^^"^eneral 
abbates vel priores proprios abbates non habentes, pro chapter of 
aliquo se obligent per chartam, vel parterras vel Oxford^* 
maneria vendant, aut invadient, nisi de consensu sui 

' Eustace of Lynn. I ^ Michael of Amhresbury. 

■^ A hospital in Southwark. | ' Roger Forde. 




of tlie 
abbey by 
tbt' bishop 
of AVor- 

f. 52. 

1252. capituli, et etiam capituli generalis. Item statiitum 
est ae a Septuagesima usque ad Pascha nee in Adventu 
Domini pinguedo comedatur ab aliquo, nisi ex dispen- 
satione abbatis ut supra. Item statutum est ne aliqua 
administratio forinseca juvenibus committatur, quousque 
ad ordinem sacerdotii promo veantur, si ad hoc habiles 
non existant, et si tales inveniantur. Hoc quidem 
facient visitatores in sua visitatione. Item qui con- 
tumaces et incorrigibiles fuerint in capitulo, vel qui 
libellos famosos componunt contra quoscunque fratres, 
a monasterio, sicut I'egula prsecipit. expellantur. Item 
nee obedientiarii alibi vel alicubi aliquid assignare 
prassumant cum hoc in eorum voluntate non consistat ; 
quod si secus egit, tanquam proprietarii pimiantur, et 
si forte aliqua sit pecunia, communitati fratrum con- 
feratur, et de ea nihil sine permissione abbatis ordinetur. 
Qui vero proclamati fuerint in capitulo ex quavis ^ causa 
et proclamationem indignanter tulerunt, eodem die sint 
in pane et aqua sine omni dispensatione. Qui vero 
fuerint in recreatione, cito post primum prandium 
redeant ad claustrum. Hoc idem faciant visitatores in 
sua visitatione. 

MCCLiii. Dominus Walterus de Cantilupo episcopus 
Wigornia3 fecit visitationem suam apud nos ix. kal. 
Mail. In qua visitatione maximum ibidem fecit 
scrutinium, singulos separatim examinando. 

Ricardus de Clare comes Gloucestria3 adivit partes 
transmarinas causa torneandi. Dominus rex celebi'avit 
Pentecosten suum apud Wyntoniam, quo Rogeinim de 
Mortuo-Mari gladio accinxit militari. x. kal. Maii 

audita sunt prima tonitrua. Dominus rex partes trans- 


of the . -. ,, . ., . - 

king. mannas adire disponens, terras suas ibidem amissas 

pro posse cupiens adipisci, a viris religiosis vi valida 
maximam extorsit pecuniae quantitatem ; cui contuli- 
mus circa Purilicationem apud Londoriam xx. marcas. 

quavis] quaravis, MS. 


Dominus Ricardus de Clare remeavit a partibiis trans- A.D. 1253. 
marinis circa Translationem beati Benedicti. Dominus 
abbas in pleno capitulo constituit festivitatem beatte July 11. 
Margaretae in xii. lectionibus celebrari. J"'y 20. 

Dominus Ricardus de Clare discessit a curia regia 
cum maxima regis indignatione, eo quod nollet cum 
eo partes transmarinas a dire. Quo tempore dominus 
rex in propria persona easdem adivit cum maxima 
classium multitudine. Facta est apud Oxoniam die Assembly 
Sancti Matthsei maxima abbatum totius Anglise con- °f ^}^^^^^ 

■ . . 9t Oxford, 

vocatio. Dominus Ricardus de Clare adivit partes Sept. 21. 
Hibernise nee multum post ab eisdem rediit. Cedente Nicholas of 
domino Henrico de Bannebiria a prioratu Theokesberise, made prior 
successit loco suo Nicholaus de Overbiria, scilicet iii. 
nonas Octobris. Dominus Johannes ^ quondam abbas 
de Margan eligitur in episcopum Landavensem ; sus- 
cipitur a rege circa festum beati Johannis BaptistsB 
apud Doferam ; consecratur Dominica sequente Epi- June 24. 
phaniam^ Domini apud Cantuariam, una cum magistro Jan. 11. 
Johanne Biscop electo Cycestrensi ; incathedratur 
apud Landaviam xv. kal. Martii. Dominus Walterus 
de Cantilupo, episcopus Wygorniae, litera fultus Apo- 
stolica, monaclios nigri ordinis totius episcopatus sui 
vivere coegit juxta constitutiones a Gregorio nono pro- 
mulgatas, sub poena excommunicationis. Die Sanctorum Dec. 28. 
Innocentium translata est misericord! a juxta refectorium 
ad cameram Stephani infirmitorii,^ sed paulo post ad 
locum revertitur pristinum. Circa idem tempus impla- 
citavit nos abbas de Notlileya,^ de decimis tam mino- 
ribus quam majoribus domini nostri Ricardi comitis 
Cornubife in manerio suo de Swelle Poinz. Gilebertus tvto,..,-„ 

1»J ell riai^G 

de Clare filius et hseres nobilis viri Ricardi de Clare of Gilbert 
comitis Gloucestrise, voluntate paterna desponsavit ^ ^^^' 

' John de la Ware. , ^ Nutley in Buckinghamshire. 

- Epiphaniani] epiphanie, MS. 
^ infirmitorii] ivifir'mitor^, MS. 

The abbat was John Grcndon. 



A.D, 1253 
f. 52 b. 

The king 
at Bour- 

of the king 
of S[)ain, 
X., upon 

Low- Sun- 

f. 53. 

of I'rinee 

Eleanor of 

filiam comitis Marchiae in partibus transmarinis, sororem 
scilicet electi Wyntonia.^ et neptem ^ domini regis. 
Dominus rex apud Burdelagum existens, mandavit 
parliamento Londonife tento circa festum Epiplianise 
Domini, ut omnes magnates, comites scilicet et barones 
et milites quoad citius valerent, prout eis decentius 
competeret intuitu Dei et amoris regii, sibi subvenirent, 
seientes pro certo regem HispanifB sibi demandasse, 
ut sibi Gasconiam, quam sibi jure hsereditario per- 
hibebat competere, libera et absolute sibi resignaret ; 
alioquin, sciret ipsum se visitatunim cum xv. militibus 
equitum. Mandavit insuper dominus rex, Londonia) 
ut uniuscujusque liberc tenentis redditus sestimaretur 
seu examinaretur ; qui redditus si decern librarum 
constiterit, gladio cingatur militari, et una cum mag- 
natibus Anglife Londoniam citra clausum Pasclia con- 
veniant prompti et parati cum dictis magnatibus 

MCCLiv. Regina Alyenor cum arcliiepiscopo Cantu- 
arise et episcopo Wygornise et Eadwardo filio suo vii, 
kal. Januarii adivit dominum regem in partibus trans- 
marinis. Dominus E-icardus de Clare comes Gloucestrias 
adivit dominum regem apud Burdelagum vii. idus 
Septembris. Dominus Henricus rex adeptus Gasconiam, 
filio suo Eadwardo eandem totaliter contulit, qui 
voluntato patcrna. ^ desponsavit filiam regis Hispania). 

• neptemi nepotem, MS. See the 
next note. 

- A later hand here inserts, mostly 
repeated from above: — " Die Trans- 
" lationis sancti Swithuni, tempore 
" domini Roberti abbatis tertii, 
" concessum est in capitnlo quod 
" festum sancta) INIargaretai in xii. 
" lectionibus fiet. Dominus H. rex 
" Angliaj dedit Eadwardo filio suo 
" primogenito coniitatum Cesti-ia; et 
" villani Bristollariun, et magnam 

" partem Ily hernia). Gilebertus de 

" Clare, filius et hares Ricardi de 

" Clare comitis Gloucesti-isc, volun- 

'• tate paterna desponsavit filiam 

" comitis Marchia) in partibus ti-ans- 

" marinis, neptem scilicet domini 

" regis et electi WintonisD." 

=• patvrna-] The MS. has P"*^™»- 
-* superna. 

The passage is repeated in the next 

page, Avhere propria is read. 



Domimis Henricus rex Anglise tenuit sua Natalia A.D. 1254. 

apud Parisius, tribus regibus ibi existentibus, scilicet Henry in. 

rege Francorum et filio suo rege, et rege Avernise,^ et 

comite Gloucestrise. Dominus rex una cum regina et 

comite Gloucestrice et cseteris magnatibus Angli93 a 

partibus transmarinis remeavit circa Circumcisionem 

Domini. Magnum parliamentum extitit apud Por- Parliament 

tesmwc de transfretatione magnatum Anglise, quod at Ports- 

translatum fuit apud Londoniam, ac postea apud 

Wyntoniam, ubi responsum est per dominum Ricardum Refusal of 

de Clare, omnibus magnatibus assentientibus, se nolle ^'^^ barons 

to cross 
transfretare, donee ei plenarie ea quse sibi jure hsere- unless 

ditario competebant, per dominum regem restituerentur ; ^^^^^" ^'gl'ts 

. , . . were re- 

quia non minimo tempore antea prseterito omnia qu?e stored. 

exigebat, filio suo Eadwardo in partibus transmarinis 

existens imperpetuum contulit, scilicet Bristollas cum 

pertinentiis, et alia quamplurima. 

Decanus Exonise, scilicet magister Willelmus de Resio'na- 
Staneweya, resignavit ecclesiam de Chitelliamptone. t"'^ o/" *^ 

[vii. idus Septembris Picardus de Clare comes Glou- chittie- 

cestrijB adivit dominum regem apud Burdelagum. |iampton 

^ ^ ° by vV . de 

Dominus rex totam adeptus Gasconiam filio suo Stan way. 

Eadwardo eandem totaliter contulit, qui voluntate Gascony 

propria ^ nupsit sorori regis Hispanise. Circa Circum- prince 

cisionem rex a partibus transmarinis remeavit.] Edward. 

Viam universse carnis dominus Robertus bon?e Death of 

memoriae quondam abbas Theokesberiae ingressus est, ^^^^ 

xii. kal. Decembris, die Sancti Eadmundi, pro quo Nov. 20. 

piissimus Jesus multa pandit miracula, cujus loco Election of 

electus est Thomas de Stokes, prior Sancti Jacobi gtokes^** ^ ^ 

BristolKs, in crastino Epiplianiae. Suscipitur a comite 

apud Theokesberiam ii. kal. Martii, benedicitur nonas 

ejusdem apud Ombresleyam ; installatur per archidia- 

conum Gloucestrise ii. idus ejusdem. 

* Theobald II., king of Navarre. | - See note ^ in the previous page. 



vV.D. 1254. 
Heavy tax. 

f. 5."? />. 
Death of 
liicliard de 
la AVyche, 
testc, &c. 
The jus- 
tices at 
and Chi- 

the late 

chapter of 
tines at 

the bishop 
and the 
abhat of 

Dominus rex teniiit paiiiamentiim suum apud 
Londoniam, in quo exegit tallagium grave et mirabile, 
sed ei quoad tunc non concedebatur ; sed tandem 
obtinuit, scilicet decimam omnium bonorum ecclesias- 
ticorum. Obiit Ricardus episcopus Cicestria?, Robertu.s 
Groseteste episcopus Lyncoluiae, Willelmus episcopus 
Landavia3, WilleLnus de Wesci, Robertus de Michegros, 
comes de Ferers/ Willelmus de Cantilupo. 

MCCLV. Justiciarii sederunt apud Gloucestriam in 
crastino Sanctse Trinitatis, et apud Cicestriam post 
festum Sancti Micliaelis. Tertio idus Julii audita 
sunt tonitrua valde terribilia. Abbas- Westmonasterii 
mandati domini Pap?e executor [fuit], quo domino regi 
indulgebatur, ut omnium religiosorum Anglise decimas 
obtineret suorum temporalium. 

Comes coegit nos sequi curiam suam de Feyrford, 
pro quibusdam nos contingentibus in Rindecumbe, et 
Aestuna, et alibi. Ad laudem gratia3 Dei omnipo- 
tentis per venerabilem patrem dominum Robertum 
abbatem Theokesberi?e perspicua infirmitates patientibus 
exhibentur sufFragia. 

Capitulum generale celebratum fuit apud Ewesliam, 
praesidentibus abbate do Glestonia ^ et abbate de 
PersorC* in quo maxirase et notabiles edebantur con- 

Orta est dissentio magna inter dominum Willelmum 
de Burtone, episcopum Bathonire, et dominum Rogerum 
abbatem Glastoni?e, propter quasdam libertates et 
diversas consuetudines, ita quod instinctu episcoju 
omnes fere monachi contra dictum abbatem viriliter 
insurrexerunt et steterunt, et ab abbatia eum dejecerunt, 
et novum abbatem^ constituerunt ac creaverunt, quern 

' William de Ferrers. 
-' Richard dc Crokeslyc. 

' Koger. 

Elerius of Fescanip. 
Kobcrt Pederton. 


dictus episcopiis infra tres dies aut quatuor ad in- A.D. i2r>5. 
stantiam conventus, primo abbate abjecto, benedixit 
et installavit. Tandem dictus primus abbas Kogerus 
vi rcgia abbatiam suam recuperavit et obtinuit, et 
omnes adversaries suos monaclios per di versa Augliaj f. 54. 
loca longe lateque dispersit, et alios loco eorum con- 
festim illico monacliavit. Deinde episcopus una cum 
novo abbate curiam adiit regiam et nihil pro fecit. 
Postea adierunt curiam Romanam, quo diu stetei'unt 
nihil proficientes contra dictum Rogerum. 

Ricardus de Devises celerarius Theokesberiae, factus 
est prior Sancti Jacobi Bristollis, vi. kal. Aprilis. 

MCCLVI. Justiciarii itinerantes sederunt apud Wyltuno 
in crastino octavarum Paschte, et apud Syreburne in April 24. 
crastino Sancta3 Trinitatis, et apud Twiwelcestre ^ in •!""<• 12. 
octavis Sancti Johannis Baptists?, et in crastino '^""^ -^* 
apostolorum Symonis et Judas apud Exoniam. "^' 

Ricardus comes Cornubia? filius regis Johannis, Richard of 
frater regis Henrici, electus est in regem Alemaimia^. elected^ 
Molendinus equorum extra portam abbatitie cedit in king of 
cineres, et stabulum hospitum extra portam prsedictam, ""^"y- 
et medietas pistrini eleemosynarii, ante mediam noctem Yire of 
sequentem Dominicam Sexagesimse, scilicet iii. idus ««me of 
Februarii. Dominica sequente daya nostra de Fidintune jn^s of the 
percussa a quodam ribaldo dicti loci obiit, et dayaria a|ibey, 
circa lioram primam igne accensa, sed tamen ab 1257. ' 
incendio liberata. 

Extitit quajdam collecta, scilicet de qualibet libra 
domino regi concessisse iii. denarios. Circa festum 
beati Jacobi extitit maximus terror tonitruorum et J^ly ^r,. 
coruscationum post mediam noctem. Orta est maxima 
dissentio inter episcopum Wygorniae et abbatem Glou- 
cestrifB^ de obedientiariis suis constituendis, et compo- 
tibus reddendis, et quibusdam aliis personam ipsius 
contingentibus, Nocte sancta? Fidis virginis maxima Oct. 6. 

' Twywell, in Northamptonshire. 1 - John de Fclda. 


A.T). 1250. venti tiimultuositas fere per totam noctem extitit. 

Orta est maxima commiuatio inter dominmn Eadwardum 

et Walenses. 

f. .54 1). MCCLVii. Collatis et datis domino Eadwardo filio 

regis Henrici a patre suo quarto anno prsecedente tota 

terra quam habuit dictus Henricus rex in Hibernia 

[et] Wallia, et villa BristoUarnm, salvo tamen ipsi 

Henrico regi Anglise regali suo in Hibernia, voluit 

The Welsh interim dictus Eadwardus per senescallos suos, scilicet 

taxed by G[alfridum] de Langeleya et Willelmum de Wyttune, 

Edward, imponere Walensibus juga sibi sub honore insueto, de 

quolibet scilicet capite xv. capere denarios. 
Rising of Lewelinus igitur, filius David, tunc temporis princeps 
Llewellyn ^allisB, coUecto sibi auxilio de WaUia et alibi, 

in Wales. ' ... . . ' 

pro posse suo viriliter paternas libertates sustinendo 

Death of restitit. Ad quos debellandum missus erat Stephanus 

Stephen gausan miles et alii de Angiia fortes et nobiles, qui 

in Wales, omnes seducti per quendam fraudulentum Abauhan, 

miserabiliter interfecti occubuerunt, evadentibus solum 

domino Nicholao de Sancto Martino (sed tamen captus 

et imprisonatus) et domino Rogero de Leyburne. Ob 

The kino- quam causam dominus Henricus rex coUecto exercitu 

invades g^o, partes Wallise adiit circa \ 1,^ per Cestriam 

\vales. . . 

usque ad Gannoc, ubi per aliquantulum tempus, scilicet 

mensem vel amplius, moram faciens, tsedio autem affec- 

tus rediit, de negotio suo parum utilitatis assecutus. 

Scutagium tamen statim post per totam Angiiam ad 

maximum pauperum gi'avamen colligi fecit. 

Richard of Ricardus comes Cornubise post Pascha profectus est 

Cormvall Alemanniam, diadema regni illius suscepturus, quod 

many. die Ascensionis Domini sequente in regions ilia 

■f. 55. Justiciarii de foresta, scilicet WiUelmus Bretun, 

Simon de Torp milites, Nicholaus de Romese sede- 
runt apud Wyltune, a die Paschte in unum mensem. 

' A blank space in MS. Matt. Par. has tempore messium imminente, p. 954. 


Esrlentina filia Ricardi de Clare comitis Gloucestiuse A.D. 1257 

nata est, et xv. ebdomada mortua et sepulta apud Birth and 

Theokesberiam. Eglantine 

Obiit Adam de Pultone. Obiit Rogerus de Reygni daughter 

° *' ° of R. de 

miles. Obiit Symon Tracy de Estona. Clare. 

Fulco Basset vel de Samford eligitur in archiepi- 
scopum Dublinii, consecratur, installatur. 

Dominus Robertus Groseteste episcopus quondam. Canoniza- 
Lyncolnise ob manifesta miraculorum prodigia, Romse Grosse- 
canonizatur.^ teste.» 

Episcopo Elyensi - viam universse carnis ingresso, 
loco ipsius eligitur subprior ^ loci ejusdem. 

Domino Ricardo* episcopo Exonise de medio sub- 
lato, loco ipsius substituitur dominus W[alterus] ^ archi- 
diaconus de Sureya. Per totam Angliam exactum 
fuerat soccagium. 

Obiit Walterus'' Norjjwycensis episcopus, Willelmus 
Lungespey junior, Robertus "^ decanus Sarum. 

Memorandum, quod anno gratise MCCLVii. prsela- Gift to the 
tionis domini Tliomse abbatis tertio, idem Thomas i,y ^bbat 
abbas assignavit et dedit conventui sue de suo Thomas, 
perquisito, excepta omni domus substantia, xxiii. 
solidos vi. denarios annul redditus, quos percipient 
et colligent duo fratres monachi, scilicet quos conven- 
tus ad hoc voluerit assignare, et expenderetur dictus 
redditus in hunc modum, videlicet, die anniversario quo 
dictus abbas fuit susceptus a conventu dum idem 
abbas vixerit, in pane dimidia marca, in vino dimidia 
marca, et in coquina, secundum quod dicti duo 
monachi viderint expedire, dimidia marca ; salva 
tamen portione conventus.^ Dictos vero denarios 

' This is an error. There was | ° Walter de Suthfeld. 

an attempt to have Grosseteste canon- 
ized in 1307, but it was unsuccessful. 

"^ William de Kilkenny. 

' Hugh Balsham. 

* Richard le Blund. 

* Walter Bronescomb. 



Robert de Hertford. 

At the foot of the page is in- 
serted : — "De tribus solidis et vi. 
" den. ematur panis eodem die, et 
" distribuetm-pauperibu.s,permanus 
" dictorum monachorum," 


A.D. 1257. percipient locis et temporibus subscriptis, scilicet 
de Johanne aurifabro ct lueredibus suis decern 
solidos ad quatuor anni terminos, scilicet in festo 
Sancti Micliaelis ii. sol. vi. den., in Natali Domini ii. 

(. 5;-> h. sol. vi. den., in Annunciatione beatse Marine ii. sol. vi. 
den., et in Natali beati Joliannis Baptists ii. sol. et 
vi. den., de quadam domo ex opposito cimiterii, quam 
emit dictus abbas de Nicliolao aurifabro et tradidit 
dicto Johanni ad feodam primam per chartam. 

Item collectores dicti redditus percipient de Thoma 
Ii Mortimer vi. sol. ad quatuor terminos anni, videlicet 
ad festum Sancti Micliaelis xviii. den., in Natali Do- 
mini xviii. den., ad Pascha xviii. den., et in Nativitate 
Sancti Jobannis Baptistse xviii. den,, de quadam domo 
ex opposito cimiterii quam emit dictus abbas de Hu- 
gone Spone, et tradidit dicto Thomse ad feodam firmam 
per chartam suam et conventus. 

Item percipient de dicto Thoma Mortimer annuatim 
iii. sol. ad quatuor anni terminos ^ proximo subscriptos, 
videlicet in quolibet termino ix. den., de quadam domo 
in vico Fullonum, quam emit dictus abbas de Nicholao 
aurifabro, et tradidit dicto Thomaj ad iirmam feudam 
per chartam suam et conventus. 

Item percipient de Willelmo fabro de quadam domo 
in Bertonestrete iv. sol. et vi. den. ad duos terminos 
anni, scilicet in festo Sancti Micliaelis xxvii. den., et 
ad Pascha xxvii. den. ; quain domum emit dictus abbas 
de Ricardo Dobet, et tradidit dicto Willelmo et liJS'rc- 
dibus suis ad feodam firmam per chartam suam et 

The whole Suiiinia totius redditus xxiii. sol. et vi. den., quos 

the ffift. expcudent dicti duo monachi dum vixerit dictus abbas, 
die et modo supradictis. Post mortem vero dicti ab- 
batis eodem modo expendent dictum redditum, die 
scilicet anniversario obitus ipsius abbatis imperpetiium. 

' MS. inserts annos. 


Qui Imic collationi, donationi, et ordinationi contra- A.D. 1257. 
venerit, maledicatur a Deo et Sanctis ejus. Amen. 

Memorandum, quod celerarius Theokesberise solebat 
percipere annuatim de redditibus quos emit dictus abbas 
Thomas et convertit in usus conventus, v. sol. et vi. 
den. Quos restituit dictus Thomas abbas eisdem de 
redditibus quos ipse emit, et assignavit percipiendos 
locis subscriptis in hunc modum : de domo qu?e fuit 
N[icholai] aurifabri ex opposite cimiterii xxvi. den. 
Item de domo quee fuit Hugonis Spone ex opposite 
cimiterii ii. sol. Item de domo quje fuit Dobet in 
Bertonestrete xvi. den. Summa ut supra v. sol. et vi. 

Et quia isti redditus jam convertuntur, ut dictum 
est, de dono dicti abbatis ad usus conventus, idem 
Thomas abbas assignavit tantundem celerario, perci- 
piendum de redditibus quos ipse emerit, scilicet de 
cjuadam terra in Oldeburestrete, quam tenet Robertus 
Prouz iii. sol. et i. den. ad quatuor terminos anni. 
Pra3terea de eadem terra percijDiet infirmarius v, den. 
per annum. 

Item percipiet celerarius de Ricardo, filio Ricardi 
de Tredyntuna, pro quadam terra ii. sol. ad duos ter- 
minos, scilicet quos emit dictus abbas. Item de Thoma 
Mortimer, de quadam domo quam emit dictus abbas 
de Hugone Spone, ex opposite cimiterii viii. den. ad 
quatuor terminos. Summa v. sol. et ix. den. 

Et quia celerarius nunc percipit plusquam solebat 
de tribus denariis, ipse reddet annuatim Johanni de 
Clyve pro medietate terras de Tredintune i. den. Item 
Cecili?e de Daneis pro alia medietate i. den. ; et re- 
manet celerario pro labore et escambio excrescens i. 

Chartas vero de emptione dicti abbatis, tam de red- 
ditibus quos dedit conventui quam de illis quos cele- 
rario assignavit, toti conventui idem abbas in capitulo 




A.D. 1257. 
March 31. 

f. .57, 

Great tem- 
pests and 

June 20. 

Great loss 
of property 
and life. 

of Isabella 
de Clare. 

liberavit, sabbato ante Passionem Domini, anno gratia; 
millesimo ducentesimo quinquagesimo septiino.' 

MCCLVIII. A Passione Domini mccxxv. anni, cicli So- 
laris vii., cicli lunaris xix., v. indictionis Ixxxv., annus 
ejusdem i., concurr. i., epactae xiv., terminus Pascalis xi. 
kal. Aprilis, dies Paschse ix. kal. ejusdem, luna ipsius 
diei xvi., litera Dominicalis F. 

Obiit Sewalus archiepiscopus Eboracensis, cui suc- 
cessit [Godefridus].'^ Tempestas valida pluviarum in- Matt. Par. 
undantium, ni-vium, glaciei, tonitrui magni, fulguris 1^- '•*'''^- 
horribilis, talis subito emersit ante festum Sancti Jo- 
hannis Baptistse, scilicet xii. kal. Julii, qualis, ex quo 
gentes esse coeperunt, non fuit, videlicet supra rivos 
aquarum Sabrinse a Salopesburia usque ad BristoUas. 
Ex cujus inundatione omnia prata juxta Sabrinam simul 
et sata perdita sunt et violata, nee liominibus nee 
animalibus sunt grata. Demersi sunt etiam in illis 
aquis vehementibus infiniti homines et pueri utriusque 

Isabel filia Ricardi de Clare primogenita nupsit 
domino Marchio de Ponte Ferato, mense Junii, apud 
Leouns, cum qua transfretavit Willelmus de Bekeford 
monachus Theokesberiee. iii.^ non Mali obiit frater Wil- 
lelmus de Stanewey conversus, 

Obiit Eadmundus de Lacy frater Matildis comitissa? 
Gloucestrise, et sepultus est apud [Stanlaw].'* 

Quidam ^ Romanus, magister Haroldus nomine, a 

' This is repeated again imme- 
diately above, in rubrick, with xvii. 
kal. Aprilis (/.e., March 16) for sah- 
hato ante Passionem Domini. 

2 Blank in MS. This is God- 
frey de Ludham. 

^ This is inserted at the foot of 
the page. 

' Blank in MS. 

* The whole of this passage, from 

" quidam Romanus " to " ad propria 
" forte irredituri,"p. 165, is repeated 
on fl'. 61, 62 in another hand. The 
variations are given between the 
two, the first being denoted by A., 
the second by B. 

In B. it is preceded by the rubrick 
title : — " Anno 1 258, Parliamentum 
" regis et magnatum Angliae apud 
" Londonias, et adventus magistri 




domino Papa missus, circa fcstum Sancti Georgii An- A.D. i258. 
gliam arripuit, ex parte domini PapsB bullas et literas llerlot, a 
diversimode minatorias ad interdicendum capellam sent by' 
domini resis una cum tota ecclesia Anglicana secum !^*^ -??P*^ 

o .'^ into Eng- 

deferens, nisi domino Papas pecuniam mitteret, et con- land, 
cito persolveret quam pro honore regio terrse PuUias ^ ^"^ ^^- 
filio suo Eadmundo a dicto Papa concesso promiserat. 
Convenientibus igitur in unum apud Oxoniam ^ cunctis Parliament 
Anglise magnatibus, absentibus tamen archiepiscopis, ^* 
episcopis, et clero, forte aliqua ^ cautela mediante, quia {. 57 b. 
parum ante archiepiscopi, episcopi, et clerus * de statu 
ecclesiae Angli?e et reconciliatione apud Mertune tracta- 
verunt, et de oppressione, sed nihil profecti sunt. 

Circa festum Sancti Yitalis martyris ad parliamen- April 28. 
tum domini regis,^ pro domini Papse demanda grave Demands 
exiit edictum et jugum oneris inauditum, dirissimumque pope^ 
a " liberis ac servis totius Anglise attemptarat exigere and conse- 
tallagium, scilicet omnium mobilium et immobilium tL^pteV 
totius Angliie tertium denarium. Sed nondum statim exactions 
erat finis. Magnatibus igitur inducias super liis ad king, 
interrogata respondendum petentibus, dies tertia futura '' 
eis est prsefixa a domino rege et obtenta. Episcopi The 
tamen, ut supradictum est, inito inter eos consilio, ^!!^^^?^ 
diversimode seipsos excusantes,^ ne iram regis et indig- themselves. 
nationem incurrerent, licenciati reversi sunt ad pro- 

Die vero tertia illucescente, horaque diei tertia 
appropinquante, accesserunt ad curiam, scilicet apud 
Westmonasterium, viri nobiles ac strenui, comites, 
barones, et milites, armis peroptime muniti et gladiis 

" Haroldi civis Romani in Anglia, 
" ad interdicendum capellam domini 
" regis una cum universali ecclesia 
" Anglicana pro compromisso, quod 
" compromisit dominus rex domino 
" Papae pro terra PuUia;." 
' i.e., Apulia. 

'^ Oxoniam'] Londoniam, B. 
' aliqua'] om. A. 
■• clerus] cleri, A. 
^ A. inserts a quo. 
" a] om. A. 
' Jutura] om. A. 
" exciisantes] accusantes, MS. 
L 2 



A.P. 1258. prrocincti/ ad introitum tamen aulfe regifc gladios 
Demand deponentes, et coram domino rege apparentes, ipsum 
barons that ut dominum regenjque lionore debito devote salutantes. 
the king Domino itaque rese protinus animo commoto et h?esi- 

dismiss the t . . • /~v • i 

Poitevins. taiite, qua de causa armati sic accesseruut, ait : " Quid 



' est, domini mei ? Captivus ego a vobis nc captus 
' sum ? " Cui comes dominus Rogerus Bigod : " Non 
' domine mi rex, non. Sed fugiant captivi et intolera- 
' biles Pictavenses, et omnes alienigente a facie vestra 
' et nostra tanquam a facie leonis, et erit gloria in 
' excelsis Deo et in terra vestra jtax liominihus honcc 
• voluntatis. Est istud vero secretum nostrum, quod 
' ob dignitatem, honorem, et profectum vestr?e domina- 
' tionis totiusque regni vestri, vobis coniiteinur nos 
' omnes. Si vero modo vos juretis et asseratia consiliis 
' nostris tota observantia adhserere, optimum vobis 
' remedium eveniet et solamen." Quibus rex ait : " Et 
' quid est quod cernitis, quod consiliis vestris obe- 
•' diam ? " Cui Barnagium : " Tactis sacrosanctis evan- 
" geliis ac prfustitis, una cum filio vestro et hferede* 
•• Eadwardo juramentum prtBstabitis, quod absque con- 
" silio xxiv, virorum ^ prudentum Anglia^, videlicet 
" episcoporum, comitum, baronum, electorum, damnum, 
" [aut] jugum insuetum ante * contra regni vestri et 
" antecessorum vestrorum jura, nullatenus imponere prro- 
" sumatis, et sigillum vestrum regiuin jjer prnedictorum 
" consilium, viro discreto cui providerint, tradere non 
" differatis." Vidcns igitur dominus rex, quod ulterius 
non })oterit differre, tactis sacrosanctis ^ evangeliis jura- 
mentum una cum Eadwardo lilio suo et Lreredo," 
tamen invito, pra;\stitit, ii. kal. Mali, anno mcclviii., 
the barons, g^ scipsum consilio eorum totum commendavit, et 
omnia qua.^ fieri vellent concessit et approbavit. 

f. 58. 

The king 
and prince 
agree to 
the de- 
mands of 

' pracivcli] succincti, A. 
- et /KPrcdel {jrimogcnito, B. 
' n'ronan'} cm. B. 

' (lute'] aut, B. 

^ .idcnmtnctis'] sacris, A. 

'' (t ha rede'] primogenito, R. 



His igitur pcractis, fidelitatem regi et regno, et ad A.D. 1258. 
awardara parium suorum stare, omnes quotquot in -^" «^ear 
regno vcllcnt commorari, lecerunt jurare. r uerunt the king, 
iiritur nonnulli indio-nanti stomacho repleti, qui^''*"^^o 
erant ex PliariScieis, bona regni et regis devorantes et this award, 
devastantes, videlicet dominus Eraerinus electus Wyn- except the 
tonise, Willelnius de Walencia,- et alii duo, quorum no'bics'" 
nomina penitus ignoro,^ fratres domini regis, cismaiinis 
partibus oriundi, una cum Fulcone Basset episcopo 
Londonise, qui noluerunt stare ad awardum, nee jurare, 
sed indignantes ab Oxonia discesserunt * apud Wynto- who with- 
niam. Barones vero indignati talibus de advenis et winches- 
alienigenis persecuti ^ sunt eos, venientes omnes unani- ter, but are 
miter una cum domino rege apud Wintoniam, ibique f^e ^arons^ 
secundum parliamentum celebraverunt. Convicti igitur "«''^o liold a 
pra^dicti quatuor fratres domini regis, Anglise traditores, at Win- 
exules confestim sine mora aliqua " a regno Anglia3 Chester. 
expulsi et ejecti, cum dolore, lamento, et confusione ^ p |: ,. 
repatriavcrunt ad propria, forte irredituri. expelled. 

Obiit Rogerus monachus, scilicet Markant apud 

x. kal. Augusti, appoisonatus apud Wyntoniam ad ^^eath of 
jentaculum Eadwardi filii regis Henrici, obiit Willelmus ciare by 
de Clare, frater Ricardi de Clare comitis Gloucestriie PO'son. 
et Herteford, apud ReJ^eresford, et sepultus est apud 
Dureforde abbatiam, qui legavit corpus suum sepelien- 
dura apud Tlieokesberiam juxta patrem suum. Occulte 
vero apud Dureford ad tempus sepeliebatur, ne rumo- 
ribus auditis cor comitis, qui eodem modo erat appoi- 
sonatus, impleretur dolore et tristitia. 

' qui] ct lii, B. I ^ persecuti] consccuti, B. 

- Walencia} Walens', B. j '' uI'kjuo] cm. A. 

•' These Avurc Guy and Gucffrey \ • cl confusione'] oui. A. 

do Lusignan. j ^ This is at the foot off. 57 b. 

' discesserunt] recedcrunt, B. | 



A.D. 1258. 

f. 58 b. 

Famine in 

of the 
cliurch of 

of nobles 
at Cacr- 
Sept. 7. 

ment re- 

V. idus Aiigiisti obiit Isabel de Gloucestria uxor 
Koberti de Gloucestria, burgensis BristoUife, et Lsetitia 

Obiit magister Johannes electus Eboracensis. 

Obierunt viginti milia hominum apud Londoniam 
supradicto anno, in sestate, attenuati fame. 

Dedicata fuit ecclesia Sarum in festo Sancti Micliaelis. 
Ubi praesentes fuerunt dominus Henrieus rex Anglise 
filius Johannis regis, et regina [Alienora] et duo filii 
regis, scilicet Eadwardus et Eadmundus, et uxor Ead- 
wardi nomine [Alienora], et comitissa de Lincolnia et 
comitissa de Insula, et barones et milites nonnulli. 
Fuerunt etiam ibidem eandem ecclesiam dedicantes, 
videlicet dominus Bonefacius arcliiepiscopus Cantuarise, 
Fulco Basseth episcopus Londoniensis, Egidius episcopus 
Sarum, Walterus Wygornipe, [Gualterus] ^ Exonise, 
Symon Nor]?wycensis, Willelmus Bathonife, [Johannes] ' 
Cycestrensis, [Robertus] ^ Kardoliensis, Willelmus Lan- 
davensis, [Ri card us] ^ de Sancto David. 

Interfecti sunt et seducti apud Keyrmerdin in 
Wallia dominus Patricius de Chawrd, dominus Hugo 
de Wymme, et [ ],^ milites, in vigilia Nativi- 

tatis beatcB Marise, et quidam alii, tam equites quam 

Pacavimus magistro Henrico dc Strctford x. marcas 
et umim dolium vini ad opus conventus, circa festum 
Sancti Michaelis, pro quodam conflicto inter ipsum ct 
Rogerum de Boyfeld monachum nostrum moto, super 
quadam conventioiie bladi apud Kardf inter eos con- 
fecta, quando idem Rogerus ibi fuerat prior. 

Convenit inter dominum Thomam abbatem et con- 
ventum Theokesberite ex una parte, et Gregorium de 

' Blank in MS. 

- This blank may probably be 
filled up with the name of Walter 

Malefaunt. v. Annales Cambriae, 
p. 97. 


Anania nepotem Stephani de Anania ex altera, super A.D. 1 258. 

pensione x. marcarum de camera, pro ecclesia de Sene- ^^^ church 
, 111 1 , • • , . ofSandon. 

dune, quod abbas solvet omnia arreragia post mortem 

dicti Stephani dicto Gregorio apud Londoniam, et per- 

solvet eidem x. marcas annuas dum diu vixerit. Idem 

vero Gregorius reddidit abbati et conventui omnia 

munimenta sua et etiam dicti Stephani. 

Ricardus rex Alemannia3, filius regis Johannis Anglise, Kichard 
frater Henrici regis Angli?e, Angliam arripuit, circa ^^^^^ j^ ' 
festum Purificationis beatas Marise. England. 

Obiit Johannes filius Gaufridi, circa festum Sancti 

MCCLix. Magnates Anglise magnum tenuerunt parlia- f. 59 6. 
mentum apud Londoniam, a quindena Paschse. 

Circa festum Sancti Johannis ante Portam Latinam May 6. 
recepimus literas aquietationis de x. marcis pacatis 
apud Londoniam procuratori Stephani de Anania. 

Uuaterus de Scoteny miles interfectus et equis tractus Execution 
est apud Wyntoniam, et postea patibulo suspensus, vii. ^^ Scotenv 
kal. Junii, die Sancti Augustini, ob causam mortis May 26. 
domini Willelmi de Clare fratris domini Eicardi comitis 
Gloucestrige, quem dictus Walterus appoisionavit, ut 
dicebatur, apud Wyntoniam, 

Tertio decimo kal. Septembris accessit dominus Ri- Richard de 
cardus de Clare comes Gloucestrise et Hertfordise apud Tewkes- 
Theokesberiam, petens a conventu processionem ; qua bury. 
habita et suscepta, a majori usque ad minorem omnibus 
devote dedit osculum pacis. Pro quo signo omnes 
ffavisi sunt. 

viii, idus Septembris venerunt octoginta Walenses Attack of 
bene ferro cooperti, una cum equitibus et septem milia Q^'^jJ^'fv^ 
peditum ad prosternendum castrum de NeJ?. Qui conati castle, 
sunt dictum castrum prosternere, sed non valentes, in- 
fectoque negotio et illorum proposito, villam totam ad 
valvas castri combusserunt, et sic ad dsemones redierunt. 
Parum vero ante, scilicet circa Assumptionem beatse 



A.D. 1259, 
Aug. 15. 

Henry III. 
fros>st'S to 

f. 60. 

bought for 
the con- 
vent by 
Thomas of 
Dec. 13. 

Death of 
Loui.s of 

Civil dis- 

Mariio, interfecti sunt do illis Walensibus apud [ ] ' 

V. viginti numero annotati. 

MCCLX. Dominus Henricus filius regis Joliannis rex 
Angliie, et regina, et comes Gloucestria?, transfretavifc, 
et iter arripuit versus Franciam ad vendcudum vel 
escambium faciendum de terra et redditu Gasconia?. 
Pavimentum appositum est in capitulo Tlieokesberiie de 
perquisitis conventus. 

Obiit Ranulfus de Novo Castro. 

Obiit Jacobus de Clare, viii. kal. Junii. 

Obiit Egidius Scissor, qui tenuit Parvain Campo- 
denam et multa mala machinavit cameraiio Tlieokes- 

Obiit Isolda de Reyseld de Bristollis, viii. kal. . . ." 

Frater Thomas Kydermunstre, tunc temporis cleemo- 
synarius Theokesberiae, emit duos solidatos annui red- 
ditus de Symone le Betere, in villa Theokesberite, i)ro 
xxi. sol. et iv. den., circa festum Sanctis Lucia), C|Uos 
scilicet emit dictus Symon de Henrico Bissop. Nos 
cepinuts ad llrinam quoddam manerium quod Hanima 
vocatur, in Dorseta, versus Wynbournemiustre, de 
Alexandre de Angnon, ad terminum xxv. annorum, pro 
sexaginta marcis, de quo cyrografum inter nos et 
ipsum confectum est. 

MCCLXi. Filius et hasres Leuwisi regis Franciam mor- 
tuus est et sepultus apud [ ]' ad cujus sepulturam 
interfueruut dominus Henricus filius re^is Joliannis, 
Angliai rex, comes Gloucestriic, et alii nonnulli mag- 
nates Anglicie, et a multis putabatur et dicebatur euiu 
ab Anglicis esse appoisionatum. 

Maxima orta est dissentio inter Edwardum lilium 
regis Henrici et Ricardum comitem de Clare pro})ter 
novas consuetudines et leges Angiicanas in Angiia con- 

' Blank in MS. 

I -' The MS. is cut here. 


stitutas, ct propter «alias causas inter cos inotas ; ita A.D. 126I. 
quod omne regnum fere in se divisum desolabatur. 
Enierinus frater Henrici regis Anglia3 ex parte matris, Expulsion 
electus WyntonicB, ab Anglia expulsus et apud curiam j^f^j,'^^^^"*^*' 
llomanam in episcopum consecratus, et transmeando elect of 
versus Angliam, apud Parisius mortuus et sepultus. ^^^'^^ ^^' 

Obiit Philippus de Lecche, xviii. kal. Januarii. 

MCCLXii. Obiit vir nobilis et omni laude dignus, f- go 0. 
Eicardus de Clara comes Gloverni?e et Hertfordife, V,^'^}^^ *^^ 

' Itichard 

idus Julii. Et sepultus est apud Theokesberiam quinto of Clare : 
kal. Augusti, ad cujus sepulturam interfuerunt epi- ||['*rj^"^'^' 
Scopus Wygornije Walterus de Cantilupo, et Willelmus bury, 
episcopus Landavensis, et viii. abbates. Omnibus igitur 
pro anima dicti Ricardi comitis Deum liumiliter depre- 
cantibus talis late effusa datur indulgentia, videlicet a 
Bonefacio Cantuarise archiepiscopo xl. dies, ab episcopo 
Kogero ^ Cestrise xx. dies, ab episcopo Wygornia^ xx. 
dies, ab episcopo Landavensi xx. dies. Item prredicti 
episcopi Wygorniai et Landavensis concesserunt eodem 
die omnibus iii. Pater Noster, et iii. Ave Maria dicen- 
tibus cotidie pro anima dicti comitis per annum inte- 
grum, decem dies relaxationis. 

XV. kal. Novembris obiit Adam de Prestune prior 
de Crane burna. 

viii. kal. Decembris obiit Henricus de Banneburia. 

Gileberto de Clare filio Ricardi comitis Glouccstriie, 
nondum cincto"'' gladio militari, nascitur filia nomine 
Isabella, vi. idus Martii, de uxore sua Alicia filia co- 
mitis Marcliiae. 

Anno MCC. sexagesimo secundo, x. kal. Julii, die June 22. 
Sancti Albani, fectus est Willelmus Isaac prior Sancti 
Jacobi Bristollis. 

' Blank in MS. ] ' ciiicto'] cinctus, MS. 

- Ivoger de Luugespce. 



A.D. 1262. Eodem anno, v. kal. Julii, Willelmus do Derlierst 
factus est prior de Kardif.^ 

f. 63. 

A.D. 1258. 

from the 
barons to 

IV. against 
the king's 

f. 63 b. 

Et talis erat litera domino Papae directa et causa manifesta Matt. Par., 
eidem indicata ad illos rcmovendos. Addita- 

" Sanctissimo patri ac domino [Alexandro] ,"^ divina provi- °'^"*- P- 
dentia ^ universalis ecclesia) summo pontifici, commuuitas \q^ Annal. 
communitatum/ procerum et magnatum, aliorumque regui a. 1258. 
Anglian, cum subjectione debita, pedum oscula beatorum. 
Nupcr vestra sanctitas, tarn per literas quam per venera- 
l>ilem virum magistrum Herlotum ^ subdiacouum et notarium 
vestrum, nos simpliciter monuit et induxit, ut et dominum 
nostrum illustrem regem Auglia3 in prosecutionc regui 
Secilia3 juvaremus, sibi commune subsidium super hoc 
faciendo. Licet autem •* idem domiuus rex absque nostro 
consilio ct consensu, quinimmo nobis reclamantibus [et] 
invitis, hujusmodi negotium assumpsissct, quod sibi impos- 
sibile propter difBcultatem conditionum et alia quajquc 
statum nostrum respiciebant, penitus credebamus ; ob reve- 
rentiam tamen Apostolic^ sedis et vestram, eidem domino 
regi duximus respondendum, quod si de procerum et 
magnatum suorum consilio regnum suum multipliciter 
deformatum vellet in melius reformare, et vos "^ conditiones 
vestras in privilegio vestro contentas, vires ipsius regis 
excedentes omniuo, ad lioc^ mitigare velitis, quod juxta 
mitigationem et reformatiouem hujusmodi, optatus ' eventus 
negotii spera[re]tur, opem prEeberemus et operam efficacem,'" 
ut rex negotium, quod sine nobis assumpserat, per vestrum 
auxilium possit producere ad effectum. Cajtcrum dominus 
rex prajfatus attendens importabilc pondus negotii memorati, 
et statum regni sui imbecillem, voluit et expresse concessit, 
ut de procerum et magnatum suorum consilio, sine quibus 

' Here follows the repetition of 
pp. 162-165, as mentioned above, 
p. 162, note '\ 

What follows is in a different 
hand, and another and entirely 
different chronicle of the same 
years, 1258-1263. 

- Blank in MS. 

^ Matt. Par. inserts sancta. 

' comnuinitatiim'] comitum, M.P. 

'" Herlotiini] Arlotum, M.P. 

" autem'] ante, M.P. 

' MS. inserts et. 

■^ ad hoc] quodajnmodo, M.P. 

" optatus] oj)tatatus, MS. 

'° For this M.P. has speratus, 
ipsi prcchei'emus et operam et effec- 



" smim gubernare non poterit nee ^ negotium prosequi memo- A. D. 1258. 

" ratum, dicta reformatio proveniret; yidelicet hoc modo, ut 

" duodecim ex parte sua electi, et alii totidem ex parte 

" commuuitatis nominatim dispone rent, statuerent, ac etiam 

" ordinarent super melioratione et reformatione regni Aiiglia3, 

" et ipsum regnum contingentibus, prout eis melius expedire" 

" videretur ; promittens ^ tarn ipse, quam dominus Eadwardus 

" primogenitus suus, ao firmantes ■* propriis juramentis, quod 

" per prsedictos viginti et quatuor vel majorem partem eorum 

" ordinatum existeret, inviolabiliter observare ; facturi et 

" procuraturi securitatem omnino^ quam ipsi viginti et 

" quatuor vel major pars eorum super boc providebunt fieri. 

" Verumtamen cum inter du.odecim electos ex rege,'' electus 

" Wyntoniae'' et fratres sui nominati fuissent, idem electus, 

" quasi salutis su^ immemor, et invigilans turbationi regni et 

" dispendiis potius quam reform ationi, regem ipsum sollici- 

" tavit, et toto posse induxit, eidem immensam promittens 

" pecuniam, etiam usque ad exinanitionem proprias^ sub- 

" stantise et facultatis ecclesise Wyntoniae, ut, spreto juramento 

" proprio, a provisionibus ^ hujusmodi resiliret, in'° regni sui 

" grave dispendium et irreparabile detrimentum. Cumque 

" per banc viam intentionis suse desiderium explere non 

" poterit, ad alios" se convertens, dominum Eadwardum et 

" quosdam alios de nobilioribus totius regni animavifc, et 

" quantum in se fuit stimulavit ad subversion em totiixs 

" negotii,^^ quasi in necem totius regni et lapsum irrepara- 

" bilem coujurasset ; ut de illo vere potest dici: Iste est vir 

" qui tiirbavit terram, et coucussit regmini. Nam cum 

" reformationi qui ad hoc^^ nominati fuerant, studio vigilanti 

" intenderant, praedicti electus et fratres sui, nunc per subter- 

" fugia, nunc per alias cavillationes varias, eventum reforma- 

" tionis hujusmodi retardabant; sed mentita est sihi iniquitas, f. c,4, 

" quia quanto " plus tenebantur negotium impedire, tanto 

" freqvientius ^^ et constantius [alii] zelo reipublica3 inflammati, 

" instanti vigilatione et propensiori cautela [illud] promovere 

' 7iec] in, MS. 
- expedire] expediens, M.P.. 
^ promittens] promittentes, M.P. 
' ac firmantes'] affirmantes, M.P. 
^ omnino'] omnimodam, M.P. 
" rege'] parte domini regis, M P. 
' i.e., Aymer de Lusignan. 
^ propricEJ om. M.P. 

" provisionibus] promissionibus, 

'» m] et, MS. 

" anas'] alia, M.P. 

'- negotii] regni, M.P. 

'^ ad hoc] nunc, M.P. 

'■' quanta] quando, MS. 

'^ frequentius] ferventius, M.P. 



A.D. 1258. " studebaut, attciideutes quod iirma cohajrcntia lidelis esse 
" nou potest, ubi uon est tenax iinio voluntatum, ct ipsorum 
" conglutinatio animorum. Sed quid ultra? Pra3dictorum. 
" electi et fratrum suorum tain graves eraut excessus et 
" grandes, quod jam dumor ixiuperum ad cwlum ascoulerat 
" contra ipsos. Ipsorum enim ministri et officiales, qui 
" potius satellites et prajdones,^ depra^dabautur paupcrcs, 
" insidiabantur simplicibus, fovebaut - impios, opprimebant 
" imioccntes, exultabaut in rebus pessimis, Ijutabautur cum 
" niale fecissent, peccata populi comedcntes, luxuriabantur in 
" lacrymis viduarum ; in nuditatem piapillorum gaudentes, in 
" oppressionibus subditoruin; et in tantum ipsorum effrajnata 
" cupido invaserat,^ qnod nee sub ipsis minores vivcrc 
" poterant, nee cum ipsis conversari pares, ncc super ipsos 
" imparcs majorcs. Nos igitnr attendentcs, cjuod rcspublica 
" corpus quoddam [est] quod divini muneris beneficio vcge- 
" tatur, et summa3 jequitatis nutu agitur, et regitur quodam 
" moderamine rationis ; nee cxpedit, quod in nno corporc 
" dissonantia sit membrorum ; dictos electnm et fratres tan- 
" quam turbatores quietis et tranqxiillitatis regni totius, post 
" multas instantias ct frequentes monitiones vocavimus, et 
" vocari per regem fecimus, ut in judicio sisterent suis 
" (|uerentibus responsm'i, juxta consuetudines et regni leges. 
" Ita quod duo ex ipsis, quos mallet, regnum^ cxirent, 
" reliquis duobus remancntibus, qui pro se et aliis respondc- 

f. G-1 b. " rent; aut si sibi magis expediens videretur,'' omncs regnum 
" exircnt. Qui suis culpis exigentibus subire judicium formi- 
" dantes, malucrunt exirc, quam rigorcm judicii expectarc. 
" Sed ha3C adhuc ;" nobis et regno super hoc contrarium' 
" cxisteret, si electus, cui totius tnrbationis materiam merito 
" imputamus, rediret in Angliam, subito cujus praisentia 
" posset interdicerc ® quicquid nostra sollicitudo multis vigiliis 
" ct infinitis laboribus studnit ordinare. Unde fixum est pro- 
" i)0situm omnium, et acccnsum dcsidcriura singulorum, quod 
" ille actor schismatis, homo dissensionis et scandali, inter nos 
" deinccp.s nullatcinis convorsctur. Quia igitur jinvfatus 

' JI.P. inserts dicchaniur, undi- 


- /ovebant'] niovebant, M.P. 
■' cupido iitvascrat] rabies in- 
valuerat, IM.l'. 

' r<'(j7iuin^ om. M.P. 

* i!i(li;niiir'] credcrent, M.l'. 

'' MS. repeats sed lure adltiic ; 
M.V. has 7iec for Ikpc. 

' amfrariiim] plenc non tantum, 
]\I.l'. The Burton Annals have 

" interdicerc'} cvertere, M.l'. 


elcctuR et fratres ejus rcgem ct dominum Eadwardnm A.D. 12r.J 
infatuavcrant, adeo quod non solum insolcntia3 rcmanebant 
penitus impunitaj, sed, quod pejus est, et verecundius dicerc 
terribileque audirc, si quis contra ipsos vol eorum alterum 
differret in judicium quajstionem, rex, qui delinquentem 
punire et delictum corrigero tenebatur, ipsos in suis facino- 
ribus nutricns, contra conquercntem mirabiliter turbatur ; et 
cui debebant [judices] subvenire, ilium opprimebant ;^ im- 
munitatos - et libertates ecclesiarvim damnabiliter violando, 
clcricos vulnerando, homines incarcerando, in prsejudicium 
corona), cui soli compctit hujusmodi incarceratio, laxatis 
habenis neqTiitia? debacchando per regnum pro^ sua3 liljito 
voluntatis. Undo si, quod absit, electus rediret in Angliam, 
pejora prioribus ■• formidamus. Sanctitati igitur vestrtB cum 
affectione qua possumus supplicamus, quatinus sicut uni- 
tatem et pacem regni Angliae, quod semper vobis extitit 
devotum, et existet, diligitis,^ ssepedictum electum ab admi- 
nistratione AVintoniensis ecclesias, qujB ex munificentia 
sedis Apostolicai sibi concessa fuerit, amoveatis omnino ; 
turn magis ** quod istud fiat sine scandalo et vestra3 plenitu- 
dine potestatis, quam, [quod] Deus et homo ' evertat, 
occasione ipsius pejora contingant, et nos vestri devotissimi 
aliud facere compellamur. Scituri vero, quod si dominus f. C2, 
rex et regni majores hoc vellent, communitas tamen ipsius 
ingressum in Angliam nullatenus sustinerent. Potius enim 
desa)virc[n]t in ipsum, quam ipsius intollcrabilem ssevitiam 
expcctarcnt. Quinimmo omnibus rcgni[colis] onerosum ct 
toti regno dispendiosum existe[re]t, [si] proventus, de quibus 
[regnum] infestare disposuit, reciperet, quod et* omnes, qui 
qualitatem viderant negotii, asserucrant. Et certe, clemen- 
tissime Pater ct dominc, hoc satis" credimus sine scandalo 
faciendum, cum non sit in episcopum consecratus, et tantuni 
ministratio sibi est concessa. Super his autem et aliis qune 
nuntii nostri et latores prajsentium sanctitati vestra? exponent, 
fidem indubitatam adhibere vclitis, petitiones nostras quas 
per ipsos vobis ofFerimus, si placet, exauditionis gratia'" 

' c< . . . opprimebant] This is 
apparently abridged from the corre- 
sjjonding sentence as it appears in 



^ (lillcjitis] diligenter, MS. 
•■■ turn magis'] ct magis expedit, 

' et homo'] om. M.P. 
et] si, MS. 


iinnumitates] commnnitates, 

•o] per, MS. 
'' JI. P. inserts /j/oia/^iY/fe/-. \ ditionis gratiam, M.P 

M.P. [ " satis] seiatis, MS. 

•' pro] per, MS. ] '" exauditionis gratiti] ad cxau- 



at Oxford. 

A.D. 1258. *' admittentes. Nos Eicardus de Clare comes Gloucestria;, 
Symon de Monteforti comes Leycestrias, Eogerus Bigod, 
marescallus Anglia3, H[nmfridus] de Bonn comes Herfordia3, 
[Willelmus] ' de Fortibus comes [Albemarlise],"- J[oliamies] 
de Plesis comes de Warewik, P[etrus] de Saubaiidia, H[ugo] 
Bigod justiciarius Angliae, J[ohannes] filius Gaufridi, J[aco- 
bus] de Audele, P[etrus] de Monteford/ prtesentibus Uteris 
sigilla nostra apposuimus in testimonium pra3dictorum. Con- 
servet incolumitatem vestram Altissimus per tempora lou- 

MCCLix. Anno igitur quinquagesimo nono, post jura- 
mentum domini regis et Eadwardi primogeniti sui 
apud Londoniam, vi tamen et necessitate cogente, con- 
vocata est omnis multitude magnatum et jDrocerum 
Angliae apud Oxoniam, die [ ], anno ut supra, ad trao 
tandum et providendum, disponendum et prosequendum 
de utiHtatibus et negotiis regis et regni, et reipublica? 
Anglise. Convocatis igitur omnibus, et de supradictis 
tractantibus, ex parte domini regis una cum Eadwardo 
primogenito suo et eorum complicibus, et ex parte 
mag-natum Angliae unanimi consensu, concessum fuit 
quod providentia universalis illius concilii, omni appel- 
latione, contradictione, et partium utrarumque cavilla- 
tione procul remota, rata, stabilis, inconcussa in poste- 
rum permaneret et illaesa. Et si quis, seu qui illorum, 
scilicet ex parte domini regis seu ex parte baronum, 
contra praedictum concilium et providentiam violenter 
vel seditiose insurgerent, seu insultarent, omnes con- 
cilium praedictum firmiter et fideliter observantes, 
contra malignos Pliarisaeos reipublicae ad depraedandum 
et confundendum sine moris dispendio insurgere non 
omittant. Tale autem erat concilium, videlicet quod 
alienigenae de qualibet natione, seu Romani seu alii, bona 
Angliae majora possidentes, devorantes, et dissipantes, 

f. G2 b. 

The Pro- 
visions of 

' Willelmus-] ir., MS. 
2 Blank in MS. 

'■' M.P. inserts vice totius com- 


et a latere regis quasi secundi reges se habentes, ah a.D. 1259. 
Anglia exules amoverentur. Provisum etiam erat, quod 
cretera alia non minima honorem regis, regni, et sacer- 
dotii contingentia, de jure civili et canonico quae sunt 
constituta et provisa, inconcussa perma[ne]rent. 

Cursu igitur temporis parvo transacto, instinctu Some of 

/. . . 1 1 -Ti L- ^ • • ' the barons 

neiano quidam ex no bin bus gratiam domini regis pro ^^p,. ^^ 

lucro terreno, non pro dilectionis affectu cupientes, se the king. 

a proposito communi magnatum una cum domina 

regina et Eadwardo regis ejusdem ^ primogenito sub- 

traxerunt, et contra juramentum tactis sacrosanctis 

evangeliis, favente Satliana, cvbm consilio impioi'wm 

ahierunt retrorsunfi, in cathedra pestilentice sedentes, 

in via stantes j^^ccatorum. 

Eodem igitur tempore arcliiepiscopus Bonefacius Arch- 

Cantuarige, avunculus dominse reginse, partes petiit Boniface 

transmarinas, qua nescio de causa, forte vel quia malum goes 

,. abroad. 


. . . secundos in regno esse post regem, si suo adquies- f. g5, 
cent consilio, videlicet quod si fidelitatem fide et foedere Conduct of 
confoederatam baronibus de providentia Oxonise relin- ^^g barons. 
querent. De promissis igitur terrenis et vanitatibus 
Imjus vitse varige leviter isti omnes SathanjB satellites 
convicti, terris amplis, castris fortibus, possessionibus 
sibi non minimis concessis, chartis sibi conscriptis ac 
regia voluntate et consensu sigillatis, barones sibi con- 
juratos reliquerunt, et juramentum fide prius praestitum 
violaverunt, et domino regi et suo primogenito filio 
Eadwardo liostiliter, non dico fideliter, adhseserunt. 
Ab illo autem die dominus rex cum suis barones de 
die in diem quserebant seducere et interficere, sed 
timebant turbam, forte illud evangelicum in corde 
s?epius revolventes : Non in die festo, ne forte tumultus 
fieret in popido. 

' ejusdeni] ejusque, MS. | '■^ One or more leaves are lost here. 



A.D. 1203. MCCLXirr. Anno igitnr MCCLXIII. exiit edictum a 

f. 6.5 b. domino rege Anglifp, quod omnes magnates et proceres 

rariiament AnglifB, Una cum archiepiscopis, episcopis, abbatibus, 

Sept. 8. prioribus conventualibus, apud Londoniara circa festum 

Nativitatis beatee Marite in unum essent congregati, ad 

tractandum de pacis refonnatione. Quibus convocatis 

et ibidem fere per quindenam commorantibus, et de 

dicta pace tractantibus, nulla inventa est paci.s recor- 

datio, sed diaboli instinctu neftirio unusquisque contra 

alium, minas, bellum. et mortis dispendium obtulerunt, 

et ita a Londonia, infecto pacis reformandrc negotio, 

Determi- rcpatriaverunt. Sed tamen antequam repatriarent, 

tiie kiiiff submiserunt se dominus rex et barones veredictioni ct 

amibaious dispositioni et providentise domini regis Francire, et in 
to refer • - i • i • • l • 

their mstanti dommus rex una cum regina et episcopo 

quarrels Herefordensi ^ et aliis multis transfretavit, et dominum 

of France I'egem Francife adiit, et barones miserunt nuntios, 

milites et clericos, et ibi invenerunt Joliannem Manscl, 

qui furtive nuper mare ti'ansiit. 

Rex - igitur FranciiB auditis turbationibus inter regem 

Anglia3 et suos fideles barones, in visceribus cordis sui 

prre dolore et tristitia non minimum commotus et anx- 

iatus, consilio habito benigno, bene eidem primo com- 

placuit et acta approbavit baronum, dicens quod sicut 

navis sine gubernaculo navigantium non valet in undis 

maris sine periculo salvari, ita nee rex aliquis sine 

coadj utoribus regni sui proprii, regni prospera potest 

gubernare, nee ad versa defendere ; asserens, quod dig- 

num et justum est regnum unumquodque per regem 

et regni fideles gubernari et non per alienos. Super 

verbis igitur domini regis Iretati sunt universi, et 

S. Louis. 

He first 
inclines to 
tlie baron.s ; 

reversi sunt nuntii cum gaudio, laudantes et 
ficantes Deum. 


' Peter de Egeblanke. 

- This is preceded by the follow- 
ing title in rubrick: — "Quod mul- 
" turn dolebat rex Fraucia; de tur- 

batione Anglorum, primo tamen 
dico, sed postea mutatnni est cor 
ejus in contrarium." 



Eodem igitur tempore fraiide mulieris serpentina, A.D. 1263. 

scilicet reginae Angli?e, et allocutione deceptus et ^ ^^' 

seductus idem rex Franciee, sicut scriptum est, Non est wards, 

fraus super fraudeTn mulieris, nam primum parentem, through 

regem Salomonem, David proplietam, et alios multipli- of queen 

citer decepit : mutatum est cor reikis eiusdem de bono ^''^^"o''' 
^ ' _ . . . changes, 

ad malum, de malo ad pejus, de pejori ad pessimmn. 
Ita regiis mandatis literatorie proceribus et magnatibus 
Anglire scripsit in lisec verba, dicens : — 

Mandatum regis Francice baronibus Anglice per 


1. "!N"os vero partibus propter hoc convoeatis Aiibenis,^ The award 
dicto rege personaliter ct quibusdam de baronibus per se, of the 
et aliis per proctiratores comi^arentibus coram nobis, auditis J-'J^nch 
bine iude propositis, et etiam dissentionibus ac rationibiis annulling 
partium plenius intellcctis, attendentes quod [per] provi- the Pro- 
siones et ordinationes ct statuta et obligationes Oxonise, et visions of 
per ea quje ex eis et occasione eorum subsecuta sunt, juri ^^'ord. 
et honori regie plurimum fuisse dctractum regni turba- 
tionem, ecclesiarum depressionem et deprsedationem, efc aliis 
personis ipsius regni ecclesiasticis et ssecularibus, indigeiiis 
et alienigenis gravissima dispendia provenisse, et quod veri- 
similiter tcnebatur, ne graviora contingerent in futurum, 
communicato bonorum et magnatum consilio — in nomine 
Patris et Filii et Spiritus Sancti, Amen, prasdictas provi- 
siones, ordinationes, et obligationes omues quocumque 
nomine censeantur, et quicquid ex eis vel occasione eor^^m 
subsecutum est, per dictum nostrum seu ordinationem 
nostram cassamus et irritamus ; maxime cum appareat 
summum Pontificem eas per suas literas cassas et irritas 
nuntiasse ; ordinantes, quod tam dom.inus rex quam barones, 
et alii quicumque preesenti compromisso conseuserint et de 
prsedictis observandis se quoquomodo astrinxerunt, se de 
eisdem quietent et sint penitus absoluti. 

2. " Adicimus etiam quod ex vi seu viribus prfedictarum ' f. 6G b. 
provisionum seu obligationum, seu ordinationum, vel alicujus 
super hoc concessas potestatis a rege, nullus nova statuta 
faciat nee jam facta teneat vel observet, nee propter non 

• Sic. MS., an error for Amhianis, 
i.e., Amiens. 

prccdictaruni] pi'edicta, MS. 




A.D. 1263. 

f. 67. 

observationem prasdictorum debcat aliqiiis alterius capitalis Rymer, 
vel alter inimicus haberi, vel poeuam aliquam propter hoc i- P- ^34. 

3. " Dccrcvimus etiam quod omnes litera) super prsemissis 
provisionibus et eorum occasione coufectaj, irritae sint et 

4. " Et ordinamus quod ipsi regi Anglias restituantur ablata 
a baronibus, et reddantur. 

6. " Item dicimus et ordinamus, quod castra cuicumque 
fuerint tradita custodienda ad securitatem, sive occasione 
dictorum, et adbuc detenta, libere a dictis baronibus eidem 
regi reddantur, tenenda ab codem rege sicut ea tenebat ante 
tempus prffidictarum provisionum. 

6. " Item dicimus et ordinamus quod libere liceat dicto 
regi capitalem justiciarium, cancellarium, tbesam-arium, con- 
siliarios, justiciaries minores, vicecomites, et quoscumque 
alios officiales ac ministrales regni ac domus suae praeficere, 
instituere, destituere, et amovere pro su^ libito voluntatis, 
sicut faciebat et facere poterat ante tempus provisionum 

7. *' Item retractamus et cassamus illud statutum factum, 
quod regnum Angliae de ctetero per alienigeuas ' non 
gubernetur, necnon ut exireut alienigena3 nee reversui-i, 
cxcejjtis illis quorum moram fideles rcgni communiter 

8. " Ordinamus per dictum nostrum, quod liceat alienigenis 
morari in dicto regno secure, et quod rex possit alienigenas 
et indigenas vocare ad consilium suum, quos sibi viderit 
utiles et fideles, sicut facere poterat ante tempus prsedic- 

9. " Item dicimus et ordinamus, quod dictus rex plenam 
potestatem et liberu.m regimen babeat in suo regno et ejvis 
pertinentiis, et sit in eodem et in ejus plenaria potestate in 
omnibus et per omnia, sicut fuit ante tempus prasdictum. 
Nolumus autem nee intendimus per praeseutem ordina- 
tionem derogare in aliquo regiis privilegiis, chartis, liber- 
tatibus, statutis, laudabilibus consuetudinibus regni Anglii3e, 
quae erant ante tempus provisionum ipsarum. 

10. " Ordinamus etiam quod idem rex baronibus praedictis 
indulgeat et reraittat omnem rancorem quem habet versus 
eos occasione prajmissarum. Et similiter baroncs eidem. 
Et quod unus altcrum occasione prsemissarum, de quibus 

' alienigenas'] indigenas, MS, | '^ acceptant] acceptantes, MS. 


" in nos extitit commissum, per se vel per alium de caetero A.D. 1263. 
" non gravet iu aliquo vel oiFendat." 

Ante istam ordinationem regis Fraucise, regina Letters had 
Anglise, P[etrus] episcopus Herefordia?, Johannes Man- t,^n°ed from 
sel, et quidam alii perquisierunt literas domini Papa3 the Pope 
regi Francise directas, quod omni raodo provisiones provisions^ 
OxonitB impediret, subverteret, et contradiceret, per of Oxford, 
legatura Romse. 

Barones vero nuUo modo literis regis ^ Francise sive The barons 
mandatis adquiescentes sibi directis, miro modo et atree^to° 
ultra moduni mota est terra Anglicana, et conturbatum this award, 
est regnum, et fere in se divisum propter controver- 
siam motam inter regem et regnum et regni magnates, 
odio Eadwardi filii regis et Rofjeri de Mortuomari. 

Eodem igitur anno circa Natale Domini, inito mag- Destruc- 

, ' .,. ■, . Ti r^ r ^ tion of the 

natum consilio, dominus J onannes Gyiard cum non j^^^^g ^^ 
minimo conductu iter arripuit versus terras domini Hoger 
Rogeri de Mortuomari, et illas omnino destruxit, et 
castra sua obruit, et una die ducentos homines et eo 
amplios interfecit. 

Circa idem tempus quidam Anglicanus fidelis Advice 
Anglite barones ita occulte prsemunivit in hsec verba : fheb'arons 

" Porro constet, quod legatus mittatur ad vos in 
'•' manu potenti, scilicet cum potentia domini regis 
'• Franciye, ad omnes provisiones revocandas, et quic- 
''■ quid hactenus actum sit vobiscum, et ad puniendum f. g7 b. 
" gravissime omnes praesentis perturbationis auctores. 
" Quod si admiserint, viri nobiles paulatim confunden- 
" tur, et evanescent. Si non admiserint, excommuni- 
" cabuntur, et terra interdicetur, et postmodum 
" invocabitur contra eos brachium sceculare. Unde 
" si justam causam non habeant nobiles viri, aut si 
" forte prsemissis resistere non valent, expediret eis 
" super omnibus se ad invicem conformare ante adven- 
" turn legati, scientes, quod si succumbant, aut bello 
" aut alias per admissionem legati,^ se exhsere- 

' regis'] regiis, MS. | ^ MS. inserts scientes. 

M 2 


A.D. 1263. " dari, qui alios ejecerunt. Caveat dominiis SjTnon 

Slimon^ " <1« Montcforti, 'quia dicitur, quod alios etiam 

de Mont- " alienigeuas persecuturus eiciendo, alios infra pro- 

'•' tegendo; qua etiam fronte potuit idem Symon terras 

" domini Joliannis Mansel suo proprio filio conferre, 

" et liujusmodi facere similia, qufe pro certo patientur 

" recidivam ? Non enim sui aut suorum vacare debent 

" spoliis aut lucris, si pro communi bono laboraret. 

" Creditur quod dominus rex Franciae sit valde pronus 

" ad intrandum Angiiam, dum tamen ab ista ecclesia 

" hoc sibi injungatur, quod non diebus nee noctibus 

" cessat scribere, quod legatus ad vos transmittatur. 

" Unde si viribus resistere proponant nobiles, 

" omnino ad pugnam parent se pro patria, et pro 

" seipsis, mare super omnia munieudo, et sibi in 

" Hibernia, Wallia, Scotia, amicitias copulando, et ab 

" infestivis inimicitiis prrecavendo, quia si hoc non 

" habuerint, non subsistent. Prospiciant etiam sibi, 

" quod tempore Martis omnes equi religiosorum et 

" clericorum cum eorum famelicis et laicis, et de 

" qualibet villa libcri et praepositi et potentes sint 

" pra>parati ad bellum, ten-am et propria capita 

" defensuri, et talibus excrescet exercitus maximus 

A head to " sine damno subditorum. Prospiciendum etiam essct, 

be chosen ,c i • i. i • o • • -i. 

in case S. quod SI moreretur dominus bymon, quj jam scnuit, 

de Mont- " quod in loco ejus alius capitaneus subrogaretur. 

" H<Tec et similia hie dicimus et sentimus, pelli nostra) 

" et vestr?o timentes, et maxime quia dicimini [ut] 

" adeo facilcs ad dissentiendum sitis ; scituri quod 

" legatus veniet, sicut prjBScripsi, dominus Sabinensis,' 

" vir bonus et discretus, cui multa injungentur. Quia 

" pro certo . . . ." ~ 

' Guy Foulquois, cardinal bishop of Sabino, afterwards Pope Clement IV. 
- The MS. ends here imperfectly. 


lOOi— 12G3, 




Anno ab incarnatione Domini Miv., indictione ii., 
tempore ^thelredi regis Angliie, patris Sancti Edwardi 
regis et confessoris, quidam nobilis nomine Wlfricus 
cognomento Spot, constriixit abbatiam Burtoniam voca- 
tara, deditque ei omnem hsereditatem paternam appre- 
tiatam septingentas libras. Et quia nondum utebantur 
sigillis in Anglia, fecit donum suum his confirmari 
subscriptionibus, prout in charta continetur.^ 

f. 1. 

A.D. 1004. 
of Burton 

Ego Ecghrith filius 

Ego ^thelred rex Anglorura hoc donum perpetua ditavi 
libertate. Ego ^thelstan filius regis 
regis. Ego Edmund filius regis. 

Ego Eadred filius regis. Ego Eadj'ig filius regis. 

Ego Eadgar filius regis. 

Ego ^Ifric arcliiepiscopus composui. 

Ego Wlfstan archiopiscopus conclusi. 

Ego jElfheah episcopus cousiguavi. 

Ego ^Ifhim episcopus consensi. 

Ego Lywing episcopus condixi. 

Ego ^thelric episcopus confirmavi. 

Ego ^Ifhelm episcopus corroboravi. 

Ego Ordbriht episcopus assensi. 

Ego Godpine episcopus adquievi. 

Ego ^Ifgar episcopus adunavi. 

Ego Godpiue episcopus affirmavi. 

Ego Sigeferde episcopus auxiliatus sum. 

Ego ^dpeardus abbas, et cEeteri usque ad duodecim 

Ego ^Iric dux cum ducibus duobus. 

Ego ^pelrrer minister. 

tions to the 

Sees of the 
bishops sub- 
scribing : 



' The first paragraph is in rubi'ick. 



A.D. 1004. Ego Ordulf minister. 
Ego pilfgcat minister. 
Ego pulfheat minister, et caeteri usque xxi. 

the first 

of Rolles- 
ton for 
and Alfre- 

])eath of 

Death of 


f. 1 h. 

blunder of 



Wlfgetus fuit primus abbas ecclesia) Buitoiiiensis. 

MVi. ^Iphegus Cantuariensis arcliiepiscopus suscepit 

MViii. Rex -^tlielredus excambivit villam de Rol- 
vestonia pro duabus villis, videlicet iEldespirde et 
^Ifredintone, cum abbate pulfgeto. Hanc villam dc 
Rolvestonia tenet comes de Ferrariis in hasreditatc. 

MXi. Cantia vastata est a Dacis. 

MXii. Abbas Wlfgetus emit villam de Witlimere ' 
cum pertinentiis, a rege Angiorum ^tlielredo, pro Ixx. 
libris in auro et argento. 

./Elpfegus archiepiscopus martyrizatus est. 

MXiii. Swanus rex Dacorum fugavit Ethelredum 
in Normanniam. 

MXiv, Occisus est Swanus a sancto Edmundo. 

Mxv. Hie venit Cnut ad Anglos. 

MXVI. Obiit ^tlielredus rex, anno regni sui 
XXX vii. 

MXVIT. Occisio Edricis duels et sociorum ejus. 

MXViii. Translatio sancti Elpliegi Cantuariensis 

MXXiii. Hie obscuratus est sol ix. kal. Febr. 
Obiit Wlfgetus abbas. 
Successit Bri]>tricus abbas. 
Hie Cnut perrexit ad Nor]?egon cum 1. 






Hie reversus est. 

Hie Cnut Romam petiit, et bellum in 
Cantia renovatum [est]. 
Mxxxv. Cnut rex obiit. 

Mxxxvi: jiElfredus filius regis Etliebedi per God- 
wiuum occiditur. 

' i.e., Whitmore. 


MXL. Haraldus rex obiit. Hardecanutus coronatur. A.D. 1040. 

MXLii. Hardicanutus rex Angliie et Danemarchko 

MXLiii. Sanctus Edwardus rex coronatur. Edward 

ML. Obiit Brietricus abbas. fessor^"^" 

MLI. Venit Levericus abbas. 

MLXii. Sanctus Wlstanus episcopus Wigornise con- 

I^ILXV. Sanctus Edwardus rex obiit. Haraldus. Harold. 

MLXVI. Adventus Normannorum in Angliani. Ha- The Nor- 
raldus dux, Godwini ducis filius^ post mortem sancti gjo,,^ 
^dwardi regis occupavit regnum Anglia3, fracto fcedere 
quod pepigerat cum WiJlelmo duce Normanni?e, quando 
captus fuit in Pontivo.^ Unde factum est quod dux 
Willelmus Normannus, dictus Bastardus, congregatis 
undecunque populis, Francis scilicet et Normannis, et 
aliorum populorum valida manu, transfretavit in An- 
gliam, et conserto prailio cum Haraldo et exercito suo, 
obtinuit, et regni diademate insignitus est. 

MLXVii. Consecratio Petri Lichfeldensis episcopi. 

MLXViii. Nascitur Henricus filius regis. 

MLXXXV. Obiit Levericus abbas. Successit Galfridus 
Mala Terra. 

MLXXXVI. Obiit Petrus Lichfeldensis episcopus. 

MLXXXVii. Obiit Willelmus rex Bastardus. Death of 

Hie dedit nobis, videlicet monasterio Burtoniensi, Wilham I. 
XJfram majorem et minorem, tempore sao, cum tota 
terra de ultra Dova et Eccleshall. 

Willelmus filius ejus COronatuS est. Coronation 

MLXXXViii. Consecratio Robert! de Limesei Lich- jf ^^^^''^™ 
feldensis episcopi. 

MXCIV. Galfridus Mala Terra expulsus est de abbatia: f- 2. 
Nigellus abbas venit, monachus et sacrista Wintonise. 

MXCV. Sanctus Wlstanus episcopus ol)iit. 

Mxcvil. Jerusalem capitur a Francis. Capture of 


' i.e., Ponthieu. 


AD. 1100. MXCViii. Abbatia ordinis Cistercii fundata est. 
Coronation j^q Obiit Willelmus rex Rufus. Henricus rex 

of Henry I. . 

irater ejus coronatus est. 

Hie rex Henricus destruxit irapios regni ; sed 
propter ducatum Normannige, detinuit Robertum fra- 
trein suum ducem Normannias in custodia sua usque 
ad mortem suam. Iste Henricus duxit uxorem Matil- 
dem filiam Melcholmi regis Scotise et Magerise, de qua 
genuit Willelmum, et Matildem postea imperatricem. 

MCI. Robertus comes Normannise venit in Angliam 
cum exercitu. 
Capture of mcvi. Henricus rex cepit comitem Robertum fra- 

Ildbert of ^ 

Normandy, trem SUUm. 

MCX. Aqua Trenta apud Notigham a prima usque 
ad tertiam exsiccata est. 
Thechurcli mcxiv. Inchoatio Burtoniensis ecclesise. Obiit Ni- 

at liurton /^ i r> i 

begun. gellus Abbas ; cui successit eodem anno Galfridus 
abbas, prior Wintonise. 

Mcxvii. Obiit Robertus de Limesei Lichfeldensis 
episcopus ; successit Robertus cognomento Peccatuni, 
Lichfeldensis episcopus. 

Mcxxvii. Obiit Robertus cognomento Peccatum, 
Coventrensis episcopus. 

Mcxxviii. Rogerus de Clintone consecratus est epi- 
scopus Coventrensis, 
Carendon Mcxxxiii, Abbatia de Gerendon fundata est. 

Mcxxxv, Obiit rex Henricus primus. 
Coronation Coronatus est rex Stephanus, nepos ejus, comes 

epicn. -gQj^Qj^-^g^ filius coraitis Blesensis. 
Wardon MCXXXVI. Fundatur Warcdonia. 

t, T", MCXXXVIIT. Abbatia de Bordesleia fundatur. 


abbey. MCXLVii. Lodowicus rex Francite peregre proiectus 

est ad Hierusalein, 
Merevai MCXLViii. Robei'tus de Ferrariis fundavit Myre- 

abbey. n 

"^ vallem. 

MC'L. Venit Robertus abbas. 

MCLI. Obiit Galfridus abbas. 


MCLII. Obiit Rogeriis de Clintone Coventrensis epi- A.D. 1152. 
scopus. Tileteya fundata est. Tiltey 

MCLiii. Consecratio Walter! Durdent, Coventrensis f 2 ^ 

MCLIV. Obiit Stephanus rex Anglise. 

MCLV. Henricus rex, filius imperatricis, coronatus Coronation 
est. Uxor sua regina Elianor peperit Henricum filium yjtz-em^ 

SUUm. press. 

MCLV I. Regina peperit filiam Matildam. 

MCLVii. Regina peperit Ricardum. 

MCLViiL Regina peperit Galfridum. 

MCLix. Robertus abbas Burtoniensis depositus est Deposition 
et expulsus est ab abbatia. Rob^r^ 

MCLX, Bernardus abbas venit, monachus Glovernise, Abbat 
quondam abbas de Cerne, unde recessit propter magnas Bernard, 
ejusdem domus exordinationes. 

MCLXL Obiit Walterus Durdent episcopus Coven- 

MCLXIL Gloriosus Thomas Cantuariensis archiepi- 
scopus consecratus est. 

MCLXV. Regina peperit Johannam filiam suam. 

MCLXVI. Regina peperit Johannem filium suum. 

MCLXX. Sanctus Thomas archiepiscopus passus est. 

MCLXXIL Abbatia de Stanlawe fundata est. Staniaw 

MCLXXV. Obiit Bernardus abbas. ^ ^^' 

MCLXXVI. Robertus abbas reversus est. 

Bertram de Verdonia fundavit Crokesdene. Crokesden 

MCLXXVii. Obiit Robertus abbas. ^^^^^* 

MCLXXViii. Rogerus Malebranche abbas venit, prior 
de Malvernia majori. 

MCLXXXI. Obiit Ricardus Pecche episcopus Coven- 

MCLXXXIL Obiit Rogerus abbas. 

Ricardus abbas venit, prior de Rofa. 

MCLXXXiiL Gerardus cognomento Puella, consecratur 
episcopus Coventrensis. 

MCLXXXiv. Obiit Gerardus episcopus Coventrensis. 


A.D. 1186, MCLXXXvr. Hugo de Nonant con.secratur o}jiscopiis 

MCLXXXVii. Obiit Ricardus abbas. Nicholaus abbas 

venit, prior Abbendonise. 

Death of MCLXXXix. Obiit Henricus rex, filius imperatricis. 

enry . jj.^ ^^^ Henricus tenuit reguum Anglise et ducatum 

Normannise, et regnavit annis xxxv. Fuit auteiu 

prudens, et ducatum Normannia3 magis pecunia sua 

quain armis defendebat contra regem Lodowicum, 

patrem Pliilippi, et contra Pliilippum postea regem, et 

sic exhauriebat quasi de fonte thesauros Anglia3 et 


Prince Henricus rex tilius ejus magnanimus fuit, et regnum 

^"^^' Anoiiae et ducatum Normannise cum pat re suo ali- 

lus mar- ^ . .,..,. 

riage with quanto tempore, pauco stipatus milite, tenuit ; et duxit 

[Margaret, fl^g^j^ regis Franciffi, sed pauco vixit tempore ; tamen 
Louis VII.] adversarius fuit patris sui. 

Coronation Eex Ricardus coronatus est. Hie fuit bellicosus et 
o ic lar fyj.^yj^a^^ig [yi adversis. Regnum Anglise et omnes terras 

transmarinas tenuit in vita sua, sed armorum exercitio. 

Quantus etiam fuerit si quis scire voluerit, legat 

Chronica magistri Hugonis ^ de Hovedene. 
^ „ Mcxc. Rex Ricardus peregre profectus est ad Jerusalem, 

lie roes to Obierunt in obsidione Accon Theobaldus^ Cautuariensis archi- Abridged 
the Holy episcopus, Willelmus comes de Ferrariis, et Frcdericus Koiiia- "^^^ ^^°' 
Land. norum imperator obitci' versus Hicrusalem, et Com-adus filius ^ qom'/, 

Siege of suus, et totius orbis ducum et principum, archiepiscoporum, 

episcoporum, comitum, et baroimm, militum, cleri, et populi 

infinita multitudo isto aimo ibidem obiit. 
Acre re- Mcxci. Pagani reddideruiit Accon Bicardo regi Ajiglia) et •* * 

stored to Philippo regi Franciee, cum omnibus quaj in ea eraut, et 
the Chris- quiugentos captivos Cbristianos qui in ea erant reddidcrunt 

quietos ; et conventionaverunt rcgibus, quod traderent eis 

crucem sanctam, et millc Cbristianos captivos, et ducentos 


' Htujonis'] An error for Itugeri. a confusion between him and Theo- 

Theobaldus} An error for Bahl- 
. The error possibly arose from 

bald, count of Blois. 



militcs captivos Cliristianos, quoscimque prasdicti rcges elege- A.D, 1191. 
rint do omnibus captivis qui facrunt invent! in potestate 
Soldani ;^ et ad opus regiim darent ducenta milia Bisantiorum ; 
et quod ipsi remanerent obsides in eorum custodia quousquo 
hoc perfecissent, tantum infra quadraginta dies sub poena 
vitae et membrorum 

Iloveden, Hugo de Nonant expulit mouacbos de Coventria, et posuit" 

f. 405 b. ■ 1 „ 

canonicos sceculares 

lb. f. 408. Mcxcii. Ricai-dus rex propter sinistros rumores quos audivit Seizure 

de Pbilippo rege Francia3 et Jobanne de Moretonio ^^^ ^™' 

• n J. J. •. pi'isoument 

comite fratre suo, qui castella sua et terras occupavit, of Richard. 

efc propter infirmitatem corporis, repatriare disposuit. 

lb. f. 410. j]t cum esset in transeundo mare ad partes suas 

reversurus, accidit ut ventus, ruj^ta navi sua in qua erat, 
duceret earn versus partes Histrios, ad locum qui est inter 

Aquileiam et Venetiam, ubi passus naufragium cum 

paucis evasit Considerate autem et audito quod in 

terra erat, Limpoldus dux Austriifi, consanguineus 

Henrici imperatoris, .... impositis ubique custodibus, juxta 
"Wenam in villa viciniori in domo despecta regem. cepit.'' 
.... Quod postea Henricus imperator significavit regi 

lb. f. 414i. Mcxciii. Ricardus rex fecit finem pro redemptione sua. His ran- 

vidclicet domino imperatori centum milia marcarum.'' som. 

Item triginta milia marcas domino imperatori, pro quibus 
debuit dare sexaginta obsides : et viginti milia marcas duel 

Austria3, pro quibus debuit invenire septem obsides 

Si autem dominus rex solverit promissionem quam domino 
imperatori de Henrico quondam duce Saxoni^ fecerat, impe- 
rator de quinquaginta milibus marcis argenti regem liberura 
dimittens et absolutum, pro ipso rege solvet duci Austria) 
viginti milia marcas, et rex non tenebitur dare duci Austrian 
septem obsides, neque imperatori sexaginta. Cum igitur 
rex pra^dictam promissionem de Henrico quondam duce Saxo- 
nia3 impleverit, et centum milia marcas solverit, libere recedet. 
Pra^tcrea rex fecit jurare in animam suam quod neptem suam 
filiam G[alfridi] comitis Britannia3 traderet nuptui filio ducis 
Austriae, infra septem menses postquam liberatus fuerit et in 

' SolJani] Saladini, Iloveden. 
* posuitl in ea instituit, Hoveden. 
^ cepiti captivavit, Iloveden. The 
latter part of this paragraph is from 

the letter of the emperor to Philip, as 
it is in Iloveden, f. 410. 

" This is abridged from the Forma 
Compositlonis given b)^ Iloveden. 



vours of 
Philip of 
France and 
John to 
keep Ri- 
chard im- 

f. .3 h. 

A.D. 1193. terram suam redierit ; ct earn tvansmittet nsque ad introitum 
imperii, si earn recipere voluerit ; et si iioluerit, rex erit 

Quod cum rex Francis Philippus audisset, statim mandavit 
comiti Johaimi ut ipse sibi caveret, quia diabolus jam solutus 

Mcxciv. Qui erat secundus amius captionis Ricardi regis Hoveden, 
Anglife, idem Eicardus fuit adhuc in captione H[enrici] ^ ^^^* 
imperatoris Romanorum in Alemaunia apud Spiram die Natalis 
Domini, qua3 sabbato evenit ; et ibi mansit usque ad tempus 
liberationis suEe, quod statuerat ei imperator, videlicet a 
secunda die * post diem Nativitatis Domini, in tres septimanas. 
Cumque imperator venisset illuc una cum archiepiscopis, 
episcopis, ducibus, et maguatibus imperii sui, et diu tractasset 
de liberatione Ricardi regis,^ venerunt ad imperatorem nuncii 
regis Francia3, et nuncii comitis Johannis fratris regis Angliaj, 
et obtulerunt imperatori ex parte regis Francife quinquaginta 
milia marcas argenti, et ex parte comitis Johannis triginta 
milia marcas argenti tali conditionc, ut ipse regem Angliae 
Ricardlim teneret in captione sua usque ad festum Sancti 
Micbaelis proxime sequens ; aut si im])erator mallet, darent 
ei in fine uniuscujusquc mensis quamdiu ipse regem Anglife 
in captione sua teneret, mille libras argenti ; aut si imperator 
mallet, rex Franciae daret ei centum milia marcas argenti, et 
comes Johannes daret ei quinqnaginta milia marcas argenti, 
tali conditione, ut ipse traderet eis Ricardum regem, vel sal- 
item in captione sua eum teneret ab illo tempore per spatium 

nnius amii Quibus auditis imperator distulit diem 

liberationis suce, et statuit ei alium diem, videlicet, in Purifi- 
catione beatag Marias, apud Mauguntium 

Die vero Purificationis beata3 Virginis, Henricns Romanorum Ib.f. 417 6. 
imperator celebrato concilio apud Maguntium de liberatione 
regis, volens a pacto resilire propter cupiditatem pecimiae 
quam Philippus rex Francia) et comes Johamies ei obtulerant' 

Liberation In eodem COncilio tradidit imperator per manus 

Mauguntii et Colonite episcoporum Ricardum regem in manu 
Elienor matris suae liberum et quietum, ii. non. Februarii, 
fcria vi. die jEgyptiaca, cjuam moderni diem malam vocant ; 
et sic in die mala liberavit eiun Dominus. 

Feb. 2. 

of Richard 
Feb. 4. 

' die"] feria, Hoveden. 
^ Tiicardi rcAjis^ regis Anglia;, 

•' The sentence is unfinished, from 
the compiler altering, and then for- 
getting, Hoveden 's construction. 


Hoveden, Cum autem idem rex rogaret Robertnm de Nonant, fratrem A.D. 1194. 

f. 418. Hiigonis de Nonant Coventrensis episcopi, qui Robertus Conduct of 
portavit literas imperatori de rege Franciae et comite Sonant. 
Johanne, ut idem Robertus de Nonant esset pro illo 
obses ; respondit Robertus, quod ipse erat homo comitis 
Johannis, et ideo noluit jiro ipso obses esse. Unde rex iratus 
praecepit ilium capi et in carceremi mitti, et ita factum est. 

Eodem die rex summonuit per literas suas 

H[ugonem] de Nonant Coventrensem episcopum, quod ipse 
veniret in curia sua, stare judicio episcoporum in eo quod 
episcopus erat, et judicio laicorum in eo quod ipse de eo 
laicalem tenuerat ballivam, super his quae adversus eum 


Deinde Ricardus rex Angliae promisit et chartis suis Richard 
confirmavit quibusdam archiepiscopis, episcopis, ducibus et conhrms 
comitibus, baronibus et militibus,' de imperio, redditus annuos j^^^^g ^^ 
pro homagiis et fidelitatibus et auxiliis eorum contra regem various 
Franciae. Eecepit itaque homagium de archiepiscopo Magun- bishops, 
tino, et de archiepiscopo OolonifB, et de archiepiscopo^ de counts,&.c., 
Legis,^ et de duce Ostricii, et de duce de Lovain, et de empire^ jn 
marohiso de Mimferant, et de duce de Nemburc,'' et de duce return for 
Swaviae,^ fratre imperatoris, et de comite Palatino de Reno, assistance 

et de filio comitis de Henou,*' et de comite de Hoylande, et de ^8^'°^ 

-^ France, 

aliis multis, salva fidelitate imperatoris. 

Et est sciendum quod Ricardus rex Anglic fuit in Length of 
captione imperatoris per spatimn unius anni et vi. hebdoma- Richard's 
darum et iii. dierum. Liberato autem rege, omnes qui ^ ^* 
adcrant pra3 gaudio lachrymati sunt. Deinde imperator tradidit 

regi salvum conductum Cum autem venisset rex 

Coloniam, archiepiscopus prse gaudio suae liberationis 

celebravit missam in hunc modum : Nunc scio vere quia 
Dommus angelwm suum, et eripuit me de manu Herodis et de 

exiJedatione plebis Judceorum,, etc 

lb. f. 418 6. Hffic tria castella, videlicet Lancaster, Merleberge, et Mons Various 
Sancti Michaelis in Cornubia, reddita fuerant ante adventum castles 
regis in Angliam. Duo vero, Notingham et Tikehul, viriliter Jhe^tinl*^ 
restiterunt impugnantibus. Sed audito adventu regis, illi de 
castello de Tikehul recedentes tradiderimt episcopo Dunel- 
meusi'^ castellum ad opus regis, salvis sibi vita et membris. 

' et militibus'} multis, Hoveden. 

* archiepiscopo'] episcopo,Hoveden. 
' i.e., Liege. 

* i.e., Limburg. 

* MS. inserts ef. 
" i.e., Hainault. 

' Hugo de Puisac. This sentence 
is abridged. 



A.D. 1194 

ham cap- 
f. 4. 

tion of 
and John. 

tion of 
with the 
bishop of 
and Mith 
his brother 
of York. 


of the 
count de 
S. Giles 
VI. of 
with the 

Assize of 

Illi autem de castello de Notinffliam restiterunt 
usque ad adventum regis, et adliuc post ejus adven- 
tum per aliquot dies viriliter restiterunt, ipso rege 
cum exercitu sue fortiter impugnante. Cognito autem 
post aliquot dies quod Ricardus rex in propria persona 
fuit ibi in obsidione, cum de hoc antea Laesitabant, 
reddiderunt castellum de Notingliam qui illud tenue- 
runt, ponentes se in misericordia regis. Castellum 
de Notingham captum est xxvii. die mensis Martii.^ 

In sequenti vero Pcntecoste in IN'ormannia facti sunt amici Hoveden, 
Ricardus rex et comes Johannes frater suns, Allenora matre ^- *-'• 
corum mcdiante ; sed rex nullum castellum neque terram ali- 
quam ei reddere voluit 

Mcxcv. Eodem anno Eicardus rex Anglise remisit comiti lb. f. 428. 
Johanni fratri suo omnem iram et indignationem suam, et 
reddidit ei comitatum de Moretonia, et honorem de Eya ; et 
comitatum Gloucestria;, cum omni integritate eorum, exceptis 
castellis ; et pro omnibus aliis comitatibus et terris suis, dedit 
ci rex per annum octo mille libras Andegavensis monetfe. . . . 

Eodem anno rex remisit iram et malevolentiam suam Hugoni 
Coventrige episcopo, et reddidit ei episcopatum suum pro quinque 
milibus marcis argenti quas ei dedit ; sed Robertus de Nonant 
frater ejusdem episcopi obiit in captione regis apud Dorober- 
niam. Similiter dominus rex remisit Galfrido fratri suo Ebo- 
racensi arcbiepiscopo iram et malevolentiam suam, et rccepit 
eum in osculo pacis. Unde idem arcbiepiscopus supra modum 
elatus, ipsum regem opprobriis exaspcravit, quod ipse pra)- 
cepit ilium disseisire de arcbiepiscopatu suo et de vicecomitatu 

Mcxcvi. Mortalitas magna et fames erat in Anglia et in jb. f_ 43(5 j 
omnibus finibus ejus. Eodem anno comes de Sancto Egidio 
duxit in \txorem Jobannam sororem Ricardi regis, quondam 
rcginam Sicilian 

Mcxcvii. Johanna comitissa de Sancto Egidio, soror Ricardi lb. f. 435. 
regis Anglian, pcperit Rcimundum suum primogenitum, 

De assisa 'mensurarum. 

Constitutum est quod omnes mensurse totius Anglian sint lb. f. 440 b. 
ejusdem quantitatis, tam do bladis, quam de leguminibus, ct 

This, though similar, is a different account to Ilovcden's. 


Iloveden, de rebus consimilibiiM, scilicet una bona summa equi ; et hajc A.D. 1107. 
f. 440 b. mensura sit rasa, tarn in civitatibus et biirgis, quam extra. Assize of 
MenstU'a etiam vini et cervisiae, et cunctorum liquorum . . . .' Measures, 
sint ejusdem quantitatis in toto regno, secundum diversitatem 
mercaturaruTQ. Mensural etiam bladorum et liquorum vini et 
cervisia\ inclaventur in eis claves, ne per dolum possint 

Constitutura est, ut lanei panni, iibicuiTiquc fiant, sint- do 
eadem latitudino, scilicet de duabus ulnis infra lisuras ; et 
ojusdena bonitatis in medio et in lateribus. Eadem etiam 
ulna sit in toto regno, et ejusdem quantitatis, et ulna sit 
fcrrea. Probibitum est omnibus mercatoribus per totum reg- 
num, ne quis mercator ju'Ectendat seldse suze rubeos pannos 
vel nigros, vel scuta vel aliqua alia per quce visus emptorum 
sjepe decipiimtur ad bonum pannum eligendum. Prohibitum 
est etiam quod nulla tinctura vendenda,' nisi solummodo nigra, 
fiat alicubi in regno, nisi in civitatibus aut capitalibus burgis. 

Constitutum est etiam, ut in singulis civitatibus aut biirgis 
quatuor aut sex legales homines do ipsa villa secundum quanti- 
tatem villa;, similiter in vicecomitatu, aut cum praepositis civi- 
tatia aut burgi, si in manu vicecomitis non fuerint, assigncntur 
ad assisam custodiendam ; scilicet hac forma ; ut ipsi videaut 
et certi sint, quod omnia vendantur et emantur per eandem f- ^ f^- 
mensuram, et omnes mensurje sint ejusdem quantitatis secun- 
dum diversitatem mercium. Et si aliqucm invenerint, qui con- 
fessus, vel convictus fuerit, quod per aliam quam per statutam 
mensuram vendiderit; corpus ipsius capiatur, .et in prisoncni 
mittatur, et omnia catalla sua in manu domini regis seisiantur ; 
nee deliberetur nisi per dominum regem, aut capitalem ejus 
justiciarium. De ipsis custodibus statutum est, quod si ipsi 
hanc custodiam ita ncgligcntor fecerint, quod per alios quam 
per cos convincantur coram justiciariis domini regis, aliquam 
transcriptam assisam transii'e, vel de mensuris victualium vel 
aliarum mensurarum, vel latitudine pannorum ; ipsi custodes de 
catallis suis in misericordia domini regis remaneant. 

PrfEccptum est etiam, ut post festum purificationis beata? 
Maria;, luillus in aliquo comitatu vendat aliquid nisi per pra;- 
scriptam mensuram qute ejusdem sit quantitatis ; nee post 
feiram media:; QuadragesimEe, quas est apud Stanfordiam, ven- 

' Tliis sentence is made non- 
sense by the omission of the words 
" sit ejusdem quantitatis secun- 
" dr.m diversitatem liquorum. Ton- ] ^ reiiilouhi'] vendentia, MS 


" dera etiam et libra; et cflotera; 
" pesiiE." 

- sint'\ fiant, II. 


A.D. 1197. dat aliqiiem pamiuin miuoris latitudiuis quam diiarum viluarum Hoveden, 
infra lisuras. ^- "^"^^ *' 

Obiit Nicholaus abbas Burtonia3. 
Arch- Mcxcviii. Hubertus Cantuarieusis archiepiscopus, totius 

isiop Anglia) primas, Ajjostolicas sedis legatus, et totius Anglias 

restores the summus justiciariiis, veiiit ad Coventi-iam, 

Coventry et cum eo abbas Sampson ecclesiae Sancti Edmundi, 
per mandatum Ctelestini summi pontificis, et introduxit mo- 
nachos in ecclesiam ejusdem villse cathedralem, quos Hugo de 
Nonant ejusdem ecclesias episcopus ab eadem ecclesia vi et 
armata manu expulerat, et loco illorum in ea canouicos ssecu- 
lares instituerat, et eos de bonis ecclesiaj, quie ad sustenta- 
tionem monacliorum ibidem Deo servientium collata fuerunt, 
prcebendaverat ; sed canonicis expulsis inde, bona ecclesise re- 
dierunt in usus monachorum. 
Letter of " Cajlestinus ejiiscoijus servus servorum, etc., dilectis filiis 
pi^P^ . " archiepiscopo Cantuariensi, episcopo Lincolniensi, et abbati 
III. on this " ^^ Sancto Edmmido, salutem et apostolicam benedictionem. 
subject to " Sicut ea qu£B a prsedecessoribus nostris provida fueriut de- 
archbishop ' ' liberatione statuta, nullatenus irritari volumus vel infringi ; 
bishoD ' "sic qu£e per surreptionem ab eis obtenta sunt, in honestatis 
Ilun-h of " ecclesiasticaa detrimentum, corrigi volumus, et in statum re- 
Lincoln, " digi meliorem. Cum enim, sicut accepimus, imo sicut bene 
and abbat " novimus, in ConventriEe ecclesia, fere a prima fidei Chris- 
g j^'j'_ " ' ' tianaj fundatione in Anglia, ordo fuerit monasticus institutus ; 
mund's " et in tantum in ea observantia servierunt regulari, ut ab 
Bury, " Apostolica sede privilegiari, et inclyta^ recordationis regibus 

" Anglise dotari meruerunt et ditari ; dolemus plm-immn, quod 
" venerabilis frater uoster Cestrensis episcopus, occasione 
" quarundam literarum quas a bona} memoriie Papa Clemente 
" praidecessore nostro, ad falsam suggestionem sine comii- 
" ventia ' nostra et fratrum nostrorum, sicut dicitm-, et vix 
" credere possumus, impetravit; dilectos filios nostros priorem 
" et conventum do eodem monasterio viol enter ejecit, et 
" canonicos in eo^ instituit sajculares. Cum igitur id in mo- 
" nasticae religionis, et totius ecclesiasticaj disciplinas redimdet 
" opprobrium; nee nostrjB intentionis sit, quod dictus praede- 
" ccssor noster tantte irregularitati, nisi cii'cumventus, aucto- 
" ritatem prajstiterit aut favorem ; fraternitati vestra) per Apo- 
" stolica scripta mandamus, et in virtute obedientia) districts 
" prascipimus, quatenus, (praedictis literis, vel aliis ]irivilegiis 

' conniveiitiu'} conscieutia, Hoveden. | - to] eos, MS. 


" confirmationis vel indulgentiaj, nequaquara obstantibus,) A.D. 1198. 

" amotis ab eodem monasterio ssecularibus clericis, qui in eo 

" fucrunt per supradictum episcopum instituti, sine alicujus 

" qua3stionis impedimeuto monasticum ibidem ordinem refor- f. 5. 

" metis, monachos ejectos exinde reducentes ' in illud, et tales 

" in 60 instituentes personas qui beati Benedicti regulam ob- 

" servare debeant et desiderent. Memoratum vero episcopum, 

" et universos detentores bonorum ejusdem ecclesias, ad eorum 

" restitutionem per censuram ecclesiasticam, appellatione post- 

" posita,^ compellatis. Volumus etiam nihilominus et manda- 

" Jims, ut donatioues ejusdem episcopi, infeudationes, locationes, 

" et alienationes possessionum ejusdem ecclesise ab eo tempore 

"■ factas, nostra freti auctoritate cassetis ; eos qui contravenire 

" prajsumpserint, sublato appellationis obstaculo, censura ca- 

" nonica percellentes ; illos qui manus violentas in praedictas 

" monachos injecerunt, denuncietis excommunicatos, et cum 

" literarum vestrarum testimonio veniant ad sedem Apostolicam 

" absolvendi." Datum. 

De electione Othonis regis Alemannice. 

Eodem anno infra Natale Domini venerunt Eotomagum Richai-d 
nuncii archiepiscopi Colonise et Maguntini, et aliorum magna- summoned 
turn Alemanniaj, ad Ricardum regem Angliaj, dicentes ei gx ^ n.j^^ 
parte prasdictorum virorum, quod omnes magnates Alemanniae emperor, 
convenirent apud Coloniam viii. kal. Martii ad eligendum im- 
peratorem, et pr^ceperunt ei in vi sacramenti et fidei quibus 
astringebatur imperatori et imperio Romano, quod omni con- 
tradictione et occasione remota, veniret Coloniam ad praeno- 
minatuni terminum, ut ipse, sicut prascipuum membrum im- 
perii, esset simul cum illis ad eligendum imperio idoneum, 
Deo auxiliante, imperatorem. Quibus auditis, Ricardus rex 
Angliaj, babito cum suis consilio, misit cum prsedictis nunciis 
Alemannorum, Pbilippum Dunelmensem episcopum, et quos- 
dam alios episcopos et comites,' et Willelmum de Pratellis, 

ut ipsi interessent electioni imperatoris loco ipsius. 

Ipse enim timebat plurimum illuc ire, et iterum incidere in 
manus eorum, nisi securitas daretur ei de salvo conductu 
eundi et redeundi. Nee mirum ; ipse enim quae promiserat 
magnatibus terras se daturum pro liberatione sua, non sol- 

• reducentes'] redeuntes, MS. and 

'-' pvstposital proposita, H. 

^ These are mentioned by name 
in Hoveden. 

N 2 



A.D. 1198. vcrat; ct quia corpus imporatoris propter eum inhumatum Hoveden, 

Election of erat Procuravit etiam rex et fecit adversus ar- ^- '^'ll b. 

' chiepiscopos Coloniai et Maguntini, et qiiosdam alios magnates, 
quod ipsi Othonem nepotem suum, fratreni Henrici ducis 

Saxonia} in rogcm Alemanniai clegerunt. 

jVIanner of 
the election 
of the 

Forma eliffendi rer/em Alemannirp. 

Est autem sciendum quod in electione Romanorum 
imperatoris taliter procedendum est. 

Dcl'uncto imperatore, archicpiscopi, cpiscopi, abbatcs, duces, 
comites, et omnes casteri magnates Alemannia,', in unum con- 
venientes, debcnt duodecim viros eligere communiter, et eos 
prassentare Colonia) et Maguntino archiepiscopis, et duci de 
Saxonia, et comiti Palatino de Reno, et quemcnmque illi 
quatuor elegerint de prajdictis duodecim electis, ei'it rex 
Alcniannorum, et coronabittir apud Aese ' capellaui, nbi Carobis 
magnus requiescit 

Eodem anno obiit Hugo de Nonant eplscopus Coventria^ ; Pb. f. .140 i. 
. . . . cui successit Galfridus de Muscharr:p 

Mcxcix. Decimns annus et ultimus Ricardi regis An- lb. f. 449. 

Beath of 
Kichard I. 

f. .'■> h. 

Da morte Jikardt regis. 

Widomarus vicecomes do Limoges invento magno thesauro lb. f. 
auri et argcnti in fundo suo, misit inde Ricardo rogi Anglia; 
domino suo partem non modicam : sed earn refutavit, dicens 
se del^ere totum . . habere de jure suae dominationis ; quod 
pra^dictus vicecomes luillo modo concedere voluit. Venit ergo 
Ricardus rex cum exercitu magno in partes illas ad praadictum 
vicecomitem debellandum, obseditque castellum suum, quod 
dicitur Caluz, in quo sperabat thesaurum ilium esse abscon- 
ditmn ; et cum milites et servientes qui erant in castello, 
exeuntcs obtulisscnt ei castellum illud, salvis vita et membris 
et armis illorum, noluit I'cx rccipere ; sed juravit quod eos vi 
caperet et sus])enderet. Reversi sunt igitur milites ct servientes 
in castellum dolentes et confusi, et paraverunt se ad defenden- 
dum. Eodem die cum Ricardus rex et Marcadeus circumirent 
castellum hinc et inde, explorantes in quo loco esset commo- 
dius insultum facere, (luidam arcubalista nomine Bertramnus 

149 />. 

' Aix-la-Chapelle. 


Hovcder, de Gurduii iriixit; sagittam dc ctistello, et percutieus regem in A.D. 1199 
I. 44J ). Ijrachio vulneravit cum plaga insanabili ; et sic rex vulneratus 
ascendit equum suum, et ad hospitium suum equitavit, et jira^- 
cepit Marcadeo et exercitui suo tniiverso, ut insultum facereiit 
indesinentei- in castellum donee caperetur ; et factum est ita. 
Quo capto, jn-aecepit rex omnes suspend!, excepto illo solo qui 
eum vulneraverat ; quern, ut fas est credere, turpissima niorte 
damnaret, si convaluisset. Deinde rex commisit se nianibus 
cujusdam medici Marcadei, qui cum conaretur ferrum extra- 
Lere, solum lignum extraxit, et sagitta' remansit in carnc ; 
et cum carnifex ille circumquaque bracliivim regis minus caute 
i]ieideret, tandem sagittam extraxit. Cum autem rex de vita 
desperarct, divisit Johanni fratri suo regnum Anglias et omnes 
alias terras suas, et fecit fieri pra^dicto Jolianni fidelitates ab 
illis qui aderant, et prajcepit ut traderentur ei castella sua, et 
tres partes thesauri sui ; et omnia baubella sua Otlioni ^ ne- 
poti suo regi Alemanuorum, et quartam partem thesauri sui 
pr;ecepit servicutibus suis ct pauperibus distribui. 

Deinde fecit coram, so Bertramnum de Gfurduu vocari,-' qui 
cum vulneraverat, et dixit ei, "Quid tibi mali feci, quarc mo 
intercmisti? " Cui ille respondit, " Tu interemisti patrem 
" meum, et duos fratrcs meos manu tua, et me nunc interi- 
" mere voluisti. Same ergo dc me vindictam quamcumque 
" volueris ; libenter cnim patiar qua3cumque cxcogitaveris 
" majora tormenta, dummodo tu interficiaris, qui tot et tanta 
" mala intulisti mmido." Tunc pra^cepit rex eum solvi ; et 
dixit, " Remitto tibi mortem meam." At juvenis ' constitit Lucan. ii. 

' ante pedes' regis ' minaci vultu' et sic laxatis ^09. 

vinculis permissus est abire ; et pra3cepit ei rex dari centum 
solidos Anglicame monetae. Sed Marcadeus, rege nesciente, 
injecit manus in earn ct tcnuit ; et post obitum regis excoriatum 

Deinde prascepit rex ut cerebrum et sanguis ejus et viscera His burial, 
sua sepclirentur apud Charron, et cor suum apud Rotoma- 
gum, et corpus suum apud Pontera Ebraudi ad pedes patris 
sui. Discessit autem viii. idus Aprilis, feria iii. ante Domi- 
nicam in ramis palmarum, undecimo die postquam percussu.s 
fuerat. Et sui sepelieruut eum in supradictis locis, sicut pra3- 
ceperat. De morte autem illius quidam sic ait : 

Istius in morte perimit formica leonem. 

Proh dolor ! in tanto fvmere mundus obit. . . . 

' sagitta] ferrum, H. | ^ vocari] venire, H. 

- H. adds divisit. , 



A.D. 1199. 
John ob- 
tains his 

ledged as 
liege lord 
in Anjou, 
Le Mans, 
and Tours. 

f. 6. 

sent to 
Capture of 
Le Mans 
by John. 

John made 
Duke of 

fworn to 
John in 

Defmicto Ricardo rege, Johannes comes Moretonii frater Hovcden, 

ejus, moram faciens in partibus transmarinis,' perrexit f- 450 o. 

ad Chinonem, ubi tbesaui'us fratris sui erat, quem Robertus 
de Turneham habens in custodia, tradidit ei, cum castello de 
Chinone et castello de Saumur, et aliis castellis quEe custo- 

Convenientes in unum principes Andegaviae, Cenomanniae, 
et Turonije, adhjeserunt Artburo comiti" Britannia> sicut do- 
mino suo ligio, dicentes ilium filium esse fratris senioris, 
scilicet Galfridi comitis Britannia, qui habiturus fuisset haere- 
ditatem,^ si supervixisset Ricardum regem fratrem suum 

Oonstantia comitissa Britannia; . . tradidit Artburum filium 
suum Philippo regi Francige ; qui statim misit eum ' Parisius 
custodiendum ad Ludowicum filium suum, et scisiavit in manu 
sua civitates et castella et munitiones dicti Artbvari 

Johannes Comes . . cepit civitatem Cinomannum, . . et cas- 
tellum et domes civitatis lapideas subvertit, et cives misit in 
captivitatem, eo quod ipsi contra fidelitatem quam ei fecerant, 
receperunt Artburum in dominum 

Deinde venit comes Johaimes Rotomagum, et die Dominica 
proxima sequent!, in octabis Paschae, videlicet vii. kal. Maii, 
in festo Sancti Marci evangelista>, accinctus est gladio ducatus 
NormannifB, in matrici ecclesia, per manum Walteri Roto- 
magensis archiepiscopi, et prfefatus archie])iscopus posuit in 
capite ducis circulum aureum, habentem in summitate per cir- 
cuitum rosas aureas. Et ipse dux coram clero et populojura- 
vit super reliquias sanctorum, et super sacrosancta evangelia, 
quod ipse sanctam ecclesiam et dignitates illius bona fide et sine 
mnlo ingenio servaret illa3sas, et rectam justitiam cxercebit, et 
leges iniquas destruet et bonas instituet. Interim regina 
Alienor mater prjedicti ducis, ct Marchadeus cum ruta sua, 
. . Andegaviam devastaverunt, eo quod Ai-thurum receperunt. 

Hubertus Cantuariensis archiepiscopus ct Willelmus Mars- 
callus, .... una cum Galfrido filio Petri justiciario Angli?e,* 
foccrunt homines regui, tam de civitatibus ct burgis, quam 
ctiam comites et barones, et libere tenentes, jurare fidelitatem et 
pacem Johanni duci Normannorum, filio Hem-ici regis, tilii 
Matildis imperatricis, contra omnes homines. . . . 

' partibus transmarinis'] Norman- 
uia, II. 

- comiti'\ duci, II. 
' Abridged. 

* qtti . . . eum] quem rex FranciaB 
statim misit, II. 

* una . . . AnylicE.'] This is intro- 
duced from the next sentence in H. 



Hoveden, Postea . . . conveuenint apud JSTorhampton et convocatis A.D. 1199. 

f. 450 b. coram se illis de quibus plias dubitabant, videlicet David 
comes' fratre regis Scotias, Eicardo comite de Clare, Ranulfo 
comite Cestria?, Willelmo comite Totisbury,^ Walrando comite 
de Warewich, . . . . et multis aliis tarn comitibus quam bavo- 
nibus, fecerunt illis fidem, quod prffidictus Johannes Nor- 
mannorum dux redderet iinicuique illorum jus suum, si ipsi 
illi fidem servaverint et pacem. Sub bac igitur conventione 
supradicti comites et barones juraverunt Jobanni duci Nor- 
maimifB fidelitatem et fidele servitium contra omnes homi- 

Deinde Johannes dux transfretavit in Angliam, et He is 

veuit Londonias in vigilia Ascensionis, in crastino coronandus. crowned in 
Congregatis igitur ibi in adventu sue una cum^ Huberto '^^^^'^l^ 
Cantuariensi archiepiscopo omnibus magnatibus totius Anglise, Hubert, 
tam episcopis quam etiam comitibus et baronibus/ idem 
Hvibertus archiepiscopus consecravit et coronavit prosfatum 
Johannem ducem Normanniee, in regem Angliae, in ecclesia 
Sancti Petri apud Westmonasterium, vi. kal. Junii, feriav., die 
Ascensionis Domini 

lb. f. 4^2. Philippus rex Francioa fecit Arthurum . . militem, et homa- Conference 
gium suum recepit de Andegavia, et Pictavia, et Cenomannia, "j^*^.^^"^ 
et Turonia, et Britannia, et Normannia. In crastino autem Auo-iistus 
Assumptionis Beatse Mari^, et die sequenti, fuit colloquium and John, 
inter reges Francite et Anglige per internuncios inter Butavant Aug. 16. 
et Guletut : et tertia die sequenti locuti sunt reges ipsi ore ad 
OS. Sed rex Anglise nullam gratiam invenit apud regem 
Pranciae. Eequisitus ergo rex Prancias, quare sic oderat 
regem Anglia), qui nunquam illi aliquid mali* fecerat ; re- 
spondit, quod sine licentia illius occupaverat Normanniam, et 
alias terras. Debuerat enim in primis ad eum venisse, et eum 
requisisse de jure suo, et inde homagium fecisse. In colloquio The Vexin 
illo petiit rex Pranciae ad opus suum totum Vogesin, scilicet claimed by 
totum quod est inter forestam de Lyuns et Secanam, et rive- ' '^' 
ram de Andeli et riveram de Otho; asserebat enim quod 
Galfridus comes Andegavia, pater regis Henrici filii Matildis, 
dederat illud [Lodowico] Grosso regi Prancorum, pro auxilio 
suo habendo contra Stephanum regem Anglise in adquirendo 

f. &b. 

' conies'] sic: introduced by the 
transcriber without regard to case. 

^ i.e., de Stuteville. 

'^ ibi cuvi] apud Lun- 

donias in adventu praedicti duels, H. 

* omnibus . . . baronibus'] Instead 
of this H. gives a long list of 

^ aliquid maW] malum, H. 


2V.I). ll'J'J. X(jrmaiiniam. Pra>terea petiit ad opus Arthuri, Pictaviam eb Hovedeu, 

Andegaviam, et Cononianniara, eb Turoniam ; ct alias fccib * 

]3ebibiones quas rex Anglia) nullo modo concedere voluib nee 

debuib ; eb sic discordes ab invicem recesscrunt. Venerunb 

igibur ad Johannem regem Anglian, comibes et barones dc 

I'Cgno FraiiciiB qui adha^serunt Ricardo rcgi Angliaj, et deve- 

nerunt homines Johaimis regis ; et juraverunt ei, qnod ipsi 

cum rege Franciaj non compouereut, nisi de cousensu et 

volmitate illius ; et ille juravit eis, quod ipse pacciu 

cum rege Frauciae non faceret, nisi ipsi essent infra pacem. 

The elec- Imiocentius Papa et Romani elegerunt sibi in imperatorcm 

tion of Othoncm regem Alemannia3 Confirmata electioue a 

firmed bv domino Papa, .... publico clamatum est in Capit(>iio, et per 

Pope Inno- totam urbem, " Vivat imperator noster Otho." Imperator 

cent III. itaque Otho electus mandavit Johanni regi Auglias avunculo 

suo ut .... difFexTCt pacem facere cum Philippo rege 

Francia', quia ipse, Deo volente, feceret illi succursum 

bonum, qualem imperialis celsitvido facere posseb melio- 


Statutes Johannes rex sbabuit quod nullum tonellum vini Pictavensis lb. f. -453. 

concerning vcndatur carius quam pro xx. solidis, et imllum tonellum vini 

the i)nce Andegavensis carius quam xxiv. solidis, et nullum tonellum 

of wine. ..".,. ^ ,. -. ... -11 1 

vmi Itrancia;' carius Cjuam pro xxv. solidis; nisi vmum illud 

adco Ijonum sit, quod aliquis velit pro co dare circa duas 

marcas ad altius. Prajterea stabuib quod nullum sextarium vini 

Picbav[ens]is vcndabur carius quam pro iv. denariis, et nullum 

scxbarium vini albi carius quam vi. denariis. Sbabuit ctiam 

([uod omnia tonella qua) dc cetero vcnient in Angliam, post- 

quam venerint dc Rech post tempus priesentis musti, sint de 

mutationc Item statuit quod imllum viiuun ematur 

ad rcgrateriam de vinis quaj applicueriiit in Anglia. Scd hoc 

primam regis statutum vix inchoabum, statim est adnihilatum, 

quia mercatores lianc assisam sustinerc non poteranb. Et daba 

est licentia vendendi sextarium de vino rubeo pro vi. denariis, 

ct do vino albo jn'o viii. denariis; cb sic rcpleta est terra pobu 

eb pobaboribus 

Terms of Eodem anno- Johannes rex Angliie {"ait in Normannia lb. f. 4 54 /!<. 

agreement apud Burum die Natalis Domini (jmt; sabbabo eveiiit, et erat 

P.^Vp'-"'^'" illud Natale Domini primum post ejus coronationem. Post 

Au"-ti.s'u3 Natulc Domi)ii Johannes rex Auglijo et Pliilippus re.\. Francia) 

and Jolin. 

' Francice'] Francigavensis, Ilovcdon. 

- Thirt is t'.n Icr the year 1:200 in Ilovedcn. 


Hovc'rlf.'n, coiivciicnuiL ad colloquiuui ; . . . ubi cuuveiiit iutei' eus, cjuod A.D. 1190. 

f. 454 6. Ludowicns filius regis Frauciifi duceret in uxorem Blancliiam 
filiam Aldefonsi regis CastellEe, neptein Johaniiis regis Angliae, 
ct Johannes rex daret cum ea ct quieta cla-maret pra^dicto 
Ludowico civitatem Ebroicaruni cum toto comitatu, efc omiies 
miuiitiones efc castella, qua? rex FranciaB habuit in I^ormaimia 
(lie qua Ricardus rex fuit vivus efc mortuus ; efc insuper darefc 
ci triginfca niilia marcaa argenfci. Et juravit quod imllum 
auxilium facerefc Othoni nepoti suo neque de pecunia necjue 

de hominibus, ad imperium Romanum adqnireudum 

Post colloquium "illud Johannes rex misifc Alienorani matrcm 
r-uam ad regem Aldefonsum pro pneclictil filia sua sic ^ mari- 

Ib. f. 4.50. tanda 

Mcc. Colloquium factum esfc inter reges Anglise et Francia) 
in octabis sancti Johannis Baptistaj ; ^ in quo rex Francia; red- 
didit Johanni regi Anglia3 civitatem Ebroicarum, et totum 
comitatum, ct omnia castella et civitates et praedia quae occu- 
paverat . . per wcrram . . . . ; et Johannes rex statim f 7 
devenit inde homo regis Franciaj. Et incontinenfci dedit M:irri:ige 
imiversa ilia Ludowico filio prasdicti regis, in maritagium cum ^^ Blanche 
Blanchia nepte sua ; . . . . et in crastino, scilicet x. kal. withLouis 
Jmiii, feria iii., desponsavit cam praeftitus Ludowicus^ apud son of 

Piremor, archiepiscopo Burdegalensi ■* officium facieilte, pra3- . ^ ^^''^ 

^ ^ ^ . . ' ^ Aiif:;iistu.'j. 

sentibus rcgibus cum clero et populo iunumerabili.^ Eegnum 

Franciaj erat tunc sub interdicto propter Botildam reginam, 
filiam Cliut regis Daciise, quam rex Francite dimiserat. 

Prffifatus Ludowicus . . statim duxifc eccuiu sponsam suam 
in Franc iam. . . . 

Eodem die . . . Arthurus devenit homo regis Johannis, _A,.|iim. 
in prtesentia regis Francia3, de Britannia et aliis terris becoraes 
Kuis, de consensu et voluntate regis Francia); sed Arthurus 7^'^"';^'/"'^^ 
de traditione Johannis regis, remansit in cnstodia regis 
Francias. . . . 

Otho , . Romanorum imperator misit Henricum ducem Otho 
Saxonia3, et Willelmum Wintoniensem fratres suos, ad re"-em demands of 
Johannem avunculum suum, petens ab co comitatum Eboraci, ''." 1^^' 
ct comitatum Pictavis, quos Ricardus rex ci dederat, et duas ^ikI tri-'-f- 
partes totius thesauri sui, et omnia exenia sua, quas idem sures n-iven 
Ricardus ei delegavifc.'' Sed Johannes rex nihil horum qute *" '^i"' by 


' sic'] L. filio r. regis Fr., IIov. | 1 ]':iias. 

- Abridged. 

^ (ie-ijwftsavit . . . Ludow'cus'jdes- 
ponsata c&t L. fiiio I'li. regis !>., H. 

^ Ilicurdas ci deleyuvit} rex Aa- 
glirC ei divisit, II. 



A.D. 1200. 

and second 
of John. 

Deatli and 
burial of 
St. Hugh, 
bishop of 

Five moons 
seen in the 

peteljautur, facere voluit, propter jusjuraudum quod regi 
Francia) fecerat, scilicet quod non faceret SUCCursum prsefato 
Othoni neque auxilium 

Eodem anno factum est divortium inter Johannem regem Hoveden, 
et Hawisam nxorcm «uam, filiam Willelmi comitis Gloverniae, ^- 4u7. 
per Burdegalcnsem' arcliiepiscopum, et per PictaTensem,^ . . . 

eo qnod erant affines in tertio gradu consanguinitatis 

Rex aiitem Johannes de consilio domiui sui Philippi regis 
FrancijB, duxit sibi in uxorem Isabel filiam Ailmari comitis de 
Engolismo, quam praedictus comes consilio et vohintatc 
Eicardi regis Anglias prius dederat Hugoni le Brun comiti dc 
la Marche, quam idem Hugo comes cepit per verba de pra3- 
scnti, et ipsa . . . eum ; sed quia ilia aimos nondum attigerat 
nubiles, noluit eam prsedictus Hugo in facie ecclesiaj sibi 
copulare. Videns ergo pater puella) quod Johannes rex Anglia; 
eam afFectavit, eripuit eam de custodia pra;fati Hugonis, et 
dcdit eam regi Johanni . ., et statim rex desponsavit eam 
per archiepiscopum Burdegalensem apud Engolismum. . . . 

Mense Novembri xvi. kal. Decembris, obiit sanctus Hugo lb. f. 4Gl 6. 
Lincolniensis episcopus Londoniis . . . et ix. kal. Decembris 
corpus ejus delatum est Lincolniam tumulandum. Cui occuren- 
tes rex Johannes et Hubertus Cantuariensis archiepiscopus, et 
duo alii archicpiscopi, ct xiii. episcopi, et comites et barones 
totius Anglias, qui ibi una cum rege fuerunt congregati ad 
colloquium, ad tractandum de concordia inter regem Anglian 
et regem Scotiaj qui ibi similiter convenerant.-'' Receperunt 
autem feretrum •• dominus rex et comites et barones, in collo 
suo portaverunt corpus et in humeris suis usque in atrium 
matricis occlesias, gaudentes obsequium se prsestare tanto patri 
pontifici.''' Ad ostium ecclesia3 receperunt corpus archiepiscopi 
et episcopi, et sic in humeris eorum delatum est corpus 
usque in chorum pernoctandum 

Octavo kal. Decembris, feria vi., corpus Sancti Hugonis 
Lincolniensis episcopi post missarum solemnia • . in ccclesia 
nova quam ipse fundaverat in honore gloriosas Virginia Maria?, 
a prasfatis archiepiscopis ct cpiscopis juxta altare Sancti 
Johannis Baptistaj CUm lionore debito tumulatum est. . . . 

Eodem anno mense Decembri, paulo ante Natale Domini, in lb f. 4G2 b. 
provincia Eboracensi apparuerunt de nocte in ceelo quinquc 

' Elias. 
- William. 
•' Abridged. 

* feretrura] corpus illud, H. 
'" tanto patri pontifici] Deo 


beato prrcsuli illi, II. 



lunae, circa primam vigiliam noctis. Prima apparuit in aquilone, A.D. 1200. 
socunda in nieridie, tei'tia in occidente, quarta in oriente, Pjo^iuce ot 
qiiinta luna in medio illarum quatuor Innarum, et habebat 
secum Stellas multas, et ilia cum stellis suis circuibat quiu- 
quies vel sexies prtefatas quatuor lunas. Ha3c autem apparitio 
apparuit multis videntibus et admirantibus quasi per spatium f. 7 b. 
unius horae, et postea evanuit ab oculis intuentium. 

Eodem anno venit abbas Willelmns Burtoniam ad Abbat 
Purificationem Beate Mariae.^ 
Ifovcden Eodem anno facta est hajc pax et finalis concordia inter Terms of 

f. 403. Philippum regem Francise et Jobaimem regem Ariglia3. peace 

" Philippus Dei gratia rex Francorum universis ad quos between 
" prfesens scriptum pervenerit, salutem. N'overitis quod base j, , , 
" est forma pacis facta inter nos et dilectum nostrum et 
" fidelem Johannem Dei gratia regem AnglioB ; scilicet, quod 
" ipse tenebit nobis pacem et basredibus nostris quam Ricardus 
" frater ejus fecit nobiscum inter Eroldum et Oarotom, exceptis 
'' his quse per priBsentem cbartam excipiuntur, vel mutantur 
" propter exceptiones quas idem rex Eicardus nobis fecerat de 
" pace ilia. Scilicet, quod idem rex Johannes donavit nobis 
" et hjeredibus nostris, sicut rectus hreres Ricardi regis fratris 
" sui, civitatem Ebroicarum et Ebrocinium cum omnibus 
" feodis et dominiis, sicut subscriptaa metaa determinant. 
" Metae autem positae sunt inter Ebroicas et ISTovum burgum, 
" et totum id quod erit inter has metas ex parte Franciaa, erit 
" nostrum ; et id quod erit versus Novum burgum, erit regis 
" Anglia3. Et quantum terras habuimus versus . . . . Conchias, 
" et versus Akemu, ad eandem mensuram ex parte ubi 
" abbatia de ISToa sita est, sicut aqua Iconise currit. Gur- 
" tcbo . . nobis dedit. Tylers cum pertinentiis suis, et 
" Danvilla remanet regi Anglias. Ita tamen ^ quod dominus 
" de Bruroles habebit id, quod habere debet, in dominatu de 
' ' Tylers ; et dominus de Tylers habeat id, quod habere debet, 
" in dominatu de Bruroles. Concessit etiam nobis de episco- 
" patu Ebroicensi id quod est infra has metas, imde episcopus 
" Ebroicensis nobis respondebit et hasredibus nostris. Idem 
" autem episcopus respondebit regi Anglia; et hgeredibus suis, 
" de hoc quod est extra has metas. Et sciendum, quod neque 
" nos neque rex Angliae poterimus firmare inter has metas 
" constitutas inter Novum burgum et Ebroicum, neque apud 

' This is below the page, in I ' Ita tamen'] Item tantum, H. 
another hand. | 


A.\). 1200. •' Giirtebo, iie(|ue iios ex parte nostra, iiequc rex Aiigliaj ex Hovcden, 
Jcvmsof '. parte sua, lUHi ubi firmatum est, infra mctas prsedictas. *• '*'''^- 

T)C3CC . . • ... 

" Pra3terea fortolicia^ de Portis et Landi.s incontinent! diru- 
'■ entnr, neque ibi alia3 fortelicia) debent ' reasdificari. HiEC 
" antem omnia quas comes Ebroicensis tencbat inter has metas, 
" fecit nobis rex Angliaj adcjuietari a recto hteredc Ebroi- 
" car-um. 

" De Hulcasmo Normannia sic -' erit ; prgedicto regi 
" Anglia) et lia^redibns snis remanebunt feoda et dominium, 
'* sicut archiepiscopus Kotomagi iiide erat tenens die qua 
'' fecit excamljium de Andeliaco ; totum Hulcasmi residuum 
" nobis remanct. Nos quoque non possumus lirmare ultra 
" Gamaginm ex parte nostra I^ormamiiaj, nee ultra fines 
" forestu3 Vernonis, sed infra ; neque rex Anglian ultra fores- 
'• tam Andeliaci, sed infra. 

" Dedit etiam rex Angliie in marilagium Ludowico filio 
" nostro cum lilia regis Castclla), sua nepte, feuduni Eroldium 
" et feudum Carsari, et feodum Buturcsum, sicut Andreas de 
" Calbamaco ea tcnebat de rege AugliiD ; de omnibus his 
" erimus scisiati usque dum niaritagium sit consumraatum. Et 
■' (pucquid contingat de maritagio postquam factum fuerit, nos 
" pra;dicta feoda teneLimus tota vita nostra. Et post vitam 
'■ nostrani I'cvcrteutur ]ira3dicta feoda ad prtedictura rogcm 
" Anglias et ad han-cdes suns, si ])rajdictus Ludowicus filius 
'■ uoster b;eredcm non habuerifc de ne])te regis Anglia'. Si vero 
" contigerit ipsum regcm Angliaj mori absque hieredc de nxore 
" sua des])onfata, cum prasdictis feodis dedit rex Angliaj 
" Ludo'.vico filio nostro cum prasdicta nepte sua in maritagium, 
" feodum Hugonis de Gurnai, citra mare Anglia3, sicut id 
" tenet de rege Angli^u ; et feodum comitis de Albimaris * 
" . . citra mare Anglia;. 

" Prasterea idem rex dedit nobis viginti^ milia marcarum 
"■ argenti, ad pondus et legend in qua facta fuerint, scilicet xiii. 
" solidos et iv. dcnarios pro marca, propter recatum nostrum, 
" et propter feodum Britannia3, quod nos regi Angli;i3 dimisi- 
f. 8. " mus. Rex vero Johannes recepit Arthurum in hominem, 

" Ita (juod Arthurus tenebit Britanniam de prajdicto rege 
" Anglia). 

" Idem vero rex Anglian Johannes, sicut rectus lucres regis 
" llicardi fratris sui, tenebit de nobis omnia feoda sicut i)aler 
" ejus et Ricardus rex fratcr ejus tenucrunt, et sicut feoda 

' (lchenl\ poterunf, II. 
- mV] scilicet, JIS. 

•' de Alliimaris] Pati'icii, II. 
* vicjhiti] triginta, II. 




f. 4G3. 

teneri dobciit, exceptis supradictis qiise nobis remanent, sicut A.D. 1200. 
snpradictum est. lenns of 

" De coraite Engolismi, ct vicecomite Limovicensi, sic evit ; ^ 
qnod rex Johannes recipiet eos in homines, et ^ quod jura 
eorum eis dimittet. 

*' De comite Flandriae et comitc Boloniai sic erit ; qnod 
comes FlandrifB tenebit id qnod tenet de terra nostra, et nos 
ea qnae tcnemns de comite Boloni^, scilicet dominia et feoda, 
et ea qna? comes Ponticii tenet in feodo,- et dominium rema- 
neret nobis et comiti Ponticii, propter hoc quod comes 
Flandriae tenet de nostro ; ideo faciet nobis hominiiim ligium/' 
Et si ipse comes Flandrire, ant aliquis hominum meorum, 
qui meli[us] sint, ant esse debent homines nostri, quam regis 
Anglia), nobis malum facere ant nocere velint, rex Anglia"; 
non poterit contra nos adjuvare et mann tenei-e eos ; similiter 
neque nos suos, qui sint aiit melius esse debent homines sui 
quam nostri, contra eum, salva forma hujus pacis predict», 
In conTentionil)us istis habet rex Angliae conventionem, quod 
ipse Otoni nullum faciet auxilium, neque per pecuniam neque 
per gentes, neque per milites, . . . nisi per consilium 

" De Arthuro sic erit ; quod rex Anglias non minuet eimi de 
feodo vel de dominio Britanniaj citra mare AnglifE, nisi per 
rectum judicium curife sua?. 

" Rex vero Anglia; dedit nobis sccuritates de hominibus suis 
subscriptis, Baldwino comite Albemaris, Willelmo comite 
de Pembroc, Hugone de Gurney, Willelmo de [Humet] ■* 
constabulario [N'oi'mannia^ Roberto de Harecurt, Johanne 
de Pratellis, "Willelmo de Kau, Garino de Capiun ; qui 
juraverunt hoc modo, quod ipsi cum omnibus suis feodis 
citra mare ad nos venient, si rex Anglias non teneret pacem 
et conventionem, sicut divisa est. 

" Nos quoque dedimus securitatem de hominibus nostri s 
subscriptis ; comite Roberto Drocorum, comite Galfrido 
Perticii, Willelmo Garland, Bartholomaso do Roia, Gervasio 
de Castellis, Waltero Camerario,'^ Ursone filio ejus, Philipyjo 
de Leuns, Waltero Camerario juniore ; qui similiter jura- 
verunt, quod cum omnibus suis ad regem Anglian venirent, 
si nos ei pacem banc efc conventionem non tennerimus, 
sicut est divisa. 

' ef] ita, H. 

^ in feodo'] inde feodum, II. 

' liominiumligiitm~\ homagium, H. 

' Blank in MS. 
^ H. inserts patre. 


A.D. 1200. " Nos autem et praedicti hostagii bona fide et sine malo Hoveden, 

" ingenio ha;c firmiter et fideliter observanda juravimus. Qu?e f. 463 b, 

" lit perpetuum robur obtineant, prsesentem chartam auctoritate 

" sigilli nostri corroboravimus. Actum ;ipud G.,' anno ab 

•' incarnatione Domini Mcc, mense Maii." 

Et consimilem cliartam huic liabet rex Francise, conversis 

tarn en nominibus. 

Law re- Eodem anno statutnm est in Anglia, et per praeceptitm 

spectine . . . . 

the debts I'cgis Johannis confirmatum, qnod [nnlhis] vicecomes capiat 

due to the aliquem ad prsesentationem baronis in senescalhim, qui non 

Treasury, possit respondere de misericordia pertinente ad transgressionem 

fidei si forte inciderit in eam. Quod autem senescallus ad 

prassentationem baronis affidaverit quod pacem facict vicecomiti 

de debitis domini sui ad scaccarium, intelligendum est, quod 

super compotum vicecomitis de debito pacem faciat ; quod si 

non fecerit, mittatur in prisonam statutam secundum legem 

scaccarii, et debitum regis capiatur de catallis domini sui, 

secundum legem scaccarii. Quod si fldem pra?stitam non 

servaverit, ita quod ad compotum vicecomitis non venerit, 

vel si venerit et sine licentia recesserit, corpus ejus capiatur, 

et in prisonam ponatur regis statutam, nee deliberetur nisi 

])er speciale prasceptum "-^ regis. Item mittatur ad terram 

f. 8 h. domini cujus senescallus defecerit, et de catallis suis solvatur 

pccunia qure dcbetur, secundum legem scaccarii. Et si 

pecunia ilia debeatur pro fine terras, et catalla non inveniantur 

unde pecunia ilia solvatur, ipsa terra pro qua finis facta fuit, 

capiatur in manum domini regis, et teneatur, donee pecmiia 

ilia solvatur, secundum legem scaccarii. In poena laesionis 

fidei, senescallus qui fidem transgressus fuit, nunquam de hoc 

vel de alio debito per fidem suam credatur vel recipiatur ; 

nee dominus credatur vel recipiatur in hoc debito, nisi de 

gratia et voluntate regis, secundum legem et consuetudinem 


Coronation Eodem anno, videlicet ab incarnatione Domini mcci., qui lb. f. 465 6. 

of John (.y.c^]^ tertius annus regni Johannis regis Anglian, idem rex et 

bella at I^^ii-ljel regina uxor ejus fuerunt apud Cantuariam coronati ab 

Canter- Huberto Cantuariensi archiepiscopo, in ecclesia cathedrali, 

bury. die Paschae, quae nono kal. Aprilis evenit, festo Annimcia- 

tionis Dominicae, prjescntibus Johanni Dublicensi archiepiscopo, 

Willclmo Londoucnsi, Gilberto llofcnsi, Eustachio Elyensi, 

et Johanne Norwicensi episcopis. Et statim post Pascha 

" Possibly Guleton, i.e., Gaillon. 
- praceptuni] mandatum domini, Hoveden. 


Iloveden, prfEcepit rex ut comites et baroiies Auglias essent apud A.D. 1201. 
"* ""' Portesmue ad Pentecosten, parati eqiiis et armis ad trans- The barons 
fretandum cum illo. Pictavi enim praevaluerunt adversus , p 
custodes terrarum suarum, et castella sua obsederunt. Et mouth to 
Warinus de Clapiun senescallus Normanni^, ex mandato cross to 
domini sui Johamiis regis Anglias, obsederat castellum de France 
Denecurt, quod Eicardus rex Anglise dederat Eadulph.0 de 
Ysoudun, comiti de Auco, fratri Hugonis le Brun. Sed ante 
adventum regis Johannis/ Philippus rex Pranciaa solvit omnes 
praidictas obsidiones. 

Interim comites et barones Angliae convenerunt ad collo- They re- 
quium inter eos habitum apud Leycestriam, et ex communi , ^^' ^? ^^^ 
consilio mandaverunt regi, quod non ti'ansfretarent cum illo, restore 
nisi ille reddiderit eis jura sua. Rex autem malo usus con- their 
silio, petebat ab eis castella sua ; et incipiens a Willelmo de "ghts. 
Aubenio, petiit ab eo castellum de Beuver, cui idem Willel- 
mus satisfaciens, tradidit filium suum in obsidem, et ita 
castellum suum retinuit 

Eodem anno, regnantibus Innocentio Papa tertio in urbe Preaching 

Roma, et Saphadino fratre Saladini in sancta civitate Jeru- of certain 

salem, et Alexandre fratricida in civitate Constantinopolitana, ^j^^^^ ^j" 

et Leone in Ermenia, et Aimerico de Luman in civitatibus millen- 

Tyri et Sidonis et Accaron et insula de Cipro, et Reimundo nium was 

principante in civitate Anthiocbena ; et Otbone fratre Henrici ^* ^° *^°^- 

ducis Saxoniai in Alemannia electo in Romanorum imperatorem, 

et Philippo in Francia, et Johanne in Anglia, et Swero Bukeban 

in Norweia, et Cnut in Dacia, et Willelmo in Scotia, et Guthred 

in insula de Man, et Johanne de Curci in Uluestre ; " praedica- 

verunt doctores,'' solutum esse di-aconem ilium antiquum qui 

est diabolus et Sathanas, juxta illud beati Johamiis Apoc. xx. 

apostoli et evangelistse dicentis, Ego Johannes vidi ^~^- 

angelum, descendentem de ccelo, habentem clavem abyssi, et cate- 

■7iam onagnam in inami, sua; et apprehendit draconem antiquum, 

qui est diabolus et Sathanas, et religavit eurti per annos mille, et 

misit eum in abysswm, et clausit ej; signavit super eum, ^lt non 

seducat amplius gentes, donee consum,mentur mille anni; et post 

hcec oportet eum solvi Tnodico tempore. Asserebant itaque 

doctores,^ illos mille annos jam esse consumptos, et diabolum 

solutum. Vae terrse, [et] habitantibus in ea; quia si diabolus 

' Abridged. | ^ H. inserts nostri. 

* i.e. Ulster. 



A.D. 1201. ligatus tot et tauta intnlii inula imuul 

solutus ? 

(), (J not ct quanta iufcret HoreJen, 

r. 4(5 J /k 

Yvom the 
hymu, Jam 
liiris orto 
sill ere, 
Stan. '2. 

f. 9. 

John and 
land in 

" Preccmur ergo Deum siipplice.s, 

" Ut in diurnis actibus, 

" Nos servet a nocentibu.=5, 

" Liuguam refrsenans, &c 

Eodom anno in hcbdomada Pentecostes, cum baron ps Angliff! 
essent congregati apud Portesmue ad tran.sfretandnm cum 
rogo, rox copit do quibusdam illorum pecnniam qnani cxpen- 
derent in servitio suo, et pernii.sit eos domum redirc, et 
prpomisit in Normanniam AVillolmnm Marescallum comitem de 
Ponbroch ' cum centum militibus aoldariis, et Eogernm de Laci 
con.^tabularium Cestriffi cum aliis centum militibus ad rej)ri- 
mondum impetum inimicorum suorum in paitibus transmarinis." 
Et rex tradidit Huberto de Burgo camerario suo centum milito?, 
et constituit eum cnstodem fininm Anglioe et Wallite 

Deinde rex Johannes et Isabel regina a.scenderunt 7iavos j;, f 4f,f,_ 

transfretaturi ; . . . . : sed rex applicuit in Vecta3 insula ; et 

regina uxor ejus aliam navein iugressa, prosperis gavisa 

ventis, applicuit in ISTormannia. Et post aliquot dies facta 

mora in Anglia, Johannes rex iterum naves intravit apud 

Conference Portesmue, et transfretavit in Normanniam. Et statim 

^'"" ^*"^''P habitum est colloquium inter ipsum et rcgem Francias propc 

° " '■ insulam de Andeli, et -bene convenit inter eos, nemine colloquii 

illorum conscio pr;eter illos duos. Et post triduura Johannes 

rex ad preces regis Francias, .... hospitatus est et honorificc 

procuratus, et rex Francia3 alias se transtulit hospitaturus. Efc 

rccedens inde CUm honOT'e maximo rex Angliaj, jierrexit 

ad Chinonem ; et vcnit illuc Bercngera quondam regina 

Berenga- Anglias, uxor Ricardi regis ; cui Johannes rex Angliae satis- 

na s dowry, fggij; de dote sua, secundum testimonium illorum^ qui inter- 

fuerunt siia) desponsationi, deditque ci in vita su;i lb. f. -107 />. 

habendara civitatem Baiocensem cum pertinentiis suis, et duo 
castella in Andegavia, et mille marcas sterlingorum singulis 
annis rcci])iendas, . . . videlicet quingcntas marcas Londoniis 
ad scaccarium regis, et alias quingcntas marcas apud Cadonmm 

in Normannia 

Eodem anno ol)iit Constantia mater Arthuri comitis ■* Britan- 

' Pc7tbroch'\ Striguil, 11. 
- partibiis tr(i»finariiiix'\ finibus 
Norniannia;, 11. 

' illorum'] Philippi Dunelmen.'iis 
episcopi et ciPteroruni, II. 
' (•;./;. /i'('.v J ducis, H. 



f. 468. 

V. Wa- 



nife. Eodem anno obiit Margarcta matei' praedictse ConstantiiB, A.D. 1201. 
soror Willelmi regis Scotiaj, mator Henrici de Boum, comitis 


Eodem anno, ut pax firmior haberetur inter Philippum regem The barons 
Franciae et Johannem regem Anglige, statutum est et scripto of France 
confirmatum, quod si rex Franciae in aliquo violaverit pacem f , ^^", 
quam ipse cum rege Anglia3 fecerat, barones Franciae quos from their 
ipse fidejussores de servanda pace assignavit, a fidelitate sua allegiance, 
cum omnibus hominibus eorum soluti, redirent ad regem if their 
Angliae ad auxiliandum ei contra regem Francias ; similiter j .^i^°^ 
erit de baronibus regis Anglice, quos ipse constituit fidejussores, the peace. 

si jJacem illam fuerit idem rex transgressus 

Eodem anno Johannes rex Anglise volens appellare barones Affairs of 
PictavifE de sua et fratris sui regis Ricardi proditione, multos I*oiton. 
condaxit et secum duxit viros arte bellandi in duello doctos, et 
de terris suis cismarinis et transmarinis electos ; sed barones 
Pictavias inde prgemuniti, ad curiam illius venire noluerunt, 
dicentes quod nemini responderent nisi pari suo. Et sic rex 
Anglian fraudatus a desiderio suo, reversus est in Normanniam, 
et Pictavi facti sunt ei ex hoc inimiciores ; ad quorum impetum 
comprimendum constituit rex Anglise Eobertum de Turneham 

Eodem anno sanctus Wlstanus Wigorniensis, 
San eta Modwenna Burthoniensis claruerunt miiltis 
magnis miraculis. 

MCCii. Arthurus captus est apud Mirabel. 

Mccvii. Tredecimata est Anglia. Stephanus 
Langetone factus est archiepiscopus. Henricus filius Birth of 




Seizure of 

Arthur at 

de Mirabeau. 

resjis Johannis natus est. 

Mccviii. Factum est interdictum generale in Anglia. The Interdict. 
In exilium perrexerunt episcopi Anglise propter arclii- The bishops 
episcopum. Johannes rex subjugavit sibi Hiberniam. Ireland 

MCCXI. Venientes nuncii domini Papse Innocentii subdued, 
tertii ' coram domino rege Johanne Anglise, apud Nor- between 

anno 1212. liampton, convocatis omnibus comitibus et baronibus John and 
Angliae, dominum regem in hunc modum alloquuntur : ^ ambassa- 
" Domine, de longinquo venimus hue, per petitionem <iors. 

' tertii'] iiii., MS. 

- The variations between this dialogue as given here and in the Waverley 
annals, are pointed out in the latter. 



A.D. 1211." tuam, pro pace sanctfe Ecclesise confirmanda et re- 

" formanda ; et audituri super hoc voluntatem tuam." 

Rex ait, " Nescio quid petitis." 

They ask Dixerunt illi : " Nil nisi jus commune ; scilicet ut 

ouiythe u 4^ ^g satisfacturum sanct» Ecclesise, et persolvi- 

common -^ • i • ■• 

right, and " turum omnia qua3 ab ecclesiasticis persoms ^ rapuistis; 
kinVtm " ®^ magistrum S[teplianum] Cantuariensem archie- 
receivethe " piscopum, et omnes suos, et coepiscopos suos cum 
andb/shops " ^^^^ ^"^ ^^ partibus transmarinis sunt, bene et in 
in peace. " pace suscepturum.'' 

Quod audiens rex, vultu protervo respondit, " J)e 

" csetero cor meum et secreta cordis mei vobis reve- 

John re- " labo. Vos potestis facere me jurare reddere omnia, 

threatens to " ®^ quodcumque vultis faciam ; sed nunquam ille S[te- 

hang the " phanus] tale conductum poterit habere, quin ilium, ex 

'" ^^' " quo terram meam intra verit, faciam faciam suspendi." 

Hsec audientes nuncii responderunt, " Modo scimus 

" voluntatem tuam ; dicesne aliud ? " 

Respondit rex, " Dixi." 

Tunc illi, "Nos causam adventus nostri in terram 
" tuam tibi et omnibus comitibus, baronibus, clericis, 
" et laicis volumus propalare. Verum est quod nos 
" mandasti Romam, quod nos venissemus hue causam 
" tuam justissimam, ut asserebas, et jus tuum audi- 
" turi ; et si videretur nobis causa tua ostensa et 
" audita, te versus patrem tuum dominum Papara et 
" sanctam Ecclesiam, et clerum Anglite in aliquo deli- 
They say, " quisse, iudicio nostro sanctfe Ecclesiae promptus esses 

We cannot . . . , . 

relax the " satisfacturus ; et quamcumque poenitentiam injun- 

Interdict. " geremus, subiturus ; et si nos causam tuam justam, 

" ut asserebas, invenire possemus, quod Interdictum 

" Anglise relaxaremus. Nihil proponis quare relaxare 

" illud debeamus ; sed magis confirmare." 

Ad hsec dominus rex, " Audite," inquit, " et recte 
" judicate. Bene," inquit, " fateor, quod dominus Papa 

' personis'] rebus, Waverl. 


" est pater meus spiritualis, et quod vicem gerit beati A.D. 1211. 
" Petri, et illi debeo obedire, scilicet in spiritualibus ; He answers, 
" et in terrenis, quee coronse meae pertinent, nequa- js ^ be^ 
" quam. Dominus Papa archiepiscopatum Cantuari?e, obeyed 
" si posset, injuste vellet conferre per electionem pro- spiritual 
'•' ditorum meorum, scilicet xiv. monacliorum, qui jura- things. 
" verunt quod nunquam alium eligerent quam episco- 
" pum Norwicensem ; ^ et fidei illorum fidem adhibens, 
" literas meas patentes illis commisi, et per iUos domino 
" Papae direxi in hsec verba : 

" Quod quemcunque hi xiv. eligerent, dummodo The monks 
" esset de Anglicana natlone, in archiepiscopum Can- ^hoelected 
a + • • 4. i-u . ^ ^ . -IT Stephen 

tuarise reciperem, et ccc. libras m expensis illis Langton 

" commisi. Ipsi vero venientes Romam raaoistrum Received 

J , . . him, and 

" S[tepbanum] eligerunt, et Norwicensem episcopum re- are traitors, 

" futaverunt, me inconsulto et regno meo. Prseterea 

'■' vobis ostendo, quod omnes prsedecessores mei con- f. 10. 

" tulerunt archiepiscopatus, episcopatus, et abbatias, in 

'■' thalamis suis. Unde videre potestis per sacras scrip- 

" turas quod beatus et gloriosus rex Sanctus Edwardus it was S. 

" contulit in tempore suo Sancto Wlstano episcopatum ^^^y^^d 

. r i ttiat gave 

'' Wigorniae. Dum Willelmus Bastardus conquestor the bishop- 
'• Anglise voluit ei auferre episcopatum, quia nescivit ^^^^egt r 
" Gallicum, respondens Sanctus Wlstanus Willelmo to S. Wul- 
" Bastardo ait, ' Mihi non contulisti baculum, nee tibi Wndfof 
" ' reddam ; ' sed ivit ad tumulum Sancti Edwardi et William 
" dixit in lingua sua : ' Edwarde, dedisti mihi baculum, tr^ng^o'^ 
" ' nee possum tenere pro rege, et ideo ilium tibi com- take it 
" ' mitto : et si potestis defendere, defende ; ' et fixit p^ygg. 
" baculum in tumulo de lapide exciso, et baculus ita 
" miraculose adhaesit tumbae beati Edwardi, quod non 
" erat aliquis ibi qui eum posset evellere, nisi Sanctus jj t]^Q^^ 
" Wlstanus. Praeterea temporibus nostris pater meus of Canter- 
" Henricus Sancto Thomae contulit archiepiscopatum xhmnas. 

' John de Grey. 



A.D. 1211. " Can tuarife. Sed modo vult dominus Papa omnes 

The Pope " libevtates quas prredecessores mei habuerimt, miln 

the UbeTdes " ''^^iferre pro volimtaie sua ; nee benefacit." 

my ances- Magister Pendulfus respondit : "Allegas quod domino 

tors had. ,, p^p^ obedire teneris in spiritualibus, et non in ter- 

Panduino " renis. Dicimus quod obedire debes domino Papse, 

t^is- " tam in terrenis, quam in spiritualibus. Nonne jurasti 

" fidem Deo, obedientiam Papa?, ac jura Ecclesi^ re- 

" gere, cum regni gubernacula suscepisti ? Item allegas 

" quod xiv. monachi sunt proditores tui, quia jurave- 

" runt quod nunquam alium eligerent, nisi episcopum 

" Norwicensem ; et literas tuas patentes illis commi- 

" sisti, et per ipsos domino Papa3 transcripsisti, sub 

" hae forma, quod quemcumque hi xiv. monachi eli- 

" gerent, dummodo esset de Anglia, ipsum tanquam 

" arclii episcopum reciperes ; et insuper ccc. libras illis in 

" expensis commisisti. Postea magistram S[tephanum] 

" eligerunt. Et verum est quod tales literas domino 

" Pappe misisti patentes ; sed allegationibus ex parte 

His ac- " tua, et monachorum ex parte adversa, et episcoporum 

threlec- " ^^^ ^^^^ J^^ eligendi archiepiscopum vendicabant, pro- 

tion. " positis, probaverunt monachi, quod eorum erat electio. 

" Dum dominus Papa quassavit electionem utriusque, 

" tam subprioris ^ quam episcopi Norwicensis ; t\im 

" quia persona subprioris odiosa erat regi et regno ; 

" turn quia persona episcopi Norwicensis insufficiens 

" erat ad tantum onus sustinendum, et quia injusta 

'' erat illius electio. Tunc pr?ecepit dominus Papa, 

" quod omnes monachi qui ibi aderant, dividerent se 

" in tres partes, et eligerent sibi pastorem idoneum. 

" Et factum est ita. Elegit autem prima pars iterum 

" subpriorem ; xiv. monachi episcopum Norwicensem ; 

" tertia vero pars raagistrum S[tephanum]. Dominus 

" Papa rationabilibus causis electionem subprioris et 

Siibprior, i.e. Reginald. 


episcopi Norwicensis quassavit. Prjecepit auteni A.D. 121 j. 

dominus Papa ut omnes irent simul, et in unum 

consentirent. Qiiatuordecim vero monachi tunc pe- 

dibus domini Papje se projecerunt, dicentes, 'Domine, 

' miserere nostri, quoniam juravimus coram domino 

' rege, quod in alium non consentiremus electum, 

' nisi in episcopum Norwicensem/ Dominus Papa 

dixit, ' Nonne estis viri religiosi ? Quare ergo prse- 

' sumpsistis facere juramentum terrene principi, absque 

' prPBcepto pr?elati vestri ? ' Responderunt, ' Nos id 

' fecimus regio metu, et ut dignitatem ecclesise nos- 

' trae salvaremus/ Dominus Papa, ' Devovistis vos 

' juramenta facturos quod nemo potest facere in hoc 

' mundo nisi ego solus.' Et absolvit eos, et injunxit 

eis poenitentiam secundum delictum. Tunc iverunt et 

consenserunt in magistrum Steplianum. Dominus vero 

Papa ipsum tibi tanquam principi ante confirma- 

tionem suam prsesentavit ; sed tu repugnasti, cum 

nullam causam scivisti, nee potuisti ostendere, quare 

non potuisset confirmari. 

" Item allegas de Sancto Edwardo, et Willelmo John must 

Bastardo ; cui respondeo, quod successor Sancti °°^ ^^"^" 

Edwardi non es, nee te illi potes comparare. Ipse self to S. 

enim fuit protector sanctse Ecclesise, tu vero de- bvitirm'ore 

structor et infestator ; sed bene concedimus quod sis like Wil- 

successor Willelmi Bastardi, quoniam ipse in principio Bastard. 

infestavit sanctam Ecclesiam in hoc quod voluit f. 10 b. 

auferre Sancto Wlstano episcopatum WigorniiTe, et 

ideo succedis ei, et non Sancto Edwardo, Quoniam 

in hoc non degeneras, quia tu et omnes prsedeces- 

sores tui nitebantur sanctam Ecclesiam destruere. 

Item leges Willelmi Bastardi, licet pessimas, servari 

prsecipis et diligis ; et leges Sancti Edwardi, licet 

optimas, quasi vilissimas contemnis. 

" Item dicis quod pater tvius Henri cus, et omnes 

praidecessores tui, archiepiscopatus, episcopatus, abba- 

tias, et prioratus conterre solebant in thalamis suis. 


A.D. 1211." Kespondeo, quod pater tuus Henriciis per petitionem 
S.Thomas u g^j^i^ fedt eligere Sanctum Thomam, et quia per 

resigned . . 

his see to " preces illius fuerat electus, quando venit in exiliuni, 

^h^ ^s^ he " domino Papte Alexandro archiepiscopatum resign avit, 

had been " dicens se symoniace archiepiscopatum suscepisse, quia 

monkcau' " P^^ preces patris tui Henrici electus fuit. Dispen- 

throughthe " savit tamen cum eo dominusPapa; et tandem pace 

Henry 11°' " formata inter patrem tuum et Sanctum Thomam, 

'' reversus est Sanctus Thomas ad ecclesiam siiam, et 

" ibi per prseceptum patris tui martyrium subiit. 

" Tandem vero cum pater tuus Henricus sanctas 

" Ecclesise satisfecit, hoc privilegium in remissionem 

" omnium peccatorum suorum monachis Cantuariensis 

" ecclesiaj concessit, quod archiepiscopum secundum 

" Deum eligerent in perpetuum, episcopis Angliae non 

" vocatis, cum regio assensvi comitibus et baronibus 

" assensum prpebentibus, et per chartam suam confir- 

" mavit hoc pro se et pro haeredibus suis ; et juraverunt 

" tempore patris tui Henrici quod R[icardum] priorem 

" Dorferensem in archiepiscopum eligerent." 

" Hoc autem Henricus pater meus in vita sua dedit," 

respondit rex Johannes, " et non in prsejudicium suc- 

" cessorum suorum." 

Pendulfus, "Et tu ilium idem annuisti, et jurasti 

" tenere quod prsedecessores tui, et illud confirmasti. 

" Quare ergo non vis ad minus in vita tua custodire 

" quod dicis?" 

Rex subticuit. 

Item Pendulfus dixit comitibus et baronibus et 

militibus, " Utinam essetis filii Dei, et velletis bene 

" videre quod jus recipit injustitias contra impium." 

Siluerunt omnes. 

John's pro- Tunc respondit rex, " Faciam tantum pro amore 

^^^^ ■ " domini Papoe : resignet magister Stephanus archiepisco- 

" patum, et dominus Papa conferat cuicumque voluerit 

" archiepiscopatum, et ego ipsum tanquam archiepisco- 

" pum recipiam ; et postea roget me dominus Papa 



" ut concedam illi episcopatum in terra mea, et forsitan A.D. 1211, 
" concedam illi in Anglia," 

Pendulfus, " Sancta EcclesiaB non consuevit degradare Pandulf 
" archiepiscopum sine manifesta causa ; sed assueta est ^^^^^es it. 
'•' principes sibi rebelles a summo ruere in deorsum/' 

-Ad lisec rex, " Vos profertis minas ? Creditis me 
" sic subicere vobis, sicut nepotem meum Othonem Case of 
'■ imperatorem ? Ego enim ab ipso recepi, quod alium 
fecistis eligere imperatorem in Alemannia." 

Magister Pendulfus, " Verum est. Et credit dominus 
" Papa, et certus est, se ita istum facere imperatorem, 
" sicut fecit alium ; et sic te subicere sibi, ut fecit 
" alium." 

Eex, " Num magis potestis malefacere quam dicere V 

Pendulfus, " Secreta cordis vestri jam nobis revelasti, John is 
" et tibi secreta cordis nostri revelabimus. Scias quod nic^ate™^" 
" dominus Papa te excommunicavit ; sed suspensa est and the 

,, ,,. -, I 1 . i'i. sentence 

." sententia usque adventum nostrum in partes- istas ^j^ ^^^ |,g 
" tibi subjectas ; sed de ceetero scias te esse excommu- no longer 
" nicatum, et sententiam in te latam effectum habere," 

Rex, "Et quid magis?" 

Pendulfus, " Absolvimus omnes Anglos die liac, qui 
" tecum non communicaverint ; et qui tecum com- 
" municaverint, sciant se esse excommunicatos." 

Rex, " Et quid magis ? " 

Pendulfus, " Absolvimus die hac comites, barones, The Eng- 
" milites, clericos, et francos laicos, et omnes fidei absolved 
" Christians?, per terras tibi subjectas, a fidelitatibus from their 
" suis et homagiis quibus tibi tenebantur ; et ad hoc ^ *^Siance. 
" exequendum per Angiiam, vices nostras committimus 
" Wintoniensi' et Norwicensi'' episcopis. Per universum 
'•' orbem, episcopis qui in transmarinis partibus sunt, 
" transmisimus causam sanctse Ecclesise et jus tuum 
" quod te dicis habere ostendendum, et ut absolvant 
" omnes qui contra te tanquam contra inimicum 

sanctse Ecclesias voluerint insurgere. Nee opus est 

Peter de liupibus. ] ^ John de Grey. 


A.D. 1211. " tantum facerc, quoniam duobus annis jam elapsis 

f. 11. « rogaverunt duces, comites, et barones dominum 

" Papam, ut ipsos absolveret, et ipsi terrain istam cum 

" manu forti intrarent, et cuicumque vellet domiuus 

" Papa, regnum committerent. Dominus Papa vero 

" proponit exercitum suum mittere in Angliam ; nam 

" quam paucos liabes vicinos amicos, plurimos vero 

" inimicos. Sane vero sancta Ecclesia v'ult jus suum 

" declarare, et cum filiis suis jus suum vendicare. 

" Pnecipimus etiam omnibus, quod cum dominus 

" Papa exercitum suum miserit in Angliam, vos 

'' omnes adeatis, et fidem duci exercitus faciatis. Siu 

" autem, sciatis vos in debitam et perpetuam poenam 

" esse redigendos." 

Ad hsec rex, " Quid potestis facere plus ? " 

Pendulfus, " In verbo Dei tibi dicimus, quod tu, nee 

•' ha3res quem possis habere, post diem liunc poterit 

" coronari/' 

Ad hsec rex, " Intimatum mibi eiat per quosdam 

" latores meos, immo latrones, quod vos in curia Romaiia 

" promoveretis causam meam, et quod me diligeretis. 

" Modo vero bic percipio, quod causam meam non fovetis, 

Threats of " sed velletis me nunquam de csetero regnaturum ; sed 
John. T ...... 

" per Ipsum qui cuncta regit, si terram meam intras- 

" setis talia mibi nunciatuii sine mandato meo, vos et 

" vestros per annum facerom equitare. Talia autem 

'■ mibi nunciaturos non mandavi, sed ut causam meam 

" defenderetis." 

Pandulfis Pendulfus, "Secundum Deum causam tuam promo- 

his^dangcr " "^"^^^s, et te dileximus, et per mandatum tuuin hue 

and ready " venimus, credentcs te Deo et patii tuo domino 

d^atli.'^'^ " Papaa obediturum, et sanctie Ecclesiaj satisfacturum ; 

" sed malam spem in hoc de te concipimus ; et pro 

" dilectione quam erga te habuimus, omne fere malum 

•' tibi et ternv tuie futurum * in piiemuniendo muiiivi- 

" mus ; [et] non futurum,- quia jam pnesens est ; et 

' /utuiumj facturum ct, JJS. | ■ fntuium'\ fact'jiuui, Mfc;. 


'' idem jurasti jam nos per annum cquitaturos, adeo A.T). 1211. 

" decenter posses dixisse uos suspensuros. Sed Deiim 

" invocamus testem, quod ' pro alio mandato non 

'■ venimus terram tuam intraturi, nisi pro causa 

" EcclesiaB mortem passuri, nee a te aliam crediums 

" expectai'e mercedem." 

Tunc prgecepit dominus rex vicecomitibus, et fores- Conduct of 
tariis, ut ducerent incarceratos suos coram se, magistro ^"jJJ. |° 
Pendulpho prsesente ; et protinus sic factum est ; et ad frighten 
terrorem magistri Pendulphi quosdam suspend! pra3- 
cepit, quosdam oculis orbari, quosdam pedibus et 
manibus truncari. Inter quos erat quidam clericus 
falsarius, quem prsecepit rex suspendi. Hoc autem 
audieus magister Pendulphus statim voluit eos ex- 
communicare, qui in eum maims inicerent ; et 
egressus qusesivit candelam. Hoc videns rex venJl 
])ost eum, et commisit ei clericum, ut faceret de eo 
judicium. Et ita liberatus est. 

Rex autem cum eisdem nunciis nuncios suos ad . 
doininum Papam destinavit. 


Literce domini Pajpoe domino regl Anglioe. j^d^ 1214. 

rrintffl " Innoceutius episcopus, servus servorum Dei, Joliaimi illustri Letter of 

from this " i-egi Anglorum, spiritum consilii sauioris. Innocent 

V 1'^ " Auclitis verbis uuiiciorum vestrorum iiui ad pra3seiitiam , ," 

roKdeia, . . ^ ^ John, 

i. p. 108. "' iiostram pei'veiieruiit, etsi uon ilia nobis ex parte tua suffi- 

■' cieiiter obtuleriiit, quae sunt ad satisfactionem sufBcieutia 

■' competentom, super multis et magnis injuriis et jacturis 

" quas longo tempore intulisti ecclesios Anglicanas, contra 

" divini nominis gloriam, et Apostolicse sedis honorem, in 

' ■ periculum aniuise et dispendium famse tuaj ; adhuc tamen 

'■ experiri volentes utrum te revocare possimus ab errore ad 

'■ vcritatem, ecce till benedictionem ct maledictionem pro- 

'• jjonimus, Ejus exemplo qui per Moysen famulum suum bcnc- 

" dictioncs et maledictioues projjosuit filiis Israel, ut eligas 

•• ((uani nialueris, benedictionem, si satisfcceris, ad salutcm, 

•' sivc maledictionem, si contempseris, ad ruinam. Licet enim 

MS. inserts non. 


A.D. 1214. " quasdam literas nobis destinaveris, quibus asseruisti babi- 
f. 11 b. " turum te ratum quicquid abbas de Bello Loco, frater A. 
" Martel, frater W. de Sancto Audoeno, Tbomas de Erdintone, 
" Philippus de Wigornia, et magister Ricardus de Mertona, 
" super negotio Cantuariensis ccclesias agerent coram nobis; 
" et tantum ex bis non nisi tres pervenerunt ad nostram pras- 
" sentiam, et bi sine aliis nihil facere poterant, secundum 
" earmidem continentiam literarum. Proeterea, non igitur 
" tantum de negotio Cantuariensis ecclesipe, sed totius Angli- 
" can® ecclesiaj, quam impie prosequendo niteris ancillari; 
' ' propter quod vinculo anatbematis pieruisti innodai'i. Hi vero 
" tres nuncii, videlicet abbas do Bello Loco, frater A. Martel, 
" et frater W. de Sancto Audoeno, nobis ad ultiraum obtu- 
" lerunt, quod secundum illam formam satisfacere promittebas, 
" quam per dilectos filios P[andulpbum] subdiaconum, et 
" fratrem A. familiares nostros curabamus destinare. Verum 
" cum per te steterit, quominus secundum eandem formam 
" pax reformata fuerit, et postea pejora prioribus attentaveris ; 
" nos ad earn quge pro majori parte gratiam continebat, 
" minime jam tenemur, cum ipse gratia reddideris te indig- 
" num. Ut autem vincaraus in bono malum, et omnem tibi 
' ' excusationis materiam auferamus ; adhuc earn parati sumus 
" servare, si usque ad kal. Junii proximo venturas, per jura- 
" mentum iv. baronum tuorum, jurantium te prassente ac 
" mandante in animam tuam, et per patentes literas tuas re- 
" promiseris, quod tam fideliter tcnebis et efRcaciter adim- 
" plebis secundum expositiones et explanationes, quas ad 
" omnis dubitationis scrupulum removendum duximus exbi- 
'■ bendas ; et infra eundem terminum hoc totum significaveris 
" per tuas patentes literas venerabili fratri nostro S[tepbano] 
" Cantuariensi arcbiepiscopo, et qui cum eo sunt episcopis 
" suis. Aliofjuin, Ejus cxemplo qui populum suum de servitute 
" Pbaraonis in manu valida liberavit, Anglicanam ecclesiam 
" in forti bracbio de servitute tua studebimus liberare. Pra3- 
" dicentes tibi nunc veraciter et constauter, quod si pacem 
" recipere cum valueris non vis, cum volucris non valebis ; 
" critque inutilis poenitentia post ruinam ; sicut per eorum 
" exomplum potes cognoscere, ([ui diebus istis siniilia praj- 
" sixmpseruut. Formam vero quam pra^fatis nunciis injunximus, 
" pra^sentibus tibi Uteris mittimus inclusam. Datmu, etc." 

Expositiones et e:eptanationes sunt istce. 

John's " Jobannes Dei gratia Anglia?, etc. Omnibus prassentes Roger of 

charter of " ijtcras inspccturis, salutem. Per has patentes literas sigillo Wendover, 
■ " nostro mmiitas, volumus esse notum, quod nobis prajseutibus "'* P" 




Eoger of 
iii. p. 249. 

ct mandantibus, hi quatuor barones nostri N., etc.,' jurave- A.D. 1214. 
runt iu animam nostram, quod nos subscriptam pacis formam John's 
Ijona fine curabimus per omnia observare. Inprimis itaquc charter of 
solemniter et absolute jurabimus stare mandatis domiiii «""m'ssion. 
Papa3 coram ejus legato vel delegate,' super omnibus pro 
quibus sumus excommunicati ab ipso. Et veram pacem ct 
plenam securitatem praestabimus venerabilibus viris Ste- 
phano Cantuariensi archiepiscopo, W[illelmo] Londoniensi, 
E[ustacbio] Eliensi, E[gidio] Herefordensi, J[ocelino] Ba- 
thoniensi, H[ugoni] ' Lincolniensi episcopis, priori quoque 
et monachis Cantuariae, R[oberto] filio Walteri, ac Eustacbio 
de Vcsci, necnon ca^teris clericis et laicis hoc negotium con- 
tingentibus, prjestando simul coram legato vel delegate 
publico juramentum, quod ipsos cum suis nee laedemus nee 
laedi faciemus vel permittemus. in personis vel rebus ; eisque 
dimittemus omnem indignationem, et in gratiam nostrani 
recipiemus eosdem ac tenebimus bona fide. Quodque prse- 
fatos archiepiscopum et episcopos non impediemus nee fa- 
ciemus aut permittemus aliquatenus impediri, quominus 
ipsi libere suum exequantur ofEcium, et plene sua3 jurisdic- 
tionis auctoritate prout debent utantur. Et super his tam 
domino Papae, quam ipsi archiepiscopo, et singulis episcopis, 
nostras patentes literas exhibebimus, facientes ab episcopis 
et comitibus et baronibus nostris, quot et quos pra^fati ' 
archiepiscopus et episcopi postulaverint, juramenta et eorum 
patentes literas exhiberi, quod ipsi bona fide studebunt ut f. 12. 
haec pax et securitas firmiter observetur. Et si forte, quod 
Deus avertat, per nos ipsos vel per alios contravenerimus, 
ipsi pro Ecclesia contra violatores securitatis et pacis man- 
datis apostolicis inhaerebunt, nosque perpetuo vacantium 
ecclesiarum custodiam amittamus. Quod si forte nequiveri- 
mus eos ad banc ultimam juramenti partem inducere, vide- 
licet quod, [si] per nos ipsos vel per alios contravenerimus, 
ipsi pro Ecclesia contra violatores securitatis et pacis man- 
datis apostolicis inhaerebunt, nos propter hoc domino Papai 
ac ecclesiao RomaniB per nostras patentes literas obligabimus 
omne jus patronatus quod habemus iu ecclesiis Anglicanis, 
et omncs literas quae pro securitate prajdictorum sunt cxhi- 
bendae, prffifatis archiepiscopo et episcopis ante suum in- 
gressum in Augliam transmittemus. Si vero nobis placuerit, 
ssepedicti archiepiscopus et episcopi preestabunt, salvo ho- 

' The names are given in E.W. 
^ vel delegato] cm. R.W., aut 
nuncio, Matt. Par, 


Hugoni] Huberto, incorrectly, 


A.D. 1214. " norc Dei,' juratoriam vel literatoriam cautioncm, quod ipt<i Koger of 
John's " iicc per sc nee per alios contra personam vel coronam nos- Wcndovcr, 

charter of " tram aliqnid attcmptabunt, nobis pra^dictum eis securitatem "'• P" '' ' 
ission. (( ^^ pacem servantibus illibatam. 

" De ablatis" autem plenam restitutionem et de damuis re- 
" compensationem sufficientem omnibus impendemus, tam cle- 
'■ ricis omnibus (luam etiam laicis imiversis ad boo negotium 
'■ pertinentibus, non solum rerum sed etiam libertatum ; et 
" restitutas conservabimus libertates, archiepiseopo quidem et 
" cpiscopo LincolnifB a tempore sua) confirmationis,^ aliis a 
" tempore discordiae inclioata). Nee obstabit aliqua pactio vel 
" promissio sive concessio qiiominus et damna recompensentur, 
" et ablata restituantur, tam vivorum quam defunctorum. 
'■ Nee de his aliquid retinebimus prastextu servitii quod dc- 
'■ buerit nobis impendi ; sed postea debita nobis pi"0 servitio 
'■ recompcnsatio tribuetur. Statimque omnes quos detinemus,' 
" absolutos faciemus dimitti, ac restitui propriaa libertati, et 
" etiam laicos qui occasione liujus negotii detinentur. Incon- 
'' tinenti quoque i)0st adventum illius qui nos debebit absol- 
" vcre, faciemus de parte restitutionis ablatorum octo milia 
'■ librarum legalium sterlingorum, pro persolvendis debitis et 
" faciendis expensis, nunciis prtedictorum archiepiscopi et 
*' ejiiscoporum ac monacborum Oantuarice assignari, sine im- 
" pedimento quolibet per potestateni nostram ad eos libcrc 
" deferenda, ut exjjediti revertantur in Augliam honorifice 
'• revocati, videlicet S[tepbano] Cantuariensi archiepiseopo duo 
•• milia et quingentas libras ; W[illelmo] Londoniensi septin- 
'• gentas et quinquaginta libras ; H[ugoui] Lincolniensi septin- 
'• gentas et quinquaginta libras; E[ustachio] Eliensi millc et 
" quinquaginta libras; E[gidio] Herefordensi septingentas ct 
" (juinquaginta libras; J[oscelino] Bathoniensi septingentas ct 
" (luinquaginta libras; jjriori et monacbis Cantuarias mille 
" lijjras : sed protinus absque mora, postquam pacem istam 
" duxerimus acccptandani, resignari faciemus archiepiseopo ct 
" episcopis et clericis ac ecclcsiis universis in manibus nun- 
" ciorum vel procuratorum ipsorum, omnia immobilia* cum 
'• administratione libera eorundem, et in pace dimitti. Inter- 
" dictum etiam, vulgariter utlagatio nuncupatnm, quod ])ro- 
'■ poni fecimus contra pcrsonas ecclesiasticas, publico revocabi- 
" mus, protostando per nostras patentes literas archiepiseopo 

' K.W. adds el errlcsicc. 1 ' li.W. adds clericos. 

■ ablatis'] abbatiis, MS. j 

■' ronjinnatumis] consecrationis, 1 ^" immobiHa] niobilia, K.\\'. 

K.W. I 


Roger of " tribnoiidas, id ad nos de por.sonis ecclcsiasticis ' imllatemis A.D. 1214. 
Wendover, " pevtincrc ; et quod illud do ca3tero contra personas ecclesias- John's 
in. p. 2.)1. ,, ^j^^g nullatenus faciemus proponi; revocantes prfeterea ixtla- ^^^^^*|g'gj°^ 
" gationem laicorum ad hoc negotium pertinentium, et remit- 
" tentes omnia qna3 post iuterdictum recipimus ab ecclesiarum 
" hominibus pra^ter regni consuetudinem et ecclesiasticam 
'■ libertatem. Si vero super damnis vel ablatis, aut eorum 
" quantitate vel aestimatione, quKstio fuerit de facto suborta, 
" per legatum aut delegatum domini Papre receptis proba- 
" tionibus pvil)lice- terminetur. Et his omnibus rite peractis 
" relaxabitur sententia interdicti. Supra caeteris autem capitulis 
" si qua3 fuerint dubitationes subortas, de quibus merito va- 
" leat dubitari, nisi per legatum vol delegatum domini Papa^ 
" de partium fuerint volmitate sopitae, ad ipsius referantnr 
" arbitrium, ut super his quod ipse decreverit observetur." 

Charta regis de pace et sccuritate facta arcliiepiscopo et omiiihxis 


Printed " Johannes Dei gratia rex Anglia;, etc., venerabili patrif. 12/». 

from the " S[tephanoJ eadem gratia Cantuariensi archiepiscopo, salutem. Charter of 

J atent a g^jatis (luod secundum formam mandati domini Pap» et •''^"° ^^] 

Rolls in the ,, .1 . .., ,- t^ ■ • tj \-a • the areh- 

Foedera i venerabilis patris i[nnocentiiJ gratia Dei summi Pontincis, \jisiiop 

p. 11-2. " veram pacem et plenam securitatem vobis i^rajstamus, nee 

'■ non casteris tam clericis quam laicis hoc negotium quod 

" inter nos et Aiiglicanam ecclesiam versatuin est contingen- 

" tibus, nee vos nee vestros laedemus vel Itedi faciemus aut 

'■■ permittcmus in personis \e\ rebus ; vobisque dimittimus 

" omnem indignationem, et in gratiam nostram vos recipimus 

' ' et tenebimus bona fide ; et quod non impediemus aut per- 

" mittemus aliquatenus impediri, quominus libere vestrum 

" officium exequamini, et jurisdictionis vestra; auctoritate 

" prout debetis utamini ; et super his vobis juramenta et lite- 

" ras patentes fidelium nostrorum venerabilium patrum H[en- 

" rici] Dublinensis archiepiscopi, P[etri] Wintoniensis, et 

" J[ohannis] Norwicensis episcoporum, et prseterea xii. baro- 

'' num nostrorum, scilicet G[alfridi] filii Petri, etc., fecimns 

" exhiberi, quod ipsi bona fide studebunt quod haec pax et 

" securitas firmiter observetur. Et si forte, quod Dens aver- 

" tat, per nos ipsos vel per alios contravenerimus, ipsi pro 

" Ecclesia contra violatores securitatis et pacis mandatis apo- 

' (le personis ecclesiasticis, om. I -' puhUce] om. R.W. 
R.W. 1 



A.D. 1214. 

stolicis inhasrcbnnt, nosqne perpetuo ecclesiainim vacaiitiiim 
custodiam amittemns. Et ideo vos rogamus quatenus ad 
nos sine dilatione in Angliam venire festinetis. Si quid 
autem in hoc scripto omissum fuerit, vel minus plene fac- 
tum sectmdum formam mandati apostolici, cum ad nos 
veneritis, perficietui'. Et in liujus rei testimonium has lite- 
ras nostras patentes vobis mittimus. Teste Dublinensi 

Charter of 
John, re- 
crown into 
the Pope's 

Charta cle trihuto AnglicB et HyhernicB curice Romance. 

"Johannes Dei gratia rex Anglias, etc., universitati vestrae Koger of 
'' " per hanc chartam sigillo nostro munitam voUimus esse no- _ ^°*^°y^''» 
^i„ " turn, quia cum Deiim et matrem nostram sanctam Ecclcsiam ' '^' 
offenderimus in multis, et proinde divina misericordia phiri- 
mum indigere noscamur,' nee quod digne possumiis offerre 
pro satisfactione Deo et ecclesiae debita facienda, nisi nos 
ipsos habeamus^ et regna nostra, volentes nos ipsos humi- 
liare pro Illo qui se pro nobis humiliavit usque ad mortem, 
gratia Sancti Spiritus inspirante, non vi indvicti,^ nee timore 
coacti, sed nostra bona spontaneaque voluntate ac communi 
consilio baronum nostrorum, offerimus et libere concedimus 
Deo et Sanctis apostolis ejus Petro et Paulo, et sanctae Ro- 
mance ecclesise matrici nostrae, ac domino nostro Papaa 
Innocentio, ejusque catholicis successoribus, totum regnum 
nostrum Anglic, et totum regnum nostrum Hyberniae, cumi'* 
omnibus pertinentiis suis, pro remissione peccatorum raeo- 
rum, et totius generis nostri, tam pro vivis quam pro de- 
fimctis : et amodo ilia a Deo et Romana ecclesia tanquam 
feodetarius^ recipientes et tenentes, in prtesentia prudentis 
viri Pendulfi domini nostri Papte siTbdiaconi. Et familiarem 
fidelitatem exhiberi prsedicto domino nostro " papae Imio- 
centio, ejusque catholicis successoribus, et ecclesioa Eomante, * 

per subscriptam formam facimus et juraraus, et homagium 
ligium in prassentia domini Papse si coram eo esse poterimus, 
faciemus : successores nostros et hseredes nostros " in per- 
petuum obligantes, ut simili modo summo Pontifici qui pro '^ 

tempore fuerit, et ecclesias Romanae, sine contradictione 

' indigere noscamur'] indlgeamus, 
^ habeamus'] humiliemus, R.W. 
' inilucti'] interdicti, R.W. 
* R.W. adds omni jure. 

^ J'eodetarius'} secundarius, R.W. 

^ Et . . . nostro] R.W. has " Et 
" familiaris. Exinde praedicto Do- 
" mino." 

' R.W. adds de uxore nostra. 



Kogerof " 
Wendover, '< 
iii. p. 253. ,j 

to Eome. 


debeant fidelitatem prjestare et homagium recognoscere. A.D. 1214. 
Ad indicium autem hujus nostra perpetua3 obligationis et 
concessionis, volumus et stabilimus, ut de propriis et specia- 
libus redditibus regnorum nostrorum, pro omni servitio et 
consuetudine, qua3 pro ipsis facere debemus, salvo per The tribute 
omnia denario beati Petri, ecclesia Eomana mille marcas ' to be paid 
annnatim percipiat ; scilicet in festo Sancti Micbaelis quin- 
geutas, et in festo PascliEe quingentas ; septingentas scilicet 
pro regno Anglije, et trescentas pro regno HyberniEe ; salvis 
nobis et hasredibus nostris, justiciaria, et regalibus liber- 
tatibus nostris." Quae omnia sicut supradicta sunt, rata esse 
volentes perpetuo atque firmo^ . . obligamus nos et suc- 
cessores nostros non contravenire. Et si nos vel aliquis 
haeredum^ nostrorum hoc attemptare voluerit, cadat a jure 
regni. Quod quicumque ille fuerit, nisi rite commonitus 
resipuerit, cadat a jure regni. Et ut bfEC cbarta obliga- f- 
tionis nostrse semper firma permaneat. 

" Ego Johannes Dei gratia rex Angliae ab bac hora ero Torm of 
fidelis Deo, et beato Petro et ecclesia Romans et domino John's 
meo PapaB Innocentio, et ejus successoribus canonice in- |V°'"p^^ 
trantibus ; nee ero inde dicto, facto, consilio, vel consensu, 
ut perdant vel " membra, vel mala captione capiuntur. 
Eorum damnum si scivero, impediam et remanere faciam si 
potero ; alioquin quam citius potero, ei intimabo, vel tali 
personse dicam, quam eis credam esse dicturam. Consilium 
quod mihi dederint,^ per se, vel per nuntios, vel per literas 
secretas,^ tenebo, et ad eorum damnum nulli pandam me 
sciente, Patrimonium beati Petri, et specialiter regnum 
Angliae et Hyberniae, adjutor ero ad defendendum et tenen- 
dum contra omnes homines pro posse meo ; sic me Deus 
adjuvet et bsec sancta evangelia. Teste meipso apud do- 
mum militiae Templi juxta Doveram, coram domino H[enrico] 
arcbiepiscopo Dublinensi, et multis aliis,^ xv. die Maii, anno 
regni nostri xiv. 

Isto anno et isto modo facta est solutio Interdict!. 

The Inter- 
dict taken 

' E.W. adds esterlingorum. 

- justiciaria . . , nostris'] justitiis, 
libertatibus, et regalibus nostris, 

^ perpetuo atque firmo] atque 
firma, R.W. A blank follows in 
the MS. 

^ hceredum] successorum, R.W. 
' R.W. adds vitam. 
^ dederinf] crediderint, R.W. 
' secretas^ suas, secretum tenebo, 

* The names are given in R.W. 


A.D. 1214. Eodein anno fuit congressus Francorum et Flaudren- 
Bovh!es^ sium, in quo comes Flandrijie, nomine Ferrant, efc 

comes Bolonise, et Willelmus Longus Ensis, frater regis, 

comes Saresbyri?e capti sunt. 

Eodem anno venit Rogerus abbas Norm annus. 
Fourth Concilium Lateranense Roma3 celebratum fuit. 

council. Eodem anno incepit werra inter regem Johannem 

Anglice et barones. 
^ . Consecratio Willelmi Coventrensis episcopi. 

Louis, son . T-. 1 • • r-i • 1 

of Philip Mccxvi. Ludowicus filius Pliilippi regis Jbranciaj ad 
Augustus instantiam baronum venit Londonias. 

invited by 

the English Eodem anno rex Johannes in i-edeundo de Axiholm 

arons. quam devastavit, apud Newercli obiit xv. kal. No- 
Death of ^ ' ' 
John. vembris. 

Coronation Eodem anno Henricus filius ejus, puer ix. annorum, 

jjj ^"""^ in festo Sanctorum Simonis et Jud?B apud Gloverniam, 

Oct. 28. jussu legati Gwalonis, et Stepliani Cantuariensis arclii- 

e])iscopi, et de assensu comitis Ranulfl Cestria^, et 

[Willelmi] de Ferrariis comitis Derbeiee, et aliorum 

magnatum qui cum eo et patre suo rege Johanne 

fideliter contra barones tenuerunt, coronatus est. 

Obiit Rooferus abbas BurtonitB. Nicholaus de Wal- 

ingford, prior Burtonise, factus est abbas Burtonia». 

The fair of Mccxvii. Sabbato in liebdomada Pentecostes apud 

Lincoln. Liiicolniam fuit cono-ressus Francorum et baronum, cum 

regal ibus ; ubi devicti sunt Franci, et comes Perticio 

occisus est. Et comites et barones qui contra regem 

fuerunt, ibidem capti sunt a regalibus, uno solo milite 

tantum de familia comitis de Ferrariis ex parte regis 

ibi interfecto. Recedentibus inde Ranulfo comite Cestria^ 

et W[illelmo] de Ferrariis comite Derbeijie cum regali 

exercitu usque ad castellum de Munsoi'el, ceperunt 

illud, et subverterunt, et ad nihilum redegerunt. 

Louis ap- Eadem testate exercitus copiosus veniens Ludovico 

phes for jj^ auxilium, ex parte resfis Francije patris sui, et 
peace, is ... . 

absolved, Blaucliia^ uxoris siuv, in inari eaptus est a regalibus, 

l"n<'land*''' ^^ "injor ])ars submersus et interfectus. Unde Ludo- 


vicus pacem qu^esivit, et absolutus a seutentia excom- A.D. 121 6. 
municationis qua fuit innoclatus, cum suis recessit, 
relicta Anglia circa festum Sancti Michaelis, et appulit 
in Flandriara. 

MCCXViii. Ranulfus comes Cestrise et W[illelmus] de Damietta 

TT» •• -TkT-' PL' i'j. taken and 

r en-anis comes Uerbeise peregre proiecti sunt in terram lost. 

sanctam Jerusalem. In illo tempore capta fuit 

Damieta a Christianis; et postea fuit perdita post re- 

cessum magnatuni Christianorum qui illam cepenviit 

per obsidionem. 

Mccxx. Translatio sancti Thomae martyris, Cantua- f. 13 i. 
riensis archiepiscopi. 

Mccxxii. Obiit Nicholaus abbas ii. ; successit Ricar- 
dus de Insula, prior Sancti Edmundi, abbas Burtonias. 

i^rccxxiv. Castrum de Bedeford cap turn est a ree'e Capture of 
Henrico, praesentibus in obsidione S[tephano] Cantua- ca^stle by 
riensi archiepiscopo cum cseteris magnatibus totius Henry in. 

Alexander Coventrensis episcopus sacratus Roma^, 
ibi primo venit ad regem Henricum. 

Isfo anno fecit dominus rex Henricus Chartas de libertatihas 
regrd et de foresta ; sic. 

Henricus Dei gratia rex Angliae, dominus Hybernite, dux Magna 
Normanniae, AquitamiitB, comes AndegavijE, archiepiscopis, Charta. 
episcopis, abbatibus, prioribus, comitibus, baronibiis, vice- 
comitibus, praepositis, ministris, et omnibus ballivis et fide- 
libus suis prsesentem chartam inspecturis, salutem. Sciatis 
quod nos, intuitu Dei et pro salute animEe nostra, et anima- 
rum antecessorum nostrorum et successorum, ad exaltationem 
sanctae Ecclesise, et emendationem regni nostri, spontanea et 
bona voluntate nostra dedimus et concessimus archiepiscopis 
episcopis, abbatibus, prioribus, comitibus, baronibus, et omni- 
bus de regno nostro, has libertates subscriptas tenendas in 
regno nostro Anglia; in perpetuum. 

Inprimis concessimus Deo, et hac prsesenti charta nostra 
confirmavimus pro nobis et hteredibus nostris in perpetuum, 
quod Anglicana ecclesia libera sit, et habeat omnia jura sua 
integra, et libertates suas illgesas. 



A.D. 1225, Concessimus etiam et dedimns omnibus hominibus liberis 
Magna regni uostri, pro nobis et literedibus nostris in perpetuum, 
Charta. has libertates subscriptas babendas et tenendas eis et h«redibns 
suis de nobis et hasredibus nostris in perpetuum. 

Si quis comitum vel baronum nostrorum, sive aliorum 
tenentium de nobis in capite per servitium militare, mortuus 
fuerit, et cum decesserit,' hsres ejus plenae aetatis fuerif et 
relevium debeat ; habeat hsereditatem suam per antiquam 
relevium ; scilicet litres vel liEeredes comitis, de baronia 
comitis integra per centum libras ; hseres vel hseredes baronis, 
de baronia integra per centum libras ; bseres vel haeredes 
railitis, de feudo militis integro per centum solidos ad plus ; 
et qui minus debuerit, minus det, secundum antiquam consue- 
tudinem feudorum. Si autem hasres alicujus talium fuerit 
infra setatem, dominus ejus non habeat custodiam ejus, nee 
terras suae, antequam homagium suum ceperit. Et postquam 
talis haeres fuerit in custodia, cum ad agtatem pervenerit, 
scilicet viginti et unius anni, habeat hgereditatem suam sine 
relevio et sine fine. Ita tamen quod si ipse dum infra aetatem 
fuerit, fiat miles, nihilominus terra remaneat in custodia domi- 
norum suorum usque ad terminum praedictum. Gustos terrae 
hujusmodi hseredis qui infra a3tatem fuerit, non capiat de 
terra haeredis nisi rationabiles exitus, et rationabiles consuetu- 
dines, et rationabilia servitia ; et hoc sine destructione et 
vasto hominum vel rerum. Et si nos commiserimus custodiam 
alicujus talis terras vicecomiti, vel alicui alii, qui de exitibus 
terras illius nobis debeat respondere, et ille destructionem de 
custodia fecerit vel vastum ; nos ab illo capiemus emendationem, 
f- 14. et terra committatur duobus legalibus et discretis hominibus 

de feudo illo, qui de exitibus nobis respondeant, vel ei cui 
assignaverimus. Et si dederimus vel vendiderimus alicui 
custodiam alicujus talis terra?, et ille desti'uctionem inde 
fecerit vel vastum ; amittat ipsam custodiam, et tradatur duo- 
bus legalibus et discretis hominibus de feudo illo, qui similiter 
nobis respondeant sicut prasdictum est. Gustos autem quamdiu 
custodiam terrse habuerit, sustentet domos, parcos, vivaria, 
stagna, molendina, et caetera ad terram illam pertinentia de 
exitibus terrfse ejusdem ; et reddat hasredi cum ad jetatem 
plenam pervenerit, terram suam totam instauratam de carucis 
et omnibus aliis rebus, ad minus secundum quod illam recepit. 
Ha3c omnia observentur dc custodiis archiepiscopatuum, epi- 
scopatuum, abbatiarum, prioratuum, ecclcsiarum, et dignitatum 

MS. inserts et. 


vacantium, qua3 ad nos pertinent; excejoto qiiod hujusraodi A.T). 122;). 
custodia? vendi non debent. Maena 

Haeredes maritentur absque disparagatione. Charta. 

Vidua post mortem mariti sui, statim et sine difficultate 
aliqna habeat maritagium suum et haereditatem suam ; nee 
aliquid det pro dote sua, vel pro maritagio suo, vel pro 
haereditate sua, quam h^reditatem maritus suus et ipsa tenue- 
runt die obitiis ipsius mariti sui ; et maneat in capitali 
mesuagio ipsius mariti sui per quadraginta dies post obitum 
ipsius mariti ; infra quos assignetur ei dos sua nisi prius ei 
fuerit assignata, vel nisi domus ilia sit castrum. Et si de 
castro recesserit, statim provideatur ei domus competens in qua 
possit honeste morari, quousque dos sua ei assignetur, sicut 
praedictum est. Et habeat rationabile estoverium suum interim 
de communi. Assignetur autem ei pro dote sua tertia pars 
totius terr» mariti sui, quao sua fuit in vita sua, nisi de 
minori fuerit dotata ad ostium ecclesiae. 

Nulla vidua distringatur ad se maritandam, dum vivere 
voluerit sine marito ; ita tamen quod securitatem faciat, quod 
se non maritabit sine assensu nostro, vel sine assensu domini 
sui si de alio tenuerit. 

Nos vero vel ballivi nostri non seisiemus terram aliquam 
nee redditum pro debito aliquo, quamdiu catalla debitoris 
praesentia sufficiant ad debitum reddendum, et ipse debitor 
paratus sit inde satisfacere. Nee plegii ipsius debitoris dis- 
tringantur, quamdiu ipse capitalis debitor sufficiat ad solutio- 
nem debiti. Et si capitalis debitor defecerit in solutione 
debiti, non habens unde reddat, aut reddere nolit cum possit, 
plegii respondeant pro debito ; et si voluerint, habeant terras 
et redditus debitoris, quousque sit eis satisfactum de debito, 
quod ante pro eo solverunt, nisi capitalis debitor monstraverit 
se esse quiettim versus eosdem plegios. 

Civitas Londoniarum habeat omnes antiquas libertates et 
liberas consuetudines suas. 

Praeterea volumus et concedimus, quod omnes aliae civitates, 
et burgi, ct villas, et barones de quinque portubtis, et omnes 
portus habeant omnes libertates et liberas consuetudines suas. 

NuUus distringatur ad faciendum majus sei'vitium de feudo 
militis, nee de alio libero tenemento, quam inde debetur. 

Communia placita non sequantur curiam nostram, sed 
teneantur in aliquo loco certo. 

Recognitiones de nova disseisina, et de morte antecessoris, 
non capiantur nisi in comitatibus suis, et hoc modo : nos, vel 
si extra regnum fuerimus, capitalis justiciarius noster, mitte- f. I4h. 
mus justiciaries per unumquemque comitatum semel in anno, 

P 2 


A.D. 1225. qui cum militibus comitatuuin, capiant assisas prn?dictas. Et 
Magna ea qua3 in illo adventu suo in comitatu per justiciaries prae- 
Charta. dictos ad dictas assisas capiendas missos, terminari non 
possunt, per eosdeni tcrminentui" alibi in itinera suo. Et ea 
qua? per eosdem, propter difficultatem aliquoruni articuloruni, 
terminari non possunt, referantur ad justiciaries nostros de 
bancho, et ibi terminentur. 

Liber homo non admercietur pro parvo delicto, nisi secun 
dum modum ipsius delicti ; et pro magno delicto, secundum 
magnitudinem delicti ; salvo contenemento suo. Et mercator 
eodem modo, salva mercandisa sua ; et villanus alterius quam 
noster, eodem modo amercietur, salvo wainagio suo, si inci- 
derit in misericordiam nostram. Et nulla prEedictarum miseri- 
cordiarum ponatur, nisi per sacramentum proborum et legalium 
hominum de visneto. 

Comites et barones non amei-cientur, nisi per pares suos ; et 
non nisi secundum modum delicti. 

Nulla ecclesiastica persona amercietur secundum quantitatem 
beneficii sui ecclesiastici, sed secundum laicum tenementum 
suum, et secundum quantitatem delicti. 

Nee villa, nee burga, nee homo distringatur facere jjontes 
ad riparias, nisi qui ex antique et de jure facere debet. 

Nulla riparia de CEetero defendatur, nisi illae qu£e fuerunt in 
defense, tempore regis Henrici avi nostri, per eadem loca et 
eosdem termines sicut esse censueverunt tempore sue. 

Nullus vicecemes, censtabularius, cerenatores, vel alii ballivi 
nostri, teneant placita corona3 nostra?. 

Si aliquis tenens de nobis laicum feudum meriatur, et vice- 
comes vel ballivus noster ostendat literas nostras patentes de 
summonitione nostra de debito quod defunctus nobis debuit, 
liceat vicecomiti vel ballivo nestro attacbiare et inbreviare 
catalla defuncti inventa in laico feudo, ad valentiam illius 
debiti, per visum legalium bominum ; ita tamen quod nihil 
inde amoveatur, donee persolvatur nobis debitum quod clarum 
fuerit; et relinquatur executoribus ad faciendum testamentum 
defuncti. Et si nihil nobis dejbeatur ab ipso, onuiia catalla 
cedant defuncto, salvis uxori ipsius et pueris suis rationabilibus 
partibus suis. 

Nullus constabularius vel ejus ballivus capiat blada vel alia 
catalla alicujus, qui non sit de villa ubi castrum situm est ; 
nisi statim inde reddat denarios, aut respectum inde habere 
possit ex voluntate venditeris. Si autem do ipsa villa fuerit, 
infra quadraginta dies pretium i-cddat. 

Nullus constabularius distringat militem aliquem ad dandum 
denarium pro custodia castri, si ipse voluerit facere in propria 


persona, vel per alium probum hominem, si ipse earn facere A.D. 1225. 
noil jjossit propter rationabilem causam. Et si nos duxerimus Maena 
eum, vel miserimus in exercitum, erit quietus de custodia Charta. 
castri, secundum quantitatem temporis quo per nos fuerit in 
exercitu de feudo pro quo fecit servitium in exercitu. 

N'ullus ballivus vel vicecomes vel alius capiat equos aut 
carectas alicujus pro cariagio faciendo, nisi reddat liberationem 
antiquitus statutam ; scilicet pro carecta ad duos equos, decern 
denarios per diem ; et pro carecta ad tres equos, quatuordecim 
denarios per diem. 

Nulla carecta alicujus ecclesiastica3 persona3, vel militis, vel 
alicujus dominae, capiatur per ballivos pra3dictos ; nee nos nee 
ballivi nostri nee alii capiemus alienum boscbum ad castra 
vel aliqua agenda nostra, nisi per voluntatem ipsius, cujus f- 15. 
boscbus ille fuerit. 

Nos vero non tenebimiis terras eorum qui convieti fuerint de 
felonia, nisi per unum annum et unum diem ; et tunc reddan- 
tur terrje dominis feudorum. 

Omnes kidelli de cretero deponautiir per Tamisiam et Mede- 
weyam, et per totam Angliam, nisi per costeram maris. 

Breve quod vocatur prjecipe de cajtero non fiat alicui de ali- 
quo tenemento, unde liber bomo perdat curiam suam. 

Una mensura vini sit per totum regnum nostrum, et una 
mensura cervisiiB, et una mensura bladi, scilicet quarterium 
Londoniense, et una latitudo pannorum tinctorum, et russetto- 
rum, et baubergetorum, scilicet dua3 ulnsB infra listas. 

De ponderibus vero sit, ut de mensuris, 

Nibil detur de ca^tero pro brevi inquisitionis, ab eo qui 
inquisitionem petit de vita vel membris, sed gratis concedatur, 
et nulli negetui". 

Si aliqviis teneat de nobis jier feudi firmam, vel socagium, 
vel burgagium, et de alio terrain teneat per servitium militare, 
nos non habebimus cnstodiam bferedis vel terris suas quae est 
de feudo alterius, occasione illius feudi firmse vel socagii vel 
burgagii. Nee babebimus custodiam illius feodi firmae, vel 
socagii, vel burgagii, nisi ipsa feodi firma debent servitium 

Nos noil habebimus custodiam beeredes nee terrae alicujus, 
quam tenet de alio per servitium militare, occasione alicujus 
parA'se serganteriae quam tenet de nobis per servitium reddendi 
cultellos, vel sagittas, vel hujusmodi. 

Nullus ballivus aliquem ponat de castero ad legem manifes- 
tam, vel ad juramentum, simplici loquela sua, sine testibus 
fidelibus ad hoc inductis. 

Nullus liber bomo capiatur, vel imprisonetur, aut disseisie- 


A.D. 1225. tur de alicjuo libcro teuemento suo, vel libcrtatibus, vel liberis 

Magna consuetudiuibus suis, aut utlagetui", aut exulet, aut aliquo 

Cnarta. q\[q modo destruatur ; nee super eum ibimus, nee super eum 

mittemus, nisi per legale judicium parium suorum, vel per 

legem terrao. 

Nulli vendemus, nulli negabimus aut difTeremus rectum 
vel justitiam. 

Omues mercatores, nisi publice antea prohibit! fueriut, 
liabeant salvum et securum exire de Anglia, et venire in 
Angliam, et morari et ire per Angliam, tam per terram quam 
per aquam, ad emendum vel vendendum, sine omnibus toltis 
malis per antiquas et rectas consuetudines, prseterquam in 
tempora gwerrse. Et si sint de terra contra nos gwerrina, ct 
si tales inveniantur in terra nostra in principio gwerrae, 
attachiantur sine damno corioorum vel rerum, donee sciatur a 
nobis, vel a capitali justiciario nostro, quomodo mercatores 
terrte nostra3 tractentur qui tunc inveniuntur in terra contra 
nos gwerrina ; et si nostri salvi sint ibi, alii salvi sint in 
terra nostra. 

Si quis tenuerit de aliqua eschaeta, sicut de honore de 
Walingford, Bolonia, Notinghamia, Lanchastria, vel de aliis 
escbaetis quae sunt in manu nostra, et sit baronia, et obierit, 
hasrcs ejus nou det aliud relevium, nee faciat nobis aliud 
servitium, quam faceret baroni, si ipsa esset in manu 
baronis. Et nos eodem modo tenebimus quo baro earn 
tenuit. Nee nos occasione talis baronia3 vel eschaeta), 
habebimus aliquam eschaetam, vel custodiam aliquorum 
hominura nostrorixm, nisi alibi tenuerit de nobis in capite 
ille qui tenuit baroniam vel eschaetam. 

Nullus liber homo de caetero det amplius alicui, vel 
vendat, de terra sua, quam ut de residuo terrje su«e possit 
f. 15 6. sufficienter fieri domino feodi servitium ei debitum quod 
pertinet ad feodum illud. 

Omnes patroni abbatiarum, qui habent chartas regum 
Angliaa de advocatione, vel antiquam teniu-am vel posses- 
sionem ; habeant earum custodiam, cum vacaveriiit, sicut 
habere debent, et sicut supra declaratum est. 

Nullus capiatur vel imprisonetur propter appellum foeminas 
do morte altering quam viri sui. 

Nullus comitatus do c?etero teneatui*, nisi de mense in 
mensem, ct ubi major terminus esse solebat, major sit. 

Nee aliquis vicecomes vel ballivus faciat turnum suv\m 
per hvmdredum, nisi bis in anno, et non nisi in loco dcbito 
et consuoto, videlicet semel post Pascha, et iterum post 
festum Sancti Michaelis. Et visus de franco plegio tune 


fiat ad ilium terminum Sancti Michaelis sine occasione ; ita A.D. 1225. 
scilicet quod quilibet habeat libertates suas, quas habuit et Magna 
habere consuevit tempore regis Hem-ici avi nostri, vel quas Charta. 
IDOstea perquisivit. 

riat autem visus de franco plegio sic, videlicet, quod pax 
nostra teneattu', et quod retinga integra sit sicut esse con- 
suevit ; et quod vicecomes nou quasrat occasiones, sed quod 
contentus sit eo quod vicecomes habere consuevit tempore 
regis Heurici avi nostri de visu suo faciendo. 

Non liceat alicui de ceetero dare terram suam alicui domui 
religiosa^, ita quod illam resumafc tenendam de eadem domo. 
Nee liceat alicui domui religiosaB terram alicujus sic recipere, 
quod tradat illam ei a quo ipsam recepit, tenendam. Si 
quis terram suam alicui domui religiosa3 sic dederit, et super 
hoc convincatur, donum suum penitus cassetur, et terra ilia 
domino suo illius feodi incurratur. 

Scutagium de caetero capiatur, sicut capi solebat tempore 
regis Henrici avi nostri. 

Et salvae sint archiepiscopis, episcopis, abbatibus, prioribus, 
templariis, hospitalariis, comitibus, baronibus, et omnibus aliis 
tam ecclesiasticis quam ssecularibus personis, libertates et 
liberae consuetudines quas prius habuerunt. 

Omnes autem istas consuetudines prsdictas et libertates, 
quas concessimus in regno nostro tenendas, quantum ad nos 
pertinet, erga nostros, omnes de regno nostro [tam clerici quam 
laici] ' observent, quantum ad se pertinet erga suos. 

Pro hac autem donatione et concessione libertatum istarum, 
et aliarum libertatum contentarum in libertatibus forestsB, 
archiepiscopi, episcopi, abbates, priores, comites, barones, 
milites, libera tenentes, et omnes de regno nostro, dederunt 
nobis quintam decimam partem omnium mobilium suorum. 

Concessimus etiam eisdem pro nobis et haaredibus nostris, 
quod nee nos nee hseredes nostri aliquid perquiremus, per 
quod libertates in hac charta contentse infringantur vel 
infirmentur. Et si ab aliquo aliquid contra hoc perquisitum 
fuerit, nihil valeat et pro nihilo habeatur. His testibus, 
domino Stephano [Langton] Cantuariensi archiepiscopo, [Eus- 
tachio de Fauconberg] episcopo Londoniensi, [ Jocelino Troteman] 
episcopo Bathoniensi, [Petro de Rupibus] episcopo Wintoniensi, 
[Hugone Wellensi] episcopo Liucolniensi, [Roberto de Bingham] 
episcopo Saresbyrieusi, [Henrico de Sandford] episcopo Roffensi, 
[Gulielmo de Blois] episcopo Wigornensi, [ Johanne de Fontibus] 
episcopo Elyensi, [Hugone Foliot] episcopo Herefordensi, 

' A later hand has inserted these ■words in the margin. 




A.D. 1225. [Radulpho de Neville] episcopo Cicestriensi, [Gulielmo Brewer] 
Magna episcopo Exoniensi, [Hugone de North wold] abbate Sancti 
Edmundi, [Gulielmo de Trumpington] abbate Sancti Albani, 
[Ricardo] abbate de Bello, [Roberto de Bello] abbate Sancti 
Augustini Cantuarias, [Thoma de Merlebergb] abbate de 
Evesham, [Ricardo de Barking] abbate AVestmonasterii, 
[Alexandre de Holdernesse] abbate de Burgo Sancti Petri, 
Simone] abbate de Radinges, [Roberto de Heureth] abbate 
Abbendonige, [Johanne Walensi] abbate Malmesburise, [Thoma] 
abbate Winchectimb, [Gualtero de Astone] abbate de Hyda, 
[Alano] abbate Certeseiee, [Philippo] abbate Syreburn, abbate 
de Cerne, abbate Abbodesburise, [Willelmo de Stokes] abbate 
de Midelton, [Ricardo de Kellesay] abbate de Seleby, [Rogero 
de Scarbrough] abbate de Witebi, [Gualtei'o] abbate Cyrences- 
tria?, Huberto de Burgo justiciario, R[anulpho Blundevil] 
comite Cestriaj et Lincolnia3, [Willelmo de Lougespce] comite 
Saresbyriensi, [Willelmo] comite Wareunaj, G[ilberto] de Clara 
comite GloveruiEe, W[illelmo] de Ferrariis comite Derbeiaj, 
W[illelmo] de Mandeville comite Essexiae, H[ugone] Bigot 
comite Norfolk, W[illelmo de Fortibus] comite Aubemar, 
H[umfrido de Bohun] comite Herefordiae, J[oanne de Lacy] 
constabulario Cestriae, Roberto de Ros, Roberto filio Walteri, 
Roberto de Veteri Ponte, W[illelmo] Bi-iwar, Ricardo de 
Munfichet, Petro filio Herberti, Matheo filio Herberti, W[il- 
lelmo] de Albiniaco, Roberto de Gresley, R[eginaldo] de 
Breusa, J[ohanne] de Monemu, Johanne filio Alaui, H[ugone] 
de Mortemer, W[illelmo] de Bello Canipo, AY[illelmo] de 
Sancto Johanne, P[etro] de Malo Lacu, Briano de Insula, 
Thoma de Moleton, R[icardo] de Argent, G[alfrido] de Neville, 
W[illelmo] Maudut, Johanne de Balun. Datum apud West- 
raonasterium undecimo die Februarii, amio regni nostri nouo. 

f. 16. 

Charta dc 
Foresta. • 

Charta de lihertaiihus Forestce. 

Hemicu.s Dei gratia rex Angliaj, etc., ut supra, archi- 
cpiscopis, episcopis, abbatibus, prioribus, comitibus, l^aroni- 
bus, justiciariis, forestariis, vicecomitibus, pra^positis, minis- 
tris, et omnibus liallivis et fidelibus suis, salutem. Sciatis 
quod nos, intuitu Dei et pro salute animaj nostras, et animarum 
antecessorum nostrorum et successorum, ad cxaltationem sancta3 
Ecclesise, et emendationem regni nostri, spontanea et bona 
voluntate nostra, dedimus et concessimus archicpiscopis, epi- 
scopis, abbatibus, prioribus, comitibus, baronibus, et omnibus 
de regno nostro, has libertates subscriptas tenendas in regno 
nostro Anglia; in pcrpctuum. 

In ])riu)is omnes foresta; qnas rex Ilem-icus avus noster 

burgh, i. 
p. 276. 


affoi-estavit, videantur pei- boiios et legales homines; et si A.D. 1225. 
boschuin aliquem alium quam suum dominicum afforesta- Charta de 
verit, ad damnum cujus bosclius fuerit, deafforestetur ; et si Foresta. 
bosclium suum proprium afforestaverit, remaneat foresta, salva 
communa de herbagia, et aliis in eadem foresta, illis qui prius 
habere consuevermit. 

Homines qui manent extra forestam, non veniant de c^tero 
coram justiciariis nostris de foresta per communes summoni- 
tiones, nisi sint in placito vel plegii alicujus, vel aliquorum, 
(jui attachiati sunt propter forestam. 

Omnes autem boschi qui fuerunt afforestati per regem Ri- 
cardum avuncuhim nostrum, vel per regem Johannem patrem 
nostrum, usque ad primam coronationem nostram, statini 
dcafforestentur, nisi fuerit dominicus boschus noster. 

Archiepiscopi, episcopi, abbates, priores, comites, barones, 
milites, et libere tenentes, qui boschos suos habent in forestis, 
habeant boschos suos, sicut eos habuerunt tempore primte 
covonationis prajdicti regis Henrici avi nostri ; ita quod quieti 
sint in perpetuum de omnibus purpresturis, de vastis, et 
essartis factis in illis boschis post illud tempus, usque ad 
principium secundi anni coronationis nostras ; et qui de ca3tero 
vastum, purprestui-am, vel essartum sine licentia nostra in 
illis boschis fecerint, de vastis et essartis et purpresturis 

Reguardores nostri eaut per forestas, ad faciendum reguar- 
dum, sicut fieri consuevit tempore primae coronationis prae- 
dicti regis Heiu-ici avi nostri, et non aliter. 

Inquisitio vel visus de expeditatione canum existentium in 
foresta, de cEetero fiat, quando fieri debet reguardum, scilicet 
de tertio anno in tertium annum ; et tunc fiat per A^sum et 
testimonium legalium hominum, et non aliter. Et ille cujus 
canis inventus fuerit tmic non expeditatus, det pro miseri- 
cordia tres solidos. Et de caetero nullus bos capiatur pro 
expeditatione. Talis autem sit expeditatio per assisam comi- 
tatuum,' quod tres ortilli abscidantur sine pelota de pede 
anteriori. Nee expeditentur canes de csetero, nisi in locis ubi 
consuevermit expeditari tempore primae coronationis prasdicti 
regis Henrici avi nostri. 

Nullus forestarius vel bedellus de caetero - colligat garbas 
vel avenam vel bladum aliud, vel agnos, vel porcellos, nee 
aliquam collectam faciat. 

Et per visum et sacramentum duodecim reguardorum quando 
facient reguardum, tot forestarii ponantur ad forestas custo- 

' comitatuum'] communiter, Hem. | * Hem. msevXs faciat scotale. 



A.D. 1225. diendas quot ad illas custodiendas ratiouabiliter viderint 

Charta de sufficere. 

Foresta. Nullum swanimotum teneatur in regno nostro, nisi ter in 

anno, videlicet in principio quindecim dierum ante festum 
Sancti Michaelis, quando agistatores ad agistandum domi- 
nicos boschos nostros, et circa festum Sancti Martini, quando 

f. 16/;. agistatores iiostri debent recipere pannagium nostrum. Et 
ad ista duo swanimota conveniant forestarii et viridarii, et 
lion alii per districtionem. Et praeterea singulis quadi-aginta 
diebus per totum annum conveniant viridarii et forestarii ad 
videndum attachiamenta de foresta, tarn de viridi quam do 
vcnatione, per prussentationem ipsorum forestariorum et coram 
ipsis attacliiatis. Preedicta autem swanimota uon teneautur 
nisi in comitatibus in quibus teneri consueverunt. 

Unusquisque liber liomo agistet boschum suum in foresta 
pro voluntate sua, et habet pamiagiura suum. 

Concedimus etiam quod unusquisque liber homo ducere 
possit porcos suos per dominicum boschum nostrum libere 
ct sine impedimento, ad agistandum eos in boschis suis 
propriis, vel alibi ubi voluerit. Et si porci alicujus liberi 
hominis una iiocte pernoctaverint in foresta nostra, non inde 
occasionentur ita quod de suo perdat. 

Nullus de cajtero amittat vitam vel membra pro venatione 
nostra ; sed si aliquis captus fuerit et convictus de captione 
vcnationis, graviter redimatur, si habeat unde redimi possit ; 
et si non habeat unde redimi possit, jaceat in prisona nostra 
per unum amium et mium diem ; et si post imum annum et 
uuum diem plegios invenire possit, exeat a prisona ; sin autem, 
abjuret regnum Anglise. 

Quicumque archiepiscopus, episcoinis, comes, vel baro, 
veniens ad nos ad mandatum nostrum, transierit per forestam' 
iiostram, liceat ei capere unam vel duas bestias, per visum 
forestarii si prsesens fuerit ; sin autem, sciat cornari, ne 
videatur furtive hoc facere. Idem liceat eis in redevmdo 
facere, sicut pra3dictum est. 

Unusquisque liber homo de ca)tero sine occasioiic faciat in 
boscho suo, vel in terra quam habet in foresta, molendimim, 
litagmim, vivarium, marlcram, fossatum, vel teiTam arabileni, 
extra coopertum in terra arabili, ita quod uou sit ad iiocu- 
mentum alicujus viciui. 

Unusquisque liber homo habeat in boschis suis aerias anci- 
pitrum sparvariorum, falconum, aquilarum, et ardearum;' ct 
habeat similiter mcl quod invontum fuerit in boschi.s suis. 

' didearum'] heiromun, lleni. 
The MS. has et de hei/rinis scratched 

through, and ct ardearum in the 


Nullus forestarius de csetero, qui non sit forestarius de A.D. 1225. 
feudo nobis i-eddcus firmam pro balliva sua, capiat cheiniua- Charta de 
gium aliquod in balliva sua. Forestarius autem de feudo Foresta, 
nobis reddens firmam pro ballia sua, capiat cheminagium, 
videlicet pro carecta per dimidium annum duos denarios, ct 
per alium dimidium annum duos denarios ; et pro equo qui 
portat summagium, per dimidium annum unum obolum, et 
per unum alium dimidium annum unum obolum ; et nou 
nisi de illis qui de extra balliam suam tanquam mercatores 
veniunt per licentiam suam in ballia sua ad buscam, corticem, 
meiremium, vel carbonem emendum, et alias ducendum ubi 
voluerit. Et de nulla carecta vel summagio aliquo chemi- 
nagium capiatur. Et non capiatur nisi in locis illis ubi 
antiquitus solebat capi, et debuit. 

Illi autem qui portant super dorsum suum buscam, corti- 
cem, vel carbonem ad vendendum, quamvis inde vivant, nullum 
de caetero dent cheminagium. 

Omnes utlagati pro foresta, tantum a tempore regis Hen- 
rici avi nostri usque ad primam coronationem nostram, veniant 
ad pacem nostram sine impedimento, et salvos plegios inve- 
niant, .quod de cEetero non forisfaciant nobis de foresta nostra. 

Nullus castellanus vel alius teneat placita sive de viridi 
sive de venatione, sed quilibet forestarius de feodo attachiet f- 17« 
placita de foresta tarn de viridi quam de venatione, et ea 
prsiesentet viridariis provinciarum, et cum inrotulata fueriiit, 
et sub sigillis viridariorum inclusa, prassententur capital! 
forestario cum in partes illas venerit ad tenendum placita 
forestas, et coram eo terminentur. 

Has autem libertates de forestis coucessimus omnibus arcbi- 
episcopis, episcopis, abbatibus, prioribus, comitibus, baronibus, 
militibus, et aliis tarn personis ecclesiasticis quam ssecularibus, 
Templariis, Hospitalariis, salvis libertatibus et liberis con- 
suetudiuibus in forestis et extra in Avarennis et aliis quas 
prius habueruttt. 

Omnes autem istas consuetudines praedictas et libertates 
quas concessimus in regno nostro tenendas, quantum ad nos 
portinet, erga nostros, omnes de regno nostro tarn clerici (pxam 
laici observent quantum ad se pertinet erga suos. 

Pro hac autem concessione et donatione libertatum istarum 
ct aliarum contentarum in majori charta nostra de aliis liber- 
tatibus, arcbiepiscopi, episcopi, abbates, priores, comites et 
barones, milites libere tenentes, et omnes de regno nostro 
dederunt nobis qnintam decimam partem omnium mobilium 

Concessimus etiam eisdem pro nobis et hseredibus nostris, 


A.D. 122.5. quod, nee nos nee hfcredes nostri aliquid perqniremus, per 
Charta de quod libertates in hae charta contentaj infringantur vel infir- 
Foresta. mentur. Et si ab aliquo aliquid contra hoe perquisitum fuerit, 

nihil valeat et pro nihilo habeatur. His testibus ut supra ; 

datum ut supra. 

Rex cepit quintum decimum pro istis chartis. 

Mccxxvi. Isto anno confirmavit rex Henricus liber- 
tates nionasterii Burthoniensis, in haec verba : 

Charter of " Henricus Dei gratia rex Aiiglise, etc., archiepiscopis, epi- Printed 
liberties '• scopis, abbatibus, prioribus, comitibus, baronibus, justiciariis, from this 

given to ,, forestariis, vicecomitibus, pra^positis, ministris, et omnibus *° *"® ^^°' 
the abbey .,,,.., ^j it • i I a • ^- • nasticon, 

ofBiu-ton. ballivis et lidelibus suis, salutem. bciatis nos concessisse, jjj ^g 

■■ et hac prtTBsenti charta nostra confirmasse Deo et Sanctje 

'■ Marige de Burthonia, et abbati et monachis ibidem Deo ser- 

" vientibus, warennam per totam terram suam ; et prohibemus 

" super deeem libras forisfaeturje, ne aliquis in ea fuget neque 

'■ leporem capiat, neque venetur, sine licentia abbatis. Con- 

" cessimus etiam prcedictis abbati et monachis curiam suam 

" plenarie de omnibus placitis et querelis cum socca et sacca 

' ' et thol et theam et infongenthef et omnibus consuetudinibua 

" in burgo et extra burgum, in boscho et piano, in aquis, in 

" viis, et extra vias et in omnibus locis. Praecipimus etiam 

" quod totum corredium et omnes res abbatis et monachorum 

" de Burthonia, quas homines sui affidare poterunt suas esse 

" proprias, sint quieta3 de theloneo et passagio et pontagio et 

' ' omni consuetudine. Et prohibemus quod nullus eis vel rebus 

" suis in aliquo injuriam faciat vel contumeliam, vel injuste 

'• disturbet, super decem libras forisfactura3. Et ideo vobis 

" mandamus et firmiter pra^cipimus, quod pra^dictos abbatem 

"' et monachos de Burthonia terras, res, redditus, tenementa, 

" possessiones, et omnia sua tam ecclesiastica quam laica, 

" manu teneatis, custodiatis, et protegatis sicut nostra 

" domiuica, non inferentes eis vel rebus suis, neque ab aliquo 

" inferri permittentes, injuriam, gravamen, aut molestiam. 

'■ Et si quis eis in aliquo forisfecerit, illud eis sine dilatiohe 

" emendari faciatis. Has autem libertates et quietantias prte- 

" dictis abbati et monachi< concessimus, et pra?senti charta 

" nostra confirmavimus, pro salute animal nostrte et pro 

" animabus domini Johannis regis patris nostri, et Hem-ici 

" regis avi Henrici regis avi nostri, et ipsius Hem-ici regis 

" avi nostri, et omnium antecessorum et successorum nostro- 

f. 17 6. " rum, sieut confirmatio praedicti Johamiis regis patris, et 



chartce Henrici regis avi Henrici regis avi nostri, et ipsius A.D. 1226. 
Henrici regis avi nostri, cjuas inde Wabent, rationabilitcr 
testantur. Et praeterea concessimus et bac cbarta nostra 
confirniavimus abbati et monacbis de Burtbonia ex dono 
domini Johamiis regis patris nostri, unaiu feriam per tres 
dies duratiiram, videlicet in vigilia sancta? Modvenua3, et in July 4. 
die et in crastino, apud Burtoniam ; et ibidem unum forum 
in qualibet septimana, scilicet die Jovis, cum omnibns liberta- 
tibus et liberis consuetudinibus ad hujusmodi feriam et forum 
pertinentibus ; ita quod non sint ad nocumentum vicinarum 
feriarum et vicinorum mercatorum. Et probibemus ne quis 
eos super bis vexet vel disturbet, super forisfacturam decem 
librarum, sicut cbarta pra^dicti Jobamiis regis patris nostri, 
quam inde habent, rationabilitcr testatur. His testibus, 
H[uberto] de Burgo comite Cantiae, justiciario nostro, etc. 
Datum per manum venerabilis patris Radulpbi de Neville 
cancellarii nostri, apud "Windesores, xii. die Mali anno regni 
nostri xi. 

from this 
in the Afo- 
iii. p. 4.3. 

ChaHa regis de mercato et feria apud Bromley. 

" Henricus Dei gratia rex Angliag, etc., arcbiepiscopis, epi- Charter 
scopis, ut supra. Sciatis nos, intuitu Dei et pro salute ^/^^", J*^ 
animae nostras et animarum antecessorum et baeredum nos- ^f i^uj-joJ, 
trorum, concessisse et prassenti cbarta nostra confirmasse of a fair 
abbati et monacbis de Burtbonia super Trentam, quod and market 
habeant in perpetuum unum mercatum singulis septimanis ^t Bromley, 
per diem Martis apud manerium suum de Bromley ; et 
quod habeant ibidem singulis amiis unam feriam per tres 
dies duraturam, videlicet in vigilia, et in die, et in crastino 
sancti Bartbolomgei ; nisi prtedictum mercatum et prasdicta 
feria sint ad nocumentum vicinorum mercatorum et vicina- 
rum feriarum. Quare volumus et firmiter prascipimus quod 
praedicti abbas et monacbi habeant in perpetuum prjedictum 
mercatum et prjedictam feriam cum omnibus libertatibus et 
liberis consuetudinibus ad hujusmodi mercatum et feriam 
pertinentibus, sicut praedictum est. His testibus, H[uberto] 
de Burgo, etc. Datum ut supra. 

from this 
in the 
Foedera, i. 
p. 186. 

Charta de libertatibus Hnberti de Burgo. 

" Henricus Dei gratia rex Anglise, etc. Sciatis nos dedisse, Charter 
concessisse, et bac pr^senti charta no.stra confirmasse granted to 
Huberto de Bm-go comiti Cantiae, et Mfargarets] uxori ^^^^^^'^ "^^ 

sure, et ha?redibus eorum de eisdem Huberto et Margareta 




Hubert de 

A.D. 122(5. " descendentibus, et aliis haeredibus ipsius Hnberti, quod ipsi 
Charter " et homines sui babeant quietantiam iu perj^etuiun de schiris 
granted to '< et bundredis et sectis Bcbirariim et hundredoriim, wapenta- 
" corum, et lestorum, et de auxiliis vicecomitum et ballivorum 
" suorum et misericordiis eornm, et de custodiis et operatio- 
" nibus et clausuris castellorum, parcorum, et poiitium, et de 
" passagio, pontagio, stallagio, tailagio, tbeolueto, bidagio, 
" lestagio, paagio, et pecunia pro niiu'dro danda. Et quod 
" idem Hubertus et Margareta et ba?redes sui sicut prtedic- 
" turn est, babeant omnes terras et tenementa sua in per- 
" petuum ubique cum soc et sac, tol et tbem, infongentbef, 
" utfongentbef, hamsocne, leirwite, cbidwite, murdre, latro- 
" cinium et franplegium, ita quod visus franplegii fiat 
" in curia prasdictorum Huberti et Margareta?, et bseredum 
" suorum praedictorum, coram serviente nostro ad hoc vocato, 
' ' si venire voluerit : et si venire noluerit, non ideo remaneat : 
" et si qua inde pervenerit misericordia, sit ipsorum Huberti 
" et Margaretae et haeredum suorum praedictorum. Conces- 
" simus etiam eis quod babeant liberam curiam suam de 
" omnibus placitis quae vicecomites placitare solent, et de 
" omnibus aliis placitis, querelis, et attacbiamentis, de omnibus 
" bominibus et tenentibus suis ubicumque, vel de quibus- 
" cumque, vel quacumque occasione implacitentm-, vel attacbi- 
" entur, vel arestentur ; salva nobis et basredibus nostris 
" justitia vitae et membrorum, et placitis qua? ad coronam 
" nostram pertinent, quae justiciarii itinerantes in itinere sue 
" placitare solent et debent. Has autem libertates et liberas 
" consuetudines eis dedimus et concessimus, salvis eis in 
" omnibus et per omnia libertatibus et liberis consuetudinibus 
" quas prius babuerunt in terris, tenementis, et feodis suis. 
" Et probibemus super forisfacturam nostram, quod nullus eis 
" contra banc cbartam nostram in aliquo forisfaciat, quia 
" ipsos, homines, res, et possessiones suas, et hgeredum et 
" hominum suorum in custodiam et special em protectiouem 
" nostram suscepimus. Quare volumus et firmiter prteci- 
" pimus quod praedicti Hubertus et Margareta et baaredes 
" eorum sicut praedictum est, babeant et teneant omnes et 
" libertates et liberas consuetudines pr^scriptas in omnibus 
" terris et tenementis suis, et in omnibus aliis locis libere, 
" quiete, integre, honorifice, pacifice, jure bsereditario in per- 
" petuum, sicut prtedictum est. His testibus. Datum per 
" manus venerabilis patris E.[adulphi de Neville] Cicestrensis 
" episcopi, cancellarii nostri, aptid Westmonasterium, xviii. die 
" Julii, anno regni nostri undecimo. 

f. 18. 


Ludovicus rex Franci?e obiit. ■^■^- 1226. 

Mccxxvii. Obiit Honorius Papa. LouiVni 

Successit Gregorius ix. Papa. and Pope 

Isto anno fuerunt trituratores horreorum Romanorum jj^""""« 
in Anglia, et .bladorum venditores, ob quam causam 
magister Robertus de Schardel ejectus est a curia 
domini regis. 

Literce domini PapoB in vindidam Romanorum. 

Part of this " Gregorius episcopus, servus servorum Del, venerabilibus A.D. 12.'J2. 
IS printed '< fratribus arcbiepiscopo Eboraci,^ episcopis, et dilectis filiis, Letter of 
di ii (Ba- " ^^ slUs ecclesiarum pr^latis Anglise constitutis, salutem et Pop^ 
ron. xxi.) " apostolicam benedictionem. Dulcis amaritudinis et amaras j-^ com- 
P- 64. " dulcedinis bistoriam recensentes ante oculos mentis vestraa piainino- of 

' ' creaturas, scripturee, gloriae, ac natur jb speculum inclyti the treat- 
" speculatoris ^ proponimus, ut in bis quEe in Anglia bullae J^^°'' °^ "^^ 
" nostra literis, clericis, ac cursoribus facta sunt bis diebus, messengers 
" dormientes ac vigiles ab invicem advertentes quasi sub quo- and the 
" dam compeudio causam suam in sinu sue reco]ligente Romans 
" quolibet diversa diversis inferentes stipendia meritorum, penefaced 
" dormientes correctionis aculeis excitatis, et vigiles ad noctis 
" vigilias studiosius excubantes speculatori qui astat desuper 
" prffisentemus. Attendite igitur, fratres et filii, si in con- 
" culcatione numismatis Petri et Pauli apostolorum imaginem 
" et nomen Jesu Cbristi vicarii profitentis, debita Creatori 
" reverentia exbibetur; si in laceratione literarum nostrarum, 
" scripturse mandata servantur^; si in captione, obsessione, 
" redemptione, spoliatione clericorum, privilegiati cleri glo- 
" riosa libertas infringitur ; si in illata in cursoribus nostris 
" injuria, uno in frusta conciso, et altero semivivo relicto, 
" ilia communis securitas, quae non solum in Cbristianismo, 
" sed etiam in paganismo quasi naturaliter debetur omnibus, 
" observatur. Sane bullee nostrae quid injurise debebatur, 
" qua3 pro universis et singulis a tempore cujus non exstat 
" memoria, et specialiter a tempore beatissimi Thomas mar- 
" tyris, principes et tyrannos in ecclesiis et bonis earum in 
" Anglia ssepius debaccbantes, pro conservatione ecclesiasticae 
" libertatis ac privilegio clericali tuendo, auctoritate sedis 
" apostolicae toties expugnavit? Quod si aliquid inbonesti 
" literis nostris impingitur, deducatur in medium, et luce 

' Walter de Gray . | ' servantur^ reserantur, MS. 

* speculatoris'] speculatores, MS , 


A.D. 1232. " clariiis apparebit, quod in ipsis nullius justitia laeditur, 
Letter of " animarum saluti consulitur, indulgentias conservantur, jus 
Pope Gre- " suum patrouis redditur, pra^latis houor debitus exbibetur, 
gory IX, << nobilibus, literatis et bene meritis gratia non negatur ; et 
" sic nisi corrigere delinquentis excessus, et clerum in melius 
" reformare sit vitium, nihil in eis quod oculos intelligentis 
f. 18 b. " offendat, poterit inveniri. Herodiana vero severitaa in cle- 
" rices, et maxime in Italicos agitata, vel tantum desfevire 
" sperav[i]t in rebus, et sic eos permisisse debuit abire jejunos, 
" vel si circa extraneos in specie voluit generali privilegio 
" derogare, cum ex impressione characteris clericalis locorum 
" distantia vel varietate linguarum non plus uni quam alteri 
" debeatur, si per illos intelligitis generi renunciatum 
" quasi per speciem, restat ut suo genere major sit species, 
" quod absurdum est non solum credere sed referre, cnm 
" species non sit sui generis destructiva. Cursorum ergo 
" nostrorum supplicia plus movere debuerunt speculatores 
" nostros in Anglia, quam nos ipsos. Cum enim cursor cum 
" Uteris apostolicis Christi exercitus et ecclesiastics libertatis 
" quasi vexillum deferat, restat ut vexillo decidente in illis 
" partibus oppressoribus libertatis sine ofFendiculo alicujus 
" per campum non refrsenatise licentiae discurrentibus, de liber- 
'• tatis ecclesiasticos titulo desperetur. Nee alicui circa partes 
" occidentales immunitatem tanti sceleris ignorare licuit quod 
" in partibus oi-ientalibus fama vel verius infamia deferente 
" non sine juris injuria et contemptu sedis apostolicse jam per- 
" venit. Qui vero sciens amorc vel timore tacuit, in sinu suo 
" causam reeolligat, et quid per nos praesentandum sit specu- 
" latori omnium, ipse cognoscat. Igitur considerate, carissimi, 
" quis dormiendo tacuit, vel quis corripuit vigilando. Ex qiio 
" non immerito sequitur, quod si nullus corripuit, nemine 
" super grege Dominico vigilante, quilibet tacente dormivit. 
" Ubi ergo pastorum vigilia?? Ubi speculatorum excubiaa? 
" Ubi zelatores animarum? Ubi conservatores libertatum ? 
" Ubi contra lupos audacia? Ubi nobilium potentia? Ubi 
" debitum ecclesiae Romaufe prjBstitum juramcntum ? Ubi 
" subditorum devotio? Ubi cleri constantia ? Ubi reverentia 
" filialis? Ubi verbvim Domini penetrabilius omni gladio an- 
' ' cipiti bis acuto ? Ubi ecclesiasticje disciplina) severitas ? 
" Ubi suspensio interdicti ? Ubi excommunicationis vinculum, 
" quod contumaces et rebelles a fidelium consortio et fidei 
*' imitate sic separat, ut vita sit ois supplicium, et suspecta 
" criminis conscientia etiam dormiendo timorem incutiat dam- 
" nationis feterna)? Quis ipso jure excommunicatos hujus- 
" modi et raptores, incendiarios et prffidones in sua dinecesi 



iv. p. 231. 

pnblicavifc? Quis ad relevaiidam Ecclesiii? generalis injuriam 
organa condolcndo suspendit? Quis a Jei'usalein in Jericho 
descendenti, sacerdote ac Levita prajtercuntibus, vulneribus 
sauciati vinum et oleum cum Samaritano infudit? Quis ex 
semine Sem virtutum operatione famosus, vel Japliet cari- 
tatis dilatatus amore, humeris suis imponens pallium, vere- 
cuudiam matris sua3 pallio suo retrorsum incedens operuit 
a Cairn callido denudatam? Nou inveutis ergo Sem et Ja- 
phet ejusque seminibus iu partibus Auglicanis, utinam locum 
uon habeat IsTose maledictio, jugum servitutis Canaan filiis 
imponentis. Quod autem minimo clerico Anglia3 debebatur, 
qua fronte negari potuit pro ecclesiasticae libertatis subver- 
sione ipsius provincire generali ? Quod si ratione multi- 
tudinis severitati erat aliquid detraliendum, quis sua? salutis 
lion immemor tanti sceleris novitatem ecclesias Romans ac 
nobis nuncio vel Uteris super contritione Joseph compatiens 
nunciavit ? l^emine autem compatiente invento, recte va^ 
Amos prophetfB negligentes et opulenti poterunt timere prse- 
lati. Sane si universitatis titulus sine titulo indefinite 
loquentis, universitas eorum qui magis eligunt mori quam 
a Roraanis confimdi, et prajlati impressio subscribentis ccce 
gladil duo hie, pusillanimes terruit, frivola causa timori 
affait, cum membrorum universitas sine capite et eorum 
qui magis eligunt mori non expressis nominibus pree timore 
quam a Eomanis confundi, desperationis praecedens judicium 
sub corporis monstruosi specie palliata speculatoris con- 
stantis animum animare potius ad vindictam quana depri- 
mere debuisset. ISTec duorum gladiorum praenominata sub- 
scriptio retardare vos debuit a vindicta, quae cum binarius 
numerus sit infamis ab unitate recedens, et Trinitatis mys- 
terium non attingens, cerse liquiditate utens viribus hebetatis 
sine mittente praecedens et sine auctoritate coercens cerae 
materia liquefacta liquescet. Nee aliud erga vos tempore 
nostro nos omisisse fatemur, nisi quod in beneficiis con- 
ferendis et aliis ad instar prjedecessorum nostrorum, re- 
misimus tarn in Anglicanis quam in aliis mundi partibus 
sine personarum acceptione plenitudine potestatis utentes, 
vobis sine Italicorum injuria de special! gratia duximus 
indulgendum, ut ipsorum beneficia cedentibus vel deceden- 
tibus personis quae ipsa detinent, ad eorum donationem 
quorum interest, libere sine alicujus contradictione redirent. 
Non geminata ergo vivis Italicis debebatur injuria, quee a 
nobis ipsis decedentibus ceeteris est illata. Nee credat ilia 
universitas, iniquitas magnorum favore fulcita, nos male- 
factorum ])ersonas et faventium nomina, qua) tamen expri- 
mere ad pra-spus differimus, igiiorarc. Verum si, quod non 


A.D. 1232. 

Letter of 
Pope Gre- 
gory IX. 
ing of the 
of his 
letters, &c. 
and the 
beneficed in 

f. 19. 



A.D. 1232. 

Letter of 



Ps. ciii. 32. 
Isa. xl. iv. 

Isa. xiv. 
13, 14. 

2 Tim. iv. 

Joel ii. 1 4. 
xxxvii. 4. 
Num. xvi. 

f. 19 h. 

crcdimus, aliqui pastonim ab ovibiis, et oves a quibusdam 
pastoribus, consensu vel operc in hoc contagium contrax- 
issent, quid restaret aliud, nisi eos a grege sibi commisso 
repellere, ne caeteras oves labe sua3 contagionis inficiant ? 
Nee adeo abbreviata est manus Domini, et ecclesiae Romanaj 
potentia, quin tangendo mantes eos fumigare faciat, et as- 
pera reducat in plana. Nee vos latere volumus, quod a 
trino climate libellus triplicis supplicationis ingeritur, et 
importune ad januam pulsavit et pulsat, ecclesia? gratiam 
postulans, non novam, concessam pluribus, nee juri con- 
trariam. Qui si fuisset ad sacrarium exauditionis admissus, 
et mater uteri filii sui fuisset oblita, nequaquam cordis im- 
perio oculus aimuisset, manus non cessasset a scelere, lingua 
non blasphemasset in caelum, nee animi secreta continua- 
tionis occultEB operum nova temeritas detexisset, praesertim 
ubi timore poense amor justitiae superatur. Ne igitur cum 
Lucifero ut Altissimo similis fieret, sedem suam ad Aqui- 
lonem ponente, quern ciElum sustinere non potuit, gentis 
BabylonicEe sine fundamento ^edificantis, in confusione lin- 
guarum et etiam animorum, corpora temporalibus, et animas 
suppliciis deputentur aeternis : surgite qui dormitis, et 
vigiles anteponite vobis Jesum. et ipsum pro salute bumani 
generis crucifixum, facientes quod tbymiama opere unguen- 
tarii compositum diligenter mixtum, pm^um, et sanctificatione 
dignissimum, malefactores ipsos qui dixerunt Domino, Discede 
a 7i6bis, et viam ohedientice tuce nolumus, prsEcisos ' a vite 
Cbristo qui est via non errans, Veritas non fallens, vita non 
deficiens, ohsecrate, arguite, increpate, in omni patientia et 
doctrina, exemplo quoquc Aaron ferentes tbm-ibulum et 
bausto igne de altari, mittite incensum, currentesque in 
medio multitudinis quam superbly jam devastat incendium, 
monitionum, correctionum, et orationiim afferre tbymiama. 
Quis 'enim scit si ignoscat Deus, aut beneplacitum sit ei 
adhuc, ad locum suum ossa arida revertantur, et mortui 
reviviscant? Forte vobis astantibits inter moHuos et vi- 
ventes plaga cessahit. Si vero velut obstinati ad moni- 
tionem nostram Deo, ecclesiae Romanas, ac nobis, necnon 
et passis injuriam, plene satisfacere forte noluerint, quia 
peccator cum venerit in profundum malorum contemnit, 
dictos idololatras, fautores, receptatores, et consiliatores 
eorum excommunicates, et a liminibus sancta? matris Ec- 
clesiae sequestrates, publico nuncietis, facientes cxcommu- 
nicationis sontentiam, (|ua propter pra~;missos teuentur cx- 
cessus, singulis diebus Dominicis et festivis, pulsatis campauis 

' prcEcisos'} preciosos, MS. 


" et caudelis accensis, quilibet in locis sibi subjectis auctori- A.D. 1232. 

" tate apostolica publicai'i, donee passis injuriam satisfecerint Letter of 

" competenter, et cum vestrarum testimonio literarum ad Gregory 

' ■' sedem venerint Apostolicam absolvendi ; alias contra ipsos, 

" invocaudo etiam ad hoc si necesse fuerit brachium sieculare, 

" per subtractionem bencficiorum, et aliis modis quibus expe- 

" dire videritis, procedentes, ut ab lifedis ovibus separatis 

" bonus pastor et in lactis dulcedine obedientes foveat, et 

" ovem errantem nunc monitis, nunc terroribus ad ovile re- 

" ducat, et sic unum ovile et unus pastor eflfecti, ad januam 

" sedis Apostolicas, cui licet immeriti prsesidemus, in qiia tan- 

" quam lapis angularis in fidei fundamento, quo nemo potest 

" ponere prater id quod positum est, successor Petri et vi- 

" carius Jesu Ohristi, universis gratias et jura contribuit, quae 

" nemini gremium suum claudit, sed filio etiam prodigo re- 

' ' vertenti occurrit, securi pro venia petenda recurrant. Datum 

" Spoleti V. idus Junii, pontificatus nostri anno sexto." 

Literce domini Papce super visitatione religiosorum facienda, 
exceptis exemptia per diocesanos. 
Roger of " Gregorius episcopus, etc., venerabilibus fratribus suffraga- Bull of 

VVendovtr, << j^^jg Oantuariensis ecclesias salutem et apostolicam benedic- Gregory 

" tionem. Egressus a facie Dei Satban, ad fortia manura " "\ ^ 

° general 

" mittens, de sua calliditate confisus, vitiorum vinculis ilia- visitation 

'■' queare molitur electos in sortem Dominicam evocatos, ma- of monas- 

" jores ibi parans ille tortuosus insidiator insidias, ubi gra- Series. 

" viores prospexerit corruptelas. Sane cum frequenter ad 

" nostram audientiam pervenisset, quod monasteria Cantuari- 

" ensis provinciae in spiritualibus enormiter, et in temporalibus 

" graviter, per malitiam et injuriam in eisdem babitantium, 

" sunt collapsa, nos culpas eorum nolentes ulterius sub dis- 

" simulatione transire, ne si eas diraiserimus incorrectas, ipsas 

" nostras efRcere videamur, monasteriis illis, quEe ad Eomanam 

" ecclesiam nullo noscuntur medio pertinere, in eadem pro- 

" vincia constitutis, visitatores, reformatores, et correctores, 

" tam in capita quam in membris, deputavimus speciales, 

' ' plenaria sibi potestate concessa ut visitatores eadem monas- 

" teria vice nostra corrigant, et reforment quae in ipsis cor- 

" rectionis et reformationis officio noverint indigere, correc- 

" tionibus aliis in provinciali capitulo rite factis, in suo robore 

" nihilominus duratu.ris. Licet autem nobis in plenitudine 

potestatis assumptis cura ctmctorum immineat generalis, 
" quia tamen vos qui vocati estis in partem sollicitudiuis, 

super grege vobis commisso specialiter decet esse sollicitos 
" et attentos, ne ovis morbida pereat a pastoris negligentia, 

Q 2 



A.D. 1232. 

Bull of 
IX. for a 
general vi- 
sitation of 

f. 20. 

A.D. 1227. 

vel neglecta, universitatem vestram monemus et hortamur 
attente in vii'tiito obedieiitia), districte vobis prnecipieiido 
mandantes, quatenus singuli vestrum tarn in civitatibus 
quam in dioecesibus vestris per vos ipsos aut per viros 
religiosos qui experimento rerum in liujusmodi visitationibus 
sunt instructi, loca monachorum, monialium, et cauonicorum 
regularium, necnon srecularium ' clericorum, vobis subjecta 
visitare curetis, tarn auctoritate nostra quam vestra, gene- 
raliter universa reformantes et corrigentes in capite ac 
membris, omni gratia et timore postpositis, in eisdem qufe 
reformanda noveritis et etiam corrigenda, salvis bis qua; 
circa religiosos in provinciali capitulo provide sunt statuta 
juxta constitutionem generalis concilii, contradictores per 
censuram ecclesiasticam, appellatione postposita, compe- 
scendo ; prfeceptum nostrum taliter impleturi, quod Dominus 
ultionum in illo tremendo judicio quo unicuique secundum 
opera sua reddet, de vestris manibus non requirat sangui- 
nem eorundem, et nos ad id limam correctionis Apostolictii 
apponere non cogamur. Datum Spoleti v. idus Junii, pon- 
tificatus nostri anno sexto." 
Obiit Bertnidis comitissa Cestria?.'"^ 
Mccxxviii. Causa inter ecclesias Coventrise et Licli- 
feldia? tenninatur. 

tion by 
Henry III. 
of a grant 
of Richard 
I, to the 
bishops of 

Confirniatio regis Henrici super libertatibus concessis episcopis 
Coventrensibus a Bicardo rege. 

" Henricus Dei gratia rex Anglia?, etc. Inspeximus cbartam 
Ricardi regis avunculi nostri in hfec verba, Ricardus Dei 
gratia Angliae, etc. Sciatis nos concessisse et hac prresenti 
cbarta nostra confirmasse dilecto ot familiari nostro Hugoni -^ 
Coventrife episcopo, et successoribus suis episcopis Coven- 
triai, ut omnia maneria sua, et omnes terraa suaD, et omnes 
homines sui, et omnia maneria et omnes terras et omnes 
feodi ecclesiaa suae de Covintria, et ecclesiaa suas de Lich- 
feld, et de Cestria, et de Salojiesberia, et de Gnowesale, et 
omnium ecclesiarum suarum, imperpctuum libera sint et 
quieta de murdro, et latrocinio, et schiris, et hundredis, et 
sectis scbirarum et bundredorum, de auxiliis vicecomitum, 
de foresta et placitis Ibrcsta?. de wastis et essartis et re- 

' regutarium necnon scecu}ariuin~] 
regularia necnon sajoularia, MS. 
-' Bertra, widow of Hugh Cyve- 

lioc, earl of Chester, daughter of the 
earl of Evreux. 
' Hugh de Nonant. 


'■ wardis forestEe, et omnibus operibus tain castellorum quam A.D. 1229. 

" vivariorum et stagnorum, et omnibus placitis et omnibus 

" querelis. Quare volumus et firmiter prajcipimus ut omnia 

" nianeria et omnes terrse et omnes feodi prsedicti cpiscopi et 

" successorum ejus et prasdictarum ecclesiarum suarum inde 

" imperpetuum libei^a sint et quieta. Testibus, etc. Datum 

" per manum W[illelmi] Elyensis electi^ cancellarii nostri, 

" anno primo regni nostri. Nos igitur preedictam conces- 

" sionem et confirmationem ratam et gratam habentes, pro 

" nobis et haeredibus nostris earn concedimus, et prassenti 

" cbarta nostra confirmamus, sicut charta prasdicti regis 

" Ricardi avunculi nostri rationabiliter testatur. His testibus. 

" Datum, etc., anno regni nostri quartodecimo. 

Eodem anno abbas Hngo^ Sancti Edmundi conse- 
cratus est in episcopum Elyensem in Ascensione May 24. 

R-icardus de Insula, abbas Burthonise, quondam prior Abbat 

Sancti Edmundi, factus est abbas Sancti Edmundi, et i^suk ^ 

in die Sancti Edmundi installatus est, prsesentibus made abbat 

Ricardo Magno Cantuariensi archiepiscopo, et Hugone Edmund's 

Elj^ensi, et quampluribus aliis episcopis et magnatibus Bury. 


Laurentius monaclius Burthoni!3e successit Ricardo, I^am-ence 
^ 1 n -r. T • , • 11 • "ladeabbat, 

et lactus est abbas .Burtnonise, et installatus est m Sept. 9. 

secunda festivitate Sanctse Modvennge, per fratrem 

Johannem de Stretone, tunc temporis ejusdem domus 

priorem, et Nicholauin subpriorem. 

Decimata est ecclesia Anglife ad opus Papse per Exaction of 

Stepl»'™-"- C™ Je 

Mccxxx. Transfretatio regis Henrici in Britanniam. Anagnia, 

Mccxxxi. Rediit rex Henricus de Britannia. nundo^^^ 

Mccxxxii. Ranulfus^ comes Cestrise obiit. 

Captus est Hubertus de Burgo, justiciarius Anglise, Imprison- 
et incarceratur apud castrum de Devises. Hubert de 

Mccxxxiii. Ricardus de Insula, abbas Sancti Ed- ^"^8^ at 
mundi, quondam abbas Burthonias, obiit. 

' William Longchamp. I ^ Ralph Blundevil. 

- Hugh Northwold. I 


A.D. 1233. MCCXXXIV. Sanctus Edmundiis Cantuariensis archi- 
Edmund of epi^copTis coiisecratur in Annunciatione beatee Virginis. 
Abingdon, Kicai'dus Marscallus in Hybernia occisus est, 
orcanter-^ Isto anno confirmavit rex Hemicus libertates ecclesise 
bury. Westmonastcrii, et cellaium suarum, in h?BC verba; 

Confirma- ,,^^ . _, . ,. at . ^ ■ • 

tionofthe Henricus Dei gratia rex Anglic, etc., archiepiscopis, epi- 

liberties of " scopis, abbatibus, prioribus, comitibus, baroiiibus, justiciariis, 

the church " forestariis, vicecomitibus, prsepositis, ministris, et omiiibiis 

of vVest- (i ballivis et fidelibus suis, salutem. Sciatis nos intuitu Dei, 

mmster. , . , . _, ^ _ ^ . , . , 

' et ob reverentiam beati Jlidwardi pra^decessoris iiostri, et 

" pi'o anima patris nostri domini Jobannis regis, et pro salute 

" animae nostras et antecessorum et hceredum nostrorum, con- 

" cossisse et hao prassenti cbarta nostra confirmasse, pro nobis 

" et hreredibus nostris in perpetuum, Deo et ecclesias Saucti 

" Petri Westmonasterii et glorioso regi Edwardo patrouo 

" nostro speciali, ct E[icardo de Barking] abbati Westmonas- 

" terii, et monacbis ibidem Deo servientibus, et successoribus 

" suis, omnes terras, et donationes terrarum, bominum, elec- 

" mosynarum, rerum, reddituum, possessionum, et cellarum, 

" a prsedecessoribus nostris regibns Anglic, vel ab aliis fidc- 

" libus, temporibus pra^teritis vel in prassenti collatas, vel in 

" futuro a nobis seu successoribus nostris regibus Angliaj vel 

" ab aliis fidelibus conferendas, vel alio modo juste adquisitas, 

" vel in posterum adquirendas, tarn in ecclesiis quam rebus 

" et possessionibus ecclesiasticis seu mundanis. Quare volu- 

" mus ct firmiter praecipimus quod prajdicta ecclesia West- 

" monasterii, et prsedicti abbas et monacbi et eorum succes- 

" sores, et cellse ad dictam ecclesiam pertinentes, babeant et 

" teneant ecclesias suas, homines, terras, eleemosynas, re.s, 

" redditus, et possessiones, cum omnibus libertatibus et liberis 

" consuetudinibus ct quietantiis suis in boscho et piano, in 

" pratis et pascuis et pasturis, in aquis et molendinis, in viis 

" et semitis, in stagnis et vivariis, in mariscis et piscariis, in 

" grangiis et virgultis, infra burgum et extra, cum socba et 

" sacba, et tbol et theam, infongenthef et utfongenethcf, 

" wesegeldeneyef, bamsochne, et gritbbricbe, et blodwite, 

" infang et forfang, flitbwite, et fitwite, et fredwite, et 

" angwite, et leyrwite, et ftemiswite, et flemesfremtbe, et 

" escapio do prisona, et murdro et latroeinio, et de pecuiiia 

" qua3 ad murdi-um pertinet sive ad latrocinium, et forstal 

" infra tempus et extra, et cum omnibus causis quae sunt vel 

" esse possunt. Concedimus etiam impcrpctuum quod pra3- 

" dicta ecclesia Westmonasterii, et praidicti abbas et monachi, 


" cum cellis suis, sint quieti de omnibus misericordiia, et A.D. 1234. 

" quod ipsi et omnes homines sui de tenementis quae de ipso Confirma- 

" abbate et cellis suis tenent, liberi sint' ab omni scoto et *}''° of the 

" geldo et omnibus auxiliis regum, vicecomitum, et ministro- w^V*^^ 

" rum suorum, et misericordia et fine comitatus, et hidagio, ster. 

" et carucagio, et danegeldo et liornegeldo, et wapentake, et 

" tallagio, lestagio, et stallagio, scbewinge, mischenninge, 

" burebrige, mundbrige, syris et bundredis, swanimotis, 

" placitis, et querelis, assisis, visis, et summonitionibus, 

" et de thesauro ducendo, et wardepeni et aver- 

" peny, et bundretpeny et bortalpeny, et tithenspeny, et 

" de omnibus operibus castellortim, parcorum, muroriim, 

'■ vivariorum, et pontium, clansuris, et omni carreyo, et sum- 

" magio, et navigio, et domuum regalium asdificatione, et 

" omnimoda operatione. Et prohibemus ne bosci eorum ad 

" prgedicta opera vel ad aliqua opera alia ullo modo capiantur, 

'■ Similiter bladum eorum vel bominum suorum, vel aliquid 

" de rebus suis vel bominum suorum, ad castella munienda 

" non capiantur. Volumus etiam quod libere et sufficienter 

'• sine qualibet occasione thimagii vel altering impedimenti, 

" capiant de omnibus boscis suis ad usus suos proprios 

■' quando voluerint, nee propter boc in forisfactum de vasto 

" vel in misericordia ponantur. Omnes quoqtie terras et pur- 

'•' pressuras jam factas, et omnia assarta sua, et bominum 

" suorum qui non sunt comites, vel barones, jam facta, et f. 21. 

" qua3 in posterum regie assensu fient, eis imperpetuum 

" quieta clamamus de vasto, et rewardo, et de visu forestario- 

" rum, et de omnibus aliis qase ad forestam vel forestarios 

" pertinent, et quod ipsi et successores sui imperpetuum et 

" homines sui prsedicti de tenementis qute de ipsis tenent, 

'■ liberi sint et quieti, de canum expeditione. Prfficipimus 

" etiam quod dicti abbas et monacbi et homines sui de tene- 

'■ mentis qua3 de ipsis tenent, liberi sint et quieti ab omni 

•' theloneo in omni foro, et in omnibus nundinis, et in omni 

" transitu pontium, aquarum, viarum, et maris, per totum 

" regnum nostrum et per omnes terras nostras in quibus 

" libertates eis dare possumus : et omnia mercimonia sua et 

" bominum suorum sint similiter in praedictis locis ab omni 

" theloneo quieta. Concedimus etiam dictis abbati et mona- 

" chis et successoribus suis, quod habeant visum franciplegii 

" in omnibus terris suis et tenementis, cum placito vetiti 

" namii, et cum finibus pro licentia concordandi. Insuper 

*' concedimus eis et confirmamus quod si aliquis bominum 

" suorum, qui non sunt comites vel barones, pro delicto siio 

" vitam vel membrum debeat amittcre, aut fugerit, et judicio 


A.U. 1234. " stare noluerit, vel nliud delictum fecerit ])ro cjuo debeat 
Confirma- " catalla sua perdere ; ubicmique justitia fieri debeat sive in 
tionofthe " curia nostra, siv6 in alia curia, ipsa catalla sint prjEdictorum 
W^stmin- " ^^^^^'^^i^ ^^ monachorum, et liceat ipsis sine disturbatione 
ster. " vicecomitis, et omnium ballivorum nostrorum, et aliorum, 

" jjonere se in seisinani de prsedictis catallis in pragdictis 
" casibus, et aliis, quando ballivi nostri, si ad nos pertinerent 
'• catalla ilia, in manibus nostris ea seisire possent et debereut. 
" Insuper concedimns quod animalia quae dicuutur "Wcif 
" inventa in feudo illorum, sint ipsorum, nisi aliquis ea 
" secutus fuerit, qui velit et possit probare quod sua siut, ct 
'■ nisi fueriut infra terminos competentes secundum consuetu- 
" dinem patriae petita et secuta. Et si aliquis teuentium 
" prEedictorum abbatis et monacliorum A-el cellarum, feudum 
" suum quod tenent de prtedicto abbate vel cellis pragdictis, 
" forisfecerit, liceat ipsis praedictis ponere se in seisinam de 
" ipso feudo suo, et ipsum feudum suum' cum pertinentiis 
" suis possidere, non obstante eo quod consuevimus feudum 
" fugitivorum et damnatorum per urium aimum et nuum diem 
" possidere. Et si aliquis tenentium vel bominum suorum, 
■' exceptis comitibus et baronibus, sit amei'ciatus coram nobis, 
" justiciariis nostris, vicecomitibus, constabulariis, forestariis, 
" ballivis eorum, vel aliis niinistris nostris cnjuscunquc con- 
" ditionis fueriut, pro quacumque causa, debito, vel foris facto ; 
" dicti abbas efc monachi omnes mercias et amerciamenta, et 
' ' fines pro licentia concordandi, et eorum districtiones, absque 
" aliqtia contradictioue habeant. Et si forte aliquo casu pci 
" ballivos nostros vel baeredum nostrorum dictos merciee vel 
" amerciamenta fuerint collecta super scaccarium nostrum, 
" vel basredum nostrorum, per visum thesaiu'isarii qui pr 
" tempore fuerit, eisdem abbati et successoribus suis sine 
'• diminutioue reddautur. Concedimus etiam eisdem, et liac 
" charta nostra pro nobis et hasredibus nostris coufirmamu.s, 
" quod si forte aliqua pra^dictorum libertate usi non fuerint, 
' ■ nihilominus ea de cajtero iitantur. Et prohibemus ne aliquis 
'■ praadictos abbatem et monacbos sen cellas gravet inde vel 
'• inquietet, neque eis molestiam vel injuriam faciat vel fieri 
'• permittat, neque in placitum pouat do aliquo teuemento suo 
'■ quod teneant, nisi coram nobis ipsis et lueredibus nostris, 
" vel justiciariis nostris. Concedimus etiam eisdem cjuod 
'• uullus ingrcdi feudum ipsorum vel terras eorum habere seu 
'■ retinerc iiossit, nisi do consensu abbatis qui pro tempore 

' JIS. repeats suum. 


" fucrit. HaJC omnia praedicta eis coucediinus et confirmamus, A.D. 1234. 

'* iu piiram et perpetuam eleemosynam, cum omnibus liberta- Confimia- 

" tibus et liberis consuetudinibus quas regia potestas liberius tion of the 

** alicui domui religionis conferre potest, pro Dei amore, et liberties of 

'■ pro anima domini regis Johaunis patris nostri, et pro ' 

" animabus omnium antecessorum et successorum nostrorum. . „, . 

I. 21 o, 
" Et prohibemus super forisfactum nostrum, quod nullus 

" justiciarius, vicecomes, constabularius, forestarius, vel eorum 

'• miuistri, de terris, redditibus, possessionibus, vel boscis, se 

'• in magno vel in minimo contra banc cbartam nostram ^ 

" intromittat, nee eis vel bominibus suis vel cellis in aliquo 

" forisfaciat ; quia ipsos et omnes res et possessiones suas et 

" homimim suorum in custodiam et specialem protectiouem 

" nostram suscepimus. His testibus, venerabili patre W[al- 

" tero],' Carleonensi archiepiscopo, etc. Datum per manus 

" venerabilis patris Radulfi " Cycestrensis episcopi cancellarii 

■' nostri, apud Wodestoke, primo die Junii, anno regni nostri 

" nonodecimo. 

Mccxxxv. Fredericiis Romanus imperator diixit Marriage 
Isabellam sororem regis. ^^f^^^^' 

° nek II. to 

the princess 
Leges de Merton. Isabella. 

Anno regni regis Henrici, filii regis Johanuis, vicesimo. Laws of 
Die Mercurii in crastino sancti Yincentii, in curia domini Merton. 
regis apud Mertone, coram domino rege Henrico et coram Jan. 23. 
venerabili patre domino Edmundo Cantuariensi archiepiscopo, 
et coepiscopis suis, et coram majori parte comitum et baronum 
nostrorum Angliae pro corona[tione] domini regis et reginae, 
et pro communi utilitate totius Anglias provisum fuit tam a 
praedictis archiepiscopo, episcopi s, comitibi;s, et baronibus, 
quam a nobis, et concessum, quod de cEetero isti articuli 
teneantur in regno nostro Anglise. 


Primo de viduis. 

Matt Par Omnes viduaa quae post mortem virorum suorum espelluntur Widows. 

p. 422. de dotibus suis, vel dotes suas vel quarentenam suam habere 
nou possunt sine placito, et qusB postea per placitum dotes 
suas recuperaverint de tenementis de quibus viri earum 
obierunt f^'eisiti, recuperent simul cum dotibus suis de illis 
qui de iujnsto deforciamento convicti fuerint, damna sua 

Walter Mau-clerc. | " Ralph Neville. 




ment in 
cases of re- 

A.D. 1235. scilicet ad* valorem totius dotis illas contingentis, a tempore Matt Par. 

Laws of mortis virorum suorum. usque ad diem quo ipsae viduse per P- 422. 
judicium curiae nostrae seisinam suam recuperaverint ; et ipsi 
deforciantes nihilominus sint in misericordia nostra sicut prius 

Item omnes viduaa de caotero possunt legare blada sua in 
terra, tam de dotibus suis, quam do aliis liberis terris et 
tenementis suis, salvis servitiis dominorum qua3 debentur de 
dotibus et aliis tenementis. 

Item si quis fuerit disseisitus do libero tenemento suo, et 
coram justiciariis itinerantibus seisinam suam recuperaverit 
per assisam novae disseisinae, vel per cognitionem eorum qui 
disseisinam fecerint, vel quocumque alio modo per judicium 
curiae nostree, et ipse disseisitus seisinam suam per vicecomi- 
tem habuerit; si iidem disseisitores post iter justiciariorum 
vel infra, iterum eos disseisiaverint, et inde convicti fuerint, 
capiantur, et in prisona doniini regis detineantur, quousque 
])er dominum regem per redemptionem vel alio modo delibe- 
rentur. Et haec est forma qualiter tales convinci debeant ; 
videlicet, cum conquerentes ad curiam venerint, habeant breve 
domini regis vicecomiti directvim, in quo contineatur eorum 
narratio de disseisina facta super disseisinam, et ideo man- 
detur vicecomiti, quod assumptis secum custodibus placitorum 
coronse, et aliis legalibus militibus, in propria persona sua 
accedat ad tenementum illud vel pasturam, de quibus facta 
fuit querela, et coram eis per primos juratores et per alios 
vicinos et Icgalcs homines diligentem faciaut inde inquisi- 
tionem, et si ipsum iterum disseisitum invenerint, sicut dictum 
est, tunc faciant secundum praedictam provisionem; sin autem, 
tunc sit conquerens in misericordia domini regis, et alius 
quietus recedat. Eodem modo fiat de illis ([ui seisinam recu- 
peraverint per assisam mortis antecessoris ; et similiter de 
omnibus aliis qui terras et tenementa quocumque modo in 
curia nostra per juratam recuperaverint vel quocumcjue alio 
modo per judicium curiae nostras, si postea inde disseisiti 
fuorint a prioribus deforciatoribus, versus quos recuperaverunt. 

Common of Item, quia multi magnates de regno uostro Auglia), qui 

pasture by feofaveruut milites et libere teneutes suos de parvis tenementis 

ivGCiiOiQGrs .... 

Avithin '^* magnis maneriis, questi fuerunt, (juod commodum suuui 

great ma- facere non potuerunt de residue mancriorum suorum, sicut do 

vastis, boscis, et pasturis, desicut ipsi feofati siifficientem 

possent habere pasturam (piatenus pertinerct ad tenementa 

f. 22. 


' ad] et, MS. 


Matt. Par. sua; ita provisum est et a nobis coucessum, quod, cum' hujus- A.U. 1235. 

p. 422, modi a quibuscunque feofati - assisam novae disseisinae deferant Laws of 
de communa pasturae, si corara justiciariis cognoverint quod Merton. 
sufficientem pasturam habeant quantum pcrtinet ad tenementa 
sua, et habeant ingressum et egressum liberum de tenementis 
suis usque ad pastm-am illam, tunc inde sint contenti, et illi 
de quibus tales conquest! fuerint, quieti recedant de hoc quod 
commodum suum de torris suis, vel boscis, vastis, et pasturis 
fecei-int. Si autem dixerint quod sufficientem pasturam non 
habuerint, vel sufficientem ingressum et egressum, quantum 
pertinet ad tenementa sua ; tunc inquiratur inde Veritas per 
assisam ; et si per assisam recognitum fuerit, quod per eosdem 
in aliquo fuerit impeditus ingressus et egressus, vel quod non 
habeant sufficientem pasturam sicut praedictum est ; tunc re- 
cuperent seisinam suam per visum juratorum, ita quod per 
discretionem et sacramentum ipsorum habeant conquerentes 
sufficientem pasturam, et ingressum et egressum sufficientem 
in forma praedicta, et disseisitores sint in misericordia, et 
damna reddant sicut prius reddi solent ante provisionem 
istam. Si autem recognitum fuerit per assisam, quod con- 
querentes habeant sufficientem pasturam, cum libero ingressu 
et egressu sicut praedictum est, tunc licite faciant alii com- 
modum suum de residuo et de assisa ilia recedant quieti. 

Item provisum est, et a nobis concessum, ex consensu Usuries 
magnatnm, quod de cajtero non currant usurje contra aliquem not to run 
infra Eetatem existentem a tempore mortis antecessor! s cuius ^S^nist 
haeres ipse fuerit, usque ad legitimam aetatem suam, ita tamen 
quod propter hoc non remaneat solutio debiti principalis cum 
usuris ante mortem antecessoris sui. Et ideo. 

Item, de malefactoribus in parcis et vivariis tractatum fuit Trespas- 
quali poena puniri debeant, nondum discussum fuit quia mag- ^*^'''' ^" 
nates petierunt prisonem suam propriam de malefactoribus P^'^^-' ^^^ 
quos caperent in parcis et vivariis ; sed dominus rex non con- 
cessit hoc eis; Et ideo fiat desicut prius. 

De forestis, et justiciariis de forestis, et balUvorum officio. 
Die Mercui'ii proxiraa post purificationem beata3 Marise, anno Yeh 5 
regni domini regis Henrici filii regis Johannis xxi., coram Ro'^-ula- 
domino rege, et coram domino Edmundo Cantuariensi archi- tions re- 
episcopo, et aliis terrie magnatibus de concilio domini regis, specting 
tractatum fuit de forestis et de officio capitalium justiciariorum |!|^ loi'ests, 
forestse et de officio ballivorum, dominica domini regis custo- of the jus- 

Matt. Par. omits cum. 

a quibuscunque feofali] feofefati a quibuscunque, Matt, Par. 


of the 

f. 22 6. 

A.D. 1237. dioiitimn ; inter quos coDtenlio fuit, quis eoruiii debiiit respon- 
tices of the dero de vii'idi et venatioue. Et tandem ita provisum est 
forest, and coram domino rege, quod capitales justiciarii plenam habeani 
potestatem custodiendi omncs forestas, tarn de dominicis 
domini i-egis quam de aliis, et quod ballivi domini regis de 
dominicis suis habeant in boscis domini regis ea quaj pertinent 
ad maneria sua, videlicet nuces, mel, et pessonem, ct etiam 
agistationem per visum agistatorum et forestariorum, et her- 
bagium ad staurum domini regis, per visum ct concilium 
capitalis justiciarii, ad majus commoduni domini regis pci- 
visum viridariorum et forestariorum. Et dominus rex habeat 
in singulis villis suis forestarium suum sine arcu et sagittis, 
et qui non vivat de patria, sed capitalis justiciarius apponat 
forestarios cum arcu ct sagittis, et tales quod de eorum facto 
respondeant. Et si aliqui bosci sint qui non pertineant ad 
aliqiiod manerium domini regis, tunc capitalis justiciarius 
ilium custodiat, et inde absolute respondeant. 

De parcis clausis ballivi domini regis sint custodes ct inde 

De forestariis qui feofati sunt per chartas, et qui fuerunt 
disseisiti per ballivos domini regis, ita provisum est, quod 
rehabeant seisinas suas in eodem statu quo prius illas habue- 
runt ; et postea si domino rcgi placuerit, summoneantur ad 
ostendendum warantum suum, et secundum legem terrse dedu- 

of writs. 

A quibus temporibus currimt hrevia Domini regis de recto. 

De narratione descensus ab antecessoribus in brevi de recto, 
a tempore Henrici regis senis anni et diei, provisum est 
quod de caetero non fiat computatio a tarn longinquo tempore, 
sed a tempore regis Henrici avi domini regis anno et die 
quo obiit, et habeat locum ista constitutio et vigorem ad 
Pentecosten anno regni regis Hem-ici filii regis Johanuis 
xxi., et non ante ; et brevia prius impetrata procedaut. 

Writs of 

tor, etc. 

De morte antecessorum, et nativis. 

Brevia mortis antecessorum, et de nativis, ct de ingressu, 
non excedant reditum domini Joliannis regis de Hybernia in 
Angliam, et vigorem habeat ista provisio a tempore prsedicto, 
et brevia prius impetrata ].-)roccdant. 

Novoi disseisincB. 

Writs of Brevia novso disseisina^ non excedant trans fretationem regis 
novel dis- Henrici, qui nunc est, in Britanniam, ct vigorem habeant 
a tempore priudicto ; ct brevia prius impetrata proccdant. 




De mercandis capiendis ad nui\dlnas. 

Postca apud Kenentone coram ipso domino rege et concilio A.D. 1237. 

suo pi-ovisum est, et i-ex' hoc concessit, quod ballivi sui qui Of the 

mittendi sunt ad nundinas vel alibi pro vinis et pannis et l^ailiffswho 

. nrc scut to 

aliis mercandiis ad opus domini regis, emendis, plus non -^ ^^j, ^-^^ 

capiaut ad opus domini regis quam ipso dominus rex necesse king's use 

liabuerit, nee plus quam continebitur in Uteris domini regis ^t fairs. 

eis super hoc conficiendis, nee aliud nisi id unde habuerint 

breve domini regis ad warantum. Et cum ad nundinas 

veuerint, statim capiant et sine longa mora merces et 

mercandisas pro quibus illic missi fuerint. Nee merca- 

tores aliqui per eos injaste graventur, ut antea gravari 

solebant. Et ballivi tales habeant literas de singulis nundinis 

secundum diversa genera mercandisarum qua) ad opus domini 

regis emendse sunt, quod in fide qua Deo et domino regi 

tenentur, rationabile pretium imponent prtedictis mercandiis. 

Mccxxxvi. Henricus rex duxit in uxorem Alye- Marriage 
noram reginam, filiam comitis de Proveilcia. jjj -with 

Obiit Willelmiis de Bleys episcopus Wio-orniaj ; sue- Eleanor of 

cessit magister Walterus de Cantelupo episcopus 


Eodem anno obiit Thomas de Blunville episcopus 
Norvvicensis, cui successit [Radulplius]. 

Mccxxxvii. Obiit Joliannes Scotus comes Cestriae. 

Celebratum est concilium generale totius Anglicana^ Council in 
ecclesia^ apud Londonias ; in quo fuerunt sanctus Ed- underOtho. 
mundus Cantuariensis archi episcopus, et Eboracensis 
archiepiscopus,^ et omnes episcopi Angliae, et cseteri 
prselati, vel eorum procuratores, prsesidente domino 
Othone domini Papa? legato. 

Eodem anno post Pascha apud Oxoniam orta est Riot be- 
discordia inter servientes domini legati ex eorum servTnt?of 
protervia, et quosdam scholares ; et cocus ipsius leo-ati ^^^ legate 
occisus est a clericis in curia de Oseney. Ipse autem th^scholars 
legatus in turri ecclesiae absconditus evasit ; propter ^^ Oxford, 
quod jussu regis Henrici, plures clerici capti sunt, et 

' rex'] qui, MS. [ ' Walter de Gray. 


A.D. 1237. in Turri Londoniensi iucarcerati. Sed post paululum 

convocato concilio apud Londoniam, ubi interfuerunt 

ipse legatus, et archiepiscopus Eboracensis, et dominus 

rex, et episcopi Angliee ; episcopus Lincolnise, Robertus 

Grossum caput, viriliter se habuit pro clericis, excom- 

Conduct of municans solemniter in prsesentia ipsius legati et 

Gross^- domini regis, omnes qui in clericos manus miserunt 

teste. violentas. Tandem obtinuit sibi tradi clericos, negan- 

tibus ipso legato et domino rege illatam vim fuisse 

clericis per ipsos. 

Grievances Isto anno petierunt archiepiscopi, episcopi, et clerus, 

clerffvpre- <l^od dominus legatus moneret, et si posset, ut indu- 

sented for ceret domiuum regem, quod subscripta quse fiunt in 

the kino-, regno Anglise in prsejudicium libertatis ecclesiasticae, 

per dominum regem et ballivos suos corrigantur. 

Dominus rex concessit terrse Anglicanse, tarn praelatis eccle- 
si£B, quam comitibus, et baronibus, militibus, et omnibus aliis, 
quandam generalem chartam libertatum, et ad instantiam 
domini regis, et de assensu suo et omnium prajlatorum et 
magnatum Angliae, et in praesentia eorum lata fuit generalis 
sententia excommunicationis in omnes contra libertates quo- 
cumque modo venientes. Et dominus rex nunc venit, ut 
dicitur, contra dictam chartam libertatis, et maxim e in articulo 
de forestis, ut nunc factum est in dioecesi Winl;>ni8e coram 
justiciariis forestEe, et in aliis articulis pluribus. 

Item petunt, quod clerici non conveniantur in actione 
pcrsonali quae non sit super re immobili, coram judice seecu- 
lari, sed coram judice ecclesiastico ; et quod prohibiLio regis 
non currat quo minus hoc fieri non possit. 

Item, quod innovetur poena in canone statuta contra clericos 
qui impetrant in hoc casu prohibitionem domini regis ad 
judices ecclesiasticos, et in omnibus aliis in jure prohibitis. 

Item, ne testamentum episcoporum et aliorum impediatur. 

Item, quod judices saeculares non decidant caiisas eccle- 
siasticas in foro saeculari, nee tales homines detcrminent 
utrum talis capella debeat habere baptisterium et sepulturam, 
an non ; et utrum danda) sint decimaj de lapicidiuis vel silve- 
cajdiis, vel herbagiis, vel pasturis, vel de aliis decimis non 

Item, quod per solos judices sreculares non doterminetur 
de aliqua causa, utrum debeat dici ecclesiastica vel saecularis. 


Item, quod episcojii non compellantur respondere coram A.D. 1237. 
saeculari judice de officio suo, videlicet, quare talem electionem Grievances 
factam de tali in abbatem non confirmavit, vel quare ei munus of the 
bonedictionis non contulit, vel quare praBsentatum a tali ad ^ ^''^• 
talem ecclesiam non admisit. 

Item, ne compellatur institutus per episcopum in aliqua 
ecclesia respondere coram saeculari judice de ingressu suo in 
talem ecclesiam. 

Item, quod prohibitio domini regis non currat, quo minus 
in foro ecclesiastico decidantur bujusmodi causae, videlicet, 
utrum bujusmodi capella pertineat ad banc vel ad illam 
ecclesiam, et utrum tales decimte pertineant ad banc vel ad 
illam ecclesiam. 

Item, ne currat probibitio domini regis, ne rector parocbialis 
ecclesiffi impetat eos qui percipiunt decimas infra limites 
parocbias suas. 

Item, ne currat probibitio, ne judices ecclesiastici cognos- 
cant de jure patronatus, quo minus clerici possint petere 
decimas tanquam de jure communi ad ecclesias suas perti- 
nentes, quia patroni ecclesiarum vel capellarum qui decimas 
petitas possident, dicunt per talem petitionem juri patronatus 
sui derogari, et nolunt justiciarii domini regis judicare quota 
pars decimarum peti possit vel debeat coram judice eccle- f. 23 b. 
siastico, ad boc quod non praejudicatur juri patronatus scilicet 

Item, ne clerici compellantur se purgare coram saeculari 
judice, vel juramentum prsestare. 

Item, de liberatione magistri R. de Ladeford, ne consimile 
fiat de csetero. 

Item, multoties compelluntur judices ecclesiastici se purgare 
coram justiciariis de bancbo, quod non tenuerunt talem causam 
contra probibitionem regis. 

Item, ne clerici in sacris ordinibus constituti, nee alii clerici 
in habitu clericali inventi, nisi coram suo judice convicti et 
prius degradati, suspendantur ; quod multoties fit. 

Item, ne episcopi compellantur exbibere officialem vel arcbi- 
diaconum suum, vel alios clericos suos, coram judicibus 
saecularibus, ut ibi respondeant quare talem excommunicaverunt, 
vel talem causam tenuerunt. 

Item, ne clerici propter bujusmodi incarcerentur, vel detine- 
antur ; quod multoties fit. 

Item, ne clerici citentur coram sseciilari judice, responsuri 
coram eis quare causas tractaverunt in foro ecclesiastico contra 
probibitionem domini regis. 

Item, quod judices ecclesiastici possint cognoscere de pertur- 


A.D. 1237. bationibus libertatura ecclesia?, et spoliatores rorum ecclesias- 
Grievances ticarum ad restitutionem coinpellere. 

of the Item, quod successor! personse ecclesiasticae possit subveniri 

c ci'Sy- ppj. beneficium resfcitutionis super spoliatione facta praedecessori 
sue contra laicum spoliatorcni in foro sreculari. 

Item, quod dominus rex non sustineat miuatores sues de 
stagno, plumbo, vel ferro, minare vel evertere terras Ecclesia?, 
sine voluutate personre, quod miiltoties lit per fraudem, turn 
per servos Ecclesite qui minatores sunt in oflensam dominorum 
suorum, tum per citatos ad capitulum propter peccata sua, 
ut se vindicent. 

Item, quod nullus ballivus jjrajtextu alicujus mandati domiui 
regis, in communi forma possit terras vel posscssioues Eccle- 
sisD compellere ad aliquid solvendum vel faciendiam contra 
liliertatem Ecclesia?, ut in pontagiis, summagiis, paagiis, 
cariagiis, et hnjusmodi. 

Item, dicunt ballivi domiiii regis quod non possunt vel 
debent excommunicari dum sunt in servitio domini regis, pro 
aliquo delicto in balliva sua commisso, et de excommunicatione 
regi conqueruntur. 

Item, ballivi domini regis clcricos in nullo enormi criminc 
interceptos, rapiunt, incarcerant, et bona eorum diripiunt, 
(juandoque ex nulla causa, quando ex levi, qnando ex causa 
facta solum ut noceant. 

Item, ballivi domini regis citati ad capitulum propter 
peccata sua et excessus suos enormes, fingunt causas ut 
apparitores, decanos, vel capellanos, per quos citati sunt, 
capiant et in carcerem detrudunt ad vindictam. 

Item, clerici volentes morari LondonifB compelluntur 
invenire fidejussores laicos, nee pro eis potest suificere tes- 
timonium pra^lati. 

Item, clericos conquerentes de laicis incarcerant, dicentes 
eos esse perturbatores pacis. 

Item, laici faciunt clamare Londonias voce praaconia, ne quis 

I tractet causam in foro ecclesiai, sive de perjurio, sive de fide 

Ijesa, de usura vel simonia, vel defamatione, nisi tantum 

super testamento et matrimonio, et prosequentes bujusmodi 

causas incarcerant. 

Item, ex abusu obtento de voluntate et mandato domini 
regis Anglia) et Scotiae, non solum simplices clerici, sed et 
abbates et priores in dioecesi Karleoli, si appollati fuerint ab 
^- '^'^- aliquo de regno Scotiaa dc re aliqua, et e converse, compel- 

luntur cum lanceis et gladiis alias inermes diiellum, quod 
dicitur Acram, committere inter fores utriusque regni, ita 
videlicet quod abbas vel prior cujiisciinqne religionis (.-t oi-dinis 


vel duellum personale [sustinebit], vel ligatus in loco duelli A.D. 1237. 
habens pugilem, si ejus pugil succumbat, ipso interfecto,^ ipse Grievances 
quoque abbas vel prior plectrum capitis similiter sustiuebit ; of the 
sicut nostris tcmporibus prior de Lide - legis tali conditione ^'^^Sy* 
ligatus fuit ibidem. Moneatis igitur utrumque regem, et ad 
praesens dominum regem Anglise, et tanquam legatus utriusque 
regni, si necesse fuerit, compellatis, quod tarn detestabilis 
abusio quoad personas ecclesiasticas non servetur. 

Mccxxxviii. Obiifc Alexander Coventrise et Lich- 
feld episcopus die Sancti Stephani protomartyris. Dec. 26. 

Mccxxxix. Natus est Edwardus filius regis Henrici Birth of 
filii regis Johannis, xiv. kal. Julii. EdwTrd 

Ricardus comes Cornubise frater regis profectus est 

MCCXL. Otto legatus imposuit tallagium in regno, 
sicut inferius anno Domini MCCLV. 

Hugo de PateshuU factus est episcopus Coventrise 
et Lichfeld. 

MCCXLi. Obiit Hugo Coventrensis episcopus. 

Sedes Romana, ecclesise Cantuarise et Coventrise et 
Lichfeld per aliquod tempus simul et semel vaca-' 

MCCXLII. Transfretatio regis Henrici in Gasconiam. 

MCCXLill. Ricardus comes duxit sororem reginae in Marriage 
uxorem, nomine Schench. of Richard 

_ ' _ _ of Corn- 

Rediit Henricus rex de Gasconia. wall and 

MCCXLiv. Bonefacius archiepiscopus Cantuariensis ^'^' 

consecratur. Griffinus Walensis cecidit de turri Lon- Death of 
doniensi, et mortuus est. son of ' 

Innocentius quartus Papa consecratur. Llewellyn. 

LitercB de Corasminis. 

Matt. Par. " Sanctissimo patri I[nnocentio], Dei gratia summo Ponti- Letter 

p. 631, " fici, sanctae civitatis Hierusalem patriarcha, salutcm, etc. from the 

who gives "Egressa de finibus Orientis crudelitas bestialis, in Hiero- Pft'^aJ'cli 
the copy of , , , . , . . . , . t . Ko bert 

this letter solymitanam provmciam est conversa, quaj etsi diversis ^f j^j.^^^ 

addressed " temporibus a circumstantibus Saracenis multipliciter lemtoPope 

' interfecto'\ ini%, MS. | - Lide] Probably Lechelade. 




A.D. 1244. 

IV. con- 
cerning the 
and the 
battle of 

f. 24 h. 

vexai'etur, his tamcn diebus, sopitis vicinis hostibus, in to the 

statu pacifico ' utcumque respirabat. Excitaverunt autem prelates of 
• T , T /-(1 • i- • i. • France and 

m ejus excidium peccata populi Uhnstiani gentem incog- TrQ^iond 

nitam et ultorem gladium de longinquo ; desa^viens rabies 

siquidem Tartarorum totam Orientalem plagam flagello 

multiplici et terrore concussit. Qui dum persequentes 

fequaliter universes, nullam distantiam facerent inter in- 

credulos vel fideles, prjedam ab extremis finibus fugaverunt, 

Christianum populum prsedaturam. Ipsi etenim Tartari 

universam Persidem destruentes, in nequiores se spiritus 

pra^lium converterunt, venantes crudelissimos hominum 

Corasminos, quos quasi dracones ex cavernis eductos de 

propriis finibus expulerunt. Qui cum certum habitaculum 

non habentes, non possent ab aliquibus Saracenis propter 

eorum nequitias receptaculum adipisci, solus Soldanus 

Babylonige, Christi fidei persecutor, eisdem Corasminis hos- 

pitium in terra propria denegans, obtulit alienum, eosdem 

incredulos ad inbabitandam terram promissionis advocans 

et incitans, quam in se credentibus Altissimus promiserat 

et donavit. Illi vero de Soldani prsesidio confidentes, in 

bsereditatem Domini, quam dictus Soldanus prout dicitur 

illis contulit, adverterunt cum uxoribus et familiis et multis 

milibus equitum et armatorum. Quorum sic extitit re- 

pentinus adventus, quod nee a nobis nee a vicinis partibus 

potuit prjevideri, ut prsecognita jacula vitarentur, usque 

dum Hierosolymitanam provinciam per partes Sapbet et 

Tiberiadis intraverunt. Et cum soUicitudinem apposuerimus 

multipliciter et laborem, qualiter Terrae Sanctae pax et tran- 

quillitas pristina redderetur, novis hostibus perturbata, nee 

ad eorum expulsionem Christianorum vires sufiicerent, 

praefati Corasmini totam terram a Turone militum quod 

est prope Jerusalem usque Gazaram occupaverunt. Ex 

communi itaque consilio et unanimi voluntate, una cum 

prajlatis, magistris religiosarum domorum, et nobilium 

regni, Soldauos Damasci et Chamelae, qui erant cum 

Christianis pacis foedere colligati, et contra Corasminos 

inimicitias habent speciales, reputantes etiam se per illorum 

adventum fore confuses, et terram quam habebant Christiani, 

juxta formam treugarum, tenebantui- defeudere contra omnes 

alios Saracenos, ad Christianorum subsidium dnximus con- 

vocandos. Qui etsi firmiter promiserint et juraverint se 

nobis auxilium praestaturos , illorum tamen succursu valde 

dilate, et Christianis in respectu paucissimis solis contra 

' pacijico'\ pacifici, MS. 


Matt. Par. " iWos pcrfidos dubitantibus dimicare, dicti Corasmini civi- A.D. 1244. 

P' ■ " tatem Jerusalem propuguaculis penitus immunitam saipius Letter re- 

" invadebant, Ab Chi'istiani qui eraut in ilia, prasdictorum specting 

" sasvitiam metuentes ad veniendum in terram Christianorum, ? «^ans- 
.,. , . . .... mians and 

ultra sex milia hommum congregati, paucis lu civitate ^he battle 

" relictis, confisi de treugis quas cum Soldano do Cracco et of Gaza. 

" rusticis de montanis habebant, iter cum omnibus familiis 

" suis et rebus per ipsa montana ceperunt. Egressi vero 

" rustici partim illos gladio occiderimt, partim miserabiliter 

" captivaverunt, expouentes venales Christianos utriusque 

" sexus, et etiam moniales, Saracenis; ex quibus cum aliqui 

" evadentes [in] Ramensem planitiem descendissent, Corasmini 

" irruentes in eos trucidavermit eosdem, ita quod ex tanto 

" populo vix evasere trecenti semivivi relicti. Tandem prse- 

'•' nominati perfidissimi Jerosolymitanam civitatem intrantes 

" quasi populo destitutam, Christianos qui ibi remanserant, 

" seque infra ecclesiam Dominici sepulcri receptaverunt, 

" ante ipsum sepulcrum crudeliter universes evisceraverunt ; 

" et universos decapitantes qui in altaribus celebrabant, dice- 

" bant ad invicem, ' Hie efFundamus sanguinem populi Cbris- 

" ' tiani, ubi libaverunt vinum ad bonorem Dei sui quem 

" ' hie dicunt fuisse suspensum.' Insuper cum dolore Horrible 

" dicimus et cum suspiriis intimamus, quod in sepulcrum treatment 

" resurrectionis Dominicje manus sacrilegas extendentes, illud ^f, ^ ^ ^ 

" multipliciter deturpaverunt ; tabulatum marmoreum quod 

" circumcirca erat positum, funditus evertentes, et montem 

" Calvariae ubi Christus erat crucifixus, et totam ecclesiam 

" ultra quam dici valeat, in omni turpitudine quantum in se 

" fuerat foedaverunt. Columnas vero sculptas quaj ante se- 

" pulcrum Domini erant ad decorem positae, sustulerunt ; in 

" Christianorum contumeliam ad sepulcrum sceleratissimi 

" Machumeti, in signum victorias, transmittentes ; et violatis 

" sepulturis felicium regum in eadem ecclesia collocatis, 

" eorundem ossa in Christianitatis injuriam disperserunt. f- 25. 

" Montem insuper Syon, locum reverentissimum, sine re- 

" verentia profanantes, templum Domini, ecclesiam vallis 

*' Josaphat, ubi beatissima3 Virginis est sepulcrum, ecclesiam 

" Beedlemitanam, et locum nativitatis Domini, indignis relatu 

" enormitatibus polluerunt, omnium Saracenorum nequitiam 

" excedentes, qui licet terram Christianorum sajpius occu- 

" passent, loca tamen sancta utcumque in veneratione ser- 

" vabant. Verum cum his omnibus non contenti, ad captionem 

" et destructionem totius terras ssepedicti Corasmini multi- 

" pliciter aspirarent, nee possent mala ulterius tolerari quae 

" cujiTslibet Catholicae fidei zelatoris animum merito poterant 

R 2 




A.D. 1244. 

Letter re- 
the Caris- 

The battle 
of Gaza. 

Oct. 17. 

in moerorem et amaritudinem irritasse, tot injuriis et Matt. Par. 
enormitatibus lacessiti, populus Christianus, ad resistendum P- ^•^^• 
eisdem, praedictorum Soldanorum potentiam uua cum 
Cliristianoruin viribus de commmii consilio diiximus con- 
gregandam, sicut ' olim per venerabilem patrem dominum 
episcopum Tyberiadensem et nostras literas vestree pater- 
nitati metninimus intirtiasse. Cum quibus omnibus conb'a 
illos quarto die mensis Octobris exercitus Christianus de 
maritima Accone movere incepit, per Csesaream et alia loca 
maritima procedendo. Ipsi vero Corasmini, nostrum prae- 
sentientes adventum, et per diversa loca retrocedentes, 
demum [ante] Gazarani casti'a fixerunt, expectantes suc- 
cursum quem Soldanus Babyloniae, caput sacrilegii, erat 
eisdem transmissurus. Recepta vero ab eodem Soldano 
maxima multitudine armatorum, nobisque cuna exercitu 
Christiano et prtefatoruni Soldanorum apjiropinquantibiis 
contra illos, eos in vigilia Sancti Luca3 ante Cazaram 
invenimus cum multitudine infinita, habentes acies ordinatas 
ad bellum, nostris per duces exercitus acies disponentibus, 
qualiter progrederentur ad bellum. Nobis - autem auctoritate 
omnipotentis Dei et sedis Apostolical remissionem indul- 
gentibus, de poenitentiis peccatorum summa contritio et 
effusio lacrymarum singulis cajlitus est infusa, ut mortem 
corporis pro nihilo reputantes, et sperantes praemium 
sempiternum, mori pro Christo vivere reptitareut ; unde 
etsi forte corporalis calamitas peccatis nostris exigentibus 
supervenit, credendum est Altissimum, qui est scrutator 
cordium et cognitor secretorum, animarum lucrum potius 
quam corporum acceptasse. Post bsec autem concur- 
rentibus nostris una cum illis, Saraceni qui nobiscum 
aderant ab hostibus superati, universaliter se converterunt 
in fugam, captis pluribus ex illis et interfectis ; et sic 
Cbristiani soli in prajlium remanserunt. Cumque in eos 
Corasmini cum Babylonicis insimul irruissent, eis invicem 
dimicantibus, Cliristiani tanquam athletaj Dei et fidei 
Catliolicaa defensores, quos eadem fides et passio vere fecit 
esse germanos, fortissimo restiterunt. Et cum essent 
respectu inimicorum paucissimi, proh dolor ! succubuerunt 
in bello, hostibus prajliorum adversitate cedente[s], ita quod 
de conventibus domus militiaj Templi, Hospitalis Sancti 
Johannis, et SanctiB Marias Teutonicorum, tantummodo xxxvi. 

' sieut . . . intiniasse'] This sen- 
tence is not in M.P. 

- M.P. inserts patriarcha et aliis 


Matt. Par. '* Templarii, xxv. Hospitalarii, et tres fratres Theutonici eva- A.D. 1244. 

p. 632. " serunt, aliis peremptis et captis. Optimates autem terra) The battle 
" et milites pro majori parte capti et interfecti fuerunt, preeter °* 'jaza. 
" stragem balistariorum et peditum infinitam. De archiepi- 
" scopo vero Tyrensi, episcopo Sancti Georgii, abbate Sanctaj 
'• Marise de Josapath, magistro Templi, et preeceptore Sanctas 
" Marine Theutonicorum, et qviam pluribus aliis religiosis et 
" clericis, cum non apparuerint, plurimum dubitatur utrum 
' ■ ill illo bello obierint, vel sint in captivitate detenti ; nee de 
" ipsis adhuc scire potuimus veritatem. Magister vero Hos- 
'" pitalis, et comes "Walterus de Brena, ben! cum multis aliis 
'■ capti in Babyloniam sunt deducti. Nos vero, in quos nostris f. 25 6. 
" peccatis exigentibus omnis calamitas supervenit, indigni a 
" Domino martyrio reputati, evasimus semivivi apud Asca- 
■■ lonem, cum nobilibus viris, constabulario Acconensi, Philippo 
" de Monte Forti, railitibus et peditibus qui evaserunt de 
" bello, receptaculum capientes ; et ^ exinde Joppeii venimus, 
" reperientes locum ipsum immunitum, maxime cum comes 
" Galterus captus esset; pro cujus munitione per duos dies 
'■ traximus ibi moram, dimittentes ad defensionem ejusdem 
" stipendiarios, prout possibilitas ministrabat. Et licet nobis 
" qui cuncta perdidimus in bello prgedicto, nulla sit consolatio 
" in tot adversitatibus et gerumnis, illud tamen quod ad pra3- 
■■ sens potuimus facientes, illustribus regi Oypri et principi 
'■ AntiochijB nostras literas et nuncios misimus speciales, eos 
" cum omni devotione rogando et etiam exbortando, ut in 
" tantaB necessitatis articulo ad terr^ defensionem mittere 
" debeant milites et armatos ; sed quid sint super hoc facturi, 
" nescimus. Demu.m apud Accone civitatem reversi, et mo- 
" rantes in ilia, ipsam civitatem cum tota ultramarina pro- 
" vincia invenimus plenam doloribus, ululatibus, et afflictionibus 
" infinitis. Nee erat domus vel anima quae mortuum suum 
" proprium non ploraret. Cum enim sit dolor de jjraeteritis, 
'■ timor imminet prsecipuus de futuris ; cum enim tota terra 
" privata suffragio defensorum sit sufficientia destituta,^ super- 
" stites etiam sint numero pauci in exanimationem deducti, 
" restat ut Crucis hostibus. ad votum desiderata succedant. 
" Qui in maximam audaciam prodeuntes, castrametati sunt in 
" planitie Acconise prope civitatem per miliaria duo; et per 
•' totam terram libere nullo resistente discurrunt, occupantes 
" eandem et inter se quasi propriam dividentes, per villas et 
« " casalia Christianorum legatos et bajulos praeficiunt, susci- 

" pientes a rusticis redditus et tributa quae Christianis prse- 

^ et . . . ministrabat] This sen- I - This sentence is abridged from 
tence is not in M.P. I that which appears in M.P. 



A.D. 1244. 

Letter re- 
the Caris- 
mians and 
the battle 
of Gaza. 

f. 26. 

stare solebant, qui ctiam Christianis hostcs et rebelles effecti, Matt. Par. 
proefatis Oorasminis univcrsaliter adhasseriuit. Ita quod P- 633. 
omues Jerosolymitana) pi'ovinciaa Christiani aliam terrain 
non habent ad prassens, nisi munitiones quas cum maxima 
difficultate defendunt, efc ' totius terras perditio imminet et 
ruina, nisi virtus Altissimi et scdcs Apostolica subsidii manum^ 
duxerit apponendum, ut Terra3 Sancta? in proximo passagio 
mensis Martii succurratur. Dicitur etiam quod Babylonici 
apud Gazaram existentes in multitudine infinita, veutiu-i 
sunt ad partes Acconiaa, ut simul cum Oorasminis obsideaut 
civitatem. Ha,^ Deus, nunquid Rachel filios non plorabit ? 
Aut ipsa poterit oblivisci? Vel matris piissimte animam 
filiorum excidium non affliget? Nunquid etiam sanguis in- 
nocens filiorum qui clamant a terra, cor Patris ad miseri- 
cordiam non compunget? Ut su cesser Altissimi qui animam 
suam dedit pro ovibus, a quo sibi in beato Petro oves 
Domini sunt commissaj, lupis gregem laniantibus non re- 
sistat ? Avertat hoc Dominus Deus Jesus Christus a vicario 
suo ut terram quam ipse proprio sanguine consecravit, et 
peregrinorum filii non sine multa sanguinis effusione aedifi- 
caverant, in qua etiam sedes Apostolica una cum mundi 
principibus frequenter labores, dolores, et expensas subiit 
in immensum, pastor eximius suis diebus deserat in ruinam. 
Itaque cum suspiriis et lacrymis sanctitatem Apostolicam 
imploramus, humiliter deprecantes in Christo quatenus con- 
siderantes subversionem populi Christiani, cui similis in 
partibus transmarinis a mcmoria hominum est remota, atten- 
dentes etiam graviora qua) in posterum poterunt eveuirc, 
quibus est velociter obviandum, pietato vobis innata, accele- 
ratum prassidium et salutare consilium apponatis. Et qiiia 
ca3tera3 necessitates et universalem statum terra) longum 
esset vestra) beatitudini per literas explicare, mittimus ad 
pedes vestrai dominationis religiosos viros fratres J. et R. 
ordinis fratrum Minorum,*' qni scriem veritatis fideliter et 
plenarie referent Apostolicas sanctitati. Ad" illustres reges 
Franciaa et Anglia) cum vestris literis, si de vestrsB volun- 
tatis beneplacito fuerit, processuri, pietatis vcstrse clemen- 
tiam humiliter implorantes, ut vestra> dignationi placeat 
pra3dictos fratres, qui so pro Ecclesia Dei magnis exposucrc 
periculis tempore hycmali navigando, solita beniguitate 

^ et . . . sfwcurraiiir'] This sen- 
tence is not in M.P. 

^ mcnium'] manus, MS. 

^ Ha . . . apponatis'\ M.P. has 
different matter from these sentences . 

* Instead of these names, M.P. 
has reverahilem patrcm Biriteuscm 
I'piseopiim el rcligiosiim virum Arnul- 
phum ordiriis Pradicatormn. 

^ ad . . . processuri] Not in M.P. 



" liberaliter recipere et audire. Datum apud Acconiam tali ' -^-D. 1244. 
" die, amio Domini hccxliv." 

Literce Apostolicm de concilio convocando. 

Matt. Par, " Iimocentius episcopus, etc., abbatibus et prioribus exemptis Letter of 
p. 656. '• [et non exemptis] per Angliam constitutis, salutem et Apo- Innocent 
" stolicam benedictionem. Dei virtus et Dei sapientia, Dominus ^ " ^9^^^ 
" Jesus Christus, cujus ineffabili subjecta sunt omnia Majes- abbats 
" tati, a fundationis initio splendore virtutum suam illustravit summon- 
" Ecclesiam, et sic insignem reddidit singularis privilegio i°g them 
" potestatis, iit per ejus ministerium suum justitia conse- „„ „ ji f 
" quatur effectum, et sedato^ gwei'rarum turbine, mundo possit Lyons. 
" tranquillitas provenire. Hujus enim prEeminentiam digni- 
" tatis dum nos reverenter attendimus, qui regimini generalis 
" Ecclesige, licet immeriti, divina providentia praesidemus, 
" reddimur corde solliciti, quod tempestatis horror qua ipsa 
" turbatur Ecclesia et religio Christiana concutitur, per 
" nostras provisionis auxilium, ceelesti pietate propitia, pro- 
" pulsetur. Hinc est quod, ut ipsa Ecclesia per fidelium 
" salubre consilium et auxilium fructuosum, status debiti 
" possit habere decorem, ac deplorando Terr^e SanctEO dis- 
" crimini et afHicto Romaniee imperio prope[re] valeat subveniri, 
" ac inveniri remedium contra Tartaros et alios contemptores 
" fidei OhristianEe, ac persecutores populi Christiani ; necnon 
" pro negotio quod inter Ecclesiam et principem vertitur, 
" reges terrae, praelatos ecclesiarum, ac alios mundi principes 
" duximus advocandos. Rogamus itaque devotionem vestram 
" et hortamur attente, per Apostolica vobis scripta praecipiendo 
" mandantes, quateuus ad pra3sentiam nostram apud Lugduuum 
•' omni prorsus occasione postposita usque ad proximum 
'• festum Sancti Johannis Baptistas persoualiter venire curetis ; 
•• ut ipsa Ecclesia ex vestry visitationis honore spirituale 
" gaudium, et ex vestra industria consilium percipiat profu- 
" turum. Scituri, quod nos dictum principem in pr^edicatione 
" nostra citavimus, ut per se vel per sues nuncios in concilio 
" celebrando compareat, nobis responsurus et aliis qui aliquid 
" contra ipsum proponendum duxerint, et satisfactionem 
" idoneam praestiturus. De personarum autem et evectionum 
" numero illam cum veneritis prudentiam habeatis, quod 
" vcstris nimis onerosi ecclesiis non existatis. Datum Lug- 
" duni V. idus Junii,^ pontificatus nostri anno secundo." 

' taW] M.P. has vicesimo quinto 
die mensis Novenihris. 
- sedato] sedata, MS. 

^ V. idufi Junii] M.P. has tertio 
kal. Februarii. 


A.D. 1244. Be quodam antipapa in Hungaria. 

Letter of " Inuocentius episcopus, etc., venerabilibus fratribus archi- 
Innocent '< cpiscopis, episcopis, et dilectis filiis aliis ecclcsiarum 
t,h a^t^'"** " P^'^jlatis ill regno Huiigari£e constitutis, salutem et apo- 
Pope in " stolicam benedictionem. Excascata prassumptio hseretica? 
Bohemia. " i)ravitatis locustarum more cuncta devastans, adeo circa 
" Boemia3 partibus dicitur pullulasse, ut noii solum sim- 
" plices contra matrem Ecclesiam convertat ad bellum, verum 
" ctiam principes et potentes ex dolosa hasreticorum fabrica 
* ' in arma iniquitatis bellantia asseratur informiter formavisse : 
Isa. V. 18. " 'protrahentes siquldem iniqiu'tatem in funiculis falsitatis, iii 
'• tantam immanitatis proruperunt audaciam, ut more simia.', 
'■ quEe rationis expers laborat animal imitari rationale, ha^re- 
" siarcham quendam quern Papam nominant, habentem hor- 
" roris discipulos potentes cum ingenti multitudine venerantur, 
" ct in sinu alieno confoti matris gremio alieno virus pestife- 
f. 26 Z». " rum exbauriunt aspidum, lacte doctrinee simplicis conculcato. 
" Volentes igitur invalescentis morbi corruptela; adhibere 
" antidota sanitatis, ne ipsorum sermo, qui serpit ut cancer, 
" membra occupet saniora, Illius auctoritate conlisi cujus 
" vices gerimus, qui ligandi plenam nobis contulit potestatem, 
" excommunicamus et anatbematizamus haeresiarcham quem 
" Boemi Papam vocaut, cum discipulis falsitatis ac utriuscjue 
" scxus ba3reticos in Boomiaa regno constitutos, fautores, 
" i-cceptatores, et defensores eorum ; vobis per apostolica 
" scripta pra)cipientes districte quatenus ipsos excommuni- 
" catos in terris vestris et dioecesibus publice denuncietis, et 
'■ faciatis ab omnibus arctius evitari. Si quis autem zclo 
" fidei succensus, prajdictorum bona invaserit et manu occu- 
" paverit violenta, prout carissimi in Christo filii nostri 
*' illustris regis Hungarige digna praiconiis statuta decernunt, 
" priesentis scripti patrocinio confirmamus, et ad ipsorum jus 
" ct proprietatem volumus pervenire, catbedralium et aliarum 
" ecclesiarum in omnibus jure salvo. Ipsum vero bseresiar- 
" cham et ejus complices, necnoii potentes regni praedicti, ac 
" multitudinem universam qui religione juramenti damna- 
" biliter praestiti, ad violentam et abjuratam hairesim saepius 
" sunt relapsi, sasculari judicio sine ulla peuitus audientia 
" secundum canoncs decernimus relinquendos. Ne vero A'obis 
" dormientibus zizania pejus in deteriora proficiant, moneatis 
"' principes, inducatis potentes, i:>opulos animetis, ut ad eradi- 
" candam injuriam Crucifixi so accingaut, et males de ipsorum 
" finibus male perdant. Datum Lugdnni xiv. l:al. Sept., pon- 
" tificatus nostri anno secundo." 



Matt. Par. 
p. 535. 
a. 1240, 
where it is 
given as 
from the 
rectors of 

Isto anno misit dominus Innocentius Papa quartus A.D. 1244. 
literas per orbem imiversum pro pecunia extorquenda "f^^ ^\f^ 

^ t . demands 

ab universali Ecclesia contra imperatorem J^redericum. money to 

assist him 

-r, • m ■ A T against the 

Ees^07is tones (Jleri Angiice. emperor 

' ' Dicunt omnes et singuli rectores ecclesiarum Anglic quod Frederick 
" contra imperatorem Fredericum non est contribuendum ut I^- 
" contra hasreticum, cum non sit damnatus judicio EcclesiEe ; ^ ''^^^f.^/ 
" nee contra ipsum tanquam contra excommunicatum, cum sit nip^CTy to 
" in causa absolutionis, asserens stare concilii generalis man- this de- 
" datis : nee pro eo quod odcupat vel impugnat patrimouium mand. 
" ecclesise Romanae, quia Ecclesia non utitur brachio sseculari 
" nisi contra bsereticos. 

" Item, sicut ecclesia Romana suum habet proprium patri- 
" monium, cujus administratio pertinet ad dominum Papam; 
" similiter alise ecclesiae babent suum, ex largitione et con- 
" cessione regum et principum, quod in nullo est censuale 
■ ■ vel tributarium ecclesiae Romanas ; unde non debent praelati 
" compelli de patrimonio ecclesiarum suarum contribuere. 

"Item, licet argumento legis omnia dicantur esse principum, 
'• non tamen dominio et proprietate, sed cura et soUicitudine ; 
" similiter ccclesia3 spectant ad dominum Papam cura et 
" soUicitudine, et non dominio et proprietate ; unde dicunt 
" quod nee volunt nee debent contributioni consentire. 

"Item, cum dicat Veritas, Tii cs Petrtis, etc., reservavit sibi 
" proprietatem, committendo curam, sicut patet ex verbis 
" evangelii sequentibus, Quodcufique ligaveris super terram, et 
" quodcunque solveris, etc. Non quodctoinque rapueris vel 
" exegeris super terram, erit raptum vel exactum in c<jelis. 
" Unde, etc. 

"Item, cum ex auctoritate sanctorum patrum fructus eccle- 
'■ siarum in certos tisus, puta Ecclesiae ministrorum et paupe- 
" rum, sint deputati, non debent in alios usus converti, nisi 
•' auctoritate universalis EcclesiEe ; unde de bonis Ecclesiae non 
'• est contribuendum ad pugnandum. 

"Item, cum clericis vix sufficiant eventus ecclesiarum 
" suarum ad victus cotidianos, tum propter eorum tenuitatem, 
" tum quia nonunquam fames ingruit, messe deficientc, tum f. 27. 
" quia tanta est multitudo pauperum, quorum mortem videre 
'• pro defectu alimonije non possunt, tum quia nullus potest 
" nisi unicum beneficium obtinere ; non sunt ad contributionem 
" compellendi. 

"Item, licet esset bonum contribuere, omitti debet propter 
" scandalum suscitatum contra ecclesiam Romanam, quia 
" dicitur quod publice alias factas fuerunt bujusmodi exactiones 



A.D. 1244. 

Answers of 
the English 
clergy to 
the Pope's 
demand for 
a ccntribu- 
the empe- 

et extorsiones, ct clerici dcpauperati, ct statim, exacta Matt. Par. 
pecunia, coUuserunt Papa et Imperator ; et similiter modo ?• 535. 
timetur. Unde cum dicit canon, quod licet pro scandalo 
vitando peccatum mortale committi non debet, bonum tamen 
quandoquc omitti debet ut scandalum vitetur. Item, binus 
actus inducit consuetudinem, unde cum alias facta fuerit 
contributio, si modo fieret, in consuetudinem verteretur. 
Unde, etc. 

"Item, si contribuerent contra Imperatorem, non solum 
cruciatum corporis sed mortis periculum per terram Impera- 
toris sedem Apostolicam et Terram Sanctam adeuntibus 
immineret. Unde, etc. 

" Item, exhasredatio principis Angli» et magnatum terrse, 
considerata potestate Imperatoris, et debilitate et paupertate 
regni Anglia;, ex contributions hujusmodi immineret mani- 
festa. Unde, etc. 

" Item, cum rex Angliee et magnates, tarn jure haereditario, 
quam bona et approbata consuetudine, habeant jus patronatus 
ccclesiarum in Anglia, et sint rectores ad eorum praesenta- 
tionem instituti, nolunt, sicut nee debent nee possunt in 
aliquam contributionem consentire inconsultis patronis ; quia 
sic posset ecclesiis suis prsejudicium generari, cum esedem 
ecclesias per eosdem patronos terrarum ac reddituum per 
hoc specialiter collationibus ditata), ut rectores earum 
teneant hospitalitates, tarn divitum qiiam paaperum, tam 
clericoriim quam laicorum, seci;ndum suas facultates, loco- 
rum cxigente consuetudine, a quibus si procedat talis 
exactio, oportet cessare, et ita patroni jure suo et iutentione 
bac causa donandi fraudati, ct sic donata repeterc, vel 
saltcm alia quaerant gravamina, vol ad minus multa alia 
beneficia nitentur subtraberc. 

" Item, cum istud petatur contra talem' qui foedus iniit cum 
principe suo, nolunt sicut nee debent eo inconsulto con- 

" Item, quod nuper alias praestiterunt contributionem in casu 
consimili, et promissum esset praebentibus, auctoritatc istius 
ejusdem Papa), quod de ctetero non fieret bujusmodi exactio, 
do dicto gravaminc adhuc sentientes so gravatos, nolunt 
sicut nee debent, etc., quia timent ([uod ex frequenti contri- 
butione in servilem trabantur consuetudinem vilius quam 
altcrius nationis clerici ; pra^cipue cum clerici Gallia?, sicut 
acceperunt, non consentiunt in bujusmodi coutributione, 
quia non est manifestum vel notorium per illam contribu- 
tionem aliquod evidens emolumentiim contigisse. 

' A blank space in MS. 


Matt. Par. "Item, cum omnes vel fere omnes voto crucis sint astricti, A.D. 1244. 

p. 536. it j^(j qygg Yota per se Tcl per alios solvenda admonitionem Answers of 
" papalem rccepcrunt, cum hoc efc contributionem simul et the clergy 
" semel facere non sufficiunt, nee volunt, etc. j^ , 

"Item, cum iidem privilegio cruce signatorum tarn genera- jj^j^jj^j' 
" liter sint muniti, quibus fructus et obventiones reddituum 
" suorum sibi integre triennio conceduntur, non debent, etc." 

MCCXLV. Innocentius quartus Papa celebravit con- Council of 
cilium apud Lugdunum, in quo canonizavit sanctum ^*^"^^; . 
Edmundum Cantuariensem archiepiscopum ; et dam- of Frede- 
navit et deposuit Fredericum Romanorum imperatorem ^'^^'^ ^i- 
ob causas magnas et multiplices. 

Magister Rogerus de Weseham, decanus Lincolnien- f. 27 6. 
sis, ad concilium Lugduni consecratur episcopus 
Coventrise et Liclifeld a domino Papa Innocentio 

Ludovicus rex FrancisD et regina uxor sua, cum S. Louis 
tribus fratribus suis comitibus ' ejusdem videlicet regis, fo/the 
et populo innumerabili cruce signato, accepta benedic- crusade, 
tione apud Lugdunum a domino Papa, profecti sunt in 
terram sanctam Jerusalem. 

Henricus rex aggi^essus est Walliam, scilicet Ganneu. 

Ista capitula sunt statuta in Goncilio apud Lugdunum pro cruce 

sicjnatis et signandis. 

Matt. Par. AfHicti corde pro deplorandis Terrae Saiicta3 periculis, sed Decrees of 
p. 672. pro illis pra3cipue quae constitutis in ipsa fidelibus noscuntur tueCouncil 
accidisse, ad liberandum ipsam Deo propitio de impiorum ^^. ^J^^ 
manibus, totis affectibus aspiramus, difRnientes sacro appro- crusaders, 
bante concilio, ut ita cruce signati se praeparent, quod oppor- 
tune tempore universis insinuando fidelibus per prasdicatores 
et nuncios nostros speciales, omnes qui disposuerunt trans- 
fretare, in locis idoneis ad hoc conveniant deputatis, de 
quibus in ejusdem terr39 subsidium cum divina et apostolica 
benedictione procedant. 

Sacerdotes autem et alii clerici qui fuerint in exercitu 
Christiano, tam subditi quam prjelati, orationi et exhortationi 
diligenter insistant, docentes eos verbo pariter et exemplo, ut 

' i.e., Kobert, count d'Artois, Alphonse, duke of Poitiers, and Charles, 
duke of Anjou. 




A.D. 1245. timorem et amorem Domini semper habeaut ante oculos, ne Matt. Par. 
Decrees of •^l^id dicant aut faciant quod a;terni Regis majestatem ofFendat. P- 672. 
the Council Et si aliquando in peccatum lapsi fuerint, per veram poeniten- 
of Lyons tiam mox resurgant, gerentes humilitatem cordis et corporis, 
tor the Cru- ^j. ^^^^ ^^ victu quam vestitu mediocritatem servantes, 
dissensiones et jemulationes omnino vitando, rancore ac livore 
a se i^enitus relegatis, ut spiritualibus et materialibus armis 
muuiti, adversus hostes fidei securius prselientur, non dc 
sua praesumentes potentia, sed de divina virtute sperantes. 

Nobiles quidem et potentes exercitus, ac omnes divitiis 
abuudantes, piis pr^latorum monitis inducautur, ut intuitu 
Crucifixi pro quo crucis signaculum assumpserunt, ab expensis 
inutilibus et superfluis, sed ab illis prsecipue quae fiunt in 
commessationibus et conviviis, abstinentes, eas convertant in 
personarum illarum subsidium, per quas Dei negotiuna valeat 
prosperari, et eis propter hoc juxta prEelatorum ipsorum 
providentiam peccatorum suorum indulgentia tribtiatur. 

Pra^dictis autem clericis indulgemus, ut beneficia sua integre 
percipiant per triennium, ac si essent in ecclesiis residentes ; 
et si necesse fuerit, ea per idem tempus pignori valeant 

Ne igitur boc sanctum propositum impediri vel retardari 
contingat, universis ecclesiarum prselatis districte prsecipimus, 
ut singuli per loca sua illos qui signum crucis deposuerunt, 
resumere, et tam ipsos quam alios cruce signatos et quos 
adhuc signari contigerit, ad reddendum Domino vota sua 
diligenter moneant ac inducant; et si necesse fuerit, per 
excommunicationis in personas, et interdicti sententias in 
terras ipsorum, omni tergiversatione cessante, compellant. 

Adhuc, ne quid in negotio Jesu Christi de contingentibus 
omittatur, volumus et mandamus ut patriarcbas, archiepiscopi, 
episcopi, abbates, et alii qui ciu-am obtineut animarum, 
studiose proponant commissis sibi populis verbum crucis, 
obsecrantes per Patrem et Filium et Spiritum Sanctum, unum 
solum verum seterniim Deum, reges, duces, principes, mar- 
chiones, comites, et barones, aliosque magnates, necnon 
communia civitatum, villarum, et oppidorum, ut qui persona- 
liter non accesserint in subsidium Terra) Sanctse, competentem 
i. 28. conferant numernm bellatorum cum expensis ad triennium 

nccessariis, secundum proprias facultates, in remissionem 
suorum peccaminum, prout in gencralibus literis, quas pridem 
per orbem terrse misimus, sit expressum, et ad majorem 
cautelam inferius exprimetur. 

Hujns igitur rcmissionis volumus esse participes non solum 
eos qui ad hoc naves proprias exhibebunt, sed etiam illos qui 
propter hoc opus naves studuerint fabricarc ; renuentibus 


' / 

Matt. Par. autem, si qui forte tam ingrati fuerint Domino Deo nostro, ex -A-.D. 1245. 

p. 6/3. parte apostolica firmiter protestemur, ut se sciant super hoc Decrees of 
nobis in novissimo districti examinis die coram, tremendo theCouncil 
Judice responsuros. Prius tamen considerantes, qua scientia ^^j, ^^^ q.^j_ 
quave securitate comparere poterunt coram Dei Filio unigenito saders. 
Jesu Christo, Cui omnia dedit Pater in manus, si Ei pro 
peccatoribus Crucifixo servire renuerint in hoc negotio, quasi 
proprie sibi proprio, Cujus munere vivunt, Cujus beneficio 
sustentantur, quinetiam Cujus sanguine sunt redempti. 

Casterum ex communi concilii approbatione statuimus, ut 
omnes omnino clerici, tam subditi quam prfelati, vicesimam 
ecclesiasticorum proventuum usque ad triennium integre 
conferant in subsidium Terras Sanctis, per manus eorum qui 
ad hoc apostolica fuerint providentia ordinati : quibusdam 
tamen religiosis exceptis, ab hac praestatione merito eximendis, 
illisque similiter qui assumpto vel assumendo crucis signaculo 
sunt personaliter profecturi. Nos autem et fratres nostri, 
sanctae Romanas ecclesiae cardinales, plenarie decimam persol- 
vemus ; sciantque omnes [se] ad hoc fideliter observandum per 
excommunicationis sententiam obligatos ; itaque illi qui super 
hoc scienter fraudem commiserint, sententiam excommunica- 
tionis incurraut. 

Sane quia judicio^ cselesti[s] Imperatoris obsequiis inhserentes 
speciali decet praerogativa gaudere, cruce signati a collectis 
vel talliis aliisque gravaminibus sint immunes, quorum per- 
sonas et bona post crucem assumptam sub beati Petri 
protectione et nostra suscipimus, statuentes ut sub archiepi- 
scoporum et episcoporum ac omnium praelatorum Ecclesiae Dei 
defensione consistant, propriis nihilominus protectoribus ad 
hoc specialiter deputandis ; ita ut donee de ipsorum reditu 
vel obitu certissime cognoscatur, Integra maneant et quieta ; 
et si quisquam contra praesumpserit, per censuram ecclesias- 
ticam compescatui". 

Si qui vero proficiscentium illuc ad prsestandas usuras 
juramento teneautui* astricti, creditores eorum ut remittant eis 
praestitum juramentum, et ab usurarum executione desistant, 
eadem praecipimus districtione compelli. Quod si quisquam 
creditorum eos ad solutionem coegerit usurarum, eum ad 
restitutionem earum simili cogi animadversione mandamus. 
Judaeos^ vero ad remittendas usuras per saecularem compelli 
prtecipimus potestatem ; et donee illas remiserint ab universis 
Christi fidelibus per excommunicationis sententiam eis omnino 
communio'* denegetur. His vero qui Judsis debita solvere 

' M.P. inserts jMA-to. I ' communio'] non, MS. 

' JudcEos] judices, MS. I 


A.D. 1 245. nequeunt in prjesenti, sic principes saeculares utili dilatione pro- Matt. Par. 
Decrees of videant, quod post iter arreptum usque quo de ipsorum reditu P' 
the Council vel obitu certissime cognoscatur, usurarum incommoda non in- 
of Lyons currant, compulsis Judaois proventus pignorum, quos interim ipsi 
Crus d •• psi'ceperint, in sortem expensis deductis necessariis computare ; 
cum hujusmodi beneficium non multum videatur habere dis- 
pendii, quia solutionem sic prorogat quod debitum non absorbet. 
Porro ecclesiarum praslati qui in exhibenda justitia cruce 
signatis et eorum familiis negligentes extiterint, sciant se 
graviter punieudos. 

Cseterum quia cursarii et piratse sfepius impediunt subsidium 
Terra? Sanctse, capiendo et spoliando transeuntes ad illam, et 
redeuntes ab ipsa ; nos eos et principales adjutores et fautores 
f. 28 I), eorum, excommunicationis vinculo innodamus ; sub intermina- 
tione anathematis inhibentes, nequis cum cis scienter com- 
municet in aliquo emptionis vel venditionis contractu, et in- 
jungentes rectoribus civitatum et locorum suorum, ut eos ab 
bac iniquitate revocent et compescant ; alioquin quia nolle per- 
turbare perversos, nihil est aliud quam fovere, nee caret 
scrupulo societatis occultse [qui] manifesto facinori' desinit 
obviare ; in personas et terras eorum per ecclesiarum praslatos 
severitatem ecclesiasticam volumus et prsecipimus exerceri. 

Bxcommunicamus praeterea et anathematizamus illos falsos 
et impios Christianos, qui contra ipsum Ohi-istum et populum 
Christianum Saracenis arma, ferrum, et ligamina deferunt 
galearum; eos etiam qui galeas eis vendunt vel naves, quique 
in piraticis Saracenorum navibus curam gubernationis exercent, 
vel in machinis quibuslibet aliis aliquod eis impendunt con- 
silium vel auxilium in dispendium Terrse Sanctaj ; ipsosque 
rerum suarum privatione mulctari, et capientium servos fore 
censemus cxcommunicatos ;'^ praecipientes ut per omnes urbes 
maritimas diebus Dominicis et festivis hujusmodi sententia 
publice innovetur, et talibus gremium non aperiatur ecclesiae ; 
nisi totum quod de commercio tam damnato perceperint, et 
tantundcm de suo, in subsidium praedicta? terras transmiserunt, 
ut aequo judicio, in quo deliquerint, puniantur. Quod si forte 
Rolvendo non fuerint, sic alias reatus talium castigetur, quod 
in pcena ipsorum aliis interdicatur audacia similia prassumendi. 
Prohibemus insuper omnibus Ohristianis et sub anathemate 
interdicimus, ne in terras Saracenorum qui partes Orientales 
inhabitant, usque ad quadriennium transmittant aut transvehant 
naves suas, ut per hoc voleutibus transfretare in subsidium 

' srrnpiilo .... facinori'\ scrup. j - cxcommunicatos^ Not in M.P. 
so. oc. ma. fa., MS. 



Matt. Par. Terra9 Sanctse major navigii copia prsparetur, et Saracenis A.D. 1245 

p. 674. praedictis subtrahatur auxilium quod eis consuevit ex hoc non Decrees of 

modicum provenire, t lie Council 

Licet autem torneamenta sint in diversis conciliis sub carta ? --yons 
,. . ,. . . lor the 

poena generaliter mterdicta, quia tamen hoc tempore crucis Onisaders 

negotium per ea plurimum impeditur ; nos ilia sub poena ex- 

communicationis firmiter prohibemus usque ad triennium 


Quia vero ad hoc negotium excquendum est permaxime 
necessarium, ut principes efc populi Cbristiani ad invicem 
pacem observent, sancta universali synodo stiadente, statuiraus, 
ut saltem per quadriennium in toto orbe Christiano pax genera- , 

liter observetur, ita quod per ecclesiarum praelatos, discordantes 
reducantur ad plenam pacem, aut firmam treugam inviolabili- 
ter observandam, et qui adquiescere forte contempserit, per 
excommunicationem in personas, et interdictum in terras, 
arctissime compellantur, nisi tanta fuerit injuriatorum malitia 
quod ipsi tali non debeant pace gaudere. Quod si forte cen- 
suram ecclesiasticam vilipenderint, poterunt non immerito 
formidare, ut per auctoritatem Ecclesias contra eos, tanquam 
perturbatores negotii Crucifixi, sascularis potentia inducatur. 

Nos ergo de omnipotentis Dei misericordia, et beatorum 
Apostolorum Petri et Pauli auctoritate confisi, ex ilia quam 
nobis licet indignis Deus ligandi atque solvendi contulit potes- 
tatem, omnibus qui laborem istum in propriis personis subierint 
et expensis, plenam suorum peccaminum de quibus veraciter 
fuerint corde contriti et ore confessi, veniam indulgemus, et 
in retributione justorum salutis «tern^ pollicemur augmentum. 
Eis autem qui non in propriis personis illuc accesserint, sed 
in suis duntaxat expensis juxta facultatem et qualitatem suam f. 09. 
viros idoneos destinaverint, et illis similiter qui licet in alienis 
expensis, in propriis tamen personis accesserint, plenam suo- 
rum concedimus veniam peccatorum. Hujus quoque remis- 
sionis volumus et concedimus esse participes, juxta quantitatem 
subsidii et devotionis affectum, omnes qui ad subventionem 
illius terrffi de bonis suis congrue ministrabunt, aut circa prae- 
dicta consilium et auxilium impenderint opportunum. Omnibus 
etiam pie proficiscentibus in hoc opere, sancta et universalis 
synodus orationum et beneficiorum suorum suffragium imperti- 
tur, ut eis digne proficiat ad salutem. Amen. 

Exami/natio facta de Tartar is apud Lugdunum per 

dominum Papam. 

Inter cseteros mundi praelatos venit ad concilium Thearch- 
apud Lugdunum archiepiscopus Ruthenus, nomine R^^aat 


A.D. 1245. Petrus, qui, prout quidam asserebant de concilio ve- 
the^council nient,es, neque Latinam neque Graecara neque Hebrai- 
cam novit linguam, et tamen per interpretem peroptime 
coram domino Papa exposuit evangelium. Ipse etlam 
seorsum vocatus cum domino Papa ceterisque prselatis 
in divinis, sacris vestibus indutus, sed non eo modo 
quo ipsi, divinorum assistebat celebrationi. 

Uxaminatio de Tartaris. 
Account of Pequisitus Petrus archiepiscopus de Russia super 

by^Peter^^*^ factis Tartarorum ; 

«^^^^^'^- De Tartaris. 

Primo de origine, secundo de modo credendi, tertio 
de ritu colendi, quarto de forma vivendi, quinto de 
fortitudine, sexto de multitudine, septimo de intentione, 
octavo de observantia foederis, nono de nunciorum 
receptione ; 

Respondit sic : 

Origin of Primo de ipsorum origine dicit, 

the Tartars. Q^od reliquipe Madianitarum fugientes a facie 
Gedeonis usque ad remotas partes Orientis, receperunt 
se in quodam deserto quod dicitur Etbreu : illi autem 
habebant xii. duces, quorum major dicebatur Tatarkan, 
a quo Tartar! dicti sunt ; ab illo autem descendit 
Cliyrcam, qui habuit tres filios, nomen primogeniti 
Thessirican, nomen secundi Curthican, nomen tertii 
Batliatarcau. Qui quamvis essent montibus eminen- 
tissimis et quasi immeabilibus circumdati, provocati 
tamen a Curceuza nepote ^ Salbatin domini cujusdam 
magnse civitatis qua3 vocatur Ornac, exierunt, pater 
scilicet et tres ejus filii, cum magna multitudine arma- 
torum ; et interfecto Salbatin, et Ornac civitate ejus 
occupata, Curceuzam nepotem ejus per multas provin- 

' vcpote'] nepte, MS. 


cias insecuti sunt. Provincias vero ipsuiii reclpientes A.D. 1245. 
devastaverunt ; inter quas pro magna parte devastata <^)rio:in of 
est Russia. Jam sunt xxvi. anni elapsi. Mortuo vero 
patre, tres fratres ab invicem sunt divisi. Tessirican 
autem ivit contra Babylonios, Curthican contra Thur- 
cos, Batbatarcan remansit Ornacbi, et misit principes 
sues contra Russiam, Poloniam, et Hungariam, et alia 
multa regna. Qui quidem tres cum suis exercitibus 
modo circa paites intimas iSyrias sunt conjuncti, et 
jam ut dixerunt, transierunt circiter xxxiv. anni ex 
c[uo Gxierunt de deserto Etbreu. 

De modo credendi respondit, ' 

Quod unum dominatoreni mundi crcdunt ; unde Their 
eum leo-ationem eniitterent ad Rutbenos, mandaverunt '^'^^^ " 
in IifGC verba : " Deus et filius ejus in cielis, Chyrcan 
" in terris." 


De fovma vivendi ves^pondii, 

Quod carnes comedunt jumentinas, caninas, nc abas Theirmode 
fjuascumque, bumanas etiam in necessitate, non crudas " ' ' ' 
tamen, sed coctas. Aquam Ijibunt et lac. Graviter 
puniunt scelera, scilicet fornicationes, furta, adulteria, 
liomicidia, ultimo supplicio. Uxores babent unam vel 
})]ures. Ad convictum familiarem, vel ad negotiorum f. 29 h. 
tractatus, vel ad consiliorum secreta, alias nationes non 
admittunt. Seorsum ab omnibus aliis divisi castra- 
metantur ; quibus si quis alienorum irrepserit, confes- 
tlm trucidatur. 

De ritii colendi respondit, 

Quod quolibet mane manus ad c^lum levant. Their 
Comedentes, primum moysellum in aera faciunt. '"'"'■^"'P- 
Bibentes, prius partem in terram fundunt, in venera- 
tione Creatoris, et dicnnt se babere Sanctum Jobannem 
ductorem. In novilunio multum gaudent. 




A.D. 124"). 

of the 

Tkeir num- 


De fortitudine Tespondit, 
Quod fortiores et agiliores nobis sunt. Miilieres 
more masculorum equitant, militant, et sagittant. 
Arma habent de corio multiplici et vix penetrabilia, 
ad muniendum. Arma habent ferrea ad impetendum. 
Machinas habent multiplices, et recte jacientes. Sub 
divo jacent, de intemperie temporum quasi non 

De multitudine, non dedit certura responsum ; 
tamen dixit, quod quasi de omnibus nationibus et 
sectis universis sunt illis populi multi aggregati. 

De i/ntentioTie respondit, 
Quod intendunt totum mundum sibi subjugare, et 
quod insinuatum est di\dnitus, quod debent totum 
mundum per xl. annos uno minus vexare : asserentes 
quod sicut olim animadversio divina purgavit mundum 
per dihivium, sic in prsesenti ipsorum depopulatione 
purgabit ipsum mundum per vastationem gladii. Item 
credunt se habituros durum congressum cum Romanis 
et aliis Latinis, et est eis ambiguum utrum vincant 
vel vincantur ; quod si vincant, debent dominari toti 

De observantia foederis respondit, 

Quod satis observant foedera illis qui se sponte illis 
tradunt, accipientes ab eis bellatores, artifices ad varias 
servitutes, nullatenus eis parcentes qui eorum insultus 

De nunciorum receptione respondit, 
Their re- Quod benigne eos admittunt, expediunt, et remit- 

eeptionof ^ ^ 
dors, In fine requisitus de transmeatione fluminum et 

and man- marium, dixit ; 

crossing Quod flumina transeunt in equis, et quod in tribus 

rivers and locis paraut naviffia super mare, 
.seas. ^ & r 

Their ob- 
of treaties. 


Dixit etiam quod quidam de Tartaris, nomine Kala- ^.D. 1245 
lidin, gener Chyrcan, exulatus est in Russia, quia 
deprehensus fuit dixisse mendacium. Cui quidem 
ob gratiam uxoris suae pareitum est ne occideretur. 

Super factis Tartarorum eum plenius non instruxit. 

De libertate capellarum domini regis. 

"Hem-icus Dei gratia rex Angliae, etc., universis Christi Privileges 
■■ fidelibus ad quos praesens scriptum pervenerit, salutem. orexemp- 
■ ' ^N'overit universitas vestra, quod nuncii iiostri quos niiper j.^^^ hxris- 
" pro negotiis nostris et regni nostri ad generale concilium diction of 
■ apud Lugduuum celebratuni destinavimus, inter plura pri- the ordi- 
'■ ^^llegia nobis et regno nostro a domino Papa Innocentio "^^'^ 
" concessa, unum nobis de immunitatibus, exemptionibus, et ^ j 
' ■ libertatibus capellaruui nostrarum detulerunt, in haec verba : chapels by 

' Innocentius episcopus, servus, etc., carissimo in Christi a bull of 
' filio Henrico regi Anglorum illustri, salutem et Apostolicam Innocent 
' benedictiouem. Tanto libentius celsitudinis tu£e i:)recibus 
' benignum impertimur assensum, quanto inter reges et prin- 
' cipes Christianos te specialius in Domino reputamus dilectum 
' et devotum. Tuis itaque supplicationibus inclinati, districtius 
' inhibemus, ne aliquis ordinarius, ant etiam delegatus, vel 
' etiam subdelegatus, in capellas regias et oratoria earundem, < 
' ecclesiaj Komanse immediate subjecta, seu canonicos vel ser- 
' vientes eorundem, contra tenorem privilegiorum aut indul- 
' gentiarum Apostolicse sedis, excommunicationis vel interdicti 
' .«ententiam [audeat] promulgare, seu aliquod ipsis onus 
' imponere, quod aliis exemptis ecclesiis non consuevit im- 
' poni, absque mandato sedis Apostolic^ speciali, quod ex- f. 30. 
' pressam faciat de iiihibitione hujusmodi mentionem. Nulli 
' ergo omnino hominum liceat banc paginam nostrge inhibi- 
' tionis infringere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis 
' autem hoc attemptare praesumpserit, indignationem omnipo- 
' tentis Dei, et beatorum Apostolorum. Petri et Pauli se noverit 
' incursurum. Datum Lugduni xii. kal. Augusti, pontificatus 
' nostri anno [tertio].' 

" Volentes igitur privilegium illud in perpetua firmitate 
'■ manere, vobis universis et singulis mandamus, quatenus 
' ■ illud inviolabiliter observetis et observari faciatis ; et ne 
■ • aliquis contra praedictum privilegium aliquid audeat attemp- 
'■ tare, sedem Apostolicam appellamus. Teste meipso apud 
'■ Westmonasterium xx. die Martii, anno regni nostri xxx." 

" Innocentius episcopus, etc., venerabili fratri Coventrige eL 
" Lichfeld episcopo, salutem et Apostolicam benedictionem . 

S 2 



A.D. 1245. 

Letter of 
IV. to the 
bishop of 
and Coven- 
try against 
rectors who 

abused the 
above pri- 

Demand oi' 
IV. for a 
luoiety of 

Mentc .solliciti semper cxi.stimus, nt sic lionorcm et gratiam 
pei'souis quamcumque snblimibus conferanius, quod nulhis 
ex hoc sibi pi-iujncliciuni fieri, aut jacturam iutelligat 
gcnerari. Sane obteutu in Christo carissimi filii ncstri 
Henrici illustris regis Anglia?. pridcm per Apostolicas literas 
inhibnissc dicimnr, qnod nullns ordinarius, aut delegatus 
vcl subdelcgatus ab ipso, sine special! mandate sedis 
Apostolicai expressam faciente de inhibitione hujusmodi 
mentionem, in capellas et orat<n'ia regis, ojnsdem ecclesiaj 
Ei0mana3 immediate suljjecta, aut in canouicos vcl servientes 
illorura, contra indulta privilegiorum prjedictas sedis, cx- 
communicationis vel iuterdicti sententiam audeat promulgare. 
aut aliquod ipsis onus impouere, cpiod aliis exemptis 
ecclesiis non consuevit imponi : jjropter hoc siquidem 
Sanctpe Marias de Stafford, bcatae Marise de Salopesberia, 
Sanctse Maria) Magdaleme de Bruges, de Teteuliale, et 
quarundam aliarmu ecclesiarum parochialium, seu capellarum 
ad illas spectantium I'ectorcs et canonic i Coventriensis et 
Lichfeldensis dioecesis, cas capellas esse regias asserentes, 
in (|uibus prtedecessores tui, ac locoruin avchidiaconi, f[ni 
fuere pro tempore, celebrare synodos, ac alia jura ejiis'coijalia 
et archidiaconalia esercere, necnon de causis omnibus 
sei'vitorum et ministrorum ac parochianoruui earundcm 
ecclesiarum seu capellarum ad ecclesiasticam jurisdictioncm 
spectantibus cognoscere consueverunt libere ab antique, so 
jurisdictioni tua) temere subducere molientes, tibi de pra;- 
fatis respondere juribus, ac obedire in aliis, ut tenentur, 
denegant minus rite, cognitionem causarum i^isai'um sibi 
nequiter usurpantes, et committentes easdeni ipsorum 
clericis terminandas, in tuum grave prsejudicium et ecclesia? 
tua3 non modicum detrimentum. Cum itaque nostraj iii- 
tentionis non ftierit, nee existat, quod prajtextii inhibitionis 
hujusmodi, deberet in aliquo tuis juribus derogari, frater- 
nitati tua; prsesentium auctoritatc concedimus, ut circa 
pra;fixtos rectorcs ct canouicos, quod tibi super prasmissis 
intendant omuimode ut tenentur, non obstante inhibitione 
ipsa, libere, appellatione remota, oflicii tui debitum exequaris, 
contvadictores per censuram ecclesiasticam, a]i])ellatione 
postposita, compescendo. Datum Lugduni iv. idus Augusti, 
])ontificatus nostri anno [ ]. 

MCCXLVI. Isto anno misit dominus Papa Innocen- 
tius quartus diversas literas in Angliani, ex quibus 
articuli colliguntur et extralumtur subsequentes. 

E.K primo rescripto domini Papa^ colliojiur, quod 


P;q)a exigit meclietateni onmium proventuum eccle- A.l). i246. 
siasticorum per triennium, a tempore concilii Lugduni, cal profits 
quarimdam personarum, et quarundain vicesimam etygarg^^^ 
qiiarundam tertiam partem. Datum Lugduni ii. kal. 
Maii, pontificatus Innocentii Papa^ anno tertio. 

Ex secundo colligitur, quod Papa exigit medietatein f. oo b. 
omnium tam dignitatum et personarum, quam prre- 
bendarum ecclesiarum, aliorumque beneficiorum eccle- 
siasticorum, personarum illarum qujie in ipsis per sex 
menses ad minus residentiam non faciunt personalem, 
sive unum habeant beneficium sive plura, exceptis illis 
(jui morantur in obsequiis Papfe, et fratrum suorum, 
vel prcelatorum suorum, sive in peregrinatione, vel 
scholis, et exceptis quibusdam aliis qui non exprimuu- 
tur in rescripto illo, 

Colligitur etiam ex eodem rescripto, quod medietas 
omnium beneficiorum clericorum, qui propter absentiam 
suam ab ecclesiis suis nullos vel paucos proventus 
percipiunt ex consuetudine ecclesiarum, sed illi pro- 
ventus converti solent in usus residentium, sive eccle- 
siarum, vel capitulorum, aut canonicorum, assignetur 
per triennium in subsidium imperii, non obstantibus 
aliquibus, etc. Datum sicut superius. 

Ex tertio colligitur, quod si capitula vel personte 
aliquse consueverunt de statuto vel consuetudine per- 
cipere aliquid usque ad annum vel amplius de beneficiis 
N'acautibus, medietas talium proventuum assignetui" in 
subsidium imperii, etiamsi hujusmodi beneficia aliis 
l)ersonis conf'erri contingat. Et Papa vult quod hoc 
extendatur ad Templarios, Hospitalarios, CystercienseSj 
et alios religiosos, non obstantibus, etc. Datum anno 

Ex quarto colligitur, quod omnes publice denun- 
cientur excommunicati qui in fraudem liujus constitu- 
tionis scholas vel peregrinationes adierint, vel subierint 
obsequia pr?elatorum, vel oliicium hujusmodi procura- 
tionis, vel in hoc scienter fraudem fecerint ; et potes- 


A.U. 1246. tatein absolvendi tales episcopo Loudonieiisi comniisit. 
Demands Datum sicut primum. 

of the ^ . ^ . , ,.,,.. 

Pope. Quintum rescriptum est ipsa constitutio m qua ex- 

primuntur personse exceptse in primo rescripto, et adicit 
de illis exceptis, illos qui ecclesiavum suarum negotia 
procurant de mandato prajlatoruni suorum, et crucc 
.signatos, et signandos, in subsidium Terrae Sanctse vel 
imperii. Et si qui omnium exceptorum, prseter cruce 
signatos et cruce signandos, proeuratores, seu proti- 
ciscentes, liabeant centum marcas in redditibus, solvant 
vicesimam ; et qui habent ultra centum, solvant tertiam 
illius residui, et nihilominus vicesimam illanim centum. 
Et qui fraudem super hoc fecerint, etc. 

Et adicitur quod eadem venia peccaminum, et idem 
privilegium, et eadem immunitas conceditur omnibus 
imperio Romano subvenientibus, quae Terrse Sanctse 
jndulgentur. Datum ut prius. 

Convocatis isto anno ad parliamentum apud West- 
monasterium totius Anglise magnatibus cum clero, 
provisfe fuerunt ibidem respoiisiones et objectiones 
cum literis eorum specialibus contra prjesciipta grava- 
mina per nuncios speciales summo Pontifici desti- 

Literoi ex 'parte cleri, cum ohjectionibns. 

Letter from " Siimmo Pontifici, clerus Anglise pedum oscula, etc. Divina; Matt. Par. 

the Eng- •■ providentia Majestatis iu numero, pondere, et mensura dispo- P- "0^- 

toP^^T"^ ' ^^"^ universa, Ecclesiae suae sic jecit in petra solida funda- 

mcent IV. " mentvtm, ut super structuram stabilis fundamenti ciemento 

ua this ■• sanguinis Filii Sui fortius solidati facilius ot lelicius surgerel 

demand. •• paries erigendus. Ecclesia quidem universalis, quaj a san- 

" guinc Christi, qui plus clamat veniam quam viudictam, sic 

■■ .suo Sponso dispouente, sub uiio jjatrc i-egitur ac pastore, 

" f^icut area in cataclysmo rogebatur. in aubito consummata. 

■ Sane Cliristus, Dei virtus et sapientia, Ecclesiara u.niversalem 

■ tanquam spousam unicam sibi copulavit, quia una est 
■ cohamba sua, electa sua, quaa licet in particular! sit divisa, 
" non tameu esse debet a cultu divine discrepans vel diversa. 
" Ecclesia quidem Anglicana se semper Sponso sno. qui cum 

f-31- " ea contraxit in utoio . virginal], absque macula sive ruga. 


Matt. Par. " incessanter exhibuit gloriosam. De civitate enlni Dei, acilicet A.Jj. I24(i. 
p. 700. ■• ecclesia Aiiglicana, usque ad tempora novissima, dicta sunt Jjetter o{ 
" f/loriosa, qua3 sacrosaucta3 ecclesia3 Romauas membrum spe- the English 
" ciale, mous Libani, decor Carmeli et Sarou, iii divinis ^ ^'SJ' ^*' 
■■ obsequiis frequeus ac sollicita, cuui candore munditiiJi jy gc-ainst 
■■ tauquam aquam ' efiundens, jiuras ad Deum levat nianus, tlie papal 
■■ orationis thura- ad cousistorium Trinitatis jugiter dirigendo. exactions. 
" Licet autem divinis obsequiis sit iutenta, nou modicuiii 
■ coudolet, tristatur, et turbatur propter esactiones, oppressio- 
■■ lies, et tribulationes multimodas, quas iuvenerunt earn nimis. 
■■ Quia, ut ex assertione magnatum et clamore populi accepi- 

mus, ventus irruens a deserto quatuor ipsius anguloa, 
" tanquam domuin Job, impulit vehementer et concussit. 
" Unde ipsa plausum iu planctum, et lEetitiam commvitavit iu 

lameutuui, quia anima ej\is in amaritudiue est, uisi per 
■' vestra) gratiam majestatis caput ejus jam dcmissum subli- 
" mius elevetur. Ad vos igitur, pater reverende, tanquar.i 
'■ ad columnaui quam fixit Deus, non homo, ecclesia Anglicanii 
'■ recurrit, coufideuter sperans in Domino qui facit bonitatem, 
'■ quod contra opiaressiones ipsius salubrem adhibebitis medi- 

cinam, et per justitiam, quaj de ca^lo prospexit, mediantu 
" Dei et hominis iinione, jus suum unicuique tribuetis,'' et in 
'* sua justitia conservabitis universos. Cum igitur siniu.s 
" sacrosancta; ecclesia^ Romance filii fideles ac devoti, ut jacula 
'' prgevisa minus Isedaut, pr^missa sedi Apostolicae duximus 
" intimanda, videntes eideni multiplex periculum imminere, 
■■ et nisi in multis a vobis contingat remedium adhiberi, 
'* timendum est ne tumultus fiat in populo, scandakma oriatur, 
" et schisma multipliciter generetur. Commovetur enim 
" populus contra regem, ab ipsius fidelitate recedere pro- 
' ponentes, nisi contra morbos imminentes per potentiani 
■' regiam citius occurratur. A'sserunt enim proceres et mag- 
■■ nates, quod si ecclesiaj collata) monasteriis ab cisdem, 
'■ clericis Italicis conferantur, ipsas ecclesias et alia beneficia 
'■ in proprietatem suam juste possimt revocare : quia ex eis 
'■ fructus provenientes ad usus pauperum et peregrinorum 

debent de jure deputai'i, cum hoc fuisset intentio conferen- 

'■ tium, et causa couferendi. Provideat ergo sanctitas vestra, 

' ut regnuni et sacerdotium nuUatenus sint divisa : quia si 

■ ecclesia Anglicana, quae quondam fuit posita in superbiam 

■■ sjeculorum, secundum verbum propheticum, quasi terra 

" gigantum, detrahatur in ruinam, inter regnum et sacerdo- 

' M.P. inserts cor. 
" thura] thara, MS. 

tribuetis'] tribuens, MS. 



A.U. 1246. '• tium divisionc facta, f2;emat tarn po]}uhis quam sacerdos, et Matt. Par. 
" c.K hoc strages multoriim posset svibscqiii sine mora. Dc P- "O^- 
" injuriis auteni dc ([uibus proceres et magnates couqueriuitur, 
" per latores pra3seutium poteritis edoceri, tit correctione 
" subseqtiente mojror coram in gaudiiim convertatur. Sancti- 
" tatemvestram Ecclesite sua? conservet Altissimus per tempora 
" longiora. 

The objec- 
tions of 
the clergy 
to the 
papal exac- 
tions deter- 
mined on 
at the 
council of 

f 31 b. 

Canons of 
will not be 
able to 
reside if so 
much of 
their in- 
come is 

The monas- 
teries -will 
be reduced 
either to 
beggary or 
giving up 
their hospi- 

Ohjedioites et re sjpoji^ lanes ex parte cleri. 
"•Si nota esset conditio ct status regni Anglicaiii domino Id. p. 716. 

■ Papas et ejus fratribus temjjore concilii, nun quam ad statuta 

■ ilia promulganda aliqua ratione processisset. Et si esseut 
' ei exposita jDericula ct incommoda, qua3 occasiouc bujus 

statuti immiuere possent ecclesia3 Anglicana;, ad bsec sta- 
tuendum nullateims moveretur. In ecclesiis enim catbedra- 
libus ita obtentum est et observatum, quod jjer canouicos 
in eisdem residentes, quoriim in quibusdam ecclesiis modica 
est portio de proventibus ccclesiasticorum beneficiorum qua; ' 
in diversis locis obtinent, luinores clericos exbibeut, ct alios 
ecclesia; ministros ; quorum portionem si contingat usque 
ad medietatem dcfalcari, peribit obsequium ecclcsia^, 
canonicis non valcntibus ipsos exhibere, cum ipsi cauonici, 
tanta portione defalcati, iu ecclesiis cathedi'alibus residere 
non valeant. Et si in eisdem duxerint rcsidcudum, do 
medietate beneficiorum exteriorum nee seipsos aut etiam 
alios poterunt sustentarc. Et maxime cum dominus Pajja 
medietatem portionis abseutium in usus terras Romana) 
intendat applicare, computata portione non residentis ac si 
et ipse resideret ; nee etiam deductis oneribus - aut expcnsis, 
quas circa collectionem fructuiim, et alia multa fieri con- 
tingit ; quibus non deductis vix quarta pars penes canouicos 

" Item, cum loca religiosa joer regnum Anglias constituta, in 
proventibus de ecclesiis ijarocbialibus sint fundata, ct vix in 
prassenti ipsis sufficiant beneficia cum aliis possessionibus 
sic collata ; si illorum beueficioi'um medietas ipsis subtva- 
hatur, compelletuv una medietas mendicare, aut coiitinget 
bospitalitatem subtrahi, aut utrumque in aliquibus locis fieri, 
quod^ sine scandalo et animarum periculo fieri non posset; 
cum aliquos ex ipsis per orl)cm contingeret evagari, et ejus- 
dem evagationis prrptextu inpcccatum' multiplex iutendere,'" 

MS. inserts que. 
oncri/iii.y'^ oui-.iibus, M,S. 
(/noil] (|ui;i, i\IS. 

■■ ill pcccatiim'] inpurgatuui, MS. 
' iiitcnikre] iuciderc, M.l'. 


Matt. Par. '" uoii observata sanctorum patrum regula, ad quam ex voto A.D. 1246. 
p. 716. '• tciieiitur astricti. 

"Item, cum iu regno Aiiglia) hacteuus sit obtentum et de The rectors 
" consuetudiue observatuni, ut rectores ecclesiarum parochin- of parish 
" Hum hue usque valde hospitales extiterint, parocbianis ad cljiirches 
" inopiam vergentibus alimeuta prasbere consueverunt, et eo foived to 
'■ prtetextu non solum summo Creator! placere conati sunt, sed give up 
" ctiam laicis quibuscumque quibus clerici oppido infesti esse their hospi- 
" consueverunt; deducta medietate beneficiorum, necesse babe- ^auty, and 

bmit bospitalitatem subtrabcrc, ct consueta pietatis officia ^^gg ^.j^^j^. 

denegare ; quibus subtractis incurrent odium subditorum, services. 

amittent gratiam transeuntium et vicinorum, subtrahentur 

I'ectoribus ecclesiarum jura, nee ipsis prastextu paupertatis 

ca dcfendere valentibus, ab ipsis laicis penitus opprimeutur, 

iu universalis EcclesijB scandalum et jacturam. Quidam vcro 
" e.x eis, cum babeant beneiicia qiue ad residentiam sex 
" mensium non sufficiant, et vix aliunde victualia quserant ; si 
" resecetur illorum beneficiorum medietas, compellentur mcn- 
'■ dicare, continget in eoruudem ecclesiis obscquia divina 

cessarc; quibus cessantibus earundem iDarocbiarum et deci- 
" marum vel proveutuum solutiones cessabunt, ncc crit qui 
" ccclesia3 jura prte inopia prosequatur ; vilescet ecclesia3 
" dignitas, clericorum cfftus erit in contcmptum, cessabunt 
" praedicationes, animarum cura omittetur, fides exinde peri- 
" olitabitm', pojDulo contemnente prselatorura doctrinam et 
" correctionem. 

"Item, cum de bonis ecclesiasticarum persouarum pauperes. The poor 
" quorum infinitus est numerus, per annum siistententur, et will lose 
" inulti generosi eorum consanguinei, et alii qui in eorum ^'^^'^' alnis, 
" obsequiis commorantur, de bonis ipsorum A'ictualia necnon ^jj-j^g» 
" ct stipendia recipiant; subducta medietate proveutuum, starve or 
" cessabunt cleemosynre, licentiabuntur familia) ; ad quod si take to 
" deveniatur, (juod absit, jiauperes fame peribunt, alii vero, robbery. 
" cum foderc non valeant et mendlcare erulescant, antequain 
" ianic pereant, necesse babebunt furtis, rapinis, et deprfeda- 
" tionibus incuml^ere. Ex quibus multa sequentur homicidia, 
" insurget tumultus populi, et de facili totius regni turbatio. 

" Item, cum multi sint clerici in regno AnglifB sere alieuo Clerks i)i 
" praegravati graviter, si non subducto tere alicno, et si non debt -will 
" subductis expensis quarum aestimatio sextam partem reddi- ^e utterly 
" tuum continet,' quarum deductionem vix aliquis' solet 
" impedire ; si non deductis oneribus consistentibus in^ pen- 

' runlinct'\ commanet, MS. I ^ /«] et, MS. 

- M.P. inserts casus. 



A.D. l;i4G. 
f. 32. 

The huui 
from the 
clergy is so 
that it is 
to be paid. 

of England 
opposes it, 
and appeals 
to a gene- 
ral council. 

.siouibusi prajlatunini et ijrociu'atiouibus, et ecclesiarum et Matt.^.Far. 
oruameutorum reparatione, proventuum medietas exsolvatur, 1'" ' '• 
ipsis de residue vivere nou valentibus, compelleutur egere ; 
cuin tameu in talibus personis haberi debeat ratio ue egeaiit. 
maxime ubi ' inimiueat scandalum universalis Ecclesiie. 
■'Item, cum nuper nomine vicesimse, sex milia marcaruin 
domino Papa3 sint soluta, hal>ita ratione aestimationis vice- 
sima) ad aestimationem medietatis, summa petitaj pecuniae 
.sexagiuta milium marcarum summam continere contiuget, 
una cum sexta parte reddituum quam in collectione fructuum 
refundere contingit, cum partem illam non deducat ; et cum 
prieter htec a personis in pi'imo mandato exceptis, ab bis 
qui centum marcas in redditibus obtinent, vicesimam, et ab 
Ilia qui ampliores habent redditus, partem tertiam habere 
uitatiu' ; nsque ad summam quater vigiuti milium marcarum 
do bonis cleiieorum per aimum redigere oporteret; ad cujus 
quidem pecuniaj solutionem vix totum regnum Anglia3 suffi- 
cere posset ; quanttim minus et cleri, cum eorum bona tau- 
tummodo in fructibus existent, qui licet venales aimuatim 
exponi consueverunt, de eadem tamen pecunia multte fiuut" 
emptiones, cum de raaiui ad manum. pecunia proficisci con- 
lingat, et in regno remaneat ? Ac si contingat de singulis 
venditionibus pecuniam dcducere, et extra regnum deportarc, 
doficerent cmptores, nee contingeret in toto regno tantam 
pecuniae summam invenire ; quod ^ in gi*avi necessitatis casu 
])er experientiam alias est declaratum, videlicet cum nobilis 
momoria) quondam AngliiB rex Ricardus in partibus I'emotis 
captus esset et detentus, ad ipsius liberationem centum * 
milia marcarum soluta fuerunt, ad quod solvendum regnum 
totum contribnerat, nee exsolvi poterat ad plenum, nisi ad 
hoc perficiendum cruccs et calicos ecclesiarum in solutum 
pro parte traderentur ; quanto minus et nunc de bonis cleri 
timtum tanta pecunias summa redigi posset, cum ipsam 
contingeret infi-a triennium triplicare ? 

" Cum igitur huic exactioni coiitradicat ecclesia Ajiglicatui 
I'cv ])rocuratores ad' contradicendum destinatus, et maxime 
cum in concilio huic statuto solemnitcr contradictum fuerit; 
])etunt ]irocuratores ut banc contradictioneni communem 
domino Papa; insinuare velitis, pro statu Auglicana^ ecclesia; 
prajsentiam Domini nostri Jesu Christi appellautes, et concilii 
uuiversnlis a1i<|no temporo \h'v Pol gvatiam convocandi." 

' iibi] nisi, Ms. 

- fiunti fuei-unt, IMS. 

* quod] que, MS. 

* centum'] .sexaginia, IM.P. 
^ ad . . . fuerit] This sentence 
is uot in M.P. 

ANN ALES DE >$irRT()^. 


Matt. Par. 
p. 700. 

i'oedera, i. 
p. 265 from 
this copy. 

jiterce magnatum Anglite cum suis rationibuts domino Papie 


■' Sanctissimo patii in Chi'isto carissimo I[miocentio], Dei 
' gratia universalis Ecclesias summo PoBtifici, devoti filii 
R[icardus] comes Cornubiaj, S[imou] de Monte Forti comes 
Lej'cestriaj, W[illelmus] de Ferrariis comes Derbeiaj,' 
H[umfridus] de Bonn comes Herford et Essexiie, E[ogerus] 
de Bigot comes Norfok eb Sviflbk, marescallus Anglios, 
R[icardus] " comes Gloiicestriae et Herford, R[ogerus] ' 
de Wintonia, W[illelmus] ■* comes Albemarliae, H[ugo]* comes 
Oxouia?, et alii totius Anglias barones, proceres, et mag- 
nates, ac nobiles portiiumi maris habitatores, necnon et 
clerus, et poinilus, salutem et debitam tanto Pontifici in 
omnibus reverentiam. Sic mater Ecclesia filios suos tenetui- 
confovere, ipsos sub alas suas congregando, ut filii sui non 
degenerent in obseqiiio matris su£b, sed pro matre, si 
necesse fuerit, manum suam mittant ad fortia, et arma et 
scutum assumentes, pro defensioue sua cuilibet discrimini 
se opponant, de cujus uberibus lac sugunt consolationis, et 
ad ipsius dependent ubera pietatis. Mater enim filiorum 
uteri sui debet reminisci, ne si secus fiat, lactis pabulum 
subtrahendo videatur uovercari. Pater etiam a filiis suam 
subtrahens pietatem non pater, sed victricus merito debet 
appellari, cum filios naturales, spurios reputat esse privig- 
uos. Idcirco, pater reverende, currus Israel et auriga ejus, 
ad asylum vestrse pietatis recurrimus confidenter, clamantes 
post vos, implorantes etiam humiliter et devote, quatenus 
ob spem retributionis divin^e voces clamantium post vos 
dignemini raisericorditer exaudire, et gravaminibus, injuriis, 
et oppressionibus regno Anglia; ct domino nostro regi 
multipliciter impositis ac illatis, velitis salubre remedium 
adhibere. Alioquin necesse est ut veniant scandala, clamoro 
populi tam dominum regem quam nos intolerabiliter impel- 
lento ; quoniam nisi de gravaminibus domino regi et regno 
illatis, rex et regnum citius liberentur, oportebit nos ponere 
murum pro domo Domini, et libertatc regni ; quod quidem 
ob Apostolicaj sedis reverentiam bucusque facere distulimue, 
nee ultra reditum uvmciorum nostrorum, qui propter hoc ad 
sedem Apostolicam mittuntur, dissimulare poterimus, quiii 
regni Anglia"" tam clei-o quam popnlo, (lui talia nullateiuts 

A.I). 1246. 

Letter from 
the English 
nobles to 
the Pope, 
him to 
remedy the 
of the 

f 32 b. 

' This name is not in M.P. 

- Richard de Clare. 

- Roger de Quinci. 

* William de Fortibus. 
'" Hugh de Vere. 



A.D. 1246. " snstincbiint, jwo viribus nostris Kubvciiiamus. Et nisi citius Matt. Par. 
priL'dicta per vos corrigantur, j)ro ccilo teneat vestra sane- P- "01. 
titas, quod non immerito tinicri potest, (jiiod tarn ecclesito 
E.omaua3 quam domino rogi tale periculuni immiuebit, 
quod eidem remedium, f|Uod absit, dc facili non poterit 

of the 

Extortions " 

practised « ■ 

on the (. 

given to 
lionians " 
ignorant of a 

made by 
the Pope. 




&c. against 
the consent 
of the 

The clause 
«0« ob- 

Gravamina suramo Pontifiei porrecta. 

" Rcgnum Angliaj gravatm-, eo (jiiod dominu.s Papa non est id. p. 698. 
contentus illo subsidio quod vocatur denarius beati Petri, 
sed a toto clero Anglia3 gravem extorquet eontributiouem, 
et adhuc graviora nititur extorquere ; et boc facit slue con- 
sensu domini regis et assensu, et contra antiquas consuetu- 
dines, libertates, et rcgni jura, et contra aiipellationem ct 
contradictionem procuratoruni regis et rcgni in gencrali 
concilio ajiud Lugdunum t'actani. 

" Item gravatur, eo quod patroni ecclesiarum ad cas cum 
vacaverint, clericos idoneos prassentare non possuut, prout 
dominus Papa eis concessit ; sed conferuntur ecclesiiu 
Eomanis qui penitus idioma regni ignorant, in periculum 
aniniarum, et extra regnum pecuniam asportant, ilhid ultra 
inoduni depauperando. 

" Item gravatur in provisionibiis a domino Papa lactis, in 
pensionibus exigendis, contra literarum suarum tenorem, iu 
(|uibus continetur, (juod ex omnibus retentionibus factis 
in Angiia, non intendebat conferrc nisi duodecim beueficia 
post jn'redictarum literarum confectionem ; et credimus 
mu.lta plura beneficia ;ib eodcm postea esse collata, ct 
provisioncs factas. 

" Item gravatur eo ([uod Italicus Italico succedit, et quod 
Anglici extra rcgnum iu causis trahuntur, contra regni 
cousuetudines, contra jura scripta, co (piod inter inimicos 
conveniri non debent, et contra indulgentias a pnedeces- 
soribus domini Papae domino rogi Anglian et regno 

'■ Item gravatur in tallagiis generalibus, collcctis, et assisis 
sine regis assensu et volmitate factis, quod fieri non debet 
ncc Rolet, ct contra contradictionem et appellationem procu- 
i-atorum domini regis et nniversitatem i-egni. 
" Item gravatur ex multi])liei udvcntu illius infami[R] luuicii 
illud noil ohstanle, j^er quod jnramenti religio, cousuetudines 
antiquaj, scripturarum vigor, concessionum auctoritas, sta- 
tuta, jura, et jirivilegia, debilitantnr et cvanescuut ; per 
quod intiuiti de regno Angliic oj)pressi sunt graviter ct 
afflicti ; nee so dominus Papa versus rcgnum Angliio in 


Matt. Tar. '' plcnitudinc potostatis sua^ rcvocauda, ita curialitcr vol A.D. 124G. 

p. G99. '• moderate gcrit, protit procuratoribus regni ore tcnus dedcrnt 
" iu promissis. 

"Item gravatur eo quod in l)encficiis Italicorvtm nee jura ^^^^oiect of 
" prjelatornm, nee pauperuni sustentatio, nee liospitalitas, iiec their duties 
" divini verbi praedicatio, nee ccclesiarum ornatus, nee anima- j'y V*^ 
'■' rum cura, nee in ecclesiis divina fiuut obsequia, protit decct, 
'■■ et moris est patria3, sed in jedifieiis suis parietes cura tectis ■ '• 
'•■ corrunnt et penitus lacerantur." 

See the Responsiones domini Papje qui scire voluerlt, qujerat 

i *p ^CG ^^^ ^^^ registro domini regis. 

MCCXLVii. Vetus moueta mutata fuit. New 

Translatio Sancti Edmundi in crastino SanctfB Trini- ^""'^^!' 

May 27. 
t itis. 

Isto anno obiit Willelmus de Ferrariis, nobilis comes Death of 
Derbei^, x. kal. Octobris. ^^^^^^.^' "' 

Agnes comitissa, uxor ejus, completa quarentena sua, 
decessit quarto non. Novembris. 

Willelmus de Ferrariis filius eorum successit patri, 
et factus est comes, ad Purificationem proximo sequen- 
tem, apud Westmonasterium. 

Factus est terrse motus univeisalis per Angliam, x. 
kal, Martii, feria quarta. 

MCCXLix. Ludovicus rex Francire cepit Damietam. Capture of 

Isto anno Robertus de Ferrariis, puer ix. annorum, '''"^'^tta. 
filius Willelmi de Ferrariis comitis Derbeise, despon- ^f ^obeit 
savit apud Westmonasterium, Mariam vii. annorum '^«^''•■'■"'s- 
puellulam, neptem regis Henrici, filiam fratris sui 
comitis Engolismi et Marchife. 


Littene quomodo Ludovicus rex FrancicB captus est a 'paganis, 
et exercltus Christianus captus et oecisus. 
" Eeverendis in Cbristo patribus, et dominis venerabilibus, Letter of 
" coetui cardinalium sacrosanctae Romanae ecclesia?, Robertus, ^^^ patri- 
" Dei gratia Jerosolymitanus patriarcba licet indignus, salutem y'^ , , 
" cum reverentia debita patribus et devota. Paternitati on the 
" vestra; libentius Iteta quam tristia referremus ; sed quia con- capture of 

S. Louin. 


A.T). 1250. ■• ditio ^lccc^5sitf^tis inopinabilis et amara\ in (luam Doiuiuus 
•" Jesus Christus, peccatis exigentibus. diebus praeteritis 
" Chi'istianitatem iuduxit, dolorosos rumores quod non solum 
'• corda' hominum ad iTlulatum et planctum, sed etiam ele- 
" iiienta, ex horribilitate quam in se continent, ad mugitum 
" snfBciunt excitare, Apostolicae sanctitati et vobis denunciare 
" nos compellit; paternitati vestrae cum multa cordis angustia 
•' duximus intimandum, quod Christianus exercitus xx. die 
'• mensis Novembris proximo prseteriti, de Damieta recessit, 
" contra Babylonicum exercitum processurus, qui castrame- 
'■ tatus erat ultra fluvium Tlianeos, in casali quodam quod 
'•■ Mansura vocatur, ubi fluvius Thaneos a magno flumino 
'■■ derivatiu'. Christiano vero exercitu veniente ad locum 
" eundem die Martis ante nativitatem Dominicam, contra 
" Saracenos ab oppositis super ripam ipsius fluminis castra 
'■ sua posuerunt, prtetendentes de magno fluvio ad alium 
■ supradictum, et resistentibus Saracenis pro vii'ibus quod 
'•■ noster exercitus non transierit ad eos. Quidam vero explo- 
" ratores conducti pretio, designaverunt quendam locum ab 
•■' exercitu parum distantem, per quem dominus rex Franco- 
" rum, babito concilio baronum suo[rum], viii. die mensis 
" Martii cum majori parte exercitus fluvium Thaneos in 
" navigia sine coutradictione transivit, et antequam Saraceni 
" perpenderent ipsius ingressum, intravit castra eorum, et 
'■ macbinas occupavit eorum quas posuerant contra nostras. 
" Saracenis autem in simul congregatis, conflictus maximus 
'■' habitus est inter ipsos et nostros, interfecta hinc inde non 
' ■' modica quantitate ; et tunc electa militia de nostro exercitu 
'•' periit in illo conflictu, inter quos erant dominus comes 
" Attrebathensis, comes Willelmus Longespy, dominus An- 
'•' dreas de Vitreo, domimis de Cusj, dominus Ai-chandus de 
" IBrena, dominus Focardus de Merlo ; et Templarii fere 
" omnes, et alii infiniti, praater vulneratos ad mortem. A die 
" autem ilia nescimus quo Dei judicio omnia nostris desideriis 

f. 33 h. ' ■ contraria successerunt, violenta peste mortalitatis tam in 
'•■ hominibus quam in cquis. Aliud etiam genus morbi 
" invaluit in oribus hominum. tabescentibus gengivis ita quod 
" non poterant cibaria raasticaro. Pedes etiam et tibise 
" nigrescebant inflatione sequente. adeo quod non poterant 
■■ pcdibus sustentari, et sic in brevi tempore spiritum exhala- 
• bant. Quid plura? Secure possumus dicere.quod a tempore 
•' quo recessimus a Damieta usque per totum mensem Martii 

' corda'] cordi, MS. 


fere duae partes exercitus perierunt, tarn in militibus qiiam A.D. 1250. 
balistariis et armatis. Tandem vero cum dominus rex et The patri- 
exercifcns, propter infortnnia snpradicta et defectum vie- arch's ac- 
tualium, nou posset ibi ulterius immorari, deliberato ^5*""* °^ 
consilio arripuernnt iter revertendi apud Damietam per ^f g^ 
terram et fluvium cum galeis et vasis armatis, iv. die Louis. 
Aprilis, circa noctis ingressum. Et hostibns perpeudentibus 
de nostro recessu, galea? suee irruerunt in nostras, et multas 
ex eis et alia vasa coeperunt, et alias combussermit, inter- 
fectis pro certo \\t asseritur plus quam tribus milibns 
infirmorum, qui erant positi in galeis et vasis eisdem, 
jjr^ter sanos ; et alise gale^ et alia vasa quae potuerunt 
evadere remigando, reversa sunt apud Damietam. Dominus 
autem legatus et nos sequenti die Mercurii circa horam 
primam, cum equitassemus per totam noctem armati, 
propter laborem uimium dissuetum adeo defecti viribua et 
confracti. quod nullo modo laborem equitando possemus 
ulterius sustinere, et soli sine aliquo de familia nostra in- 
travimus quandam barcham, quam. sicut Domino placuit, 
invenimus juxta ripam fluminis, disponentes per aquani 
procedere usque ad noctem versus Damietam, ubi crede- 
bamus dominum regem et exercitum adventurum, et castra- 
metaturum, dismissis in exercitu militibus et tota familia 
nostra cum omnibus bonis nostris. JSTobis autem vergentibns 
ad locum pr^dictum, rumores intelleximus ab eis qui retro 
veniebant per aquam, quod dominus rex et exercitus reman- 
serunt prope quoddam casale quod dicitur Sarensa, et quod 
ibi advenerant Saraceni in multitudine infinita. Cumque 
post nos videremus in fluvio vasa Christianorum igne 
accensa, nee ad exercitum reverti possemus, nee ibi sine 
periculo expectare, processimus ultra et applicuimus ipsa 
' ' die apud Damietam circa solis occasum ; et nobis expectan- 
'■ tibus in crastinum adventum domini regis et exercitus, cum 
" nullus rediret apud Damietam, nee aliquam certitudinem 
'• habere potuimus de exercitu memorato, de mandato 
'' autem dominae regina;, et consilio domini legati et aliorum 
" raagnatum, missse fuerunt sequenti die Veneris decem galea> 
'•■ et alia multa vasa armata in succursum domini regi,-^. 
'■ cum multitudine armatorum; qui procedentes usque ad 
'' casale de Sarensa nullam certitudinem de exercitu habere 
'• potuerunt. Et deponentes aliquos homines de galeis in 
'• terram, ad explorandum si exercitus alicubi compareret, 
■ nihil intellexerunt per eos, quia exercitum videre non 
'• poterant, sed inveneront in quodam campo juxta casale 
" ipsum magnam stragem hominum gladiis occisornm, f|ni 



A.D. 1250. 

Defeat of 
S. Louis. 

f. 34. 

Ilis ti'iice 
with the 

given up, 
a ransom 
to be paid, 
and the 
captives on 
hoth sides 

nucli orant sino C!ipltil)ns, ct eqnos immmcros iuterfectos. 
Et ad nos veuieiites cxiude sequenti die Sabhati tarn tristia 
nunciaverunt ; tuide manifeste perpendimus, quod nosfcri 
succiibuermit in couflicfcu. Sequeuti vero die Dominica 
rumores habuimus, quod prasdicto die Mercurii conflictum 
habuerunt Saraceni cuui nostris in bello campestvi, et 
obtinuerunt victoriam, proh dolor ! contra nostros, ita quod 
dominus rex, et comes PictaviiO et Andegavi.'P fratres sui, 
comes Britannia?, comes Flandria?, . dominus Pliilippus de 
Monte Forti, dominus Baudoinus, dominus Gwido de Ybelino, 
fratres praeceptores Templi utriusque, Hospitalarii. et f|uam 
plures barones et alii milites capti fuerunt in eodom 
conflictu, et capti teuebantur apud casale de Mansura 
superius nominatum. Et ut verum fateamirr, de toto exercitu 
qui redibat per terram, Chi'istianus unicus non remansit 
quin fuerit captus sive interfectus. Tandem vero dominus 
rex misit apud Damietam solemnes nuncios significando 
dominse regina3, domino legato, et aliis qui erant in civitatc 
eadem, quod ipse fecerat treugas cum Soldano Babylonian 
usque ad deccnnium, et erant luuc iudc juraniento lirmato 
firmata3. In quarum forma continebatur exjiresse, quod 
dominus rex tenebatur reddere civitatem Damietam Soldano 
jam dicto, et dare pro redcmptionc siia et captivorum, et 
aliis damnis (pian eidem Soldano intulerat, octies centum 
milia Byzantium Saracenorum, et omnes captivi tam Chris- 
tiani quam Saraceni, qui capti erant a tempore illo quo 
dominus Fredericns veniens ad partes Jerosolymitanas iniit 
treugas cum Soldano Babyloniie, infra certum tempus ab 
utraque parte liberari debebant. Et terriB illai quas 
Christiani tencbaut in regno Jerosolymitano, quando dominus 
rex Francia) venit ad Gyprum, erunt in ipsa treuga. Sed 
tam civitatem Jerosolymam tpiam Beethleem, et omnes alias 
terras quas tenebant et occupaverant Saraceni, retinuerunt 
sibi, nee Christianis restitucre voluerunt ; ct Jerosolymitana 
ecclesia, qu;o per ipsos Saracenos destituta est bonis suis, 
non rccupavit unicum casale, nee possessiones aliquas in 
treugis supradictis. Placuit etiam domino regi vocare nos 
quod iremus ad ipsum locum ubi tenebatur captus in 
castris Saracenorum, cum adventus noster esset ei neces- 
sarius. Et quamvis justum timorem haberemus eundi, tameu 
timentes no propter absentiam nostram liberationem suani 
contingeret retardari, exposuimus nos periculis, et ivimus 
cum quodam admirato qui nos conduxit. Venientes igitur 
ad locum ubi dominus rex fviit, primo die Maii, eadem 
die multa fuerunt tractata super modiun ipsius liberationis 


" et aliornm captivornin. Seqneiiti voi-o dio in mane, cum A,D. 12:)0, 

" negotium esset quasi inexpeditum, admirati et alii Saraceni Letter of 

'■' irruentes in soldanum Babylonia^ dominura, qui pra^sens the patri- 

■' erat in castris, intcrfecerunt ipsum, gladiis in publico ai'cn of Je- 

■'■' trncidantes ; nos et omnes qui nobiscum erant, ceperunt, 

" et ligatis mauiljvis, multis injuriis affecertuit, spoliando 

" bonis omnibus qme nobiscum ibidem portaveraraus. Et nisi 

'■ Dei dementia mitigasset eoriim furorem, tam dominum 

" regem quam nos et alios Christianos in ore gladii posuissent. 

" Quot autem injurias, minas, et terrores domino regi in- 

" tulerunt et aliis, longum csset per literas enarrare. In fine 

'■ etiam post multos et diversos tractatus, consenserunt Sara- 

" ceni in treugas quas fecerat dominus rex cum soldano jam 

" dicto, et juramentis interpositis innovaverunt easdem. Et Release of 

'* sequent! die Ycneris ballivi et homines domini regis red- S. Louis, 

" diderunt civitatem Damieta? adrairatis Babj'lonise, qui post- 

" quam habuerunt dominium civitatis ejusdem, liberaverunt 

" dominum regeni eadem die, et alios multos nobiles quos 

" captivos habebant. His autem peractis ut superius contine- who comes 

'■ tur, dominus rex una cum legato et fratribus suis et multis ^^ Acre. 

'■ nobilibtis recedens de Damieta venit in Accon, ubi morari 

" proposuit usque ad passagium mensis Septembris primo 

'■ venturum, ut interim in ejus praesentia compleantur omnia 

'■ quae continentur in dictis treugis. Datum apud Accon, anno 

'• Domini Mcc. quinquagesimo, xv. die mensis Mail.'' 

Isto anno apud Oxoniam inrotulatur sic in rotulis The right 
episcopi Lincolnise : " Procurator abbatis Burtlioni?e tothe^ithes 
" probavit longfevam possessionem a tempore quo non of Appleby. 
" extat memoria de decimis de Appelby, sed nullum 
" exhibuit instrumentum ; ideo consulendus est Papa." 

Isto anno obiit Fredericus quondam Romanorum Death of 
imperator. ^^^ ^™- 

. . . . . peror 1 re- 

Isti articuli subscript! extracti de testamento ejus- derick li. 
dem Frederic! devenerunt ad dictum regem Anglise. 

Matt. Par. " Ego Fredericus in primis relinquo pro anima mea centum f 34 />. 

p. 812. '• milia unciarum auri pro Terra [Sancta] sanctae Ecclesise recu- His will. 

'• peranda et expendenda ad voluntatem Conradi filii mei. Item 

" vole, quod onmia male illata Templariis et Hospitalariis, et 

" damna per me illata restituantur. Item omnes captivos de 

" regno et imperio relinquo liberos, exceptis proditoribus tan- 

" turn. Item relinquo totam terram Ecclesiae liberam ; et volo 

" quod omnia jura Ecclesise restituantur. Item meum htere- 




A.D. 1250. ' 

Will of 
Frederick • 


Letter of 
[John de 
to Adam 
de Marisco 
the Fasten- 

S. John X. ' ' 

dem reliiiquo Coiiraduni in regno Cicilife ct impcrio Roma?. Matt. Far. 
Item relinquo Henrico filio meo regnum Jerusalem et P- ^^2. 
regnum Aa-ly,' et centum milia unciarnm auri, secundum 
voluntatem Conradi. Item nepoti meo filio filii mei Henrici. 
relinquo ducatum Strelia;," et decern milia uncianim auri. 
Item Heynfredum^ filium meum [relinquo ballivum]'* Con- 
radi in imperio et regno Cicilia3 usque ad decern* aimos, 
excepto quando Conradus sit prsesens. Item sepulturam 
meam eligo apud Palermum," nhi jacuit rex Willelmus pater 

Liter oi de pastor ihus.'' 

" Venerabilibus in Christo fratribus suis, Adie de 
Marisco, et fratribus Minoribus Oxonire, frater .... 
dictus custos ordinis fratrum Minorum Parisius 
salutem. Nuper in festo Resurrectionis, cum spera- 
bamus jam pacem sanctse Ecclesife esse redditam, 
et contritus esset terrte malleus universae, surrexit 
malum inopinatum ; venit quidara hfereticus vel 
■ paganus, moribus et doctrina insignis et prodigiis 
mendacibus^ in liypocrisi velut lupus non intvana per 
ostium in ovile, indutus tamen pelle ovina, sub cruce 
signationis prsetextu et specie pietatis, se principem 
fecit pastorum, asserens sibi revelationes factas a Deo, 
ut ultra mare pugnaturus cum Saracenis se trans- 
ferret, gladium gerens ad pugnandum cum pastoribus 
Christianis ; ac cooperante nescio quo, Deo tamen 
propter peccata nostra permittente, tanta fatuitas sic 
invaluit, ut undique pastores ex diversis mundi 
partibus ca[te]rvatim cucurrerunt in parvissimo 
temporis spatio, ipsum perdituin liominem sequuntur ; 

' et regnum Arli/'] cm. M.P.,who 
has decern for centum immediately 

-' Strelits'] Austriic, i\[.F. 

" Heynfredum'] Manfredum, M.P. 

* There is a blank of half a line 
in the MS. 

* deceml Ixx., M.P. 

" Palermuin'] Fannoniam, AI.F. 

■ This letter was sent on to 
Grossetcste by A. de Marisco. See 
Bre'wer's Mmn/menta Fratwiscatiu, 
p. 109. 


sed et plebis circa ipsum et ejus complices tantus A.U. 1251. 
invaluit favor, ut dicere possent et facere quseeumque I-etter 
vellent. Videns itaque vir pcrditiis tanta se stipatum excesses 
caterva, favore gentium, conceptum venerium non^^*^® 
potuit plus continere, quin inciperet dignitatem reaux. 
ecclesiasticam violare, sacramenta execrando, populum 
benedicendo, prjiedicando, crucem dando, aquas asper- 
sionis novo more faciendo, miracula confingendo, 
insuper in virorum ecclesiasticorum crede grassando. 
Denique in adventu ejus Parisius et suorum prpecur- 
sorum et sequacium, tarn valida facta est commotio 
populi contra clerum, ut in paucis diebus plurimi 
clerici interfecti, aliqui in flumine projecti, sed et 
plures essent sauciati : sacerdos etiam parocbialis in 
missa, casula spoliatus, rosis coronatus illudebatur. 
Et in tantum crevit ista malitia, quod nisi affuisset 
Salvatoris dementia, universitatem a Parisius extir- 
passent, cum effusione ecclesiastici sanguinis, et 
opprobrio Christiano. Apud Rothomagum ecclesiam 
et domum arcbiepiscopi confregerunt. Item Aure- 
lianis plurimos clericos interficientes, congregationem 
clericorum, qu?e ibi jam diu resederat, ut recederet 
coegerunt. Turonis, inter alia scliolam domum Pras- 
dicatorum aggressi manu potenti, alios sauciantes, 
alios sine babitu bonestatis eorum post se tamquam 
captivos trahentes, eosdem per civitatem victualibus 
et abis quae eis contulerat pietas Cbristiana, privarunt. 
Sed quod auditu et relatu borribile est, sed visu magis 
horrendum, cum intrassent ecclesiam ubi illud inteme- f- 35. 
ratum et sacratissimum sacramentum corporis Christi 
venerabiliter fuerat reconditum super altare, vitiipera- 
biliter projecerunt, et nasum imaginis gloriosse Virginis 
absciderunt, et oculos eruerunt, et nefandis manibus ea 
quae placuerant abstulerunt. Domum etiam fratrum 
nostrorum quam ' Deus dederat, cum eorum injuria as- 

tiuam'] que, MS. 

T 2 


A.D. 1251. '•' portaverniit. Pnrvam domuiii fratnim nostvorum 

Letter '• vi ooiifringentes, fratres injuriis lacessitos in doloribn,'^ 

excesses " ^^ teiToribus remiserunt. Sed lieu ! de omnibus hi-; 

of the " cur?e Gallicanis non erat. Quid plura? Enarrare non 

Pastoii- . . 

reanx. " sufficio blasphemias sceleratorum, et populi contemptum 

" verbi Uei divini, injurias religiosis et clericis illatas ; 

" et inter alia, insaniem plebis, talibus hominibus, lio- 

'•' micidis scilicet, sicariis et latronibus, curandos infirmos 

" offerentes, et cum non essent curati, nee melius se 

" habentes, virtutes miserorum prsedicantes. Verun- 

" tamen Deo disponente, ex super abundanti bonitate, 

" non ex meritis nostris, hie filius perditionis taleiii 

Death of '' sortitus est finem. Cum pervenisset Bituris, coepit am - 

atBourffe*s^ " plius concepta venena difFundere, et coepit [dicere] uni- 

" versis assistentibus non debere credi his qu£e a clericis 

" dicebantur, cum doctrina eorum exorbitaret a vita, 

" quare cuncta frivola astruebat. Ad hsec verba quidam 

" et singularis phoenix, zelo succensus Altissimi, coepit 

" verbis viri potentis et sapientis resistere, dicens ea 

" quae dicuutur a clericis et religiosis, quamvis in ali- 

" quibus doctrinae non respondeat vita, soliditatem et 

" firmitatem habere, per scripturas novi et veteris 

" Testamenti : ipsius autem verba nullum penitus habere 

' fulcimentum. Quo audito, filius perditionis superba 

" mente se non valens continere, in Christi virum irruit, 

" et eum gladio percussit, pariterque peremit. Quo viso, 

'• concives mortui ad arma currentes, cum non modiea 

" strage suoi'um, filium perditionis defendentem se, et 

" Machometum, ut dicitur, invocantem, cum aliquibus 

" complicibus suis peremerunt, ipsum concidentes in 

" frusta, alios in fugam propellentes. Dicitur autem hoc 

" eorum fuisse commentum, ut primo clerum extirparent 

" a terra, secundo religiosos abraderent, postmodum in 

" milites et nobiles irruerent, ut sic ten-a desolata 

" omni prresidio, facilius pateret erroribus et incursibus 

" paganornm. Qriod veri simile videtur ; pra?sertim 

" cum qna^dam multitudo militum ignotorum qui albis 


" induti sunt in parfcibus Alemannise, cueperit manifesitari. A.i). 1251, 
" Hsec usque liodie ut a fide dignis auditum est, ita 
" so habent. Datum Parisius, anno Domini mccli." 

Rex Franciae cum regina uxore sua, et duobus filiis s. Louis at 
suis parvulis, et modico exercitu suo sibi adliuc relicto, c^sarea*^ 
moram faciens in Terram Sanctam apud Acconiam et 
Ca3saream, et in partibus illis, destinavit literas suas 
summo Pontifici et cardinalibus, et universi orbis regibus 
et principibus Christianis, continentes casum suum et 
infortunium sibi et exercitu suo inter paganos con- 
tigisse ; implorando liumiliter et devote, ad injurias Jesu 
Christi vindicandas, sutfragia sibi per cruce signatos 
exhiberi tempestiva ; qvioniam, disponente Altissimo, non 
a partibus illis proposuit recedere, quousque Oriens ex 
alto suo illuxerit Occidenti. 

Literoi domlul Fapcjn reyi Angiiui directce ntqjar ueyotlu Tcrrtb 
Sanctoi, et suhaiclio regi Francue. 

" luuocentius episcopus, servus, etc., carissimo iu Clnisto tilio LeUerfrom 
" illustri regi Augliee Henrico, salutem et apostolicani bene- Pope 
" dictionem. Clamat instanter ad nos pro' festino succurau |!?^'^'^^°'' 
" misera ilia Jerosolymitaua regio in angustia veliementi ];^,'jjj,y jj£ 
" posita, clamat, inquam, tribulationibus afflicta contiuuis, concerning 
■' durisque afflicta flagellis, et iguominiosc iiimis subjectionis ^^^ Holy 
•■ jugo depressa, secundum dolorum suorum multitudineni '^ 
" amarius voces su^ lamentationis replicat et exaltat. Eccc 
" aggravatur, anxieque suspirat regio ipsa tristis, luget 
" hostili captivata vinculo, et ejulat intcrfsanter. Et ubi nou 
•' sentiuntiu' ipsius suspiria et singultus? Ubi ululatas et 
•' gemitus ejus nou audiuntur F Innotuit siquidem omnibus 
*• dolor suus, et totius orbis auditum j)rotulit validus clamor 
'• ejus. Quis ergo fidelis ad voceni illius tarn tristeni et 
'■ flebilem plaugere" non potest, qui amet ? Quis inquam non 
" potest compati ejus passionibus tarn acerbis? Cujus animum 
'■ ad subveniendum non commovet tantarum illius effusio lacry- 
*■ marum ? Cujus mentem tarn ejus cvidens uecessitas in sui 
" auxilium non conipungit? Certe miserabiles terra) ejus 

' pro'} quod, jMS. | " plamjert'] jjlaudere, MS. 

Holy Land. 


A.D. 11:51. ■' voces patulis auribvis suscipit mater Ecclesia, dolcudum 
Letter from " illius statum amara consideratioue clementer attendit, 
Innoceut '> coudolet ejus tantis miseriis pio corde, sibique clementer 
fTnlv°raTi<'i ' celeriterquc quibus potest remediis studet subvcnirc. 
Dumquo plurima eidem terra; bactenus ministrata subsidia 
recolit, illaqvio fructum sperati effectus minime protulisse ; 
diimquc sumptus et labores iunumeros Christi fidelium 
niilliiis defonsione inutiliter quasi abusos cousiderat ; tanto 
vehementius in ejus iuardescit auxilium, quod ex hoc vires 
hostium invalescere prospicit contra earn. Tu quoque, 
audito ejusdem terrse gemitu,' motus misericordia nimia 
contra ipsam, velut princeps eximius et athleta Dei specialis, 
ad subventionem illius tuum protiuus auimum erexisti, el 
crucis assumpto signaculo, coepisti statim pro tui executione 
voti magnificum disponere apparatum ; et totus in hoc 
ardens desiderio, carissimo in Christo filio nostro illustri 
regi Francise, sicut per suos intelleximus nuncios, literal; 
destinasti, quod deflendus ille casus qui sibi et suis in 
tantarum strage captionuni sinistro eventu acciderat, deso- 
latio dicta3 terra) tua interiora immensi doloris telo confo- 
derant, et tandem de ipsius regis liberatione mirabili 
vehement! concepta lajtitia, contra ejusdem prosecutionem 
voti eflScaciter insistebas, omnino desiderans ipsius regis in 
eadem terra videre prassentiam, et inibi una secum relevarc 
pressuras. Ipse vero ingenti ex hoc exultana gaudio, tibi 
affectuose rescripsit, extoUens, ut debuit, tuum pium pro- 
positum in hac parte, ac insijuiaus quod fcrveuter optare 
tecum pariter ipsiiTS terra; subvenire miseriis, eamque, tua; 
potentia3 addito robore, de infidelium manibus liberare, 
tuum cunctis adventibus prasstolabatur adventum, pra;sertim 
quia inter infideles ipsos dissensione suborta, eorumque 
nunc divina providentia viribus minoratis, poterit hoc 
tempore ipsi terr» leviori et moderatiori suftragio sub- 
venire. Significavit iusuper quod nisi ejus terra; status 
refornietiu- in melius, reverti ad propria minime intendcbat ; 
rememorans nihilominus multa magnifica tui et sui praj- 
decessorum, qui simul in terra ipsa circa ilia negotia 
fuerunt operati. O si tantum bonum eidem terraj proveniat, 
si tanta prosperitas tautaquc jn'opitiatio sibi adsit, quod 
talium duorum principum prtwsentia fulciatur, amborum 
pariter rccipiat patrocinia, ot utriusque simul sentiat 
dextram adjutrieem, quanto confortabitur consolationis 

yemitii'] gemito, MS. 


remcdio, quuntaque lastitia exultaint ! Et ail (luantam A.D. 1251. 
nimiruni fiduciam consurgerc poterifc, quod tunc de jaaga- Letter of 
norum manibus eripiatui-, efc de laniantium earn faucibus Innocent 
extrahatur ! O si miserabilis ipsa hoc videat salutare, si ^Y^- ^" 
afflicta tale refugium sumat, si suorum iucendia vulnerum ^^^^ ^j^Jjj^j ' 
talium. fomeutorum medicamine leniautur, quod horuni Land, 
duorum vires iu illius ad iuvicem juyamine subveniant, 
jungatur utriusqtie potentia, et in Christi blasphemes am- ^- '^^■ 
borum robusta brachia eleventur ; quam facile terra ipsa de 
suis respirabit angustiis, a tautis relevabitur oppressionibus, 
et liberabitur a tarn longtevce uexibus servitutis ! Profecto, 
fill carissime, si ejusdem terrai subventioni fortitiidinis tnoi 
robur adicias, dum rex prfefatus illius subsidio immoratur, 
ita quod conjunctim causam geratis ipsius, quia valdc 
utriusque potentatus est fortis et in toto orbe terraruni 
lamosus, propter quod uncti sitis, ex ipso consortio summaj 
roncrescent victoriae, et inviolabile contra liostes suscipient 
firmamentum, cum terra ipsa evidenter percipiet expectarc 
effectum, satisfiet omnino diutinis fidelium desideriis, et de 
facili cum Dei adjutorio tot laborum et sumptuum finis 
optatus et placidus subsequatur. Ideoque celsitudinem tuani 
rogamus et hortamur attente, et obsecramus in Domino 
Jesu Christo, quatenus instantem terree prasfatse necessitatem 
clementer attendens, et considerans quod subventio qua; 
sibi modo impend! tur, majorem utique fructum affert, quaiii 
si tempore alio patraretur ; pie iusuper pensans, cum quanta 
constantia memoratus rex in ejusdem terras subsidio per- 
severat, et quod A'alde desiderat tuus esse in illius recu- 
peratione consocius, ac ideo expectat anxie grandis potential 
tua3 manum ; recolens etiam quod prtefati preedecessores 
vestri simul ipsius terrse affuere succursui, magnifice illius 
uegotium exequentes ; ejusdem subventionem non protrabas, 
et sicut firmum ad hoc propositum habere te credimus, 
f'estinanter illi juvamen impendas, et prompto ad id con- 
surgens animo, illuc, honorabili et strenua prsecinctus 
])otentia, cum celeritate procedas ad ultionem injuriarum 
Christi, qui tuam omuiumquc salutem ibi voluit operari, ct 
per quem regni solium obtines, triumphalem gladiimi 
adjutore Domino ostensurus. Ex hoc siquidcm, pra3ier 
remunerationem feternam, singularem hie glcriam consc- 
((ueris, et immeusa replebis Isetitia univcrsum populuiii 
Ohristianum, Quod si forte jam festinanter iter aggredi 
lion potes transmarinum, cruce signatos regni tui qui 
transfretaro voluerint, suum votuni exequi pro diviiia 
reverentia patiaris. Datum Romania\ xv. kal. Novembris. 
pontificatus nostri anno nono." 



A.D. 1251. 

Letter from 
the Patri- 
arch of 
to the queen 
of France 
on the 
safety of S. 
Louis, and 
the war be- 
tween tlie 
Sultans of 
Aleppo and 

f. 36 h. 

of the prin- 
cess jNlar- 
garct aiid 
III. of 

Articles of 
tical en- 
quiry in 
the diocese 
of Lich- 

Literoi coasolatluiuti directie regiuce Galluc e.i' jMv/e patriurchiae. 
" Cupieutes de rumoribus dilectionem vestram in aliquo 
" recreare, significamus dominum regem Franciaj, dominam 
'■ reginam, et eorum duos filios, Johannein de Damieta, et 
■■ Petrum natum in castro peregrini mense Junii in festo 
■■ Sanctorum Petri et Pauli, et concilium domini regis, una 
'■ nobiscum corporali vigerc sospitate, simile audire de vobis 
'• affectantes. Idem vero rex cwai exercitu sue fixit tentoria 
■■ sua ante Caisaream Paltestini primo die Aprilis, quam 
'■ optime restitit tribus moenibus et fossatis, et sumus ibi 
•■ cum residuo Christianitatis cismarinaj. Verum, pi-out cre- 
■ dimus vos audivisse, soldauus Halapiaj fuit in festo Purifi- 
■■ cationis beata; Marian nuper prasterito disconfictus in capite 
'■ versus Babylouiam alj eisdem Babylonicis, dum tamen 
'■ evaserit cum paucis et fugerit in Damascum; exercitus 
■■ vero Babylonia? descendit ajjud Naples paulo post quam 
■■ venimus in Cajsaream, et erat dux eorum Feres Cerataye, 
" manens ibi usque in fineui Julii, (juia tunc soldanus 
■■ Halapiaj resumptis viribus veniebat super euni cum mul- 
'■ titude non pauca, unde ipsi versis tergis cessaverunt inde 
■■ versus Babyloniam fugieutes. Nee est mirum, quia pauci 
■■ erant respectu pra^dictorum Halapiensium, et persequebantur 
'■ ipsos. Et credimus quod adhuc attemptabunt fines .^gypti 
■' modo aliquo occupare. Quid autem futurum est, pro loco 
'■ et tempore vobis .significabimus. Datum, etc." 

Isto anno rex Scotise, filius regis Alexandri, puer 
parvulus novem annorum, die Natalis Domini apud 
Eboracum desponsavit Margaretam filiam regis Henrici 
Angli<3e, parvam puellulam ejusdem ?etatis, prsesentibus 
ibidem Henrico rege, et Elyauora regina uxore sua, eb 
regina Scotiiu ' matre regis, et fere omnibus proceribus 
et magnatibus AnglicB et Scotiye ; et dueta est cum eis 
in Scotiam. 

MCCLii. Isto anno, exemplo Roberti Grossi Capitis 
Lincolniensis episcopi, facta est inquisitio per Coventripe 
et Lichfeldiae dioecesini super articulis subscriptis. 

De vita arcliidiaconi et su;e familia\ 
De dccanis, qualiter se habent in clticiis suis. 
An aliquis laicus teueat ccclesiam ad tirmam, vei possideat 

the Cousti- 
by Grosse- 
teste him- 
self in Lin- 
coln dio- 
cese, Epist. 
lii. p. 154. 

' Mary de Coucy. 


An rectores vel vicarii ecclesiaruui vcl capellani qualiter- A.D. 1252. 
cumque ministrautes, vel constituti infra sacros ordines, sint Articles of 
incoutinentes, et cum quibus commiserint incontinentiam. inquiry in 

An sortilegia fiant in parochiis. the aiocese 

An aliqui beneficiati, vel infra sacros ordines constituti, sint g^j^ 

An aliqui clerici frequentant ecclesias monialium sine ra- 
tionabili causa. 

An aliquis clericus infra sacros ordines constitutus, teneat 
aliquam mulierem sibi cognatam, vel aliquam aliam de qua 
oritur mala suspicio. 

An aliqui clerici seu capellani sint fi'equentantes taberuari, 
negotiatores, usurarii, pugnatores, vel exercentes mercata in 
habitu penitus indecenti. 

An capellani ordinati ab alienis episcopis, sint licentiati ad 
celebrandum divina sine licentia episcopi, et a quibus sint 

An mercata alicubi teneantur diebus Dominicis. 

An diaconi audiant confessiones, vel alia ministrent sacra- 
uienta tantum sacerdotibus concessa. 

An rectores vel vicarii sint residentes. 

An aliquis clericus teneat in hospitio suo concubinani saccr- 
dotis seu clerici vel laici. 

An ecclesiffi sint dedicata^. 

An aliqui sint adepti beneficia per simoniam. 

An aliqua capella sit de novo erecta, et a dicta capella 
aliquid sibi vendice[tur] juris vel libertatis ultra id quod sibi 
primo fuit concessum. 

An aliqui vicarii se faciant rectores vel c converso. 

An aliqui ratione longae firmse se faciant rectores, vcl vica- 
rios, vel veros ijossessores aliquarum deciniarum. 

An aliqua ecclesia vel vicaria ponatur ad firmam. 

An aliqui se gerant rectores vel vicarios, qui jjcr episco- 
pum, vel per alium potestatem habentem in eisdem uon sunt 

An aliqui faciant pactum cum sacerdotibus suis, ut pra3tcr 
stipendia certa possint ab alio annualia vel tricennalia recipere. 

^Vn aliqua libera terra de eleemosyna ecclesise laicis tradatur 
ad lirmam. 

An redditus -assignati ad luminaria vel alios certos usus 
ecclesias committantur in usus rectorum. 

An vicaria3 sint per episcopum taxata;. 

An alicubi compellantur parochiani tit in die Paschte post 
inissam simttl oflcrant et communiceut. 


A.D. 1252. All aliquis sacerdos extorqucat pecuniani pro poeiaiteutia) 
Articles of vel pro aliis sacramentis injiuigat poeuitentias lucrativas. 
inquiry iu An iu ecclesiis per houcstos clericos deserviatur, secundum 
Liclifield lacultates earum. 

An mcrcata, vel ludi, seu placita saecularia fiaut in sacri^i 

An coemcteria siut ubique clausa, et ecclesiae decenter ajdi- 
licataj et ornataj, et vasa sacra rite custodita. 
An canon missae sit rite correctus. 

An sacramentum Eucharistiee ubique portetur ad iufirmoii 
cuiu debita reverentia, et sicut decet custodiatur. 
1". 37 An aliquis sacerdos sit desidiosus ad visitaudum infinnoir. 

An aliquis capellanus vel alius convertat cbrismalia in usuj; 

An adulteria et alia criniina publica sint alicubi corrigenda. 

Isto anno destinavit dominus Henricus rex Anglise 
literas domino PapiTe deprecatorias pro redeuiptionc 
cruce signatoruni de tota terra sua. 

Letter fioiu LUeno domini Pajpoi excusatorke stiver irroemissiti. 

Pope Inuo- •• Imiocentius episcopus, servus, etc., Henrico illustri regi 

Tj^ .' ■■ Angliaj, salutem et apostolicam benedictionem. Scire tc 

III. m-u-ins " volumus, fili carissime, ct nullatenus dubitare, quod inter 

liim to ■■ alios orbis reges et principes te singularem et prsecipuuni 

*^f "Z "" " defensorem fidei et Ecclesire reputantcs, libenter in omnibus;. 

j.^^1^, ■■ quantum cum Deo i^ossumus, coudescendere volumus votis 

■■ tuis ; sed cum tuam deceat celsitudinem, ut uostro par- 

•■ centos honori, sic circa postulata vel postulanda tuum 

•' desiderium modereris, quod exinde non oriatur scandalum. 

'• et nos qvii libenter non inveniremur varii, non dedcceat 

■■ exaudire, nostrum debes affectum clementer iutendere, ac 

'■ defectum benigne apud tuam conscientiam excusai-e. His 

■■ utiquc modis amicorum mutua couservatur dilectio, ct al- 

'" tci'iiis affectibus augnieutatur. Cimi igitur super concedendis 

■■ tuaj magnificentia) iu terris tuis I'edemptionibus votorum, et 

• aliis dcpiitatis Sanct;v Terra; subsidio nondum collectis, 

■ (juanquam concessis aliis nobis luiper dii-exeris scripta tua, 

■■ <iuia fama3 nostra) non expedit, nee tu etiam, qiii zelaris 

" decus Ecclesia), debes velle ut nos, qui dispouento Doraiuo 

■■ nniversaU rcgimini, cpiamvis immeriti, tnwsidenuis, ilhisorum 

•■ more frnstromur illos, qui spem do gratia nostra conce- 

" perunt; rcgaleni excellentiam duximus affcctuose rogaudam, 

'■ quatcnus, (considcrato prudcntcr ((uam probrosum sit cuilibot 


" probo uedum summo Pontifici, a quo cseteri debeiit modum A.D. 1252. 
'■ et iiormam assumere, de iuconstantia et promissi violatiouc Letter of 
" uotari,) excusatos nos habeas de jDi-ecibus, propter ea solum- Innocent 
■' modo uon admissis. Ut autem crucis uegotium, quod per ^- ^^ 
' ' miserabilem casum Christiaui ' exercitus qui uuper iu ti'ims- " ' 
'■ marinis partibus accidisse dicitur, tuis huraeris est relictuni, 
" poteutius et magnificentius, prout decet tautum principem, 
'■ et maguitudo uegotii requirit, exequaris, quia non unius 
■■ regis vel regni ad id facultates sufficiiint et persona?, cum 
■■ olim retroactis temporibus inclytee recordatiouis Fredericus 
" Romanorum imperator, et Philippus Prancii», et Eicardus 
" Angliaj reges, viri profecto tarn strenxii militia, divitiis et 
" potentia prasmiuentes, cum multis aliis baronibua ac iio]}i- 
■■ libus aliorum regnorum couvenerint, non sine ])rovideutia 
■' insimul ad tantum uegotium prosequendum; oxpedit, iuKj 
'■ necesse est, ut ad tarn piam et necessariam causam, totius 
■■ Cbristianitatis reges et principes ac alii universi, qui ad id, 
■■ ut firmiter credimus, invenientur faciles, per sedem Ajdo- 
'■ stolicam instautissime inducantu.r ; tuque illam circa prEelatos, 
■' barones, et alios nobiles, ac universum clerum et popidum 
■■ regni tui, qui tibi erunfc utiliores praa aliis, habeas benig- 
'* nitateni et mansuetudinem, ab ipsorum gravamiuibus ct 
■' molestiis penitus abstineudo, quod ipsos etiam plus corde 
■■ quam corpore paratos et promptos habere valeas ad haec et 
" alia tua beneplacita et mandata, sicque poterit in tixis brri- 
■■' chiis tuorum et aliorum fultis prajsidio, prosperari Domino 
■' auxiliante negotium, et periculo, quod de novo contigit, ob- 
■■ viari. Si vero, quod absit, aliter confisus de tuis viribu.-j 
•• aggredercris negotium, peccatis Christiaui populi exigenti- f. 37 A. 
■■ bus sic depressum, verendum essct, et morito, do subver- 
■' sioue Cbristianitatis et fidei, cum omnes in hoc facto ad to 
'• tauquam prajcipuum oculos erigant, et sperent a tanta con- 
■■ fusione'-' tuo minis terio relcvari. Quapropter considera, 
■' qu'cBSumus, et attende, quod, cum assumpta causa sit valde 
"' gravior et diflficilior projjter casum, cum ca iu ipsa prosc- 
■* quenda maturitate procedas, barones et nobiles ac alios 
■• raodis quibus poteris inducturus, ut multitudine nobilium ct 
■ populi de divcrsis muudi jiai'tibus congregata, transmarinuni 
" iter iu nomine Christi arripias ad delenda Christianitatis 
• probra munitus, sciturus pro certo, quod parati sumus ad 
•• id per nos et alios opem ot opcram quantumcunque poteri- 
•' mus exhibere, Datiim, etc., anno Domini Mri.ii," 

' Christiani] Christianus, MS. 

- a tanta confusione is repeated in MS. 



A.D. 1252, 

and the 
and procu- 

Diisseniiio inter archieplncopuni et prodatos Anglica. 

Orta dissensione inter B[onefacium] Cantuarije archi- 
cpiscopum ex una parte, et suos suffraganeos et alios 
regni prtelatos, propter visitationem et procurationem 
quam ab eisdem exigebat ratione metropolitani, ex 
altera ; ipsi contradicentes ad dominuni Papam appella- 
verunt ; ubi idem archiepiscopus personaliter accessit, 
iidem autem procuratores destinaverunt. Tandem vero 
obtinuerunt ibidem procuratores, quod dominus Papa 
pro quatuor mille marcis ordinavit, sicut inferius con- 
tiiietur in Decretali tunc facta speciali. 

Ipsi autem procuratores pro expensis suis duo mille 
inarcas ab universitate receperunt. 

Decree of 
the Pope 
tions, that 
the greater 
are not to 
exceed the 
sum of 

Decretalis ttova niiijer visitatloue. 

" Veuerabili iu Ohristo fratri E[oberto], Dei gratia Lincobii- 
' eusi episcopo, collegaj suo, F[ulco] eadeiii gratia Londouieusis 
' et W[illelmus] Welleusis episcopi, couservatores a domino 
■ Papa delegati, salutem iu Domiuo. Maudatuin douiLui Papa,- 
' Kuscepimus in haec verba : ' lunocentius episcopus, servus, 

etc. Vfcuerabilibus fratribus Lincobiieusi, Londoiiieusi, et 
Welleiisi epiacopis, salutem et apostolicam benedictioneui. 
Ad memoriam et observautiam perpetuam, contra gravamina 
quaj iu prociu-atiouibus rutione visitatiouis debitis inteie- 
bantur «ubditis a prajlatis, providerunt salubritcr canouica 
instituta circa evectionum et personarum multitudiuem, 
epularum immoderautiam, et alias superfiuitates, statuendu 
modestiam debitam observari, ut uec iu exigeudo nimiuui 
prailati excedaut, nee iu exhibendo siiperflue subditi grava- 
rentur, fieretque visitatio ad salutem auima3que lastitiam, ct 
uon afflictiouem tajdium quesubditorum. Uude quia nouuulla! 
adhuc de hujusmodi procuratiouibus audiuutur querimoniu!, 
nos tamen voleutes pastorali sollicitudiue providere taliter 
in hac parte, ut tollatvu- omnis occasio gravaudi, et cesset 
prorsus materia murmuraudi, auctoritate apostolica statui- 
mus, ut arcbiepiscopis, episcopis, arcbidiacouia, aliisque 
prailatis persoualiter visitantibus, ab ecclesiis visitatis et 
locis exhibeantur procuratioues iu victualibus et necessariis 
moderatiu ; ita (juod ha;c secundum commuuem i-erum ajsti- 
mationem siugulormn locorum, vel sumptus qui pro his fient, 

Matt. Par. 
p. 186. 


summam vel valcntiam ([luituur marcarum 


in nulla 



Matt Par. 
p. 180. 

procuratione transopiidant. Proviso tamon, quod secnndnm A.D. 12.')2. 
majoi'om vel minorom personavnm [vol] ovootionnra iinme- 
nim pro majoritate vel minoritato pra^latornm in concilio 
Lateranensi taxato[rum], fiant usque ad summam ipsam vel 
infra hnjusniodi procurationum expensfc : sed in locis in 
quibus major fcrtilitas vel copia rerum habetur, et ubi 
majores sunt redditus ct ecclesiastical facultates, minus 
secundum arapliorcm necessariorum ubertatem et parvitatem 
proventuum in ipsis procurationibus expendantur. Si autem 
amplius in hujusmodi procurationibus fuerit expensum, 
praglati eas recipientes restituere in utilitatem ecclesiarum a 
quibus ipsas receperunt, et illi qui eas exbibuerunt, erogare f. 38. 
de suo proprio pauperibus in duplum ejus quod taliter et 
ultra expensum fuerit, compellantur, et alias nihilomiims 
poena puniantur, si visum fuerit expedire ; cteteris nihil- 
ominus qufe pro talibus visitationibus sen procurationibus 
generaliter statuta esse noscuntur, manentibus semper salvis. 
Nulli ergo, etc. Datain Perusii vi. idus Julii, pontificatus 
nostri anno nono, anno Domini mcclii.' 

Liierce super pra^viissis conservatoruv. 
"Venerabili in Christo fratri R[oberto], Dei gratia Lincolni- Letter of 
'•' ensi episcopo, collegas suo, F[ulco] eadem gratia Londoniensis, Innocent 
" et W[illelmus] Wellensis episecpi, conservatores a domino |^ f^^"' "'^ 
" Papa delegati, salutem in Domino. Mandatum domini Papre persons ap- 
" suscepimus in hfec verba : ' Innocentius episcopus, etc. vene- pointed to 
' rabilibus fratribus Lincolniensi, Londoniensi, et Wellensi carry out 
' episcopis, salutem et Apostolicam benedictionem. Volentes decree. 
' igitur quod bgec nostra constitutio robur obtineab perpetuaa 
' firmitatis, fraternitati vestrsB per apostolica scripta manda- 
' mus, quatenns ecclesias et ecclesiasticas personas regni 
■ Angliae non permittatis super his contra ipsius constitutionis 

• lenorem ab aliquibus indebite molestari ; molestatores hujus- 
' modi per censuram ecclesiasticam, appellationc postposita, 
' oompcscendo, non obstante si aliquibus de partibus illis 
' quod excommunicari, suspendi, vel interdici non valeant, a 

• sede Apostolica sit indultum, et constitutione de duabus 
' dietis edita in concilio generali. Quod si non omnes his 
' exequendis poteritis interesse, duo vestrum ea nihilominus 
' ftxequantur.' Datum ut supra." 

DecretaUs facta in concilio Lateranensi. 
Mansi. " Cutn Apostolus se ac suos propriis manibus decreverit Decree of 

L/onci . i. exhibendos, ut locum praBdicandi auferret pseudo-apostolis, the third 

oiq " et illis quibus prfedicabat non oxisteret hoe onerosum et ^^*^''^° 

" TouDcil, 



A.D. 1252. 

1179, cap. 


" Qualiter 



cum suh- 

jectis hos- 


gvavo iiimis ; ct omciidationo dignnm e~<-sc dinoscitiiv, quod 
quidam fratnim ct coepiscoporum uostrorum ita graves in 
procurationibus subditis existant, lit pro hnjusmodi causa 
ipsa intcrdum ccclcsiastica ornamcnta subditi exponere com- 
pcllantur, ct longi tcmporis victum brevis bora consumat. 
Quocirca statuimus quod archiepiscopi parochias visitantes, 
pro diversitate provinciarum, ct facultatibus ecclesiarum xl. 
vel 1. ovcctionis numcrum, episcopi autem xx. vel xxx.. 
cardinales autem xxiii. vel sxv. niuiquam excedaut. Arclii- 
diaconi vero r. aut vii, decani constituti sub episcopis, 
duobtis equis coutenti existant; vero cum canibus A-enatoriis 
non proficiscantur et avibiis, sed ita procedant, ut non qua' 
sua sunt qucerant, sed quce Jesii C'hristl quferere videautur, 
nee Rumptuosas epulas quferant, sed cum gratiartim actione 
recipiant quod honeste ct competenter illis fuerit minis- 

Letter of 
IV. to the 
hishop.s of 
the pro- 
vince of 
Imry con- 
cerning tlie 
of parish 
from pro- 

f. 38 1. 

Indulf/entla svper exemptione ecclesiarum jparochianarnm. 

" Imiocentius episcopus, etc. venerai)ilibus fratribus episco- 
]iis Cautuariensis provincial, saluteni et apostolicam bene- 
dictionem. Attendeutes quod Cautuariensis provincia clare 
semper consuevit praelatis pollere, qui officii sui debitum 
laudabiliter exorcentes, studuerunt circa greges sibi creditos 
curam impendere vigilem et salubrem, visitando eos oppor- 
tune, sicut in aliis provide gubernando : — considerantes etiam 
quod ecclesise siBCulares non collegiata? vestrarum civitatum 
et dioecesum in quibus singulares rectores et vicarii et non- 
nulli alii sunt clerici instituti, tum quia erga ipsos a suis 
]>r«latis soUicitudo debita in visitatioue sic aliis adhibetm*. 
tum quia in eis clericorum collegia non existunt, a metro- 
politano vestro quasi nunquam indigeant visitari, et propter 
hoc ipsos ratione visitationis metropoliticre in procixrationibiis 
aggravari nolentes ; vobis et eisdem ecclesiis, de fratrum 
uostrorum consilio, perpetuo auctoritato apostolica indulge - 
nius, ut idem metropolitanus ab eisdem ecclesiis procm'a- 
tiones, quJB ratione visitationis debentur, nullatenus de csetero 
exigere, nee in aliquibus exactionibus pecuniariis aggravare 
[audeat], nee etiam ecclesije ad illarum exhibitionem aliqua- 
tenus tcneautur ; decerncntcs quascunque sententias talium 
occasione procurationum sive exactionum contra casdem eccle- 
sias vel rectores et vicarios ipsos seu alios dictus metropoli- 
tanus sen quilibet alius auctoritate sua tulerit, irritas penitus 
esse et inanos, nisi forte ad siugulorum vestrum petitionem. 
vel de communi majoris partis concilii consilio et assensu, illas 


" dnxerit visitandas. Et in his casibvis ut easdem ecclesia} A.D. 1252. 
•■ non gravcntur secundum facultates earundem, majoribus vel 
" minoribus procurationibus, secundum nostra? constitutionis 
" tenorem nuper super his editum contentus existat, nulla 
'•■ sedis ApostolicEe indulgentia irapefcrata vel impetranda pra;- 
•• missis derogante. Nnlli ergo etc." Datum. 
Dati sunt conservatores qui prius. 

Qualiter metropolitanus fp.iteatur facere insitatlonem suam. 

" Innocentius episcopus, etc. Cum metropolitanus suam Bull of In- 
'■' provinciam visitare voluevit, ecclesia sua, civitate, et dioecesi "ocent I\ . 
'■ prius plene visitatis, si ad aliam dioecesim biajiismodi causa yj^jtatiou 
" declinare constituat, episcopum vel ejus vicarium primo of the me- 
'■ legitime praemuniat, ut is subditos suos ad certos dies et tropolitan. 
'■ loca per eundum assignanda reddere valeat praemtmitos. 
'■ Demum die primo prsefixo ipsum episcopum et capitulum 
'■ cathedrale, praepositosque collegiorum ejusdem civitatis, si 
*■ commode possit, in ecclesia catliedrali personaliter visitare 
" procuret, unaque procuratione ex eorundem contributione 
" pro rata contentus existat, quas in victualibus pro personis 
'■ et evectionibus quatuor marcarum jestimationem non exce- 
" dat ; alioquin, aliis collegiis ejusdem civitatis die sequenti 
" per suos prfepositos ad locum congruum evenientibus, 
'• visitationis officium impendat, aliam procurationem ab 
'•' eisdem visitatis in forma supradi eta recepturus. Alio autem 
'■ vel aliis diebus abbates, priores, aliosque collegiorum pra^- 
'■ positos, et arcbidiaconos per dicBcesim constitutos, ad locum 
'■' congruum ab episcopo pra^fixum convocatos metropolltanos 
" ipse personaliter studeat visitare, statum suum atque subdi- 
'• torum et ecclesiarum suarum sine coactione qualibet et 
'■ exactione juramenti secundum canonicas sanctiones inqui- 
'• rendo. Ita tamen quod ab eis sicut a supradictis per 
'• idoneas personas, ad id a dioecesano loci vel a concilio pro- 
" vinciali in qualibet dioecesi constitutas, unicam tantum 
" procurationem vel plures secundum numerum dierum praj- 
'• fixarum, in forma recipiat memorata, nihil amplius re vel 
" spe per se vel suos aut per alios quocunque modo oblatum. 
" datum, promissumve fuerit, aut remissum, prfedicta victualia 
'■ recepturus. Quod si contra prsesumptum fuerit, dantes ipso 
" facto ab officio et beneficio noverint se esse suspenses ; 
' ■ recipientes autem excommunicationis sententiam incurrant ; 
'• a qua nisi per eedem Apostolicam cum relatione dupli 
'• nullatenus absolvantur, ecclesiis parochialibus ft visitatione 
" et procuratione metropolitani prorsus exceptis." 



A.D. 1252. 
Absolution a 
of the dean j_ 
and chapter 
of St. 

Paul's, &c., •• 
■who had k 
been ex- ,^ 
nicated for ' ■ 
resisting ' ' 
the visita- , . 
tion of the 

f. 39. 

Ahsolvt'io Londoniarum. 

" Innocentius episcopus, etc. venevabili fratri Cantuariensi 

archiepiscopo salutem et apostolicam benedictionem . Sictit 

decanus ' et capitulum Sancti Pauli, et Sanctae Trinitati.'? " et 

Sancti Bartholomaei ^ ecclesiamm priores, eorumque conventus 

Londoniensis nobis significare cuvarunt, te proponente visita- 

tionem et procurationem in ecclesiis ipsis habere : quia 

prfedicti decanus et alii tibi super his restiterint, dene- 

gantes te ad invicem '' ad pra?dicta, tn versus quosdam ex 

ipsis, post appellationem ad nos interpositam, ad excora- 

municationis sententiam processisti, eosque nunciasti ex- 

communicatos, et fecisti etiam denunciari, motu propria? 

vohmtatis ; cumque super his causa ad Apostolicam sedem 

per appellationem delata fuisset, et per diffinitivam ibidem 

sententiam terminata, pro parte pr<edictorum decani, priorum, 

et aliorum nobis hurailiter fuit supplicatum. ut providere 

ipsis super excommunicatione et denunciatione prasdictis 

paterna diligentia curaremus : quocirca, frater, tibi per apos- 

tolica scripta mandamus, quatenus ipsam infra octo dies post 

receptionem prsesentium sine difBcultate qualibet ad cautelam 

relaxare, et ab hujusmodi denunciationibus omnino cessare 

procures, eisdem propter hoc pcnitus injungendo seu, [sicut] 

decet, demandando ; alioquin dilecto filio abbati de Waltham,^ 

Londoniensis dioecesis. Uteris nostris injungimus, nt ipse ex 

tunc juxta proescriptam formam sententiam eandem studeat 

relaxare, illos ex pr^dictis in (pios hujusmodi sententia lata 

fuit, in locis in quibus expedire viderit, nunciando absolutos, 

et cum ipsis, si forte absolutionis beneficio non obtento, se 

raiscendo divinis, vel ordines suscipiendo, irregularitatem 

aliquam incurrerint, sive per te sive per eundem abbatem 

absolutionis consequantur beneficium dispensando ; ac contra- 

dictores per censuram ecclesiasticam, appellatione postposita, 

compescendo, non obstante, si aliquibus a sede Apostolica 

sit indultum, quod interdici, suspend! , vel excommunicari 

non possunt per literas sedis ejusdem, nisi in eis plena et 

expressa de ipso indulto vel tenore ipsius de vei-bo ad 

verbum mentio habeatur, vel alia qualibet indulgentia 

apostolica per quam non expressam prfesentibus impediri 

mandati hujiTS effectus valcat vel differri. Datum Perusii. 

pontificatuR nostri, non. Junii, anno nono." 

' Henrj- de Cornhill. 
- John de Toting. 
' Peter. 

* ad imncem'] sic MS. 
poses vdmittere. 

* Simon de Soham. 

Gale pro- 


Consimiles literie, mutatis mutandis, diriguntur A.D. 1252, 
abbati de Waltliam.^ 

Isto anno post Natale Domini obiit Clementia - comi- 
tissa de Rependun,^ relicta nobilis viri Ranulfi quondam 
oomitis Cestri?e. 

Obiit dominns Ricardus Cicestrensis episcopus, quon- 
dam cancellariu.s Sancti Edmundi, [ ] kal.'^ Aprilis. 

Eodem tempore convoeatis ad parliamentum apiid Pailiament 
Westmonastevium coram domino rege Henrico, B[oni ^^ "*'' 


fticio] Cantuariensi, [Waltero] •^ Eboracensi archiepi- 
scopis, episcopis, et abbatibus, comitibus et baronibus, 
et totius regni Anglioe magnatibus, et porrecto ibidem 
in medio quodam privilegio domini Papre ex parte 
domini regis, per quod exigebat decimam partem 
onuiium bonorum virorum .ecclesiasticorum sibi exhiberi, 
sed eisdem viriliter resistentibus et contradicentibus, 
petebant pleraque gravamina qutie liebant in regno 
contra libertates ecclesise et regni in chartis ejusdeu! 
regis contentas prius emeridari. Quorum quasdam 
notantur superius anno Domini mccxxxvii. Et datus 
est alius dies post Pascha loco quo prius ad uberius 
tractandum super hujusraodi exactione. 


•p , . Anno gratias mccliii., tertio idus" Maii, in majori aula regia Excomniu- 

p. ^89. Westmonasterii, sub prtcsentia et assensu domini H[enrici] nication of 

Dei gratia resris Anglia; illustris, et dominorum Ericardil ^"^ infrac- 

.. . .. . tors of 

comitis Cornul)ia5, fratris sui, R[ogeri] oomitis Norfochias et jf^.Tna 

SutlifochiiE,' marcscalli Anglian, H[uinfridi] comitis Hereford, Chai-ta. 

H[ugonis] comitis Oxonios, J[ohannis] comitis Warewicli, et 

aliorum optimatum regni AngliiE, nos B[onifacius] divina 

niiscrationc Cantuariensis archiepiscopus, totius Angliai primas, 

FTulco] Londoniensis, H[ugo] Elyensis, R[obertus] Lincolni- 

ensis, W[alterus] Wigornensis, W[alterus] Norwicensis, P[etrus] 

Herefordensis, W[illelmus] Saresbyriensis, W[alterus] Dunel- 

' Simon de Seham. I ' /ad.] Mat. Tar., p. 864, has 

„ ^ , . ^ , , , x^ quarto nonas. 

- Daughter ot Ralph de Fengers, ., ^tr u n • wt ix j /-< 

° ., ^. ' " ' I •■ Waltero] j.c, Walter de Gray; 

M'ldow ot Alan Dinant. 

: MS. has R. 
i.e., Kepton. i "^ idus] die, M.S. 



A.D. 1253. mensis, E[icardiis] Exoiiiousis, S[ilvester] Carloolensis, W[il- Fccdera i. 

Excommu- lelmus] Bathonensis, L[aiireiitiiis] Roffensis, Tli[oinas] Mene- P- 289. 

nication of yensis episcopi, poiitificalibiis indiiti, candelis accensis, in 

e in ac- ^i-r^j-jgori^essores libertatum ccclcsiasticarum, ct libertatiim, sen 
tors 01 ° • i T 

Mao-na Jiberarum. consiietudmura regni Aiigha^, et prfecipue earnni 

Charta. qua; continentur iu charta commnniiira libertatum regni ei 
f, ."^9 h. cbarta de foresta, excommunicationis sententiam solemniter 
tulimus sub hac forma : Auctoritate Dei omnipotentip, Patris 
et Filii et Spiritus Sancti, et gloricsjfi Dei genetricis semperque 
Virginis Maria;, beatorum Apostolorum Petri et Pauli, omni- 
um que Apostolorum, beati Thoma; arcbiepiscopi et martrris, 
omniumque martyrum, beati Edwardi regi.s Anglia"", omniumque 
confessorum atque virgiuum, omniumque sanctorum Dei. 
pxcommunicamus, anatbematizamus, et a liminibus sancta? 
matris Ecclesias sequestramus omnes illos qui amodo scienter 
et malitiose ecclesias privaverint vel spoliaverint suo jure. 

Item omnes illos qui ecclesiasticas libertates, vel antiquas 
regni consuetudines approbatas, et praecipiie libertates et liberas 
consuetiadines qua; in chartis communium libertatum et de 
foresta continentur, concessis a domino rege arcbiepiscopis, 
episcopis, et caeteris Anglia) pra?latis, comitibus, baronibus. 
militibus, et libera tenentibus, quacumque arte vel ingenio 
violaverint, infregerint, diminuerint, seu mutaverint, clam vel 
palam, facto, verbo, vel consilio, contra illas vel earum aliquam 
in quocumque articulo temerc A'eniendo. Item omnes illos qui 
contra illas vel earum aliquam statuta ediderint, vel edita 
servaverint, consuetudines introduxerint, vol servaverint intro- 
dnctas; scrijitores statutorum, uecnon consiliarios, ct executores, 
et qui secundum ea prtesumpserint judicare. Qui omnes et 
singuli superius memorati banc sententiam incursuros se no- 
verint ipso facto, qui scienter aliquid commisei'int de pra?dictis. 
Qui vero ignoranter, nisi commoniti, infra quindenam a tempore 
commonitionis se correxerint, et arbitrio ordinariorum plene 
satis fecerint de commissis, ex tunc sint bac sententia involuti. 
Eadem ctiam sententia innodamus omnes illos qui pacem regis 
et regni pra^sumpserint perturbare. In cujus rei memoriam 
sempiternam nos signa nostra praesentibus duximus apponenda. 

Battle of Isto anno Flandrenses et Franci quorum non erat 

Walcheren. numerus, capti sunt ab Alemannis, et occisi, ob cUs- 

cordiam inter comitissam ' Flandrire et Johannem de 

Avenues filium suum uterinum, quem ipsa nitebatur 

bastardire et exlia^redare de [Flandria].* 

Margaret. I - Blank in MS. 


Eodem anno rlominus Heuricus rex Anglifp transivit A.D. 1253, 
in Wasconiam, circa festum Sancti Oswaldi regis et "^^^ ^^^s 

, . ^ in Gas- 

raartyris. cony. 

Eodem anno factpe snnt iuqnisitiones subsequentes -^'^S- •''• 

per singnlas et iiniversas dioeceses totius regni Angiise, 

de vita et conversatione clericorum et laicorum. 

An allqnis lalcus in pai'ocliia iibi deo'it, extra raatrimoninm Articles of 
aliqnam foeminam cognoverit. enquiry 

All aliqnis laicus cum iixore alterius adulterinm commiserit, t,^''?^^?" 
, ,. 7 , . T . . England 

vel ahquis altering conditioms. into the 

All aliqnis laicus incestum qualitprciamque vel stuprnm life and 
commiserit, vel alitor quocumque modo sniDer Inxn carnis conversa- 
sua?, sive sororo, sive filia, sive alia qnacumqne con.sangninea ^i^.^ ^,1 
defametur. laity. 

An aliqui.s laicus frequentet domnm cnjusciTrnqiie alterius 
qnaliscumqne conditionis sine causa rationabili. 

An aliqui laici sint ebriosi, vel taberuara freqiientantes ex 
consnetudine, vel usvirarii quocumque genere usura?. 

An aliqnis laicus recipiat in feudo suo liberam terram 
ecclesia) ad fii'mam. 

An aliqnis laicus recipiat in feudo suo decimas alicnjiis 

An redditus assignati ad Inminaria, vel alios certos usus f. 40. 
ecclesia;, convertantur in usus rectoris vel vicarii. 

An laici alicubi compellantur, nt die Pascliee post missam 
commnnicent et offerant. 

An aliqnis laicus, vel alius cujuscunqne conditionis A'^el 
famge perierit conscio rectore A-el vicario loci. 

An aliquis laicus sit notabiliter superbus, vel notabiliter 
invidus, vel notabiliter avarus, vel notabiliter accidiosns, vel 
notabiliter rancorem nutriens, vel notabiliter gulosus, vel 

An aliqui laici mercata, vel ludos, seu placita peculiaria 
fieri faciant in locis sacris, ct an lifec fuerint prohibita ex 
parte episcopi. 

An aliqui laici elevaverint arietes, vel fieri faciant Scho- 
thales, vel decertaverint de prteetindo cum vexillis in visi- 
tatione matricis ecclesite. 

An aliquis laicus vel laica teneat iu hospitio concubinam 
alicujus hominis cujuscunqne conditionis, et qui sunt mere- 
Irioantium ot adulterantium receptores. 

An aliquis infii'mus caruerit aliqno Sacramento ex negli- 
gentia sacerdotis legitime vocati, 

U 2 


A.D. 1253. An aliqiuH laiciis vol alius cujuscunqiie ooiKlitionis deccsserit 

Articles of intestatuf, vel sine participatione pacramontonim. per iiegli. 

enquiry peutiam sacordotis vel roctoris. 

Jll^ ^f An aliqure ecclesiie rccoiitcr fiierint siuc i?accrdote. 

life and . ,. , . i -,. i t 

conversa- -^^^ aliquas ccclesiaj restant dedicandaj, et an aliqua sit 

tionofthe dii'uta sine licentia episcopi, post concilium Londonien?e. 

clergy and ^,^ Judnel moi'entur aliculii ubi non consucvorunt mnrari. 

' • ■ An aliqni laici clandestinum rnntvaxerint matrimonium. in 

r?,-<u a jure non ooncesso, bannis ecclesia^ omispi?. 

An laici sint pevtinaces, nt stent in cancello cum clericis. 

An alif|nis laicus celcln-ari fariat in aliqna rapella sine 
licentia opiscojii. 

Qualitei" laici famuli et ministrl personarnm, abbatum, 
priorum, priorissavum, et aliarum jiersonaruni et religio- 
sorum, in snis grangiis, sen mansionibus, sou possessionibus 
se habeant. 

Inqniratnr diligentcr de taxatione cnjuslibet ecclesiffi, et 
quantum rector nniuscnjusque ecclesia" dedit ad snbsidimn 
domini Papa^. 

An aliqni rectores vel vicarii vel sacoi-dotes sint enormiter 

An sacramentnm Eucharistia; portetur ubique ad infirmog 
cum debita reverentia, et sicnt docct cuslodiatm-. 

An aliqni de pra^dictis, et alii infra sacros ordincs con. 
Ftltuti, sint incontinentes, et quo genei-c incontinentia». 

An incontinentes sint correcti per archidiaconnm loci, et 
quoties nnnsquisque correctoi'um sit correctias, et qnaliter. 

An aliqni convicti vel confessi suj^er incontinentia, obli- 
gaverint se ad resignationem beneficii, vel aliam poenam cano- 
nicam, si recidivent. Et si qnisquam eornm post obliga- 
tionem recidivaverit. 

An aliciui beneficiati vel in sacris ordinibus sint uxorati. 

An aliqni clerici frequentant ecclesias monialium sine 
rationabili causa. 

An a-liquis clericorum in sacris ordinibus teneat aliquam 
sibi cognatam vel aliam de qua oritur mala suspicio. 

An aliqni sint ebriosi, vel tabernas frequentantes, vel nego- 
tiatores, vel usurarii, vel puguatores, vel luctatores, vel 
alio vitio notati. 

An aliqni sint firmarli, dantes et recipientes ad firmam 
ecclesias vel vicarias, sine licentia episcopi. 

An aliqni sint A'icecomites. vel justiciarii sa^culares, vel 
teneant l)allivas a laicis, nude obligentm- eisdem ad ratio- 
•*- An aliqni rectores faciant pactum cum pocerdotibn? suis 


ANXALliS DE BUllTO^^ . 309 

aiinuis, ut piaiter blipenclia a rectorc rccepta, pov^aint ab aliis A.D. 1253. 

leciperc ainiualia ct triceiuialia. ^- ^^ "■ 

De simouiacc iugrossis et ordinatis. Articles of 

An aliquis saccrdos parochialis noii Iiubeat a rectorc suffi- j^^q^JIj^ 

ciciitcm sustentatioiiem. lile and 

An aliquis I'cctor vel vicarius iedificaverit in laico Icudo conversa- 

vcl caemetcrio de bonis ecclesia), vel in laico icudo decimas *'°° "' ^^*; 

clergy and 
reponat. lait^/ 

An aliqui portent arma, vol noii liabeant tousurani cL 
habituni congruentes. 

An aliquis habeat plures curas animarum sine dispensa* 

An aliquis rector vel vicarius sit filius proximo admiuis- 

All aliquis sacerdos extorqueat pecuuiam pro poenitentia, 
vel aliis saci'amentis, vel injungat poenitentias lucrativas. 

An diaconi audiant confessiones, vel ministrent alia sacra- 
menta, solis sacerdotibus concessa. 

An aliquis rector vel vicarius non faciat residcutiani in 
buo beneficio. 

An aliqua ccclesia non habeat clericos seu clericum hones- 
tuni, secundum facultates ccclesia.'. 

An ca3mcteria sint ubique clausa, et ecclesia) decentor a;diti- 
cata) ct ornati.0, ct ornamenta et vasa sacra rite custodita. 

An aliquis sacerdos celebret de aceto. 

An ali({ui beneficiati audiant vel doceant leges sajculares. 

An fiaiit cariagia dicbus Dominicis vel iestivis, et per ([uos. 

An canon missaj sit ubique rite correctus. 

An aliqiiis laicus seu clericus tcneat in bospitio concu- 
Ijinam clerici. Et ubi concubiuarum sint receptacula. 

An aliquis sacerdos bis celebret in die, nisi in casibus 
concessis, et nisi in propria ecclesia. 

An aliciui religiosi appropriaverint sibi aliquas decimas 
\el ccclcsias, vel bujusmodi ; vel aliqua ]icnsio vel portio 
sit religiosis adaucta, sine episcopo loci. 

An aliqui vicarii faciant se rectores, vel c converso. 

An aliqui illcgitimi, cum ({uibus non est disjjensatum, 
liabeant ccclesiastica benclicia, vel tint in sacris ordinibui; 

An aliqui se gerant rectores vel vicarios, qui non sunt per 
cpiscopum instituti. 

An superaltaria sint honcsta, ct non niolantur super ca 

An adulteriii ct criniina publica et notoria laicoruin sint 
rite ])er arcbidiacouum correcta, cL an aliquis contra.\erifc 
matriraonium in casu non concesso. 


A.l). 125o. All .siugulis decaiiatibus statuti «iiit certi poeuitentiarii 
Articles of rectorum, vicariorum, ct sacerdotum, et qui sint. 
enquiry Qui sacerdotes sint ordiiiati in Hiberuia, vel alibi extra 

into the hunc episcopatum, et unde oriundi, et in quibus locis hac- 
conversa- ^^'^^^^^ miiiistravernnt, et per quein licentiati sunt ad cele- 
tion of the brauduni. 

clergy and An singulis arcHdiaconatibus sint sufficientes poeuiteutiarii 
'*^' episcopi. 

De vita et honestate archidiaconorum, decanoruni, ct cleri- 
corum qui ininistrant in ccclesiis, et de ministris et famulis 
personarum et aliorum. 

x\n aliqua anaclioreta facta fuit sine asseusu episcopi. 
An alicubi morentur ' mouacbi vel religiosi in grangiia sivc 
possessiouibus eorum, et quomodo sc gerunt iidem monaclii 
in sijiritualibus, et cujus sint fama:. 

An decauus et alii couspirationeni I'ecerint ante adveutum 

An aliqui archidiacoiii plus rcceperint ratioue procurationis, 
quam recipere debtieruut secundum constitutionem novam. 

Inquirendum est de executoribus testamentorum, an bene 
et fideliter se liabuerint in executionibus faciendis, et si de 
dictis executionibus solveriut compotum episcopo. 
An alicubi tcneantuv mercata diebus Dominicis. 

f. 41. Eodem anno xiv. kal. OctoLri.s, cum esset Ciuli 

aWe^met'eor ^^I'^nitas, circa liomni vesper[tin]am, apud villam qiuc 

f,een at dicitur Ailwaldestone juxta Derbeiam, stantibus et 

ncai-Dei-bv videntibus domino Tlioma Hanselin milite, retatis 

decrepitpe, illius villre domino, et Galfrido filio suo et 

liperede, plerisque aliis tarn de eadem villa quam de 

sua propria familia, inter quos erat quidam libere 

tenens nomine Nicliolaus de Finderne, qui hoe vidit 

et nobis narravit ; subito in c^uadam nube magna et 

obscura apparuit queedam stella magna et lucida sicut 

sol radians, et ecce juxta earn dua? parvse stellee rubea: 

sicut candeUie scintillantes, qua3 statim immoderate 

insultum fecerunt contra magnam stellam, supra quam 

fari potest earn impetentes; et in earn irruentcs, et 

cum ea for titer diniicantes ; ita quod visum fuerat 

MS. repeat» moienlur. 


his qui huic spectaculo ibi aderant, [iitj .scintilUe A.D. 1253. 
ignetB ab eis descenderunt. Et duravit hujusmodi 
beilum usque sero, ita quod iidem qui hoc ibidem vide- 
runfc, stupefacti prse tiinore et admiratione, ignorantes 
quid hoc portenderet, recesserunt. 

Eodem anno cum dati essent provisores auctoiitate 
Apostolica dominus et magister [Hugo de Mortuo-mari] 
Cantuariensis archidiaconns, et quidam Romanus 
nomine Innocentius, ad providendum cuidam Romano 
puero parvulo de prima [prrebenda] vacante in ecclesia 
cathedrali Lincolnise ; acceptis eorundem Uteris in eodem 
negotio executoriis, dominus et magister Robertus, 
ejusdem loci episcopus, eisdem in hsec verba rescripsit. 

Matt. Par. '' Kobertus, Dei permissione Liiicolnia3 episcopus, Cantua- Letter of 
P- ® ''^- . ' ' rieiisi arcbidiacono et magistro Innocentio domini Papa3 bishop 
Grosseteste " ^criptori salutcm et beuedictiouem. Intelleximus vos literam . ^p^^^ ^i 
EpistolfB, " domini Papae recepisse, in hsec verba: Imiocentius episco- noceut IV. 
cxxviii. " pus, etc. Dilectis filiis arcliidiacono Cantuariensi, et magistro refusing to 
^•Vi ' Iiiiiocsutio scriptori nostro in Auglia commoranti, salutem, ^^°^^'' '^^^ 

coUatiou of '" ^^^*' ^^ infra- Noverit autem discretio vestra, quod ii^^nda- • Z 
the letter " tis apostolicis affectioue filiali omnino devote et reverenter canonry in 
ivitli this '< obedio ; his quoque qua; mandatis Apostolicis adversantur, Lincoln 
pnni-rl ^-"ii "' parentalem zelans bonorem, adverso et obsto. Ad iitrumque cathedral. 

COpicS "Will 4 • • . .1 . T . T ' 1 

be found. " '^nim similiter et aequahter teneor ex divmo maudato. 
" Apostolica enim mandata non sunt, uec esse possunt, alia 
" quam Apostolorum doctriuas, et ipsius Domini nostri Jesu 
" Cbristi, Apostolorum magistri et Domini, cujas typum et 
" pei'sonam maxime gerit in hierarcbia ecclesiastica dominus 
'' Papa, consona et conformia. Ait enim ipse Dominus Jesus 
'• Cbristus, Qui non est mecum, contra me est. Contra S. Luc. xi, 
" ipsuni autem ncc est, nee esse potest Apostolica; sedis ^^* 
" sanctitas divinissinia. J^on est igitur prsedictaj litera; 
" tenor Apostolicas sauctitati consonus, sed absonus pluri- 
'• mum et discors. Primo, quia de illius literse, et aliaruni 
" ei consimilium longe lateque dispersarum, superaccumulato 
" non obstante, non ex legis natui-alis observanda^ ne- 
" cessitate inducto, scatet cataclysmus inconstantise, audacite, 
'• et procacitatis etiam inverecunda; mcntiendi et fallendi, 
'• diffidentia) cuiquam credendi, vel fidem adbibendi. Ex 
'•■ bis consequeutium vitiorum, quorum non est numerus, 
*' Cbvistian» rcligionis pimtatem, ct socialii? conversation] 3 


A.D. 1253. '• honiiuuni traiKiuillitatcm comiiiovciis ci perlurbaiib'. I'ra:- 
Lctter of " terea, post j^eccatuui Luciferi, quod idem crit iu tiiic teui- 
(jfi'osseteste << porum ipsius filii perditiouis Antichristi, qvem interficiet 
Innocent *' I^omiitvs Jesus Christns spiritic oris sui, nou est, nee esse 
IV. " potest alterum genus peccati, tarn adversum et contrarium 

2Thess. ii. " Apostolorum doctrina3 et evaugelicaj, et ipsi Domino Jesu 
" Christo tarn odibile, detestabile, abominabile, et humano 
" gencri tam pernecabile, quam unimas cura3 pastoralis officio 
f. 4li. «< et ministerio vivificandas et salvandas, pastoralis officii et 
" ministciii defraudatione mortificarc et pcrdere. Quod 
" peccatum cvidentissime scriptura3 sacrte testimoniis commit- 
" tere dinoscuntuv, qui in potcstate cura3 pastoralis constituti, 
" de lacte et lana ovium Cliristi suis carnalibus et tempora- 
" libus dcsideriis cfc necessitatibus prospiciunt, et pastoralis 
" officii ministeria in asternam ovium Christi salutem operan- 
" dam debita non administrant. Ipsa enim ministeriorum 
" pastoralium non admiuistratio, est 8criptura3 testimouio, 
" ovium occisio et perditio. Quod' autem lia?c duo genera 
" peccatorum, licet dispariter sint pessima, et omne alterum 
" genus peccati ina^stimabiliter superexcedentia, mauifestum 
" est ex hoc, quod ipsa sint duobus existentibus et dictis, 
" licet dispariter et dissimiliter, optimis directe contraria ; 
" pessimum enim est quod optimo est contiarium. Quantum 
" autem est in dictis peccantibus, unum i)eccatum est ipsius 
" Deitatis superessentialiter et supernaturaliter optima;, altc- 
" rum vero deif'ormitatis et dciticationis ex divini radii gratifi- 
'• cata participatione ossentialiter et naturaliter optima^ 
" intercmptio. Et quia sicut in bonis, causa boui mclior est 
" cavisato : sic et in malis, causa mali pejor est causato ; 
" manifestissimum est, quod talium pessimorum interemp- 
'■ torum deiformitatis et deificationis in ovibus Christi in 
'■ ccclesiam Dei introductores, ipsis pessimis iuteremptoribus 
" sunt jiejores, et Lucifero et Antechristo ^jroximiores. Et in 
" hac j)ejoritate gradatim magis supei'cxcellentes, (jui ex 
" majori et diviniori potestatc sibi - diviuitus in ledificationem 
** et non in destructionem tradita, magis tenentur ab Ecclesia 
" Dei talcs interemptores ])essimos excluderc et extirparc. 
'■ Non potest igitur sanctissima scdes Apostolica, cui a sancto 
" sanctoi'uni Domino Jesu Christo tradita est jiotvstas omni- 
2 Cor. xiii. " moda, testante Apostolo, in cnlificationem, d non in dcstruc- 
" tionem, aliquid vergens in Juijusmodi peccatum, domino 

' quod] r' J^IS. i ' 4''in sunt, iMS. 

^ -• Cum. ■' ' 



•' Jcsu Glinsto tarn odibilc, dctestabilc, abominable, ot A.D. 1253, 

'■ humauo geueri summe pernecabile, mandare vel prteciperc, Letter of 

" vel quoquo luodo aliquid tale conari. Hoc enim esset Grosseteste 

" cvidenter suic potcstatis saiictissimaj et plcnissiiniv) yd ^o lope 

'• defectio, vel corniptio, vel abusio, et a throno glorias Domini jy 

" Jesu Christi elongatio, et in cathedra pestilentias pocnarum 

" gehennalium duobus prsedictis tenebrarum piincipibus 

" proxima coaccessio. Nee potest quis immaculata et sincera 

'• obedientia eidem sedi subditu.-j et lidclis, et a corporo Cliristi 

" et eadem sancta sede per schisma uon abscisns, bujusmodi 

" mandatis vel prteceptis, vel quibuscumque conaminibus unde- 

" cmnque emanantibus, etiamsi a supreino angelorum ordinc, 

" obtemperare, sed neco-se babet toti.s viiibus totum contradi- 

" cere et rcbellare. Propter hoc, reverendi Domini, ego ex 

" debito obedientine et tidelitatirf, quo teneor ut utriqne pareuti 

" ApostolicjB sanctissimre sedi, et ex amore unionis in corpora 

" Christi cum ea, his quaj in prsedicta litera contiuentur, et 

" maxima quia inter prcetactum peccatum, Domino Jesu Christo 

" abominabilissimum, et humano generi perniciosissimum, 

'• evideutissime vergunt et Apostolica; sedis sanctitati omnino 

" adversantur et contraiiautui', canonice, unice, filialiter, et 

'' obedienter non obedio, contradico, et rebello. Nee ob hoc 

" potest vesfcra discretio quicquam durum contra me statuerc, 

'• quia omnis mca in hac parte et dictio et actio, ncc 

'• contradictio est nee lebcllio, sed filialis divino mandate, 

" debita patri et matri honoratio. Breviter autem recoUigeus 

" dice, Apo.stolica) sedis sanctitas non potest nisi qua3 in 

" a3dificationcm, et non in destructionem ; Iuec enim est 

" potestatis plenitudo, omnia posse in a3dificationcm. Ha; 

" autem quas vocant provisiones, noii sunt iih cedificatloiwiu, 

" sed ill, manifestissimam dcstrudionon. Non igitur eas f. -12. 

" potest beata sedcs Apostolica. Etenim euro ct saiKjais 1 Cor. xv. 

'* quc>} rccjnmn Dal uon jicisdldchuid, eas rcvelav'd, et ■uou I'atvr ^p- 

" Domini nostri Jesu Christi, <nii est in aelis." b.Matt.xvi. 

-^ 17. 

Priedicti vero provisores, videlicet archidiaconus 
Cantuariensis, ct inagister Inriocentius, auditis et 
iiitcllectiw eisdein doniini Lincolniensis episcopi Uteris, 
fstatim eas domino Innocentio summo Pontifici et 
cardiiialiljus sub sigillis suis transmiserunt. 

Eodein anno Bonifacius Cautuaiiensis archie])iscopus Visitation 
fecit visitationem suam per Cantuarienseni provinciam ; ^[gi'*^^" 
et cum prius visitatis Rofeusi, Londouieu?:)]; Norwicensi^ Boniface. 



Death of 



A.D. i2.jj. et Elyensi dicecesibus, recessisset a Lincolnia post 
visitatioueiii suam ibidem factam, et venisset apud 
Nerwerch, audito ibi obitu venerabilis patris, magistri 
et domini Roberti Grossi capitis, Lincolniensis epi- 
scopi, rediit Lincolniam, et ibidem una cum dominis 
Falcone Londoniensi, et Waltero Wigornensi epi- 
seopis, plerisque aliis abbatibus et prioribus, et clero 
et popiilo inmmierabili, ad exequias tali et tanto 
pontiiici exliibendas convenientibus, corpus ejusdem 
sancti patris cum ea qua decuit reverentia et lionore 
in majori ecclesia tumulavit. Transiit autem idem 
sanctus pater non. Octobris, cujus memoria in bene- 
dictione est, et sepultus ut prtedictum est, iii. idus 
Octobris, anno domini lunocentii quarti Pap^ decimo. 
Obiit Willelmus de Vescy in (jasconia. 
Eodem tempore acceptis prtedictis Uteris domini 
cpiscopi LincolniiTB, et eisdem lectis et intellectis, 
summus Pontifex arcliiepiscopis, episcopis, et quibusdajn 
abbatibus regni Angliee xxx. paria literarum vel 
amplius, l^ullata, sub liac forma transmisit. 

Letter of 
IV. on the 
subject of 

Liteixe A'^ostolicce. 

'• Innoccntius cpiscopns, etc. Venerabilibus fratribiis archi- Matt. Par 
episcojiis, episcopis, ac dilectis filiis abbatibus, jwioribus, ^'■«idita- 
prtcpositis, clecanis, avcliicliaconis, arcbiprcsbytevis, ct aliis ji^? '' ^' 
ecclcsiai'iim prselatia, earumque capitulis ct conveutibus seu 
collegiis, tarn exemptis quam non exemptis, ac patronis 
clericis sen laicis, prajseutes literas inspcctuvis, saluteni et 
Apostolicam beuedictionem. Postquam regimini geueralis 
Ecclesia: nos licet inimeritos divina pietas volnit pra^siderc, 
coi'di semper habuimiis, quod lionestatcm et ordinem in 
omnibus servaremus, ac in iivovisionibus faeiendis liaberemus 
illius providentia) uiodum, per quern ecclesiis et monasteriis 
seu aliis piis locis honor ct commodum provcuiret. Quo 
autem contrariuni quandoque accidissc dinoscitur, turn prop- 
ter malitiam temporum, turn iuiprobitatem nimiam petitorum, 
sajpe nobis dolorem intulit, ct cordi nostro suspiria cumulavit. 
Maxiiue cum post miilta dirt'ugia, ct excogitata) i-csistentito 
studium, provisiones quasdam prorsus inviti fecerimus, quas 
potuisse A'itave i)ro magno ct solemni gaudio ducercmus. 



Matt. Par- 
ment, p. 

(Jiun itaquc dudum f'uerimus meutc vigiles, ut super his A.D. 1253. 
adhiberc possemus remedium opportuuum, nos pro quiete Letter of 
mentis nostra?, ac pro ecclesiarum, monasterioruni, et loco- Innocent 
rum praadictorum salute, duximus statuendum, quod siuguli ^Y; o° P^'O" 
vestrum canonias et prajbendas, ac beneficia sen personatus, 
ac dignitates, cum cura aut sine cura, redditus, ac etiam 
pensiones, ad collatiouem, sive electionem, sen i:)raesenta- 
tionem vestram spcctantia, quao obtiuentur a quibuscumquc 
oriundis extra regna in quibus liabentur canouicatus et 
prasbendae ac alia supradicta, sive apud sedem Apostolicam 
maneant, sive alibi commorentur, ex tunc personis idoneis, 
Deum liabendo pro3 oculis, conferre, vel eas ad ea eligere f. 42 d, 
ac electas confirmare, sive prajsentare et prgesentatas admit- 
tere, sublato ciTJuslibct contradictionis et appellationis obsta- 
culo valeatis. Et ex tunc personse ipsaj in eisdem canoniis 
et praobendis, ac beneuciis seu dignitatibus, et personatibus, 
redditibus et pensionibus plenum jus et inconcussum obti- 
neant. Nee tamen de bis priusquam vacent, se aliquatenus 
intromittant, sed ea ipso jure quara citius vacaverint assc- 
i{uantur, et ipsa intrandi ac retinendi, nullius requisito 
consensu, liberam habeant facultatem. Ita tamen quod illi 
qui nunc ipsa obtinent, ea qiiousque cesserint vel decesse- 
rint, pleuo jure ijacifice habeant et quiete, ac uullitiu 
omnino super his prretextu ejusdem statuti prasjudicium 
patiantur. Volumus tamen, quod si sub expectatione prae- 
bendarum in ccclesiis in quibus provisum fuerit dictis per- 
sonis prius sint recepti aliqui vel si super provisione sua in 
cis literas Apostolicas impetrarunt, sicut in receptione vel 
impetratioue, sic in praebendarum assecutioue, personis ' 
praiferautm- eisdem. tSi vero aliqua personarum ipsarum, 
cui obteutu ejusdem statuti provisum fuerit, vel ei per vos 
juxta niodum inf'erius aunotatum contigerit de vestra liberali 
gratia provideri, cedat interim vel decedat, licitum sit vobis 
tarn cito loco sui aliam idoneam subrogare, ac successive 
hoc facere. In cujus earundem cessione vel obitu perso- 
narum, sub divini tamen judicii obtestatione pra:cipimus, 
quod persouie ipsae post possessores dictorum cauonicatuuni 
et beneficiorum, ac praebendaruni, seu personatuum, et 
dignitatuui, reddituum seu pensionum, nullas insidias, aut 
fraudem, vol molestias, sive quodcumquc aliud inconvenicns 
machincntur ; alias autem hoc ipso cadant alj onmi jure eia 
super provisione hujusmodi adquisito. Cum dignum sit, 

' personis] pei-gone, MS. 



A.D. 1253. 
Lettei" of 
IV. on pro- 

f. 43. 

(juod hiuut gratia pro virLutc tribuitur. ila pcBiia pro vilio 
compenselur. Pro malitiis auteiii cohibciidi.s qua; liujusiiiodi 
forsan occasioue statuti oriri po.-^sciit in meutibus pervcr- 
sorum, voluinns, ut si ali(iueni cui f.ubrogatio ex beueficio 
ejusdem statuti facta I'ucrit, quod absit, pei'imi contigcrit 
qiioquo inodo, taliter subrogatus possessionem suae provi- 
sionis non habeat, uec aliquatenus apprehcudat, nisi prius 
Apostolicas, vel ordinarii, et alicjuorum religiosorum viroruiu 
Deum timentium patcntes literas obtinuerit, quod de luortc 
sic occisi suspectus nullatenus habeatur. Caiterum quia 
personis eisdem in grave posset redundare tiEdiu.m, quod 
A-acationem canonicatuum et prajbendarum, ac aliorum prae- 
dictorurii per longa tempora expcctarent, ad hoc nostra 
desudat intentio ut de canoniis, prajbendis, ac beueficiis, 
sive personatibus et dignitatibua, redditibus, et pensionibus, 
ad vestram collationcm aut electionein vel prassentationem 
spectantibus, quaj proster liujusmodi provisionem vestram 
vacant ad pvaesens, sive vacare contigerit, dummodo uulli 
alii de jure competant, libcraliter ac sine mora provideatis 
eisdem, et postmodum ipsorum loco alias personas idoncas 
quam citius subrogetis. Ad ha^c statutuni pra.'dictura, 
quamvis juri oppositum, quod ])ro causa legitima et salubii 
ad ixullius requisitionem vel instantiam proprio motu fecimus, 
pleuam et inviolabilem tirmitatem volumus obtinerc ; si 
tamen ad alias collationes et electiones seu prteseiitationcs 
c(uascumque dc ciietero fieri contigerit, idem statutum nulla- 
tenus extendatur, nee sanctionibus canonicis propter ipsunv 
in posterum aliquod larsejudicimu generctur. Praeterea luilhi 
privilegia vel indulgentias, sive literae Apostolicoe sedis, \ el 
legatorum ejus, sub quacumque forma verljorum de cajtero 
impetranda, obsistant prisfato statuto, cum jam plenum jus 
per hujusmodi collationem aut elcctionem sive priuscuta- 
tionem adquiratur personis eisdem, et illud eis tolli non 
possit, absque divini off'ensa nomiuis, et sedis Ai)ostolicio 
injuria manifesta. Kos eiiim nihilojuinus, si aliquid super 
Lis conti'a pri«iatum statutum contigerit attemptari, non 
solum irritum et inane deceiiiimus, sed omucs qui conti'a* 
venire prtesumpserint, diviiuo maledictioni ac nostrie vohnuus 
subjacerc. Licitunuiuc sit vobis unlversis et bingulis, tan- 
(luain nostris in liac parte ministris, nostras sive legatorum 
nostrorum laccrare literas, si (|ua; statuto ipsi contrairc,' 
vobis aut alicui vestrum fucrint i)riosentatie. Canonicatuum 

Matt. Par. 
mcnt, p. 

contrairc'] coutrariir, Ml'. 


Jfatt. Par. " insuper et pra-beudarum ac licueficiorum efc aliorum prjedic- A.D. 1253. 

Addita- ;. lornm possessio, sioiit pi\T?dictnm est, nibilominus intrctiir Letter of 

ISO " ac retineatur libere, non ob?tantibns Uteris memoratis. iSa?])e I"^ocent 

" vcro dictum statutum ad pontificatus et abbatias ac alias '• ■ 

-,. . T-. T ... piovisions. 

" regulares extendi volumus dignitates. Datum Laterani iii. 

" non. ISrovembris, pontificatus nostri anno undecimo." 

Eodem anno obiit Willelmus de Manecestria, decanns 
Lichfeldensis ; cui successit magister Radulfns do 
Sempingliam, theologns, cancellarius Oxoni?e. 

Eodem anno Silvester Carleolensis episcopns itine- Death of 
rando versn.? enriani domini regis jnxta Norliampton bi'shop of 
cecidit ab eqno sue, et quarto die seqnenti mortuns Tailisle. 
est scilicet [ ] ' kal. Aprilis. 

Eodem anno castellum de Benages, qnod rex Hen- The castle 
vicus obsedit, redditum fuit eidem domino regi in captifred^bv 
festo Sancti Leonardi, per mulieres nxores ad versa- Henry III., 
riorum et ininncorum suoruni, quae luerunt m eodem. ^.p ^^ j^jj, 
Quas etiam dictns Rex tradidit Gwidoni de Mareliia half-bro- 
fratri suo custodiendas ; et idem Gwido quodam die, Lusignan. 
dum rex cum suis in prcelibatione sedebat, inconsultis ^"^"^''^- *5- 
domino rege et suo consilio, et penitns ignorantibus, 
easdem mulieres destinavit maritis earundem, domini 
regis adversariis et inimicis, usque ad Castrum de Castle of 
Regula, quod iidem contra dominum regem occupave- ' '"^' 
runt et tenuerunt. Propter quod comites et barones 
qui ibi cum domino rege aderant, supra modum com- 
moti sunt. 


Willelmus de Ferrariis comes Derljeise obiit v.'** kal. 
Aprilis, apud Eventonam juxta Leycestriam, et sepultus 
est in capitulo de Mirevalle ii. kal. Aprilis. 

Domina Alienor regina Angiife, et dominus Ed- The Queen 

wardus filius ejus primogenitus, ad mandatum domini ?°<i ^""«^e 

. ^ in (xas- 

regis, transierunt in Wasconiam ad dominum regem, cony. 

intrantes in mare apud Portesmutham iv. kal. Junii, 

' There is a blank in the MS. I - r.] nono, M. Par. 
Matt. Par. has tertio idiis Maii. I 


A.D. lL^')4. scilicet die Veneris ante Pentecosten ; et applicantes, 

Domino dirigente prospernm eornm iter, apud Bnrde- 

galas die Jovis sequenti, scilicet ii. non. Junii, quibusdam 

magnatibus Anglire cum eisdem ibidem time transfre- 


Eetuvn of Eodem anno circa festum Sancti Joliannis Baptistee, 

from°Pdes- Ludovicus rex Francire et [Margareta] regina iixor sua, 

fine. cum duobus filiis quos pepererat in TeiTam Sanctam, 

redierunt in Franciara. 

Eodem anno dominus Henricus de Lessintona, decanus 
Lincolnipe, factus est episcopus Lincolniae. 

Eodem anno venerabilis pater dominus Hugo Elyensis 
episcopus, quondam abbas ecclesife Sancti Edmundi, 
decessit viii. idus Augusti. 

Magister Willelmus de Kilkenny, cancellarius domini 
regis, electus est apud Ely, circa festum Sancti Mi- 
cliaelis, obtenta prius eligendi domini regis licentia. 
Cni etiam dominus rex gratanter assensum pr?ebuit. 
f. 43 b. Isto anno summus Pontifex ad instantiam cleri regni 

Anglian consensu et assensu domini regis et consilii 
sui inter veniente, confirmavit sententiam excommunica- 
tionis latam anno prsecedenti ab archiepiscopo Cantua- 
riensi et episcopis apud Westmonasterium sub hac 
forma : 

Jjlterce domini Toihij. 

Confirma- " Innocentius episcopus. scrvus servorum Dei, venerabilibus Pcedera i. 

tion by the '• fratribus universis arcliiepiscopi.s et episcopi.s regni Aiiglias, p. 293. 

lope of the << saliitem et apostolicam bcnedictionem. Cttm a vobi.s petitm* 


nication of '" 1^1°^ justum est et honestixm, tain vigor ajqiiitatis quam 

the infrac- "' ordo exigit rationis. ut id joer sollicitudinem officii nostri 

tors of •• ad debitum pcrducatur eftcctnm. Cum itaque siciit ex 

1 agna .< ^^^te vestra fuit propositum coram nobis, nos cupientes, 

" prout ad vcstrum spectat officiuni, libertatcm ccclesias- 

" ticam in I'egno Anglite illibatam ab omnibus conservari, 

" ciini volnntate ac beneplacito carissimi iii Christo filii 

•' Henrici illustris [regis] Anglian, in omnes illos qui mali- 

" tiose ac scienter ecelesias ipsins regni sno jure privaverint 

" vel siioliaverint, et libertates ecclesiasticas, et autiquas 

" regni consnetudines, et jira^cipne illins libertatPi? et liberas 




Fcedera i. 
p. 293. 

V. supra, 
p. 306. 

cousuetudiues quaj coutiueutnr iii chartis comravmium 
libertatum et de forest a, concessis a dicto rege vobis ct 
aliis ejusdem regni prtelatis, violaverint, infregeriut, di- 
minnerint, seu immutaverint, et qui contra illas statuta 
ediderint vel edita observaverint, consuetudines introduxerint 
vel servaverint introductas, necuon in scriptores, executores, 
et consiliarios statutoriim ipsorum, excommunicationis scn- 
tentias duxeritis proferendas, provit in Uteris super hoc 
confectis plenius continetur ; nos vestris .supplicationibup 
inclinati, quod a vobis provide factum est in bac parte, 
ratum babentes et gratum, id de fratrum nostrorum consilio, 
auctoritate apostolica confirmamus et praesentis scvipti 
patrocinio communimus, tenorem literarum ipsarum prae- 
sentibus inseri facientes, qui talis est; 'Auctoritate Dei 
omnipotentis, Patris et Filii et Spiritus Sancti, glorio- 
sfeque Yirginis et Dei genetricis Marias, beatorum Aposto- 
lorum Petri et Pauli, omnium que sanctorum Apostoloriim, 
beati Thoma? arcbiepiscopi et martyris, omniumque sanc- 
torum martyrum, beati Edwardi regis Anglia?, omniumque 
confessorum atque virginum, et omnium sanctorum Dei, 
nos B[onifacius] divina miseratione Cantuariensis archi- 
episcopus, totius Anglias primas, r[ulco] Londoniensis, 
H[vigo] Elyensis, R[obertus] Lincolniensis, W[alterus] 
Wigornensis, W[alterus] Norwicensis, P[etrus] Herefor- 
densis, 'W[illelmus] Saresbyriensis, W[alterus] Dunelmensis. 
R[icardus] Exoniensis, S[ilvester] Carliolensis, 'W[illelmus] 
Batboniensis, L[aurentius] Eofensis, Tb[omas] Menevensis, 
episcopi, de assensu et voluntate venerabilis patris W[al- 
teri] Dei gratia Eboracensis arcbiepiscopi, anatbematizamus 
et a liminibus sanctae matris Ecclesiae sequestramus, omnes 
illos qui amodo scienter ac malitiose ecclesias privaverint 
vel spoliaverint suo jure. Item omnes illos qui eccle- 
siasticas libertates, vel antiquas regni consuetudines appro- 
batas, et praecipue libertates et liberas consuetudines quae 
in cbartis communium libertatum et de foresta continentur, 
a domino rege concessas arcbiepiscopis, episcopis, et caeteris 
praslatis Anglioe, comitibus, baronibus, militibus, et libere 
teuentibus, quacumque arte vel ingenio violaverint, infre- 
geriut, diminuerint, seu immutaverint, clam vel palam, 
facto, verbo, vel consilio, contra illas vel illarum aliquam 
in quocumque articulo teraere veniendo. Item omnes illos 
qui contra illas vel earum aliquam statuta ediderint vel 
edita servaverint, consuetudines introduxerint, vel serva- 
verint introductas ; scriptores etiam statutorum ipsorum, 
necnon et consiliarios et executores, et qui secundum ea 
pra^sumpserint judicare. Qui cranes et siriguli superius 

A.D. 1254. 

tion by the 
Pope of 
the excom- 
of the in- 
fractors of 



A.]). 12o4. 

f, 44. 

The deans 
of London 
and Lin- 
coln ap- 
pointed to 
carry out 
this man- 

Letter of 
the dean of 
Lincoln to 
the bishop 
for this 

memorati banc nostram .'-;ententiam incursuros se noveriut 
ipso facto, qui scienter aliquid cornmiserint dc prsedictis. 
Qui vero ignovanter, nisi commoniti, infra quindenam a 
tempore commonitionis sc correxerint, et arl)itrio ordina- 
riorum plene satisfecerint de cotnmissis, ex tunc sint hao 
sententia involiiti. Eadem etiam sententia innodamus omncs 
illos qui pacem regi.'; et regni ])rjpsumpserint peitnrbaro. 
In cujus rei memoriam sempiternani nos pigna no.':tra 
prajsentibus duximtis apponenda. Datum in majori aubx 
regia apud Westmonasterium, anno Domini MCCiAii. tertio 
idus Maii, sub prfesentia et afssensu Henrici Dei gratia 
regis Anglias ilbistris, et dominornm R[icardi] egregii 
comifcis Cornnbia?, fratris sui, Rogeri comitis Xorfolchia? 
et marlscalli Anglia^, H[umfvidi] comitis Herrfordia^, 
H[ugonis] comitis Oxonia^, J[obannis] comitis AVarewichia^, 
et aliorum optimatum Anglisp, ad hoc quasi ad concilium 
specialiter vocatorum.' Nulli ergo omnino hominnm liceat 
" banc paginam no.^troa confirmationis infringere, vel ei aiisn 
" temerario contraire. Si cpiis autem hoc attemptare pra?- 
" sumpserit, indignationem Dei omnipotentis, et beatornm 
" Petri et Pauli Apostolorum ejus se noverit incursnrum. 
'•' Datum Anagnia^. kal. ii. Octobvis. pontificatu? nostri anno 
'• duodecimo," 

Dati sunt conservatores istius maiidati a summo 

Pontifice decani Londoniarmn- et Lincolnige^ ; qui statim 

accepto mandato apostolico per totum regniim Anglic 

nniversis episcopis, ofticialibus, arcbidiaconis, et eornm 

officialibus, et decauis, auctoritatem suam demanda- 

verunt, in locis et diebus prout viderint cxpedire, 

promnlgandam et inviolabiliter ob,servandani, sub forma 

subsequenti : excepto quod solus decauus Lincolnine 

hie scribit, ut patet inferius, episcopo Coventrise et 

suis subjectis sibi ordinarii.«?, dccano Londoniarum ,se 


" Revcrendo in Chvisto patri ct Domino carissimo R[ogero] 
'• Dei gratia Ooventrcnsi ct Lichfeldcnsi episcopo, ac discretis 
'• viris, officialibus cjusdem doniini, et uuiversis archidia- 
" conibus,' officialibus, et decanis, per Coventrensem et Lich- 
'■ feldensem dioecesim constitutis R[icardiis] decanns Lincobiite 

' The copy in the Fcedera has 
'' Walter de Salerne, 

^ Richard de Grave<;ende. 
' Sic. 



' salutem In Domino sempiternam. Noveritis nos mandalum A.D. 1254. 
' Domini Innocentii Papre qnai'ti jam pridem suscepisse in purpose, 
' haic verba ; ' luuoceutius episcopus, serviis servorum Dei, (thedean of 
dilectis filiis Londouiensi ct Lincolniensi decanis salutem et excusin"- 
apostolicam bencdictionem. Cum sicut ex parte venerabilium himself,) 
fratrum nostrorum arcbiepiscoporum et episcoporum regni recitmg 
Angliee, fuit propositum coram nobis, iidem cupientes, prout , ^. ^P^ ^ 
ad eorum spectat officium, libertatem ecclesiasticam in regno 
Anglia) illibatam ab omnibus conservari, cum voluntate ac 
beneplacito carissimi filii nostri illustris regis Anglige in 
omnes illos qui inalitiose ac scienter ecclesias ipsius regni su.o 
jure privaverint vel spoliaverint, ct libertates ecclesiasticas 
et antiquas regni cousuetu dines, et praecipue illas libertates 
ct liberas consuetudines qua; continentur in cbartis commu- 
nium libertatum et de foresta, concessis a domino rege ipsis 
archiepiscopis ct episcopis ac aliis cjusdem regni prtelatis, 
violaverint, infregeriut, diminuerint, seu immutaverint, et 
qui contra illas statuta ediderint vcl edita observaverint, con- 
suetudines introduxerint, vel servaverint introductas, necnon 
in scriptores, executores, et consiliarios statutorum ipsorum, 
oxcommunicationis sententias duxerint proferendas, prout in 
literis super boc confectis plenius continetur : nos ipsorum 
arcbiepiscoporum et episcoporum sui:)plicationibus inclinati, 
quod ab eis provide factum est in bac parte, ratum babentes 
ct gratum, id de fratrum nostrorum consilio auctoritate 
apostolica duximus confirmandum. Quocirca discretion! ves- 
tviv, per apostolica scripta mandamus quatenus sententias 
ipsas in locis iu quibus videritis cxpedire, diebus Dominicis 
et festivis curetis solemniter publicare, contradictores per 
censuram ecclesiasticam appellationc postposita compescendo, 
noil obstante si a sedo Apostolica sit indultum aliquibus, quod 
excommunicari, suspendi, vel interdici non possint per literas 
apostolicas non facientes plenam et expressam, seu de verbo f- 44 i. 
ad verbiun, de indulto bujusmodi mentionem, et consuetudinem 
de duabus * dietis edita in concilio generali. Quod si non 
ambo his exequendis potueritis interesse, alter vestrum ni- 
bilominus ea exequatur. Datum Anagnia}, ii. kal. Octobris, 
pontificatus nostri anno duodecimo.' Auctoritate itaque 
' mandati bujus, quod pro eo validum esse constat, quod con- 
' sequitur ad privilegium perpetuo valiturum, vobis, reverende 
' pater, supplicamus, quatenus prasdictam sententiam tantorum 
' patrum, auctoritate apostolica, in comitatibus, bundredis, et 
■ aliis publicis conventibus ac locis quibuscumque opportunnm 

(huibus] duatis, ^TS. 




A.D. 1254. " fuerit, publicari iu vestra civitate et per vestram dicecesim 
faciatis ; vices enim nostras si dignemini admittere, vobis 
committimus in hac parte. Vobis autem officiali, archi- 
diaconis, et ve.stris officialibus ac decanis, in virtute 
obedientia3 qua sedi Apostolicae tenemini, mandamus firmiter 
injungentes, quatenus sententiam prffidictam, modo quo 
praediximus, publicetis et per alios publicari faciatis 
distincte et dilucide, in lingua Anglicana et Gallicana. 
ubicumque et quandocumque videritis expedire. Praedicta^ 
vero sententise transcriptum cum ' sua confirmatione prae- 
sentibus sub sigillo nostro appendimus, ut ipsius copiam 
habeatis, et aliis habere faciatis, et sic ad omnium perveniat 
notitiam, ne aliquis se valeat de ignorantia excusare. Ne 
autem aliquos ignorautes maledictum per iguorantiam 
involvat, transcriptum chartae communium libertatum et 
chartae de foresta sub sigillo nostro vobis trausmittimus 
transcribendum, et nobis per latorem praesentium remit- 
tendum, ut et illius copiam similiter aliis, sicut opportuitum 
visum fuerit, haberi faciatis. Ea igitur diligentia et studio 
praemissa omnia curetis exequi, rebelles si necesse fuerit 
vocando et compescendo, auctoritate praedicta, et vice 
nostra, quam vobis in hac parte committimus, ut per hoc 
honor regno, ^ tranquillitas ecclesiis, et pax populis, favente 
Domino valeat pervenire. Si qui vero vestrum favore 
cujuscumque personse aut timore, quod absit, onus istud 
ab humeris suis voluerit excutere, rebellantes hujusmodi 
citare satagat, ut coram nobis vel commissariis nostris apud 
Lincolniam in majori ecclesia compareat, super sua prae- 
sumptione responsurus, et juri pariturus. Citandis vero 
terminum prrefigatis peremptorium competentem, quern 
nobis vel dictis commissariis nostris, una cum rebellionis 
suae modo et causa, per vestras patentes literas significetis. 
Scribo autem vobis ego solus, decano Londoniensi collega 
nostro se quantum ad vestram dioecesim excusante. Datum 
apud Langeford iii. idus Maii, anno Domini mcclv." 

Episcopi autem et eorum officiales, arcliidiaconi 

"hrouehout t>fficialesque eorum seu decani, accepto prsescripto 

England, inandato, secundum tenorera ejusdem per totum regnum 

Anglise sententiam antedictam promulgarunt, et ab 

omnibus inviolabiliter observari prseceperant. 


The man 
date sent 

' cum~\ omni, MR, 

( - reyno"] regni, MS. 


Isto anno in nocte Sancti Leodeffarii martyris com- A.D. 1254. 
, .„ , -n, 1 . Fire at 

ousta est villa de JBurthonia. Burton, 

Eodem anno dominus rex Henricus, die Sancti ^^t. 2. 
Ed ward i regis et confessoris, celebravit festum ejusdem at^Bmir- 
sancti apud civitatem Burdegalensem. deaux,^ 

Eodem tempore dominus Edwardus filius regis et Marriage 
hseres apud Bures in Hispania a domino Amfulso rege of prince 
CasteUse cingulo accinctus est militari ; et de consensu ^^^ g]^^. 
regis patris sui et assensu, ejusdem regis sororem no-norofCas- 
mine Alienoram duxit in uxorem, ibidem nuptiarum Buro'os. 
festum ut tantum decebat principem, diebus plurimis 
cum regni Angliae magnatibus, videlicet, Ricardo de 
Clare comite Glovernise, Johanne Mansel clerico, qui 
maritagium procuravit, et quibusdam aliis qui ibi cum 
eo conveiierant, necnon et prsenominato rege Amfulso 
et patriae illius optimatibus, solemniter celebrans et 

Inundatio aquarum subita, non ex pluvia proveniens, f. 45. 

fait tanta isto anno ante festum Sancti Edmundi 2^^^^ 


regis et martyris, quod maxima pars Bedefordise aspor- about 
tata fuit, et villos plures versus mariscum, et populus ^^" ^*^" 
innumerabiljs utriusque sexus, senes cum junioribus, 
et etiam parvuli in cunabulis, submersi sunt et 
necati. Et similiter per aquam de Trente. Asserebant 
autem justiciarii domini regis tunc apud Bedefordiam 
sedentes, et etiam patriae plebs, quod fuit diluvium 

Cum inter dominum Innocentium summum Ponti- Friendship 
ficem, et dominum Henricum regem Anglise, esset Henn^'lll 
amor reciprocus, prout populus prsedicabat, magis ob and Pope 

-I A 1 .... Innocent 

amorem pecuniae (ie Anglorum marsupns utriusque ly 
videlicet populi exhauriendee sive extorquendge, quam 
propter patriae cselestis regnum et gloriam adquirendse, 
et ejusdem regis nunciis ab ejus lateribus pro suis 
neffotiis diversis ad curiam Romanam destinatis, ali- 
quoties secretins in thalamo coram eodem Pontifice 
suisque cardinalibus et aliis suis commessalibus exis- 

X 2 


A.D. 1254. tentibus, fueta fuissct ainicabilis altercatio sive risuin 
movens contentio, de dictoruin Papre et regis rotate, 
quis eorum senior esse videretur, his ex parte inia 
reoem sunm domiimm iuniorem esse asserentibus, illis 
ex parte altera summuni Pontificem; tandem negotns 
expletis pro quibus iln vcncrant, cum iidcm nuneii in 
reditu suo discejitationeni liujusmodi domino regi re- 
tulissent, idem rex eidem apostolico apices amicabiles 
destinavit, mandans eidem, quod licet ipsemet nascendo 
prnsvenisset, et tetatis majoris extiterit, tamen idem 
apostolicus magis gratia prrefnlsit, et sapientia abun- 
davit ut decebat. Ad ha:;c summus Pontifex regi 
roscripsit in lifpc vei'ba : 

Letter of " Innocentius episcopuy, servns scrvorum Dei, dilectlssimo Foedera, 
Innocent '■ in Ckristo filio Henrico illustri vegi Anglire salutem. ^- P- ^^■*- 
IV. on the .; j^egiam gratitudinom digna gratiarum actione proseqiximnr, 
ao-es of " <1^^' apostolicam sedem in tna recognoseens gratantcr vota 
himself and " proclivcm super his, quae lioneste postulanda decreveris, 
Henry III, '• favorem tibi ex lioc benevolum vindicavit. Perpendirans 
" cnim qnod plenam dc nobis spei tibi fiduciam snggerit 
" sinceritas filialis, aftectum nostrum ad tuiB bcneplacita 
" vobmtatis astringens, ut sicut secundum Deum poterimns. 
" voto tibi et opero i)laceamug. Porro in literis tuis ad 
'• jocunditatis solatium seriis ludicra miscuisti, de illius vido- 
" licet scrnpulo (pioestionis qua coram nobis, ut asseris, utor 
" nostrum alterum nascendo prjevenerit, extitit disceptatum. 
" Sane licet contendere videaris te nobis esse juniorem, nos- A< 

" qu.e rejionas in consortio seniorum, super hoc tamen dubi- ™ 

" tantium forsitan vacillat opinio, quibusdam annos tuos i 

" prodncentibus, aliis annos nostros corripientibus. Ad hoc SJ 

" autem aliud non respondem\is ad pra3sens, nisi quod do T 

" transmisso verborum solatio, quo nos la>tificare curasti, [tna^] 
" celsitudini gratias exhibentes, tecum optamus ut mutua^ 
" visionis judicio possimus dirimere propositam qutestionem. 
" O si nnqiiam nobis desuper ilbieesceret dies ilia (inrv> com- 
" mode nostram tibi tuamc[ue nobis desidcrabilem pra^sentiam 
" exhiberet, multa quidom jjraDteritorum dierum malignitas, 
" (|Uos in tribulationis amaritndinem ti'aximu.s, in copiosa 



'■ illiuo coiisolationis dvilcediiie lenirefcur. Datum Laterani,' A.D. 1254. 
" poutificatus nostri anno xi." 

Eodem anno dominus Papa ad iustantiam regis A tenth of 
AiicflifB concessit eidem decimam totius ecclesi?e Anj^li- ^<^clesiasti- 

o o cal pro- 

canse per triennium percipiendam, exceptis ordine perty for 
Cisterciensi et Hospital ariorum et Templariorum, et o-ranted^by 
licet diversas literas singulatim antea diversis super hoc the Pope to 
deniandasset, tandem tamen eisdem revocatis et non f; 45 ^, 
obstantibus, W[altero] episcopo Norwicensi hoc prsecise 
demandavit exsequendum. Idem autem episcopus, licet 
iuvitus, mandato hujusmodi obtemperans, per totum 
regnum in singulis capitulis cujuscumque dioecesis fecit 
dccanum et tres rectores vel vicarios qui fuerint majoris 
auctoritatis, pro sua voluntate jurare sub forma in 
ejusdem literis contenta subsequenti : 

Literoi Eposco2Jo Norwiceusis e^ecuturica. 

'• AValteruri pcrmissione divina Norwiceusis episcopus, lie- Letter of 

" gotii crucis executor a sede Apostulica deputatus, discretis ^,^'^'^^1' do 

" viris decano Christianitatis de Staflbrd, et iuratis de capitulo, f'.'^l^ •„ 
.,, .-T^. ^ ,. ,. ■,.. oishop of 

*■ salutem m Domino, bum iirqaer convocatis vobis et aliis Norwich 

" de deoanatu vestro viris fide digiiis, sacramentnm a vobis to the dean 

" receperimiis, quod prout vobis inf'erius injungetur, justas of Christi- 

" testimatioiies omnium ecclesiasticorum beneficiorum fideliter f.°'Z ^, . 

.... IT. ,. . btafiord, in 

" mquireretis ; vobis in virtute obedientiBe qua sedi Apostolica) execution 

" tenemiui, et sub religione sacrainenti ac poena perjurii, of this 

" iujuugimus, quatcnus tum a vestris couscientiis propriis, mandate. 

" quam rectoribus, vicariis, ct aliis quibuscumque personis 

" magis videi'itis expedire, plenius inquiratis veritatem, qua; 

" sit justa a^'stiuiatio omnium proventuuin ecclesiasticorum tain 

'• niajorum (juam minoruin, cujuscumque siiit, exemptoruni 

'' vel non cxemptorum, in decanatu vestro existentium, et 

•* ((uaj iustiniatio dccimarum separatarum, videlicet si quas 

" decimas, ]iensioncs, vel alios proventus percipiant et liabeant 

■• ill parocbiis rectorum ccclesiarum, jure speciali, sivc aliquis 

•' noniiue eorum eas teneat. Prasdictas siquidem justas sesti- 

" mationes in scriptis fideliter, sub pcEiia ante dicta, redigatis, 

*' ct per litcram ])atentem signis vestris signatain nobis 

" habere faoiatis, ad terininum et locum vobis infra praifi- 

" gendos. Bona autem religiosorum, quas non pertinent ad 

" ecclesias eis appropriatas, nee sunt decimae separatee, per ipsos 

The copy in the Fcedera has xv. kah Jan. 



A.D. 1254. •• religiosos taxabuntur, si abbatia, vel cella, sen prioratus ad 
" quos hujusmodi bona pertinent, in vestro fuerint decanatu. Si 
" vero in vestro decanatu non existant, bona ipsorum per vos 
'' taxabuntur, et eorum taxationem nobis dilucide et aperte in 
" scriptis habere faciatis. Damns siquidem vobis omnibus el 
•' singulis pleuam potestatem compellendi ad jurandum omnes 
" et singulos de decanatu vestro, pro veritate vobis in hac 
" parte manifestanda, prout melius videritis expedire : contra- 
" dictores et rebelles, si quos in officio vestro inveneritis, per 
" interdicti aut excommunicationis sententias, nostra freti 
'* auctoritate, compescendo. Consulimus insuper ad vestram 
" salutem et communem liberationem, quod in taxationibus 
" faciendis sic diligentes [et] veraces sollicitudine et facto 
" vos babeatis, non obstantibus aliquibus taxationibus praeba- 
" bitis, ne ex post facto alii facta vestra et dicta scrutantes, 
■' vos inveniant a via veritatis manifesto declinasse, et in 
•' sententiam excommunicationis incidisse, qu£e per sedeni 
" Apostolicam in omnes illos, qui scienter in dicta decima 
" subtrabenda, vel non solvenda, fraudem commiserint, pro- 
' mulgari demandatur. Volumus etiam, si justum vobis visum 
" fuerit, quod unusquisque cujus ecclesia tenetur ad firmam,. 
" juxta quantitatem firmae quam recepit, respondeat de decima, 
" dum sua voluntate et communi pactioue ipsa firraa durabit. 
" Hoc siquidem oflBcium vobis in remissione peccatorum 
" injungimus, concedentes vobis auctoritate sedis Apostolica\ 
" ut relaxationis indultaj omnil)us Terrse Sanctae subvenieii- 
" tibus participes efficiamini in Domino. Priedictas autem 
" aBstimationes in scriptis tideliter redactas nobis vel certo 
" nuncio nostro sigillis vestris signatas tali die apud Licbefeld 
'' habere faciatis." 

Tietter of 
the bishop 
of Norwich 
to the sub- 
prior of 
Burton for 
the same» 
f . 40. 

Liter CB Episcopi ^ot supra. 

'■ W[alterus] permissione divina episcopus Norwicensis, etc., 
discretis viris subpriori de Burthonia, et juratis de capitulo, 
salutem in Domino. Cum saci'amentum nuper praestiteritis 
super aestiniatione omnium bonorum immobilium ad eccle- 
siam vestram spectantium, majorum et minorum, absque 
fraude facienda, exceptis proventibus ecclesiarum parochia- 
lium quas habetis. qui per decauos debent ajstimai'i, et 
exceptis bonis quae sunt in manu domini regis tempore 
vacatiouis ; vobis in virtute obedientias qua sedi Apostolica' 
tenemini, et sub religione sacramenti praestiti, injungimus, 
quatenus in hac parte fideliter vos habentes, qua? sit justa 
aestimatio omnium bonorum vestrorum supradictorum, in 
scriptis fideliter redigatis. et illam aastimationem plene, 
plane, et dilucide, pei- literam patentera sigillo capituii 


•' signatam, nobis habere faciatis ad diem et locum infra- A.D. 1254. 
" scriptos. Damns, etc. Contradictores, etc. Coiisnlimus, 
*' etc. Prsedictas autem aestimationes, etc." ut supra. 

BescripUo Subprioris et Juratorv/m. 

" Venerabili in Christopatri"W[altero], Dei gratia Norwicenei Answer of 
' ' episcopo, negotii crucis executori a domino Papa deputato, the sub- 
" frater M. subprior Burthoniae, et jurati de capitulo, salutem P"'''*- 
" in Domino sempiternam. Noverit paternitas vestra nos ad 
■■ mandatum vestrum justam aestimationem omnium bonorum 
" nostrorum immobilium ad ecclesiam nostram spectantium, 
'■ exceptis proventibus ecclesiarum parocbialium quas habemus 
■' per provinciam, et exceptis bonis quae sunt in manu domini 
" regis tempore vacationis, diligenter inquisivisse ; quam 
'■ quidem aestimationem praesentium tenore vobis duximus 
'' significandam. 

" Ecclesia de B[urtonia] valet quatuordecim marcas. 

" Bona ad coquinam spectantia, valent centum et quinque 
'■ solidos. 

" Bona ad cameram pertinentia, quinque marcas. 

•' Ad refectorium et hospitale, xxx. d. 

" Ad infirmitorium, duas marcas. 

" Ad eleemosynam, quadraginta solidos. 

" Ad sacristiam, quinque solidos. 

" Ad camerariam, duos solidos. 
" Summa totius, tantum. 
" Decima inde deducta, tantum. 
" in cujus rei testimonium has literas nostras sigillo abbatis 
" nostri signatas vobis transmittimus. Valete." 

Facta est autem solutio istius pecuniae primo anno The money 
nunciis ejusdem episcopi ad locum et terminum ab eis ^^^ ' 
prsefixum, et in depositum missa. 

Circa idem tempus Henricus rex Angliae et regina, I'ilgrimage 
petita licentia et benigne obtenta a rege Francise et ni. and 
barnagio, peregre proficiscendi ad Sanctum Edmundum Queen 
quondam Cantuariae arcbiepiscopum apud Pontinia- pontigny. 
cum, et per regnum Francise in Angliam revertendi^ ; 
rex FrancipB misit eis in obviam apud civitatem Ble- 
vensem arcbiepiscopum Bituricensem ^ et dominum 
Philii^pum de Enemus, ad eos per Franciam salvo pro 
sua voluntate conducendum. Quibus etiam idem rex 

revertendi] vevertendo, MS. | - Philip Berruier. 



by the 

f. 46 h. 

A.D. 1254. Francia? aiiud civitatem Auielias occunit, ibiuue eos 
meetTthem ^^^^ gaudio suscepit iinmenso ; et facto ibi triduo in 
at Orleans, magna solenmitate, rex Franciji? obtulit se velle eos 
conducere per Pontiniacum ; sed lex AngiicB propter 
laborem ejus inimensuu), eo quod nuper de Terra 
Sancta Jerusalem redierat, lioc nullateniis voluit susti- 
nere: veruntameii facta prius apud Pontiniacum pere- 
grinatione, iterum sibi apud Parisius deberent obviare, 
inter eos ut convenit. Quod et sic factum est. Yene- 
runt etiam magnates Francit^ ad regem Angiiie, eum 
cum magna rogantes devotione, ut per eorum terras 
divertere dignaretur, honorem et revereutiam quam 
decebat suscepturus ; quibus ipse y;ratias agens, et se 
excusans, quod, cum sanctissimi patris sui Edmundi 
Cantuariensis arolnepiscopi fuisset peregrinus, ad 
pniBseus lioc facere non decebat. Inter quos (juidam 
]iobilis, eximi.B potentiiu ct auctoritatis immcnsa>, 
nomine Willelmus de Bare-s, prorupit in vocem dicens, 
" Domine rex, ut quid ad partes istas declinastis ' 
*' nobiscum spatiari, et terras nostras ac castella 
" visitare vestra non dignatur majestas et excellentia, 
" quai etjani vestra? majestati regia^ cum magna dcvo- 
" tione omnia ad vestrum lionorem et bene])lacitum 
" subicimus et committimus ? Pro certo, prout nobis 
" videtur, vester adventus ad partes istas ad prajsens 
" declinans pro minimo debet reputari." 

Ad liJBC rex grates et gratias reiterans, respondit, 
" Non, non, domine Willelme, pro minimo, imo pn; 
" immense et maximo habemus et reputamus, una cum 
" nostra ad Pontiniacum 2)eregrinatiouc, dilectissinmm 
" nostrum consanouinem et vicinum, regem vestrum, 
" qui adhuc pro loco (;t tempore c\im sibi placuerit 
" et pro sua dignatione mens erit dominus, post suos 
" immensos labores ([uos jampridem in Jesu Cliristi 
" servitio nostri sustinuit Kedcmptoris, videre simul 
" et visitare, ct ejus dulci frui colioquio et refocillari." 

' MS. inserts rum. 


Et sicut jam praiclictuin est, post peregrinationeni A.D. 12:)4. 
regis Ancjlise apiid Pontiniacura facfcam, apud Parisius '^''\^ ^"'?'' 

° . . I . ^ . . and queens 

iidem reges sibi iniituo obviaverunt. Convocavit etiam at Taris. 
ibidem rex FrancifB omnes majores regni sui sutB 
ditioni subjectos, ad lionorem regi Anglite et reginiie 
priestandiim et reverentiam. Fuerunt etiam ibi prce- 
sentes comitissa de Provencia, mater, et quatuor sua; Beatrice, 
tiliae, dua3 reginse, videlicet Francise et Angliae, et dute p^-oygn^ce" 
comitissa^, uxores nol)ilium comitum, scilicet Ricardi and her 
comitis Cornubist', fratris regis Anglise, et Caroli Mar^rraret^' 
comitis Provencia;, fratris regis Franciaj, ut mutua Eleanor, 
refocillareutur consolatione. Fuerunt etiam reges et Beatrice, 
regina; ad aulam regis simul in mensis, et pariter 
pernoctantes. Postea vero fuerunt cum domino rege 
Angliie ad domum Templariorum in prailibatione 
Francia3 et Navarraj ^ reges, et Burgundice - et Lo- 
vanijB '^ et [ ] * duces, et archiepiscopi et episcopi 

xxiii., cornites autem xxvii., quos omnes convocavit 
ibidem rex Francia;, ob lionorem regis Anglije ct 
reginfB, ct inter eos confoederationem. 

Facta autem ibidem mora, rex AngliiJB et regina Tlu-ir rc- 
inde recedentes cum honore immenso, versus Angliam *""^' 
profecti sunt, et in die Sancti Jobannis apostoli et 
evangelistps, in Natali Domini, apud Doroberniam 
prospere applicuerunt, domino Edwardo lilio eorum et 
uxore sua in Wasconia commorantibus. Dedit etiam phant ' 
rex FranciHB regi Anglian unum elepbantem tunc s}^^^ by 

, . J. -i T J • '^- I^ouis to 

temporis, quem transvexit usque Londonias. Henry iii 

Eodem tempore Innocentius Papa quartus in crastino l>eatii of 

Sancti Nicbolai obiit apud Neapolim. ^nnocen 

Alexander Papa quartus,^ episcopus Hostiensis, statim Succession 

«"'««''it- , .... ^dl'rw. 

Eodem tempore post testum Sancti Hilarii sederunt The jus- 

iusticiarii itinerantes apud Licbefeld ; et factiB sunt ^"^^'^ '^'"^'" 

•' . . T rant at 

coram eis inquisitiones subsequeutes. Lichfield. 

' Theobald 11. 
- Hugh IV. 
3 Henry IV. 

' Blank in MS. 

"' quartus'] tertius, ilS. 


Inquisitiones factoe coram justiciariis. 

A.D. 1254. De veteribus placitis corona?, qua? alias fuerunt coram jus- 
Articles of ticiariis, et nou fuerunt terminata. 
inquiry be- De novis placitis coronae, quaj postea emerserunt. 

De illis qui sunt in misericordia domiui regis, et non 
sunt amerciati. 

De valettis et puellis qui sunt et esse debeut in custodia 
domiui regis, vel in donatioue domini regis ; qui siut, et 
(jui illos babent, et per quem. et quantum terras illorum 

De dominabus quse sunt et esse debeut in douatione 
domini regis, sive sint maritataj, sive maritanda?. Et si sint 
maritataj, quibus. et per quem, et quantum terrae illarum 

De ecclesiis quae sunt de douatione domini regis, quae sint 
ccclesiae illae, et qui illas habent, et per quem. 

De eachaetis domini regis, qujB sint, et qui illas habent, 
et per quod servitium, tam de terris Normannorum, quam 
de aliis ; et si teneantur sine Avaranto, capiantur in manu 
domini regis. 

De sergantiis, qua? sint, et t[U\ illas tenent, et per quem, 
et cujusmodi illaj scrgantia? sint, et quantum valent. 
f- 4'- De purprestui'is factis sive in terra, sive in aqua, sive in 

mare, sive in libertate, sive extra libertatem. 

De mensuris factis et ju^ratis per regnum, si siut scrvata;, 
sicut provisum fuit. Et si custodes meusurarum mercedem 
iib aliquo ceperiut, lit possint per imaa vendere, et per alias 
emere : et intelligatur de omuibiis mensuris, tam de [ ] 

quam de ponderibus. Et si assisa pannorum servata fuerit, 
sicut provisum fuit. Et si aliquis mercedem ceperit de vino 
vendito contra assisam, vel pro panno vendito contra assisam ; 
. et de thesauro invento. 

De vicecomitibus et aliis ballivis domini regis qui tenent 
placita corona;. 

De vicecomitibus et aliis ballivis, qui convenire fecerunt 
hundredum vel wapentakium pro inquisitione facieuda pro 
mortc hominis. vel dc aliis placitis corome, et ceperunt 
misericordiam pro defaltis. 

De utbesio levato et non secuto. 

De usurariis Christianis mortuis, qui fuerint, et quae catalhi 
habuerunt et qui ea habueriut. 

De catallis Judaeorum occisorum, scilicet vadiis, et chartis, 
ot debitis ; et quis ea habet. 

De falsonariis et retondentibus denarios. 


De moneta et cscambio, et qui fecerunt monetam sine A.D. 1254. 
domino rege et ejus justiciariis. Articles of 

De burgatoribus et malefactoribus, et eorum receptatoribus !"*J"^^^ , 
tempore pacis. justices 

Do fugitivis qui redeunt post fugam sine waranto domini itinerant at 
i^eCT^g^ Lichfield. 

De his per quorum terras utiilagati vel burgatores traii- 
sierunt, et non fecerunt sectam post eos, sicut prseceptum 

De uthlagatis et eorum catallis, et qui redierunt post fugam 
sine waranto domini regis. 

De mercatis remotis ab uuo die ad alium diem, sine 
licentia domini regis ; .et an si sit Dominica dies ; et si quaj 
mercata fuerint levata sine praecepto domini regis. 

De novis consuetudinibus levatis in regno, sive in terra, 
sive in mari, sive in aqua dulci, et quis eas levaverit, 
et ubi. 

De defaltis, scilicet de his qui summoniti fuerunt esse primo 
die coram justiciariis, et non fuerunt. 

De gaelis deliberandis sine waranto domini regis. 

De malefactoribus in parkis et vivariis, 

De wrecco maris. 

De evasione latronum. 

De illis qui non permittunt ballivos domini regis intrare 
terras suas ad summonitiones faciendas pro debito domini 
regis vel aliis sine praecepto regis. 

De ballivis qui ceperimt denarios pro amovendo juratores 
de assisis. 

De his qui tenent terras Normarmorum, Britannorum, et 
aliorum extraneorum, de quocumque feodo sint, et quo wa- 
ranto eas tenent, sine domino rege, vel illis quibus dominus 
rex vel dominus feodi non concessit conferendum. 

De his qui subtraxerunt sectam schyrarum vel hundi-edorum, 
vel auxilium vicecomitum, post werram motam inter regem 
Johannem et barones suos, per vohmtatem vicecomitum et 
aliorum ballivorum, sine licentia domini regis vel ejus 

De vicecomitibus et aliis ballivis qui ceperunt redemptionem 
do valetti.«i integrum feodum militis tenentibus, vel xx. libras 
terras habentibus, ne milites fierent ad mandatum domini 
regis, cum vicecomites et ballivi praeceptum domini regis inde 
non habuerint. 

De valettis integrum feodum militis tenentibus, et plena; 
ietatis existentibus, milites faciendis. 


A.D. 12jt. Do vicecoiiiitibus et uliis ballivis, qui jjlacitaut placila 
Articles of coroiuo do namio vctito tcrminato coram vicecomitibus vel 
inquiry .^^[[[^ ballivis per sacramentum, cum iiullam inde habeant 
iiistices potestatcm yine special! liceutia domini regis, et hoc per breve 
itinerant at «num. 

Lichfield. De excessibus vicecomitum et aliorum ballivorum, si ali- 
(juem foverint prajtextu terras vel custodiae habendte, 
f. 47 0. ^cl dcnarios perquirendi ' per quos justitia et Veritas suftb- 

Do vicecomitibus et aliis ballivis ambidextris, qui capiuut 
ex una parte et ex altera. 

De wapentakiis et aliis ballivis domini regis, positis ad 
lirmam per vicecomites et ballivos, .(juauta singula eorum 
valeut, et pi'o (|uanto posita fuerint temporibus illoruin vice- 

De prisis domini regis, sive in terra, sive in mari, sive in 
aqua dulci, et in libertatibus sijectantibus ad castella sua, 
vel comitatus suos, vel ad burgos, sive in aliis locis qu;u siiit, 
et quantum valent, et quis ea occupaverit, vel celaverit, vel 

De parvis ballivis ciiii iaciunt cervisias (|uas quandoquc 
vocant Scotalas, quandoquc Fulstales, ut extorqueant pecuniam 
a sequentibus hundredum et eorum snbditis ; et de aliis qui 
ccrvisiam non t'aciuiit garbas in antumno colligentibus, et 
Ijladum pauperum indebite distrahentibus. 

De catallis cxti-aneoruin de potestate regis Franciic cxisten- 
tium, eaptis dum rex fuit in Wasconia, (]UO devenerunt, et 
(|uis ea liabet. 

De his qui levaverint Avarennain si[ue] sufficieuti waranto 
domini regis. 

De his qui inscantur cum kidellis et sarkellis. 
De denariis eaptis pro defaltis non venientium ad suiu- 
numitioncm vicecomitum, et (juis eos cepit, et (iiutntum. 

De vicecomitibus et aliis Ijallivis (jui cejierunt dcnarios ab 
Ills (jui rcctati I'uerunt de morte hoininis, ut dimitterent cos 
l>er plevinam, cum nullo inodo fuerint plegiandi, sine spcciali 
niandato domini regis. 

Dc vicecomitibus et aliis balli\is qui bis aut plurios recepc- 
runt denarios ah aliqno pro unico amerciamento, cum semcl 
i'uerit amerciatus. 

De his qui distrinxerunt ])lures habentes unum nomeu, per 
Summonitionem scaccarii. ut ninisquisque per se pacaret 

perquirendi'] iicrquiroudc. MS. 



miicvim amevfiiimciiluin, emu umis onrum tantum fuerit A.D. 1245. 
amerciatus. Articles of 

De his qui imprisonaveruiit illos qui rectati fucruiit do inquiry 
latrocinio per inditamenta, et illos in prisona detinuertint J^efore the 
qnousquc ab cis redemptioncm ceperunt, cum per ^sgein •' j"^^ '' . , 
Augli.-ft nulla rcdeuiptiouu facta sint replegiandi. Lichfield. 

Do his qui distrinxerunt aliquem ad pacandum plus 
cpiam ad quod fuerit amerciatus, per summouitionem scaccarii. 

De his qui mami ceperunt habendi aliquem coram justicia- 
riis, et ilium uon habent primo die. 

De his qui traxerunt brevia domini regis, et alteri parti veu- 
dunt, per quod domiuus rex amisit quod ad eum pertinebat. 

Isto anno et anno prfecedenti fuit frno-um fertilitas f. 48. 
per regnuni Anglia^. 

Eodem tempore Alexander Papa destinavit literas 
episcopis AnglitB sub liac forma : 

In the 
i. p.31i!, 
is the letter 
to the 
with this 
till very 
near the 

" Alexander cpiscopus, servus servorum, etc., venerabilibus 
fratribus archiepiscopo Cantuariensi et ejus suffraganeis, 
salutem et apostolicam beuedictionem. Cathedra pra^minen- 
tife pastoralis in hac Ecclesia militanti per jDlurimos pon- 
tifices frequenti successionis vicissitudine variatur, pro eo 
quod illos manerc diutius natura) mortalis conditio non 
permittit. In Ecclesia siquidem triumphanti, quae superna? 
patriae regionem inconcussa possessioiie jam obtinet, Salvator 
noster, Dei Filius, summus est Pontifex, qui sempiterno fun- 
gitur sacerdotip, manens in seternum, et subacto mortis 
imperio semper vivens. In hac autem quam in exemplarium 
instar ca^lestium in consummationem sanctorum super ter- 
ram Dei sapientia fabricavit, pontifices_ mortalitatis infir- 
mitate circunidati, ut constituantur pro horainibus apud 
Deum, ex homiitibus assumunttir. Hinc est quod ilia in- 
deficienti seterni Sponsi gaudio et immortalitate beata luctum 
viduitatis ignorat. Ha3C autem dum peregrinatur in terris. 
corporum carceribus obligata, frequenter cogitur viduitatis 
suae lamenta resumere, ac t^dia experiri ; his lamentis et 
trcdiis, sicut Domino placuit, qui avfert spiritum, j^rinciiytim, 
Ecclesiae sanctaj nuper concussa sunt viscera, cjusque maxilla? 
perfusa3 amaro profluvio lacrymarum, felicis recordationis 
Innocentio Papa pr^decessore nostro vii. idus Decembris 
apud Neapolim per u.niversae carnis viam de neqtiitia hujus 
sieculi cvadento. Qui cum adhuc necessarius esset et ad- 
modum utilis populo Christiano, forsitan ideo vocatus est 
a Domino ante tempus, ut muudus in maligno positus, ejus 

Letter of 
Pope Alex- 
ander IV. 
to the arch- 
bishop of 
ing his 

Ps. Ixxv. 


A.D. 1254. " prsesentia agnosceretur indignus, et ipse de iuiquitatum FcEdera. 

Letter of " medio quce ejus animam diu crticiaverant, tolleretur. Die ^- P* ^*^- 
J^ TV ' itaquc sequenti, juxta morem, exequiamm sollemnitate 

£, ppf jj "g '• praemissa, ejusque corpore in Neopolitana ecclesia tumulato. 
■ nos ct fratres nostri ad substituendum convenimus succes- 
'■ soi'em. Et missarum solemniis in honoi'e Sancti Spiritus de- 
" vote ac humiliter celebratis, post aliquantulum de futuri pas- 
" toris substitutione tractatum, iidem fratres nostri oculos sues 
" ad imbecillitatem nostram communiter et coucorditer direx- 
'* erunt, nos ad conscendendara speculam apostolici culminis, et 
" subeundam gravissimam orbis sarcinam eligendo. Veriim ea 
" ve supra quam dici valeat stupefacti, et qua; ac qualis esset 
" ilia dispositionis divina3 vocatio, anxiae cogitationis examine 
" revolventes intra nos ipsos, quantum in ilia potuimus su- 
" pernse instantias pressura, resedimus, meditando negotii 
'• gravitatem, metiendo vires, ponderando jDrudentiam, com- 
" parando raerita, et ad perficiendum sumptus virtutum 
" necessarios computando. Denique videutes haec nobis non 
" abundanter adesse, quin potius advertentes quod nihil nobis 
'■ de nostris meritis revelabat propria^ considerationis attentio, 
•'• unde constitui mereremur in mundi vertice super gentes et 
" regna, et universalem in orbe terrarum evellendi atque 
*' plantandi accipere potestatem, in spiritu non contumaciae 
" vel contemptus, sed timoris de nostrorum defectuum con- 
" scientia procedentis, non sequenda judicavimus vota fratrum, 
" sed manus ab opere, ac humeros ab onere cohibendos. 
" Consideratio enim gradus, casus nobis formidinem ingerebat, 
" quia de tarn alto culmine dignitatis terribilis. videlicet loco 
" apostolorum principis. quisnam animus quantumlibet magnus, 
" inspecta jacentis deorsum abyssi facie, non paverct ? Quis 
" nempe jugum publican servitutis, sub quo probata gigantum 
" virtus, et fortitudo virorum a saeculo laudatorum hactenus 
" gemuit, audeat prudenter et scienter appetere, quod spi- 
'■ ritum moeroribus torquet, mentem eviscerat, dies laboribus 
" obsidet, et noctes producit insomnes? O quam sani consilii 
" et quam consultae deliberationis electio, abjectum esse in 
" domo Dei, magis quam loci eminentioris celsitudine prse- 
'■ minere! In convivio Christi locum tenere ' uovissimum, 

1.48//. .; qiianj c,im pacatae quietis dispendio superius promoveri ! 
" Defuit nimirum spiritus considerantibus nobis undique, quanta 
" nunc ager mundi hujus malorum densitate silvescit, et spem 
■■ do viribus circa ejus cultum difficultas operis vix relinquit. 
" Cumque invalescens malignitas desidentium corda popixlorum 

' tenere"] ponere, MS. 



ander IV. 

Foedera, " dnrasse videatui- in lapides, ita ut manum Domini quam A.D. 1254. 
i. p. 31.'?. •• pauci sentiant in flagellis, cui dabitur filios^ Abrahce cZe Letter of 
■■ lapidihus suscitare, et reddere Domino loopulum acceptabilem, PopeAlex- 
' ■ .''ectatorem bonorum operum P Propterea excusavimus cum 
*■ lacrymis, et usque ad contristationis et indignationis ofFen- 
'■ sam, eisdem fratribus, importabilem nobis ingerentibus 
Apostolatus sarcinam, duximus resistendum, orantes eos, et 
per obtestationem divini judicii obsecrantes, ut a nobis 
calicem hunc transferrent, et traderent alteri fortiori. Sed 
ipsi, utinam non ob nostrorum exigentiam peccatorum, 
irrevincibilis importunitatis instantia nostram resistentiam 
evicerunt, cogentes nos invitos suis desideriis consentire ; 
et sic cum dolore cordis ac tremore quamplurimo, infirmi- 
tatis nostrae colla svibmisimus jugo Apostolica? servitutis ; 
confidentes in Deo, qui dat omnibus affluenter, quod insuffi- 
cientiam nostram, quam humiliter recognoscimus et libere 
profitemur, ex Se ipso misericorditer adimplebit. Sollicitu- 
dine itaque publicas administrationis assumpta, et plena de 
vobis concepta fiducia, quod ad supportandam tanti oneris 
molem in caritate Dei, qui vos vocavit in partem hujus 
ministerii, fideles nobis eritis adjutores, universitatem 
vestram rogamus totis in Christo affectibus et monemus. 
quatenus infirmitatem nostram apud Deum devotis orationi- 
bus et sacris placationibus roborantes, Ipsius pro nobis, 
misericordiam imploretis, ut per beneplacita voluntatis suas 
in viam pacis dirigat gressus nostros, et favorem nobis 
CEelestis pietatis aspiret,^ ne qua nos demergat tempestas 
per banc maris altitudinem in quam venimus gradientes. 
Dare quoque dignetur benignitatis su£e annum placabilem, 
in quo, laboribus nostris Eo desuper incrementum largiente, 
proveniet quies regnis, pax ecclesiis, concordia plebibus, et 
minoribus disciplina. Vos ^ autem quaesumus, fratres, lega- 
tionem vestram attendite, ac superintendite tmiverso gregi 
in quo vos episcopos dispensatio divina constituit, ut cum 
Princeps pastorum commissa quaesiturus advenerit, dignam 
ei possitis reddere rationem. Porro de nobis indubitatam 
volumus vos tenere fiduciam, quod singulos vestrum, tan- 
quam principalia corporis ecclesiastici * membra, in quantum 
Dominus dederit, opportunis curabimus fulcire suffragiis, 
et fratemis semper honoribus praevenire. Datum Neapoli 
undecimo kal. Januarii, pontificatus nostri anno primo." 

' Jilios^ filiis, MS. 

* aspiret'\ aspirat, MS. 

' Vos'} Nos, MS. 

' eccle.'iiastici'\ ecclesiastice, MS. 


A.D. 1255. MfCLV. Heiivicus rex Anglia' in quindoiia a Pasclia 

rariiament teniiit })arliamentuin simm apnd AVestmonasterinm ; con- 

miuster' vocatis ibidem dominis Waltero de Gray archiepiscopo 

Eboracensi, Ricardo comite Cornubije, totiusque regni 

episcopis, abbatibus, comitibus. at baronibus universis 

ibi pTc^sentibus, paucis taraen valetudinariis excusatis, 

dominoquc Bonefaeio Cantuariensi in partibns trans- 

niarinis moram faciente, ins tauter et importune exige- 

Demanclsof bat sibi auxilium exhiberi, et nt quidam qui ibidem 

ticking, affuerunt asserebant, disposuit rex habere taylagium 

quod (licitur liorncjeltli. Magnates auteni e contra 

petebant, ut secundum consuetudjnem regni, tres per- 

sonas possent per electioncm in regno habere, videlicet 

capitalem justiciarium, cancellariura, et tliesaurarinm, 

]:)ropter communem regni utilitatem ; et tunc possent 

et vellent de eorum et communi consilio plenius et 

^- ^^- planius regime respondere exaction i. Et sic neutro con- 

cesso, datus est dies ad deliberandum super his, usque 

in quindenam a festo Sancti Michaelis ejusdem anni, 

et unusquisque ad })artes suas decJinavit. 

Death of Eodem tempore, in redeundo de parliamento, Walterus 

the arch- ^^ Gray, archiepiscopus Eboracensis, anno pontilicatus 

Yorlc. sui xl., obiit apud Fulham juxta Londonias, kal. Maii, 

die sabbati, in senectute bona, plenus dierum ; et 

sepultus est in vigilia Pentecostes in ecclesia Sancti 

Petri Eboraci. 

Miracles of Isto anno Sanctus Eobertus Lincolniensis episcopus 

I^I'^'^P, , claruit miraculis. 

Capture of Eodem tempore circa Ascensionem Domini, captu.'^ 

a largo ^^^:^^ inscis unus octo pedum, qui vocatur sturoun, in 
sturgeon in ^ i n i -r\ • -i 

the Tient. aq\ta de Trente, sub castello de Donento]ie, senioribus 

patriae dicentibus et affirmantibus quod piscis consimilis 

in eodem loco captus fuit eodem anno antea quo rex 

Johannes coronatus fait. 

Storms in Accidit etiam eo tempore, iii. idus Julii, quivdani 

the valley tompcstas graudiuis per vallem de Trente, a ponte de 

Trent. Wychenoferc us(pie ad Rependonam, ultra mochim 



admirabilis, cui similem in illis temporibus non extitit A.D. 1255. 
qui se vidisse tiffirmarefc. Sequebatur grandinem vorago 
quaidam mirabilis terrain cum arboribus et sedificiis 
et blada in campis submergens et asportans. Fuit 
etiam universalis destructio foeni per vallem de Trente 
per aquarum inundationes, qualis non contigit longis 
ante temporibus. 

Henrieus rex et regina fuerunt in die Assumptionis Interview 
beatfe Virginis apud Eboracum, et inde profecti sunt nr. with 
versus Scotiam, ad loquendum cum rege Scotise genero^ Alexander 
suo, et regina eorum filia, et propter quandam dissen- queen Mar- 
sionem quse inter eos emerserat, et Robertum de Ros g^^et of 
qui eos ad eorum voluntatem non tractavit, eo quod 
non sustinuit eos carnaliter simul commiscere, ob quam 
causam rex disseysivit eundem E-obertum de castello 
de Wrech et de quibusdam suis aliis terris. 

Eodem tempore, rege existente in partibus Scotise, Justiciaries 
missi sunt per regnum justiciarii ad inquisitionem gg°t^'^"* 
faciendam super articulis subsequentibus. Dominus through the 
Henrieus de Bathonia cum sociis suis sedit apud ^^°^ ^°^* 
Notingham, qui ibidem se bono modo et curialiter 
habuerunt ; similiter et alii per totum regnum, domino 
Philippo Level apud Staffordiam durius et asperius se 
habente, coram quo etiam sociisque suis ibi secum 
sedentibus super istis articulis factse sunt inquisitiones. 

Capitula coram justlciariis. 

De jiiribus et libertatibus domini regis, scilicet qui archi- Articles of 
episcopi, episcopi, comites, et barones, milites, vel alii libere "iquiry be- 
tenentes subtraxerint sibi de juribus et libertatibiis et hidagiis ^^ Stafford 
ad ipsum dominura regem spectantibus, et quas libertates. 

De sectis debitis ad comitatum, hundredum, et curiam de 
dominicis mancriis domini regis et ad molendina, eorum 
maneriorura scilicet qui se subtraxerint de sectis illis, et a 

' generoj genera, MS. 



A.D. 1255 

Articles of 
before the 
justices at 

f. 49 b. 

quo tempore, et in quantum dominus rex damnificatus est per 
annum per subtractionem illam. 

De exteiisiouibus dominicorum regis, scilicet qtiid omnia 
ilia valere possint per annum. 

De militibus, libere tenentibus, viris religioslB, vel quibus- 
cumque aliis, scilicet qui infra dominica domiui regis terras 

De donatione vel conditione sokemanorum, vel permissione 
custodum vel aliorum ballivorum eorundem maneriorum. 

De statu forestarum, hayarum, parcorum, vivariorum, 
domini regis, scilicet qui fecermit vastum, venditionera, pur- 
presturam, vel destructionem in eisdem. 

De casti'is domini regis, scilicet quid pertineat ad castra 
ilia, ut in wardis, redditibus, et aliis rebus assisis, et quid 
ctistodiEB illorum castrorum valere possint per annum, et quae 
ward® debeantur tempore pacis, et quaa tempore werrse, et 
pro quanto per annum possint custodiri. 

De purpresturis factis super dominum regem, sive in terra, 
sive in aqua, sive in mari, sive in portu, et per quem. 

De bundredis singulis in comitatu quolibet, scilicet quot 
bundredaa in manu domini regis, et quot ad feudi firmam, et 
quid vicecomites percipiunt per annum de singulis hundi'edis. 

De his qui babent returnum brevium domini regis, scilicet 
utrum returnum illud habeant ex concessione regum, vel ex 
permissione vicecomitum, \e\ aliorum ballivorum. 

De Judajis et eorum catallis, qui catalla eorum receptavcrint, 
et qua3 catalla. 

De his qui tenent placita de uamio vetito, et similiter visum 
francplegiorum sine vicecomite, et sine -vvaranto domini regis. 

De ecclesiis quaj sunt et esse debent de donatione domini 

De viduis et puellis qua; sunt et esse debent in donatione 
domini regis, si sint maritata;, sive maritanda;. Et si sint 
maritatae, quibus, et per quem, et quantum tei-ra; illarum va- 
lent per annum. 

De sergantiis vel aliqua jiarte earundem sergantiarum aliena- 
tarum, per quem, et a quo tempore. 

De his qui clamant habere libertates sine charta regis, et 

Inquirantur etiam si viri rcligiosi intraverint feodum domini 
regis, ubi dominus rex amittit wardum, et relevium, vel tay- 
lagium ; qui, et a quo tempore. 

De viris religiosis et aliis qui compellunt laicos placitare 
coram judicibus delegatis, vel ordinariis, de placitis quie per- 
tinent ad coronam domiui regis. 


Item ct omnes libere teuentes de singulis villis a quolibet A.D, 1255. 

hundi'edo, si quatuor homines et prtepositus venerunt ad sum- Articles of 

monitionem, sicut dominus rex prajcepit in brevi suo. enquiry 

De feodis domiui regis, quot feoda teneutiir de eo in capita, . '^ ^J^*^ 

, , , .__ - justices «It 

et qui ea tenent, ct quid mde sit eleemosynatum, et quis illud Stafford. 

teneat, et a quo tempore. 

De omnibus qua) subti-acta sunt domino regi, ut de juribus 
et sectis debitis, si ex permissione ballivorum fiat, et cujus 
ballivi permissione. 

Item de vicecomitibus et hundredariis et aliis ballivis, si 
aliquem malefactorem receptaverint, vel consenserint, vel ali- 
f|uid ceperint pro hujusmodi, ab anno regni regis Henrici 
filii regis Johannis qui nunc est, xviii. hucusque, et quid ce- 
perint pro bujusmodi, et quantum, et si aliquem gravaverint 
per injustam extortionem. 

Innocentius Papa quartus post mortem Frederic! The king- 

imperatoris regnum Cicilise multoties et non semel g^cUy ; 

fratribus regis Francise singulatim, aliisque diversarum 

teiTarum magnatibus qviamplurimis, ex done obtulit ; 

quod quidem universi et singuli singiilatim admittere 

penitus recusarunt, timentes potentiam Conradi filii 

prtedicti Frederici imperatoris, qui prsedictum regnum 

post mortem Henrici fratris sui, nepotis Henrici regis 

Anglise, obtinuit et possedit. Postea vero prsefatum refused by 

-r,. ■, •■• /^ 1 • 1} L • • TT • • Richard of 

regnum Kicardo comiti Cornubise, iratn regis Henrici, Cornwall ; 

multoties fuit oblatum, quod et ipse similiter refutavit. 

Tandem vero astutiam et potentiam regis Henrici An- 

glise summus Pontifex et cardinales considerantes et 

agnoscentes, preenominatum regnum Edmundo prsefati giyen to 

regis filio de communi fratrum consilio dominus Papa Edmimd. 

dedit et concessit, diversas literas diversis temporibus 

super hujusmodi negotio transmittendo, quarum una ab 

Alexandre summo Pontifice isto anno sub hac forma 

emanavit : 

" Alexander episcopus servus, etc. Henrico illustri regi f. 50. 
" Anglic, etc. Regale genus Angliee, quod speciali quodam Ijetter of 
" affectu et intimaj delectionis praerogativa prosequimur, exal- P^ ''^'^'^" 
" tare super caeteros orbis reges et principes cupientes, ma- to Henrv* 

" gistrum [ ] notarium nostrum, Apostolicae sedis III. offer- 

" legatum, qui illius generis honorem et commodum zelatur ing the 

Y 2 



Sicily to 
his son 

A.D. 1255. " lit propriuin, ad partes illas pj-incipaliter liac de causa 
crown of " transmisimus, lit idem genus locupletans ct oxaltans ei con- 
" ferret regnum Cicilia?, quod opulentia et deliciis alia regna 
'• mundi superat, ad sedem Ai)ostolicaiii devolutum. Et licet 
" super hoc fiierit ijlerumque Line iudc tractatum, quia tamen 
" in eodcm regno adhuc supcrat unicus ncpos tuus, lie vide- 
" reris sitirc sanguineni proprium et proximoruiu tuorum 
•■ spolia concupere, taiitum houorem et commodum recipere 
" usque base tempora distulisti. Sed eodem ncpote tuo ita 
'■ ])ie ut asseritur sublato de medio, tu desiderans cum sede 
" Apostolica filium habere commuuem, devovisti perpetuo ad 
'■ ejus obsequia carissimum in Christo filium Edmundum 
" natum tuum, faciens ipsum. de pr^fati legati manibus, ha- 
' 'bentis super hoc plenariam potestatem, recipere prjedictum 
" regnum, ad honorem Dei, et ecclesias pacem, et ti-anquilli- 
" tatem totius populi Christiani, super quo celsitudiui tua3 
" gratiarum referimus actiones, prompti et parati ad omnia 
" qua) placere noverimus cordi tuo. Cum igitur collationem 
" hujusmodi ab eodem legato factam duxerimus de fratrum 
" nostrorum consilio confirmandam, magnificentiam regiam 
" rogamus et hortamur, quatenus eonsiderato diligenter quod, 
" cum omnes de regno illo redemptionem a nobis expetent et 
" expectant, negotium ipsum ex sui natura accelerationem 
" postulat et requirit. Quod quia dilatio in talibus maximum 
" consuevit parere detrimentum, prredictum regem ad prose- 
" qucndum negotium assumptum sic in militia, pecunia, et 
" aliis viriliter, celeriter, et potentor accingas, ut ad fastigium 
" praadicti regni, ubi recipietur cum desiderio ut matutinus 
" Lucifer, possit, prout decet tautum principem, perveuire ; 
" scituri quod cum negotium praedictum sit Dei non hominis, 
" prredicto regi cuncta prospera succedent, nosque sibi cui'a- 
" bimus in personis et rebus modis omnibus quibuscumque 
'• poterimus opulentissime subvenire, parati obligare nos et 
'■ Romanam ecclesiam fidejussoris nomine pro his qua3 sibi 
" ad prosecutionem pra^dicti negotii fuerint opportuna." 

De j)uero apud Lincolniam cvucifixo a Judceis. 
Murder by Eoclem tempore eonvocatis apud Lincolniam Judasis 

the .IcM's of , ,. . . ., 

S. Hugh, a ^^ totius regni majoribus, sanctum Hugonera puerum 
boy of nine parvulum ix. annorum cujusdam pauperculne mulieris 
Lincoln. HHum unicum, scholareni, in vigilia Sancti Petri quii> 
July 31. clicitur ad vincula, quidam ejusdem civitatis Juda^us 
nomine Jopiuus, jam sole vergente ad occasum, a 


siionun contribuliiim et cofetaneorum jocis ac choveis A.D. 1255. 
tetensis insidiis furtive sustulit, sublatum in conclavi 
secretion domus proprite per viginti sex dies occultavit, 
et in tantum famis ac sitis affecit inedia, ut vix vocem 
in verba formare posset. Deinde omnibus tam indi- 
genis quam extraneis qui in eadem civitate erant 
Judfeis in unum congregatis, collegerunt consilium 
pontifices et sacerdotum principes, ut morti tradercnt 
innocentem. Adducto ergo illo et in eorum medio 
constitute, tan quam agno in luporum medio, excfecati 
et insensati, in ignorainiam passionis Jesu Christi, qui 
patitur in sanctos misericordia pietatis, patris sui desi- 
derium adimplere cupientes, de quibus scriptum est, 
vos ex patre diaholo estis, innocentem puerulum circum- s. Joh. 
dederunt, nudaverunt, flagellis ceciderunt, et in faciem "^"'" ^'^' 
conspuerunt, nasique cartilaginera cum superiori labio 
reciderunt, principales dentium confringentes superiores. 
Deinde ipsum in cr.ucem elevantes, eidem insultabant 
vocibus, et frendebant dentibus in eundem. quam Rom. xi. 
iiwomprehensibilia sunt judicia tua, Domine ! Sed ^■'^• 
orania in sapientia fecisti. Arridebat parvulus toto rs. ciii. 24. 
malignitatis spiritu in eum debacchantibus, nee mur- f. r>o h. 
mur resonat, nee querimonia ab ejus ore. Quippe 
Spiritus Sancti repletus gratia, alacri vultu quasi nil 
patiens permanebat. Et quod dictu mirabile est, in 
cetate tam tenera constitutus, nee vocem nee gemitum 
emittebat. Tandem ministri diaboli ut Kegem gloritB 
irritarent, nostrum Redemptorem quem patres eorum 
ante faciem Pilati negaverunt, dicendo Non habemus S. Joh. 
regem nisi Ccesarem, et ejus membra, id est Chris- ^^^' ^^' 
tianos, detestanda et horrenda crudelitate confunderent, 
dicti pueruli corpus tenerrimum a planta pedis usque 
ad verticem minutis aculeis et acutis in tantum pupu- 
gerunt, ut toto corpore cruentato vulneribus, vulnera 
inflicta ipsius corpus pelli hericii similarent. Denique 
ejus latere lancea perforate, inclinato capite in manus 
Domini spiritum exhalavit. Mulier quidem, hujus 


A.D. 1255. sancti mater, ubi eum more solito domiim minime 
redire conspexit, expavit continuo, et festinanter 
eundem per notos vicinos et amicos requirebat. Quo 
non reperto, assertione infantium cum quibus ludere 
consuevit, ostensis hora diei et loco ubi eum ultimo 
viderunt et reliquerunt, orta est suspicio vehemens 
inter Christianos, ipsura a Judreis sublatum et inter- 
Suspicion emptum. Ex hoc enim argumentum sumebat eorum 

ofthemur- . . j ,. • •• i. • -i i-i 

der falls on opi^iOj quod ex cunctis provinciis et civitatibus regni 
the Jews. Anglise diversi in eadem civitate Judsei tunc convc- 
nerant, et plus solito sibi invicem applaudebant. Rc- 
quisiti etiam callide a quibusdam Christian] s eorundem 
familiaribus cur sic convenerint, et tamdiu inibi moram 
fecerint, responderunt, nuptiarum solemnia celebrandi 
gratia e diversis provinciis nationis su?e principes et 
potentiores se evocasse, evocatos ideo moram fecisse 
diutius, quod nexus sponsalium inter prasdivites et 
nobilitate generis prseminentes c?eteris esset contra- 
liendus, palliare cupientes quod nequiter commiserunt. 
Sed facti veritate jam per dies paulatim clarescentc, 
pmedicta mulier, mater prsefati pueri, cum fletu et 
gemitu in labore et viiltus sui sudore, in Scotiam ad 
dominum regem ubi tunc agebat profecta est, et ad 
pedes ejus provoluta, damans et ejulans suam super 
hoc deposuit querimoniam. Interim scientes Judazji 
super hac re inquisitionem faciendam, et cum rei 
Veritas innotesceret acriori poena digne pro meritis se 
damnandos, congelati et consternati, conscientia sese 
iuterius remordente intempestfB noctis silentio corpus 
exanime tulerunt secretins, et in quendam puteum 
projecerunt, clamque discesserunt. Ubi postea cum ex 
mandato regio super liac re facta foret inqui.sitio, 
repertus est, prodente Illo cujus vestigia secutus fuerat 
in passione, qui etiam quod in ignominiam nominis 
Sui et fidei Christianee irrisionem, contemptum, et 
improperium a nefondis Judseis commissum fuerat, ad 
Sui Ipsius gloriam, et hdei Christiauae exaltationem 


dignatus est immutare. Nam ipso sic reperto, efc cum A.D. 1255. 

siiis indnmentis e puteo jam extracto, concursus popu- 
lorum factus est undique voce magna clamantium et 

dicentium, " Giatias tibi, Domine Jesu Cliriste, qui 
" etiam modernis tempoinbus tenellos pueros per pal- 
" mam martyrii dignatus es ad regna cfelestia evocare." 
Cumque piis fletibus omnes qui aderant pectora irriga- A miracle 
rent, et utriusque sexus tam majores quam minores ad ^y^the"^ 
hoc spectaculum properarent, ecce mulier per annos dead body. 
quindecim utrorumque oculorum orbata lumine, quae 
prius infantem plurimum dilexerat, ibidem adducta 
accessit propius, et corpus cum fide tetigit sic excla- 
mans, " Heu, heu, Hugeline puer mi dulcissime, quod 
" sic contigit ! " et retrahens manum quam supra corpus 
posuerat, ex humore corporis cruentati caecos linivit 
oculos, et confestim visum integerrime recuperavit ; sed f, 51. 
novitate miraculi stupefacta, cunctis astantibus, grandi- 
sonis inclamabat vocibus, " Congratulamini mihi omnes 
" qui diligitis Deum, et videte miracula quae in vestra 
" prpesentia operatus est." Cumque in earn fixissent 
intuitum, et pro certo deprehendissent ipsam esse 
foeminam quae tamdiu cseca extitit, attoniti et stupe- 
facti universi et singuli, ingentem ad sidera tulere 
clamorem, " A Domino factum est illud, et est mirahile Ps. cxvii. 
" in oculis nostris ; benedictus Deus qui non derelin- * 
" quit sperantes in se, et plebem suam, antiqua mira- 
" cula renovando, ad sui nominis timorem et amorem 
" excitat, et in fide corroborat et confirmat." Repleta 
est ergo civitas immenso gaudio, et in ore omnium 
ejus dulcissima passio resonabat. Catervatim quidem 
ruunt populi, cernere cupientes quse per eum miracula 
Deus omnipotens operatur. Quicumque enim tunc 
temporis infirmus vel debilis ad ejus corpus sanctissi- 
mum accessisset, quacumque molestia laboraret, sanitate 
recepta gaudens et hilaris ad propria remeabat. Auditis 
igitur tantis miraculis, et clamore populi vel fama 
circumquaque divulgatis, ecclesise cathedralis decanus 



A.D. 1255. 
His burial 
at Lincoln 
next to the 
tomb of 

Kichard of 
comes to 

The affair 
is brought 
before the 

et canonici ejusdem civitatis una cum vicariis suis, 
associate sibi clero et populo, ordinata processione 
solemniter ad sancti martyris corpus perrexerunt. 
Ulud etiam elevantes, praecedentibus cereis, crucibus, 
et thuribulis, revestitis etiam quibusque, loco debito 
dispositis et ordinatis, ad majus monasterium beatse 
Virginis psallentes et flentes, et in cordis organo voce 
dulcisona Deum collaudantes, portaverunt ; concanonico 
quodara ejusdem collegii, in cujus parochia idem pue- 
rulus ab utero matris usque ad martyrium tenere 
exstitit educatus, ne corpus extra suam parochiam 
cujuscumque prgesumptione temeraria in sure prsebendsEs 
preejudicium portaretur, audacter appellante, et totis 
viribus reclamante. Praenominati vero decanus et 
canonici hujusmodi appellationi non deferentes, tri- 
umphantis martyris solemniter celebrantes exequias, 
omnibus rite peractis, sancti corporis glebam juxta 
tumulum sanctissimi patris Roberti ejusdem loci epi- 
scopi sepulturse decentissimse tradiderunt. 

Advenit itaque sub eodem tempore Ricardus comes 
Cornubise, frater regis Henrici, ad eandem civitatem, 
peregrinationis causa ad sanctum Robertum ; in cujus 
prsesentia dignata est divina dementia diversa miracula 

PosthfGc autem expletis negotiis pro quibus in Sco- 
tiam dominus rex profectus fuerat, ad eandem civita- 
tem, et una cum eo domina regina aliisque quam- 
plurimis episcopis regni et proceribus, circa festum 
Sancti Michaelis reversus est. Examinato igitur nee:o- 
tic, et rei veritate diligenter inquisita super passione 
liujus pueruli, luce clarius cunctis innotuit prccscripto 
modo et ordine rem gestam processisse. Nam cum ex 
decreto regio ballivis et aliis exeuntibus ut Judfeos 
caperent, scelus sceleri accumulantes, (non a Juda 
Jacob filio, nee Juda Macaba^o Matatliioe filio, sed a 
Juda proditore perfido perditionis filio, affectu et opcre 
trahentes nomina,) claudentes ostia scris objectis et 


pessulis se ipsos defendere conati sunt, existimantes se A.D. 1255. 
posse resistere potestati regise efc decreto. Sed eonim 
obstinantia exacerbati ballivi et alii domini regis 
ministri ibidem de prsecepto domini regis destinati, et 
in iracundiam 2:)rovocati, dirumpentes januas, avulsis 
seris, confractis pessulis, per posticos, fenestras, et ostia 
ingressi sunt, irruentes in eos, quotquot reperire pote- 
rant, arctis vinculis vincientes, ignominiose et turpiter 
seciim ad curiam deduxerunt. Cumque examinarentur 
diversimode super processu hujus facti, de prsecepto 
domini regis, Johannes de Lessintona, ejusdem senes- f- 5i b. 
callus, et a secretis, vir providus et discretus, et in o^diTpdn- 
utroque jure, canonico scilicet et civili, peritus, Joppi- cipal mur- 
num Jud?eum, principem eorundem et pontificem, de ^^^^' 
cujus consilio, ut asseritur, sacrum scelus a sceleratis 
et perfidis perpetratum est, accersivit, et spopondit se 
ei consilium confen-e et juvamen ne morti traderetur, 
si sibi rei veritatem enarraret. Gavisus ergo tanti 
viri sponsione, et existimans se pecuniaria largitione 
Cteterosque Judseos posse redimi, universa penitus est 
confessus. Scripta est igitur hujus confessio, et in 
prsesentia domini regis et majorum regni, qui ibidem 
interfuerunt, recitata, ipso Judffio referente. Et quia 
in coronsB regime et majestatis videretur infamiam 
rcdundare, si hujusmodi homicida poena debita non 
plecteretur, tanti sceleris perpetrator et auctor judiciali 
sententia per pedes proprios caud?e vivus equi alli- 
gatur, super quern confestim ascendens quidam juvenis 
subductis calcaribus eundem in cursum velocius exci- 
tavit, et nefandum miserabiliter sed digne pro meritis 
per vicos et plateas ejusdem civitatis spectante populo 
detrahebat. Fit laus et exviltatio Christianorum, horror 
Judreis et confusio, Cumque diutius per platearum 
diverticula, calculos et saxos, ligna et lapides distrac- 
tus, minutatim corpore jam dilacerato, in patibulo sus- 
penderetur, miserandam animam ab execrando corpore 
violenter ejectam transmisit ad inferos poena perpetua 


A.D. 1255. piiniendam. Cfeteri autem qui capti fiieiant ex inan- 
dato regio ad civitatem Loiidoniarum perducimtur. 
Qui etiam tunc evaserant festinanter, qure .secum por- 
tare poteranfc amplectentes, die noctuque latenter 
aufugerunt. Deinde mittuntur nuncii cum brevi regio 
per diversas provincias regni Anglias ad capiendum 
singulos qui huic facto assensum vel consilium pr^esti- 
tisse vel preesentes fuisse alicujus assertion e aut relatu 
Execution vcl indicio perpendebantur ; unde factum est ut quam- 
Jews"^'^ plures apud Londonias usque ad parliamentum post 
Pascha proximo sequens incarcerarentur : e quibus oc- 
todecim antea post Natale Domini ad caudas equorum 
per totam civitatem Londoniarum turpiter et igno- 
miniose tracti, ac deinde in patibulo suspensi, a pra3- 
sentis vit?e curriculo descenderunt ad inferos, cum 
auctore sui sceleris poena perpetua cruciandi. 
The Domi- Interim, quod dictu horribile est, fratres Prsedicatores,^ 
dca'vour to ^l^^i propter amorem Crucifixi paupertatem eligentes 
save the arctioris vita3 regulam professi sunt, ut exemplo bono- 
rum operum et verbo vitfB perituras salvarent animas, 
et ab ipsis inferni faucibus liberarent, creteros qui in 
carceris claudebantiu' ergastulo meritorum suorum exi- 
gentia damnandi imperpetuum cum diabolo, utpote 
qui ad fidem Christi nullatenus convert! voluerant 
vel proponebant, totis viribus conati sunt a morte 
S. Marc, corporis liberare ; scriptum quippe est, Qui credidif, 
XVI. iG. (,f^ . qy^i ^,g,j,(j ,^(5^2, credidit, etc. Et propterea rairum 
([uod incredulos, nisi ad fidem Christi et gratia baptis- 
matis converti voluerint, quoquo modo a morte cor- 
poris liberare niterentur. Sed quid ? Contingit siepius 
quod ab illia fermentum egrcditur, qui se deberent 
azymos exhibere ; nam protcstabatur infamia, quod 
ingenti corrupti pecunia, se eos a mortis spopondissent 
periculo liberaturos. Quod si verum est, quod Deus 


' Pradicatores'] Matt. Par., p. 922, has Minores. 


avertat, qualiter Symoniacum possent declinare vitiimi^ A.D. 1255. 
ignoramus. Sed hoc fateri de illis erubescimus ; nam 
ipso habitu et cotidianum victum quseritando per ostia, 
cunctis religionibus se miindum sprevisse plenius mani- 
festant. Sed quocvimque spiritu eos, ut jam dictum 
est, liberare attemptassent, propter illud factum et 
quoddam aliud quod paulo ante acciderat, quod vobis 
in sequentibus exponemus, non solum Londoniensium, f. 52. 
sed fere omnium totius regni Anglise ad quos illius 
facti notitia potuit pervenire, indignationem non modi- 
cam incurrerunt. In tantum enim habebantur con- Their less 
temptui, quod in tota civitate Londoniensi per dies ^nd ^^^'^'^^ 
plurimos cum famis et sitis inedia laborarent, licet ty in con- 
more solito per ostia mendicarent, neminem invenire ^^'l"^^'^^- 
poterant qui eis misericordife manum porrigeret, vel 
eorum inopife subveniret. Quod etiam instigante to- 
tius boni et justitise inimico, eisdem prius acciderat, 
tale erat. Cum inter universitatem Parisius et fratres Previous 
Prfedicatores suborta fuisset dissensio, eo quod iidem Xe^^^omi- 
fratres institutis aut cseremoniis imiversitatis parere nicans with 
contempserint, quinetiam quse cancellarii ac totius uni- ygi-gity of 
versitatis consilio geri consueverant, jurisdictionem Paris, 
sibi incautius super universitatem et contra ejusdem 
universitatis libertatem vindicantes, suo potius gerenda 
arbitrio proponebant, videlicet, ut pro voluntate sua 
ipsi inciperent de tlieologia, absque licentia cancellarii 
vel universitatis, et quod nullus magistrorum lecturus 
theologiam examinaretur ab aliis quam ab ipsis, vel 
incipiendi licentiam obtineret. Super his igitur et 
aliis utrisque ad sedem Apostolicam appellantibus, 
tandem post multas altercationes hinc inde factas, 
auditis utrorumque allegationibus, dicti fratres in prje- 
judicium, opprobrium, et scandalum totius universitatis 
obtinuerunt, et soluti ab omni lege universitatis, cum 
privilegio super hoc sibi a sede Apostolica indulto 
Parisius redierunt. Indignantes igitur magistri Pari- 
siacenses quod eorum libertas, quam ab antique per 


A.D. 1255. privilegia suramoriira pontificuin liabere consueverant, 
sic tanquam pro nihilo deperiret, confestiin cessaverunt 
legere, et commune sigillum universitatis disponentes 
confringere, civitate Parisiacensi relicta, quidam ad 
suam patriam, quidam ad diversas j^^'ovincias disces- 

Failure of Prseftiti autem fratres apud Londonias, etsi magnam 

their efforts . . . . 

to save the diligeiitiam ad liberandum corpora perfidorum a debito 

accused mortis periculo, ut iam dictum est, adhibuisscnt, nihil 

Jews / 

tamen profecerunt. Tandem vero adveniente domino 

rege cum regni majoribus apud Radinges, provisura fuit 

Judseos universes totius regni qui huic facto assensum 

prsestitissent, et prsecipue eos qui afFuerunt, videlicet 

Ix. et undecim qui apud Londonias in vinculis tene- 

bantur, quemadmodum Joppinus interiit, interire, ne 

si forte quoquo modo possent evaderc qui hoc scelus 

commiserant, ad scelus simile vel majus committen- 

dum fierent proniores. Impunitas enim delinquentium 

who, how- prsestat audaciam delinquendi. Quo audito, Ricardus 

ever, are r^ i, • r i. • i 

saved by comes CornuDife, irater regis, eo quod pro maxima 

Richard of summa pecunipe a fratre suo rege cunctos Judffios 
Cornwall. «tij- t -ii 

AngJipe ad terminum pro vadio suscepisset, et pro im- 

mensa summa pecunise quam a Jud?eis receperat ut 

eos salvaret, objecta auctoritate sua et potentia morti 

addictos a mortis periculo liberavit. Nee erat qui re- 

sisteret vel eidem in hoc facto contradiceret. Sic, sic 

justificati sunt propter pecuniam, qui fecerunt inju- 

riam, et rei absque satisfactione absolvuntur. 

Sublatus est itaque a Judseis furtive prtefatus sanc- 

tus puerulus, ut jam praediximus, ii. kal. Augusti, 

videlicet in vigilia Sancti Petri quse dicitur ad vin- 

cula, et vi. kal. Septembris, die Veneris sciKcet, cruci- 

fixus, et quarto kal. ejusdem, scilicet die Dominica, 

inventus et ex puteo extractus, regnante Domino 

nostro Jesu Christo qui vivit et regnat, etc. 

Return of Eodem tempore Petrus de Egeblanche, avunculus 

de^E^e- I'SgintB, episcopus Herefordensis, qui longo tempore 




antea a domini regis latere pro ejusdern negotiis ad A.D. 1255. 
Ronianam curiam fuerat destinatus, rediit in Angliam, 
deferens secum Anglicanje ecclesise depressionem, prout 
inferius in Uteris patebit apertius apostolicis per eum 
impetratis. Duxit etiam secum episcopum Bouonien- f. 52 /*. 
sem,' a summo Pontifice destinatum, qui filium regis 
Edmundum de regno Cicilise de dono domini Papfe Affairs of 
et mandato per quendam annulum investivit. Quod ^^^ ^ ' 
quidem domino regi et reginse, patri et matri ejus- 
dern, valde complacuit, et supra quam dici potest gau- 
dentes effecti et hilares, quasi filio tanti jam regni in 
veritate potito regimine, tantse dignitatis et honoris 
collatori condigna festinavit dominus rex munera re- 

compensari. Misit igitur domino Papse quinquaginta Money sent 
.,1 IT ••<?■•• tothePope 

miUe marcas steriingorum pro expensis suis lactis in ^ Henry 
werra contra Memfredum, qui dictum regnum occu- lil- against 
pavit et possedit, obligando per chartam suam cc. 
milia marcarum steriingorum de regno Anglias eidem 
Papas in subsidium prsedictse terrae perquirendse, infra 
ccrtum tempus solvendarum ; seque personaliter in 
pecunia et manu militari copiosa statim post festum 
Sancti Michael is proximo sequentis, sacramento prte- 
stito in preefati episcopi prsesentia ibidem profecturum 
promittendo, et per chartam suam similiter obligando, 
una cum sigillo suo eisdem chartis quorundam signis 
appensis episcoporum et etiam plurimorum regni magna- 
toruni ; propter quod cum esset ex longo tempore, 
videlicet a primo coronationis suae anno, cruce sig- 
natus occasione et causa in Terram Sanctam Jerusalem 
peregrinandi, ab eodem voto a domino Papa qualem 
quale m obtinuit absolutionem. Ad hoc etiam negotium 
melius prosequendum et celerius concessit Papa domino 
regi decimam ecclesif© Anglicanse per triennium, ut 
V. p. 325. supradictum est, recipiendam. 

' This is most likely Ottaviano 
Ubaldino, who had resigned the 
bishoprick of Bologna in 1244. He 

•vras cardinal tit. S. Maria nova, and 
had been legate in Sicily against 



A.D. 1255. 

Arrival of 
Rustand in 

sion to 
the Pope's 
for a 
king of 

f. 58. 

Venit etiam cum eodem episcopo Herfordiae quidarn 
clericus nomine magister Rostandus, natione Burdega- 
lensis, a domino Papa specialiter destinatus ad man- 
data apostolica per diversas literas exsequenda, sicut 
patebit inferius. 

" Veuerabilibus in Christo patribus Wygorneusi, Hereford- 
onsi, Coventrensi episcopis, et viris religiosis, abbatibus, 
prioribus, capitulis, conventibus, decanis, arcliidiaconis et 
archipresbyteris, et aliis ecclesiarura prajlatis, et universis 
Ohristi fidelibus per Wygornensem, Herefordensem, Coven- 
trensem, dioceses constitutis, magister Rostandus domini 
Papae subdiaconus et capellanus, executoi' negotii crucis, 

' ' Maudatum domiui Papas recepimus in base verba : 
" ' Alexander cpiscopus, servus servorum Dei, venerabili 
" ' fratri arcbiepiscopo Oantuariensi, et dilecto filio magistro 
" ' Rostando subdiacono et capellano nostro, salutem. Volumiis 
" ' et prajsentium auctoritate mandamus, quateuus vos vel 
" ' alter vestrum redemptiones virorum cruce signatorum qui 
" ' per deputatos ad hoc preesentium facultatem et legata in- 
" ' distincte necnon et obventiones ex quacumque causa pro- 
" ' deuntes subsidio Terrge Sanctse in regno Anglian et aliis 
' ' ' terris carissimi in Christo filii nostri illustris regis Anglise, 
" ' per vos vel per alios integre colligere, ipsaque in tutis 
" ' locis deponere, ac eisdem postmodum regi ut votum crucis 
" ' exsequi valeat eflficacius integre assignare curetis ; contra- 
" ' dictores per censuram ecclesiasticam appellatione postposita 
" ' compescendo. Non obstante si personis aliquibus a sede 
" ' Apostolica sit indultum, quod interdici, suspendi, vel ex- 
" ' communicari non possint per literas apostolicas pleuam et 
" ' expressam aut de verbo ad verbum non facientes de in- 
" ' dulto hujusmodi mentionem, et constitutione de duabus 
" ' dietis in concilio generali. Datum Neapoli, tertio kal. 
" ' Maii, pontificatus nostri anno primo.' 

" Item noverit universitas vestra nos aliud mandatum 
" domini Papae recepisse in haec verba: 

" ' Alexander episcopus, etc, ut supra. Quia de discretione, 
" ' providentia, sollicitudine, ac circumspectione vestra plenam 
" 'in Domino fiduciam obtinemus, negotium crucis in regno 
" ' AugliEe et aliis teri-is carissimi in Christo filii nostri illus- 
" ' tris regis Angliae, vobis tenore praesentium duximus com- 
" ' mittendum, prudentiae vestraj per apostolica scripta man- 
" ' dantes, quatenus vos, vel aliter vestrum. juxta datam A-obis 
" ' ciV'lituH gratiaxu, in regno prjedicto et terris praidictis juxta 
" ' formam quarumcumque literarum ad quoscumque alios 



' prius super hoc a sede Apostolica directarum, per vos vel A.B. 125;j. 
' per alios quos ad hoc idoneos esse noveritis, diligeuter ac 
' fideliter exsequi studeatis ; ita quod crescatis exinde meritis 
' apud Deum, penes nos gratia, et apud homines clara 

• fama ; contradictores per censuram ecclesiasticam appella- 
' tione postposita compescendo. Non obstante, si personis 
' aliquibus a sede Apostolica sit iudultum, quod interdici, 
' suspendi, vel excommunicari non valeant per literas 
' apostolicas plenam et expressam non facientes de indulto 

* hujusmodi privilegio mentionem, et constitutione de duabus 
' dietis edita in concilio generali. Datum xi. kal. Junii, 
' pontificatus nostri anno primo.' 

" Cum igitui" executioni pragfatorum maudatorum ad prassens 
intendere non possumus, dilectis filiis nostris magistro 
Alexandi'O canonico Herefordensi, et magistro Willelmo de 
Bos rectori ecclesi^ de Dodelesburia, in Wygornensi, Here- 
fordensi, et Ooventrensi civitatibus et dioecesibus, conjmictim 
et divisim cuilibet per se in dicto negotio crucis, et omnibus 
dictum negotium contingentibus, tam in decima domino regi 
concessa fideliter colligenda et in tuto loco depoiienda, 
quam aliis, vices nostras committimus, donee eas duxeriraus 
revocandas : districte prsecipiendo mandantes eisdem, qua- 
tenus ad executionem et etiam negotii crucis diligenter et 
efficaciter procedant ; contradictores, si qui fuerint et rebelles,. 
juxta praefati mandati tenorem per censuram ecclesiasticam 
compescendo. In cujus rei testimonium, etc." 
" Venerabilibus in Christo patribus Wygornensi, Herefor- 
densi, Ooventrensi, et viris religiosis, etc., ut supra, magister 
Rostandus, etc., salutem. Mandatuna domini Pap^ suscepimus 
in ha3c verba : ' Alexander episcopus servus, etc. venerabili 
fratri archiepiscopo Cantuariensi, et dilecto filio magistro 
Rostando capellano nostro salutem. Yolumus et prassen- 
tium auctoritate mandamus, quatenus vos vel alter vestrum 
omnem pecuniam in regno Anglige et aliis terris carissimi 
filii nostri illustris regis Anglia?, ex quacumque causa 
Terree Sanctas deputatam, etiamsi ad hoc deputata fuerit 
priusquam idem rex signum crucis sumeret, ad quorum - 
cumque manus devenerit, detentores illius ad exhibendum 
earn vobis ammonitione praemissa per censuram ecclesiasti- 
cam appellatione postposita compellendo, integre recipere, 
ac eidem regi pro executione negotii regni Ciciliae assignare 
curetis ; contradictores autem, si qui fuerint et rebelles, 
censura simili compescatis. Won obstante, si personis ali- . 
quibus a sede Apostolica sit indultum quod interdici, etc. 
Datum Neapoli, idus Mali, pontificatus nostri anno primo.' 
Cum igitur executioni pr^fati mandati ad praesens intendere 



A.D. 1255. 

f, 53 h. 

" noil possuraus, dilectis nostris magistro Alexandre et Wil- 

" lelmo do llos, etc., ut supra. Districte prtecipientes, etc. 

" In ciijus rei testimonium, etc." 

" Alexander episcopus, etc. venerabili archiepiscopo Can- 

" tuariensi, et dilecto filio magistro Eostando capellano nostro, 

" salutem et apostolicam benedictionem. Pia matris Ecclesiaj 

" studia circa prosecutionem negotii regni Ciciliae, quod 

" tanquam speciale et praecipuum residet cordi nostro reli- 

" quiarum quondam Jerusalem, olim Romanorum impera- 

" toris proterva temeritas et superba rebellio impie impedirc 

" conabatur. Nam Memfredus, ipsius Frederici filius, eidem 

" Ecclesise, ad evacuandam ejus in hac parte sollicitudinem, 

" suorumque labores fidelium non veritus cum infidelibus 

" obviare, Saracenis Nucliarias detestabiliter et impudenter 

" adhffisit, eisque nefando foedere copulatus, eorum prascipue 

" contra Christiauos pra^elegit et assumjisit auxilium, pro- 

" pugnatores Ecclesia; et defensores libertatis et fidei damna- 

" biliter cum illorum viribus in injuriam Christiani nominis 

" oppugnando, nobisque in tam boni executione propositi se 

" cum inimicis crucis et fidei Christianaa obicem oppouendo. 

" Profecto si bene a fidelibus et diligenter attenditur, in quan- 

" tum animarum dispendium, detrimentum Catholica? fidei et 

" Ecclesise opprobrium id redundet, non jussi, non rogati, nee 

" moniti, animis deberent promptis consurgere, ac in unum 

" omnes in ipsius Nucharia; suorumque habitatorum exter- 

" minium potenter congerere vires suas, ut nullis amplius in 

" nocumentum Ecclesiaj, ac suorum rebellium refugium esse 

" ]iosset. Cum igitur Apostolica sedes pro ipsius defensione 

" fidei, eamque impugnantium debellatione salubri, ad remo- 

" tiora mundi climata copiosa subsidia consueverit destinare, 

" sufFragantibus ad lioc largas remissiones et indulgentias 

" concedendo : nos attendeutes quod pestis hujusmodi Romanaj 

" ecclesias niatri fidelium tam vicina, pestilentior esse posset, 

" si ad eandem radicitus extirpandam, ne deterius graviusque 

" circumposita loca corrumpat, provisionis appositione oppor- 

" tuna consilia, suasque ulterius ipsa Ecclesia conflare differret 

" «lolimina potestatis, publico apud Neapolim in celebrato 

" generali colloquio contra praefatos Mamfredum et Saracenos, 

" quamplurimos crucis signaculo insignivimus, post proposi- 

" tum a nobis congregatis ibidem populis verbinn Dei, et tam 

" per fratres nostros quam per ecclesiarum prajlatos et viros 

" religiosos jam innumeros alios eodem signaculo mandavimus 

" et fccimus iusigniri. Quocirca discretion! vestras per apo- 

" stolica scripta mandamus, quatcnus tam per vos, quam per 

" alios quos ad hoc idoneos esse noveritis, proponentes juxta 

" datam vobis a Deo prudontiara per regnum Auglia3 ac alias 


' terras carissimi in Christo filii Jiostri illnstris regis Anglian A.D. 12.05 

' fidclibus vcrlnnn crucis, cos lit contra Mamfrodnm ot Sara- 

' ccnos, tanqnam contra ipsins liostes fidci, sigunm crucis 

' assumant, et in nostrum et Ecclesia; adjutorium virilitcr 

' exsurgentes, ad convcrtendani ipsoruin insollertiam ct pestem 

' tam nox[i]am dc medio fidelium auferendani, absque tardi- 

' tatc proccdant, studeatis scdulis monitis ct studiosis induc- 

' tionibus cxhortari. ITos cnim dc omnipoteutis Dei gratia, 

' et beatorum apostolorum Petri et Pauli ejus auctoritatc 

■ confisi, ex ilia quani nobis licet indignis Deus ligandi 

atquc solvendi contulit potestatem, omnibus qui Ecclesiaj in 

prosecutionc instantis negotii prasdicti regni Cicilia?, ac 

prajfato regi cui hujusmodi uegotiuin commisimiis fideliter 

exsequcndum, clficax in personis vel bonis juvamen impende- 

rint, illam [ ] suorum peccaminum dc quibus corde contriti 

ct ore confess! fucrint indulgemus, ipsosque illo privilcgio 

eaquc volumus immunitate gauderc, quai Terras Sancta? 

subvcnientibus in generali concilio sunt concessa. Datum 

ut supra." 

Negotlmii Crucis. 

" Venerabilibus in Christo patribus Wygornensi, Here- Letter of 

fordcnsi, Coventrensi episcopis, et viris religiosis, etc. nt I'nstaiul 

supra. Magister Piostandus, etc. Mandatum Domini Papa,', ^PPomting 
. Alexander, 

'^^^- canon of 

" ' Alexander episcopus, etc. Cum negotium crucis dudum Hereford, 

' divcrsis exccutoribvis per diversas literas in regno Anglia? ^"fl Wil- 

' et aliis terris carissimi in Christo filii nostri illustris regis ,'^^" ^, . 

. '^ Jvo.s as his 

Anglia3, necnon et regno ocotiaa, ab Apostohca sede com- deputies 

' missum venerabili fratri nostro Cantuariensi archiepiscopo, 

' et dilecto filio magistro Rustando capellano nostro, revocatis 

' hujusmodi Uteris, plenarie duximns committendum ; univer- 

' sitati vestra3 per ajiostolica scripta mandamus, quatenus 

' cisdem archiepiscopo et capellano, corumque nunciis, et 

' nullis aliis executoribus in omnibus hiijusmodi negotium 

' contingentibus, efficaciter intcndatis, dantes super hoc con- 

' silium ojiportunum ; alioqiiin sententiam quam idem archi- 

' episcopus et capellanus vel ipsorum alter rite tulerint in 

' rebelles, ratam habebimus, et faciemus Deo auctore ad 

' satisfactionem condignam appellatione remota inviolabiliter 

' observari. Datum, etc' 

" Cum igitur dominus Papa nobis suis dederit Uteris in 

mandatis, ut venerabili patri archiepiscopo Cantuariensi ct 

nobis, ot otiam nostrum alteri, circa negotium crucis in 

regno Anglia) nobis et nostriim alteri commissum, quibus- 




A.D. 1255. " cumqvic aliis Uteris revocatis, iit nostris mmciis inten- 
f. 54. " datis ; et nos non potentes ad prsesens dicto ncgotio in 

" vestris civitatibus et diojccsibus supcresse, Alexandre 
" canon ico Herefordcnsi, et magistro Willelmo de Eos, con- 
" junctim vel divisim cuilibet per se commiserimus vices 
'' nostras, super collcctione decimarum et aliis dictum nego- 
" tium contingentibus, donee eas duxerimus revocandas ; cari- 
" tatem vcsti'am mouemus et hortamur, au.ctoritate nobis in 
" liac parte commissa vobis prcecipiendo mandamus, (juatenus 
" dictis magistris Alexandre et Willelmo de Eos, vel conun 
" alteri, super pra3dictis efScacitcr intendatis, ita quod in 
" contradictores et rebelles non habeant mater iam procedendi. 
" Datum apud Londonias," etc. 

Letter of 
the tithes 

manors and 
baronies to 
be paid up. 

De laicis feodis. 

"Magister Eostandus, domini Papa3 subdiaconus et capel- 
lauus, universis abbatibus et prioribus, capitulis et con- 
ventibus in Wigornensi, Herefordcnsi, et Coventrensi civi- 
tatibus et dioccesibus constitutis, salutem in Domino 
Clnisto. Cum decima omnium proventuum ccclesiasticorinn 
totius regni Anglice usque ad certum tempus illustri regi 
AnglifB sit concessa, ac iuterpretatione sedis Apostolicte, 
nomine proventuum ecclesiasticorum intelligantm* obven- 
tioues provenientes de baroniis ac maneriis, ecclesiis et 
personis ecclesiasticis deputatis ; vobis et vestrum singulis 
districte prajcipiendo mandamus, quatenus decimam de 
vestris maneriis ac etiam baroniis quam pro amio pra;- 
terito non solvistis, infra festum Pimficationis beataj Mari;o 
proximum futurum nobis vel mandato nostro plene et 
intcgre assignare curetis, scitiu'i quod omnes illos (jui in 
subtrahenda ipsa decima, vel non solvenda, scicntei- fraudem 
commiserint, excommunicationis sententia inuodavimiis, et 
adhuc etiam innodamus. Datum Londoniis, x. kal. Novcm- 
bris, anno Domini mcclv." 

Letter of 
William de 
Res on 
the execu- 
tion of the 
I'ajjal man- 
date re- 
the tithes 
for the 

Litera super executione mandati apostolici per magistrum 


" Viris venerabilibus et discretis, archidiaconis Coventrensi, 
Cestrensi, Derbeiensi, Staffordensi, ct corum officialibus, ac 
decanis universis per dictos archidiaconatus constitutis, 
Willclmus de Eos gerens vices magistri Eostandi domini 
Papa) Bubdiaconi et capellani, exccutoris negotii crucis, 
salutem. Auctoritatc dicti magistri Eostandi, cujus man- 
data ofliciali vencrabilis patris episcopi Coventrensis et 
Lichfeldensis mittimus inspicienda, et vobis sub sigillo suo 

anjVALEs de burton. 355 

" publicanda, vobis ct singulis vestrum maiid<amus, in virtnte A.i). I2r)5. 

'■' obedientia3 qua sedi Romauaj teuemini, et sub pcena cxcom- 

" mimicationis secvuidum quod in mandato ejusdem. continetui', 

" firmiter injungimus, quatenus singuli vestrum in sua juris- 

" dictionc justas aistimationcs omnium ecclesiarum et ca- 

'' pellarum exemptarum et uon exemptarum, et omnium 

" proventuum ecclesiasticorum, quocumque nomine censeantur, 

" secundum quod ad firmam poni solebant vel poni possint 

" communibus aimis, nullo deducto pra3ter expensas neccs- 

sarias circa fructus colligendos factas, receptis super hoc 

sacramentis quatuor fide dignorum de quolibet decanatu, 

nobis sub sigillis vestris et dictorum quatuor juratorum, 

scriptas secundum ordinem distincte nomina et loca et 

justum valorem singularum possessionum dilucide designaudo, 

praesentetis die Jovis proxima post Epiphaniam Domini in 

majori ecclesia Lichfeldensi de archidiaconatu Cestrensi, 

die Veneris sequente de archidiaconatu Coveutrensi et 

Staffordensi, die sabbati sequente de ai'chidiaconatu Der- 

beiensi et de decanatu Lichfeldensi. De pensionibus vero 

et redditibus, et decimis separatis quibuscumque, baroniis, 

maneriis, et proventibus ecclesiasticis omnimodis ad ec- 

clesias vel ecclesiasticas personas, religiosas vel sasculares 

" quociunque modo spectantibus, hajc eadem faciatis sub 

poena prajdicta, ita quod de justo, fideli, et legitime valorc 

singularum possessionum distincte nobis constare possit, et 

ne vos de perjurio, quod absit, redargui possitis. Citetis 

" etiam peremptorie, vel citari faciatis, omnes viros, videlicet 

" do qualibet congregatione duos vel tres, speciale mandatum 

habentes ad jurandum in animas omnium de ipso conventu, f. 54/». 
super fideli, legitima, et justa ajstimatione facta omnium 
possessionum suarum temporalium et spiritualium, et vos 
una cum quatuor jiu'atis a rectoribus, vicariis, et a quibus- 
cumque aliis ecclesiarum prtelatis, consimile recipiatis 
sacramentum super justo valore omnium bonorum ecclesias- 
" ticorum amiuatim. Item citetis peremptorie vel citari 
" faciatis omnes collectores in singulis decanatibus existentes, 
tam decimoB domino regi concessEe, quam etiam pecuniae 
" in Terram Sanctam ex quacumque causa deputatae, et 
" alterius cujuslibet negotium crucis quocumque modo con- 
tingentis, quod dictis die et loco coram nobis compareant 
cum tota pra^fata pecuuia, vel saltern cum ipsa quam penes 
" se habeut, et quam interim adquirere poterint, cum rationi- 
bus et munimentis, et aliis quibuscumque quae super hoc 
habent, ut de ipsorum consilio provideamus et ordineraus 
■' ubi melius et compctentius deponi possit dicta pecunia, 
" ct quid de aliis fieri debeat secundum mandata nobis super 

z 2 


A.D. l-TTjo. " liis dirccta. Tantiim siipcr his facientes, lit oxindc cvcsoatis 
" apudDeum mcritis, ct penes ecclesiam Romanam et dominuia 
" regem gratia, et apud homines clara fama. Injungentos 
" taxatoribus ccclesiaruni ct ecclesiasticorum proventuum, 
" quod ita sibi i)rospiciant ct sc gcrant in hac parte, ne 
" possint dc pcrjurio seu falsitate, cjuod absit, I'cdargui, ncc 
" etiam poouam perjurii formidare, et ue oporteat vos et illos 
'■' exploratores aliquos nobis vigihuiti studio super his insi- 
" diantes ulterius ])ertimescere. Item ])ecuniain Terra; Sanct;\; 
" ex quacumque causa deputatam, etiainsi ad hoc deputata 
" fuerit priusquam dominus noster illustris rex AnglifE signuni 
" crucis assuinerct, nulli alii quam nobis assiguetis, nisi etiam 
" do spcciali mandato magistri Rostandi supradicti. Et quid 
" super his feceritis, nobis ad dictos dies ct loca per literas 
" vcstras patentes harum seriem continentes rescribatis. 
" Formam etiam ciuam scqui debent decani et jurati dc 
'■ (|nolibet decanatu, vuia cum prajsenti mandato vobis trans- 
" mittimus. Si (]uid idtra elici possit quam hie teneatur, 
" (|uam diligentcr ct efficaciter cxsecjuantur ; scituri quod 
" dura et diligens siipcr his ct j)r<ecipuc super taxatoi'ibus 
" fiet inquisitio, ct per tales quorum modum timemus, et 
" fjui ])otestatem, habebunt pnniendi perjures secundum 
" formam canonum. Yalcte. Datum Londoniis anno Domini 

" MCCLV." 

Artic'idi super ([u'lhat; dehcut darl deciime. 

Manner In singulis capitulis docanus ct qiiatuor jurati, Dcum ti- 

in which mcntcs, ct perjurium timorc ot amore subirc nolcntes, 
. '%' i"^^ inqnirant per quos melius viderint inquirendum, qno3 sit justa 
colleclod '^^ vera aostimatio omnium ccclesiarum infra decanatum suum 
and paid, cxistcntium, et capcllarum cxemptarum et non cxemptarum, 

super hoc reccpto juramcnto rectorum vel procuratorum ' super 

justo valore. 

Item dc vicariis et decimis separatis in parochiis alicnis, 

ct in omnibus proventibus ecclcsiasticis tam majoribus quam 

minoribus, quocumquc titulo censeantur. 

Item dc inaneriis et baroniis et omnibus bonis aliis ad 

ccclcsias vcl ccclesiasticas personas spectantibus hoc idem 


Item caveant sub poena perjurii, quod ecclesia? nunc ant 

prius ad firmam positiB, non minus quam sit justa firma a^sti- 

mentur vcl laxcntur, vel minus quam ad firmam poni solebant. 

' rcctonim rcl procuratorum'] reclores vo! iiroctiratores, MS, 


me cvideiitei- in pcrjnriiim incidatit, quia timciidmn est elc pcuiia A.U. 1235. 
(lUBC scquitur. 

Item de mauei'iis, possessionibus, pcnsionibus, ct bonis aliis 
tcmporalibus, majoribns et minoribus, quaD collcgiati ct reli- 
giosi obtincnt, nomina et loca inquiraut, et a3stiment, ct in 
scriptis rcdigant distincte. Qua) etiam ajstimari dcbcnt per 
quatuor do cougregationc ipsa tide digniorcs. Ncc est timcn- 
dum quod ulterius duret quam per triennium domini rcgia, 
quia dominus rex super hoc liabet litcras specialcs, propter 
quod fiat taxatio fidelis et vera secundum valorem. 

Item decanus do parvis prioratibus conventum non babcutibus, 
ct aliis domibus minoribus, puta hospitalibus, cocnobiis, et 
hujusmodi, recipiet sacramentum ab illo (jui prasest domui, 
et a duobus vel tribus de fratribus fide dignioribus, quod dili- 
gentcr inrjuirant justas et veras asstimationes omnium bonorum f. 55. 
suorum temporaliuin et spiritualinm, et de cotidianis distri- 
butionibus, nullo dcducto propter cxpensas necessarias circa 
fructus colligendos factas, de quibus similiter decani et 
conjui'atores sui inquirant, et comjjareat major congrcgationib 
ct uims de fide dignioribus secum die assignata ad juran- 
dum in animas omnium, super ajstimationc tideliter facta. 

Item decanus et quatuor jurati et alii qui praasunt domibus, 
omnia prasdicta fidclitcr, dilucide, et distincte singula nomina 
et loca in scriptis rcdigant, ct ajstimationcs omnium non fictas ' 
sod veras ; ct omnia sic scripta, rctcntis penes sc transcriptis, 
citra Epi])haniam Domini absque ulteriori dilatione prompta 
habeant, ct secum deferant ad dies assignatas ; et lia;c omnia 
injvnigimus sub poena cxcommunicationis. 

Item, si contingat rectores, \icarios, aut alium provcntus 
ecclesiasticos babcntem, in fata decedere, et timcatur dc 
dilapidatione bonorum ipsoi'um decedentium per executorcs, 
vel alios, pro rata dcciraa contingente bona ipsa auctoritatc 
nostra sequestramus sub testimonio fide dignorum. 

Item si quid sit solvendum de anno pra3terito, decaiuis aut 
conjuratorcs sub poena cxcommunicationis id secum deferant 
ad dies assignatos, secundum vcram et justam icstimationem, 
utrum sit dc ccclesiasticiSj aut de dccimis scparatis, aut pcu- 
sionibus, aut baroniis, ant maneriis, aut quibuslibct provcn- 
tibus ecclcsiasticis, ct etiam do jierquisitis celerariorum, ct dc 
eschactis ecclcsiasticis, ct do pcrsonis ecclcsiasticis spectanii- 
bns (luocumquc modo, et circumspcctionc et industria tali 
nc in perjnrium incidant ; cjuod si feccrint, sciant quod pccnam. 
nou cvadeut in canonc contra pcrjuros statutam. 

Item nou tiraeant taxatores ]n-fctcriti anni quod reprclicndcn- 


A.U. 1255. tur do pcrjiirio, si modo plus solito taxavcrint, c|iiia tunc multa 
doducta fucrunt fjua) modo nou dcducuntur, ct blada carius 
vcuduntur ; undo taxent secundum veram et justam a;stima- 
tioncm, sicut poenam voluerint vitare perjiu-ii. 

Item abbatibus, prioribus, et aliis viris rcligiosis, nullis 
cxemptis, dcmincicnt decani et injungaut sub poena prasdicta, 
ct pra^cipue obcdientiariis denuncient, quod ad dies ct loca 
assignata compareant per se vel per alios, speciale mandatum 
habentcs ad jurandum in animas omnium de congrcgationc, 
super justa testimatione omnium bonorum suorum ct proven- 
tiuim ecclesiasticorum facta per quatuor vires de ipso conventu, 
et etiam pecuniam nondum solutam vel statim solvant, vel 
infra diem assignatum in tuto loco deponant, ct nobis 
deferant, cum ad partes illas venerimus, videlicet die 

Item, recepto Sacramento ab illis qui prfcsunt domibus 
minoribus conventum non babentibus, et aliquo idoneo, illos 
tradant articulos aliis religiosis et personis ecclesiasticis tra- 
dcndos, qui secundum illos habita deliberatione proventus sues 
ceclcsiasticos taxent et sestiment sub forma tali, quod pcrju- 
rium non oporteat illos formidare, nee poenam etiam jDcrjui-ii 
qua3 seqtiitur, ut pra3dictum est. 

Item, nulla sit portio adeo modica, in qiaibusciimquc cou- 
sistat in pondere, numero, et mcnsura, terris, pratis, pascuis, 
pamiagiis, auro, argento, grano, liquorc, operibus, scrvitiis 
liberis vel rusticis consuetudinibus, in panibus dcferendis ad 
Natalc Domini, gallinis, ovis, et quibuscumquc aliis ad ccclesias 
vol ecclesiasticas pcrsonas spectantibus, quin taxetur ct assti- 
mctur, et portetur apud Licbfeld die assignata una cum 
pecunia in Terram Sanctam deputata sen promissa ex qua- 
cumque causa, sub pojna cxcommunicationis, non obstante 
cujusf[uam inbibitione, nisi speciale mandatum super ho u 
dicto magistro Eostando receperint, vel a nobis. Nee cuiquam 
in lioc casu parcerc poterimus, si pra3missis non obtempereut, 
nee cuiquam alii ipsam solvant. 
f 55 ^ Item decanus injungat sacerdotibus parochialibus sua; jm-is- 

dictionis, ut inquirant de Icgatis in subsidium Terrao Sanctas a 
tempore quo dominus noster venerabilis Ricardus comes Cor- 
nubia) a Terra Sancta rediit, et de bonis crucc signatoi-um ab 
intestato decedeutium, qua; sit, ct fiuanta portio eorundem, 
et ad quos devenerint. Quibus compertis, statim seques- 

Item decanus singulis prcsbyteris parochialibus injimgat, 
((uod plene ct fidclitcr redigant in scriptis ((ua; super dictis 



Icgatis ct intcstatorum bonis' per inquisitioncm invciierint, A.D. 1255. 
ct nobis pra;scntent sub sigillis suis, una cum pccunia (luam 
interim pcrquirerc potcrint, die assignata, sub poena superius 
uotata contra desides et remissos. 

Item abljas vel prior, vel si non sit abbas vel prior, ma^jor 
et tres vel quatuor de codem collegio vel capitulo, vel saltcm 
duo si non sit congregatio magna, jurati inquirant per se ipsos 
vel alios per quos vidcrint inquirendum, quse sit justa et vera 
a3stimatio omnium possessionum, reddituum suorum, ct bo- 
norum omnium temporalium et spiritualiiim, majorum ct mi- 
norum, ad monasterium suum quocumque modo spectantium ; 
excepto hoc, si ecclesias babeant, super quibus decani et sui 
conjuratores inquirant ; et omnium prasdictorum a^stimationes 
fideliter et dilucidc factas secum deferant ad dies assignatos, 
scilicet post festum Sancti Hilarii apud Lichefeld, una cum 
decima progdictorum de anno prasterito, sub poena excommu- 
uicationis, qua sunt innodati qui fraudem in ipsa subtrahenda 
vol non solvenda commiserint, qtios omnes tales ex tunc de- 

Item inquirant de cotidianis distributionibus similiter ex 
quacumque causa provenientibus alibi vel per alios bona ipsa 
fucriut aastimata. Et time sic scribatur. 

Item abbas vel prior, vel major congrcgationis, et jurati de 
domo, provideant statim ct ordinent undo dicta decima deljcat 
levari, tam de bonis exterioribus quam interioribus et coti- 
dianis distributionibus ; nee ob hoc murmurcnt subditi, et in- 
feriores do collegio nil detraliant suis superioribus in hoc casu, 
si in hoc casu aliqua subtrahantur, prasertim cum vidcrint 
pra^latorum suorum rationabilem excusationem. Et omina 
prajfata prompta halieant, cum fuerint ab eis exacta, sub j^ocna 
praidicta ; ct diebus assignatis ad minus duo vel tres do quo- 
libet collegio compareant locis- assignatis, jurati ut dictum 
est, super vera et fideli ajstiraatione legitima omnium proidic- 
torum per cos tunc facta. 

Item religiosorum nullum excipimus, nisi privilegium istius 
cxemptionis et indulgentia) contra Mamfredum et Saracenos 
Nucharia) commorantes ostcndat, vel per literas magistri Eos- 
tandi immunis sit, quas ad dies assignatas seciim deferant. 

Item decanus, cum pra^dicatores mittantur ad prajdicandum, 
cisdem assistat, et eis auxilium et consilium impendat oppor- 

Item decanus in singulis capitulis et ccclcsiis parochialibus 

• MS. inserts que. \ - MS. repeats locis. 


A.D. 1J55. cxpoiil faciaL frequenter iiidulgciitias crucc signaLia a domino 
PajMi indultas, videlicet idem ])rivilcgiuni ct casdeni immuni- 
tatcs (|iiJu conccssa; sunt eis qui in Terrain Sanclam cflicax iu 
bonis vcl pcrsonis impenderint anxilium. 

Parliariientuon cqmd Westmonasternim. 

Iiidigna- Promulgatis jam per totiiin regnuni mandatis a})0- 

abov'c ^^ «tolicis, et articulis raemoratis, resonabat murmur in 

clcro, et factus est tumultus lacrymosus, propter hujus- 

modi gravamina quse in regno emerserant inopinata, 

rarliament et a spGCulo iuaudita. Post festum Sancti Micliaelis 

minster. Jiutem tenuit rex parliamentum suum apud Wcstmo- 

nasterium, eonvocatis ibidem episcopis, abbatibus, et 

prioribus, comitibus, et baronibus, et totius regni ma- 

f. 56. joribus ; in quo petebat a elero de laicis feodis suis 

sibi suffracrium cxhiberi ad negotium stulte et incir- 

cumspecte pro regno inchoatum Cicilire })rosequendun), 

disponens de suo consilio iniquo lioc prius a clero, et 

})o,stmodum a populo majori ct niinori extorquere. 

Episcopi vero, abbates, priores, et procuratorcs qui 

ibidem pro universitatc afFuerunt, iioleutcs hujusmodi 

exactioni ad(iuiescere, sed potius decernentes foro re- 

sistendum ct contradicendum, rationibus ct grava- 

minibus in scriptis redactis et allegatis, per fideles et 

discretos nuncios electos eadem gravamina summo Pon- 

tifici sub sigillis destinarunt. Quorum tenor talis est. 

I)e archidlaconaUo Lincolnke artici'U pro cohimuuitafe. 

Grievances Procuratorcs clcricoruni bcncficiaiorum archidiaconatus Lin- 

rcppccling colniio pro tota commuuitate jiroponunt, cjuod gravati sunt, co 

lion ' ' f|iiod dccima Ijcneficiorum siiorum domino rogi fuit conecssa, 

liroiiirlit ipsis non vocatis ; maximo, cum agitnr do alifjuo obligando, 

li)rwar(l by necessarius est ejus cxpressus consensus. 

the c'k'i-<ry Item, si concessa esset ab initio dicta decima do commiini 
of the arch- , , ^ ,• ^ ■ ^ ^ c -^ 

(Icacoiiiv consensu prjLuatorum et totuis cleri, ad ceitum usum luit con- 

of Jiiiicoln. ccssa, et ob ccrtam causam, undo causa data, causa nou sccuta, 

compctit cis rcpctitio, ncc do jure dc cajtcro poterunt conii)elli 

ad pra!stationem dicta) dccima';, maximc cum ad alium usum 

proponit doniinus rex convcrtcrc dicLani decinuuu quam pro- 


posuit tempore qualis qnalis coiicessioiii.s, do (juo iion fuit A.D. 1235. 
actum iicc cogitutum co tempore. 

Item petitur ista clecima usque ad certum tempus a domino 
rege, secundum quod ei conceditur a domino Papa, et illud 
tempus non est determinatum ; undo timent so ct bcneficia sua 
ill postcrum eiiormitcr posse gravari. 

Item gravati sunt religiosi, eo quod cum omnia servitia 
forinseca domino regi faciant pro terris foriusecis et corum 
redditibus, et dominis feodorum sua debita servitia faciant 
secundum quod impouuntur, quod ad pra^stationem dicta) de- 
cima) non debeant compelli. 

Item magister Rostandus qui dicit se habere auctoritatem 
Papalem, ct judicialem indaginem in causis cruce signatorum, 
subditos ordinariorum ad loca remotiora trahendo gravat, in 
non modicum pra3Judicium ordinariorum, et contra privilegium 
cruce signatis indultum. 

Item comniittit vices suas decanis et aliis, cum adhuc [non] 
constet do sua jurisdictione. 

Item sunt gravati, quod compclluntur facerc novas taxa- 
tioncs jDcr corum sacramentum ab anno in annum pro corum 

Item gravati sunt, quod indistincte legata qua; secundum 
vuluntatcm decedentium in usus pauperum, parentum, et ser- 
vientium, ct in alios pios usus dividi deberent et distribui, ' 
domino regi sunt concessa in alios usus, contra voluntatem 
decedentium convcrtenda. 

Item gravati sunt religiosi, per dominum episcopum Herc- 
fordensem, qui finxit se procuratorem quorundam religiosorum, 
cum non cssct, in curia Romana ; cujus pra^textu corum ino- 
nasteria obligavit ad maximam pecunia3 c[uantitatem, in corum 
non modicum prajjudicium ct gravamen. 

Item spreta taxatione facta per episcopum Norwicensem, 
super ovis, gallinis, et omnibus existentibus in pondere, numcro, 
et mcnsura, iiovam facit taxationem, in pra?judicium ct scan- 
dalum pluriniorum. 

Item gravantur clerici et laici Angliaj ex eo ciuod ad sugges- 
tionem (luorundam pvoditorum circumventa est regia simpli- 
citas in quadara obligatione super regno Appulia; conficta in 
scandalum ccclesioD Romana?, et ipsius regis grave pra)ju- 
dicium, ct totius cleri et populi Anglitc gravamen intolerabile, 
ipsius videlicet clero et populo super boc minime requisitis. 

Item protcstamur, iios ccelesia) Romana} in casibus a jure 
conccssis propter bonum obcdientiic \)vo viril)us facultatum 
nostrarum vcllc Rul)venire. 


A.D. 1255. Bg Covmtrensi ct Lichfeldensi dicecesi articuli pro communitatc. 

Grievances Proponunt procnratores subditornm ccclesiarum Covintrensib 
bronjrlit ct Lichfeldeusis dioeccsis ; in primo, quod multipliciter pcrtur- 
lorward by j^j^^^^^. ^^ lajdiintur libertates Ecclesia; in partibus suis, per 
clerc'v 01 
thedioccsc laicalcm potestatem, contra canonicas sanctiones ct cousuctn- 

ofLich- dines ccclesiasticas din approbatas. Cognntur enim clcrici in 

field. criminalibus qnasstionibus et in cansis civilibus passim laicis 

f. .50 fj. coram sa3cnlaribus jiidicibiis respondere, et eventum judicialcm 

ab eisdem recipere, et pra;sertim in actionibus injm-iarum 

qualitercumque intentatis. 

Item senescalli foresta^ domini regis clericos prasnominatos 
non vocatos, non confesses, non convictos, pnninut pro eadcm 
ct amerciant, licet in nullo teneantur obnoxii ; et ctiam longe 
gravius quam facerent laicos legitime convictos. 

Item ofScialom episcopi sivc enndem cpiscopnm distringnnt 
per baroniam suam, quod clericos prffidictos faciant comparcre 
coram' eis, et si ibi amercientur, ad amerciameuta eadem sol- 
venda compellat eosdem. 

Item gravantur in co, quod dccima bonorum suorum ecclc- 
siasticorum concessa fuit domino regi in subsidium executionis 
voti sui in Terram Sanctam, ipsis penitus irrequisitis. 

Item gravati sunt in eo, quod decimam candcm adhuc 
nituntur extorquere ab eisdem invitis, cum causa soltitionis 
quiu prima facie pia videbatur, jam in non piam, ut eis 
videtur, sit mutata. 

Item, etsi forte aliquo casu dari de jure debcret decima, 
q nod ' non credunt, in proposito in exactionis modo pra'gra- 
vaiitur, protit tenore mandati exactorum eorundem apparct 
manifcste. Ibidem enim inter cajtera talis clausula continetur : 
V. p. 358. " Nulla sit portio adeo modica, in qviibuscumque consistat, in 
" pondere, numero, et mensura, terris, pratis, pascuis, panna- 
" giis, auro, argento, grano, liquore, operibus, servitiis libcris 
" vol rusticis consuetudinibus, in panibus deferendis ad Nalale 
" Domini, de gallinis, ovis, ct ((uibuscumque aliis ad ecclosias 
" vol ccclesiasticas pcrsonas spcctantibus, quin taxetur, a)sti- 
" metur, et portetur die assignato, scilicet die Purificationis 
" beata> Maria3." 

Item super pra^missis ct aliis gravatur Ecclesia acerbius ct 
cnormius quam ante cbartam libertatum a domino rege con- 
cossam gravabatur, non obstante excommunicationis sentcntia 
in omnes venicntes contra libertates in eadem contcntas 

' quocl] quam, MS. 


solcmnitcr lata, nco etiam jiiramcnto de cisdcm scrvandis A.D. 1255. 

Item jurisdictio ordiuariorum quasi absorbctur ct eucrvatur 
occasione executorum negotii crucis, qui passim tarn cruce 
siguatos quam non cruce sigiiatos, aliquo modico dato sou . 
pi'omisso pro negotio crucis, ad querelas admittunt, et causas 
corum audiunt, et excommvTuicatos absolvunt, et nou ligatos 
cxcommunicant, et pcenas judicialcs inflictas relaxant. 

Item cum plura beneficia sint in dioecesi pra3dicta, qnsa uc- 
quaquam aut vix sufRciuut ad susteutationem nccessariam 
ministrorum, executores negotii crucis decimam ab cisdem 
extorquent in corundem ministrorum gravamen, et scandalum 

De singulis dioecesibus totius regni consimiles ibidem 
confecti sunt articuli, et summo Pontifici pro universi- 
tate similiter destinati, ut supradictum est. 

Magister autem Rostandus, auditis frivolis in articulis 
memoratis, videlicet de pondere, mensura, panibus, ovis, 
gallinis, et cseteris ibiderii conscriptis, sic sestimationem 
ordinavit : 

" Nos magister Eostandus, do mini Papje subdiaconus et Lftter of 
" capellanus, negotii Crucis executor a sede Apostolica dcpu- ^ "^*^'*"*^ *^" 
" tatus, volumus et mandamus, qviod commissarii nostri taxa- ^-^j^j 
" tioncs factas per venerabilem patrem Norwicensem episcopum 
" ct collegas suos observare procurent ; eo salvo, quod si in 
" aliquibus addi vcl minui oportebit, ciun testimonio dioeccsani 
" illud nobis studeant intimare, ut pensata negotii qualitatc, 
" addere possimus vel minviere, prout nobis bonum et asquum £ 57, 
" videbitui'. Item a domibus pauperum, in quibiis egeni co- ITouses for 
" tidie recipiuntur ct infirmi, dccima non pctatur ad praBsens, j"*-' P'x'i'i 
" donee super hoc aliud duxcrimus ordinandum. Quod intcl- o.^ j^'vj ' 
" ligimus de illis hospitalibus ct domibus Icprosorum, ct etiam 
" monialium, quae continua egestate laborant, nee ecclesias in from the 
" usus proprios, vel decimas, vcl alias amplas possessiones *^^^^tion. 
" obtinere noscuntur, sed de laboribus iiropriis aut artificio 
" manuum suarum ct de eleemosynis cotidianis victum sibi 
" qu£erunt cotidie. Item volumus et mandamus quod com- 
" missarii nostri ad ea quoo ad jurisdiction em ordiuariorum 
'■ respiciunt, ofRcium suum nequaquam extcndant, nisi quati- 
" nus privilegia cruce signatis indulta extcndant. Pcenas 
" quoque per ordinaries in forma judicii inflictas tollere non 
" prajsumant, sed in foro poenitcntiali injunctas tollere possunt 
'* et mutarc. Item sciant illi qui decimam domino regi con- 


A.D. 1255. " ccssiim jjlciic ct sine diminutioiio pcrsolvent, (juod illlus 

" indulgcntiic participos cxistunt, ([nvo datur transcuiitibus 

'■ ultra marc. Qui vero in solvenda decima rebelliam, cou- 

'■ tvadictioncm, aut fraudcm committunt, pra3ter crimen inobe- 

" dicntiaa quod incurruut, a pra^dicta indulgentia peuitus sunt 

" exclusi. Item prascipimus et mandamus, ut, cum comrais- 

" sariis nostris de expensis providere velimus, loca religiosa 

" praatextu officii sibi commissi in expensis uullatenus gravarc 

" pra3sumant, sou aliquid extorquerc. In testimonium pr;e- 

" missorum magister Th. do B. auditor nostcr gencralis, 

" sigillura suum de conscieutia nostra pra3scntibus apposuit. 

" Datum Londoniis, rjuavto kal. Fcbruaiii, anno Domini 

" JICtLV." 

Sub ista forma decimata est universalis ccclesia An- 

glicana isto anno, sicut et in anno proximo pr?pcedenti 

fuit per episcopum Norwieensem ; et similiter adhuc 

per unum annum decimabitur. 

Eccapitula- Quoniam redemptiones et decimationes l)onorum ec- 

cxact'lons clcsiasticorum et temporalium, mobilium et immobilium, 

during the quai fiebant et imponebantur in recrno Amrlife i)er 

Henry III. «ummos routiTices et regcm Mcnricum qui nunc est, 

tempore ejusdcm regis jier incuriam omisste fucrunt, 

nee in scriptis redacta^ seu registratce, ut in posterum 

memorise commendentur, eas hoc in loco duximus 


Anno Domini MCCXXIV. Henricus rex cepit quintum 
decimum pro ehartis de libertatibus et de foresta. 

Abbas Laurentius Burtlionia^ dedit DCCC. marcas. 

Anno Domini MCC.[xxxv.] rex cepit scutagiuni 
vetus ct novum ad sororem suam imperatori Frederico 
maritandam. Et memorandum, quod, sicut Steplianus 
do Sagreve, qui tunc temporis fuit exulatus, in abbatia 
do Leycestria latitans et moram faciens, asserebat ct 
affirmabat, vetus scutagiuni ad xxxii. n\ilia scuta as- 
summabatur et irrotulabatur ; et ad tantumdem plene 
et plane potuit novum scutagiuni do uovis terris as- 
summari et inrotulari. 

Anno Domini MCCXXix. decimata est universalis 
ecclesia Anglia>, et oumia mobilia ct immobilia clerico- 


rum et religiosoruin, do pmecepto donilni Grogorii A.D. 1255. 
Papfe, ad opus ejusdem PapjB, magistro Steplmno 
clerico memorati Papre ad lioc exsequendum procuratore 
.specialiter destinato. 


Summa decimarum redditus assisi totius abbatiaa de Bur- Assess- 
thonia, iv. 1. xix. sol. nicntofthe 

Siimma decimarum bladi ct foeni do dominico de Burtlionia, „f jjih-jou 
xxxvi. sol. viii. d. 

Do pomis, vi. d. 

De aucis, gallinis, agnis, et porcellis, vi. s. vi. d. 

Summa decima) bladi ct fooni de Strctone, xlvi. s. v. d. 

Snmma decima"; bladi et fooni do Bronte, xv. s. ob. 

Summa decima? bladi et fooni do Wincsham, v. s. iv. d. 

Summa decimee bladi et foeui de Stapenliill, xxv. s. ix. d. 

Dc tcrrla 'ultra Dunvam. f. .07 i. 

Summa decimarum bladi et foeni de dominico abbatis ultra 
Douvara, xliii. s. iii. d. 

Summa de Alduluestre, xxxiv. s. ix. d. ob. 

Summa do Appelby, xviii. s. 

Summa de Bromley, vii. s. xi. d. ob. 

Summa summarum abbatis, xvi. 1. viii. s. i. d. 

Summa decimationis decima; foeni de parochia de BurtLonia, 
iv. .s. 

Do caiitaria, viii. d. ob. 

De andreseya, ii. d. 

De sacrista, i. marca. 

Do camera, ii. marca"", viii. s. ix. d. 

De infirraaria, xl. d. 

De eleemosynaria, iv. s. 

De refectorio, ii. d. ob. 

De horto, xii. d. 

Do coopertorio, iv. s. 

De anniversario, v. s. 

Do coqiiinaria, v. marcfB, viii. s. iii. d. ob. 

Snmma obcdientiarum, viii. 1. vi. s. i. d. 

Summa summarum, xxiv.l. xiv. s. ii.d. 

Sub pccna excoinmunicationi.s facta fuit ista deci- 
matio, ot con.similis per totum regnuiu Anglitie. 



A.D. 125r). 
The tallage 
by Otho 
against the 
ein])cror in 

paid by 

The taxa- 
tion in 
1254, by 
the bishop 
of Nor- 
jjiiid by 

Anno gratite mccxl. Otto legatus convocavit omnes 
abbates, et priores proprios abbates non habentes, 
totius regni Anglise, apud Londonias ; et singulatini 
super universos et singulos, ad opus domini Papa) 
contra Fredericum imperatorem, tallagium pro volun- 
tate sua im])osuit et contributionem ; nee erat dicece- 
sanus aliquis, sive alius, qui se pro eis murum oppo- 
neret contra eum. Abbates etiam qui personaliter 
coram eo comparuerunt, supra modum gravati fuerunt ; 
qui vero per procuratores, facilius evaserunt, redemp- 
tione eis imposita minori et leviori. 

Abbas Laurentius Burtlionise, sestimans sibi et mo- 
nasterio suo expedire, coram legato personaliter com- 
parens, de xxx. marcis finem fecit, assidente eidem 
legato, de domini regis prsecepto et licentia speciali, 
qui etiam suum assensum liujusmodi contributioni 
prsestabat et favorem, domino Radulfo de Neville, 
episcopo Cicestrise, ejusdem cancellario. Tradidit etiam 
legato, licet invitus, memoratus abbas, sicut et creteri, 
literas suas de tanta pecunia solvenda apud Londonias 
in festo sancti Nicholai proximo sequentis sigillo suo 
signatas. Quam quidem pecuniam frater Michael 
ejusdem domus monaclius et prtecentor, in dicto festo 
domini Papas campsoribus ad hospitium prsefati legati, 
videlicet ad aulam episcopi Dunelmensis, numeravit et 
pacavit, receptis Uteris legati de acquietantia. 

Forma taxationis decimos ad opus domini regis, qiife 
fiebat per episcopum Norwicensem anno proximo 
prajcedenti, videlicet anno Domini mccliv. 

Bona immobilia parochijie ecclesise de Burtlionia 
decimata ad opus domini regis per juratos de capitulo, 
de prsecepto domini Innocentii Papa? quarti, exceptis 
his quse sunt in manu domini regis tempore vacation is. 

Ecclesia de Burtlionia valet xiv. marcas. ■ 
Dccima inde deducta, xviii. s. viii. d. 
Abbiis rcsi)ondit pro medietate, ix. s. iv. d. 
Saoristii pro parte sua, iv. s. iv. d. 
Coquinarius pro parte sua, v. s. 


Rodditus sacristia) assisus, vi. s. A.D. 1255. 

Decima indc deducta, vi. d. 

Bona coquinae valent v. 1. v. s., docima, x. s. vi. d. 
Bona camcrje, v. marcaj, decima, vi. s. viii. d. 
Boua infirmaria), ii. marca3, decima, xxxii. d. 
Bona refectorii, xxx. d., decima, iii. d. 
Bona cantaria), ii. s., decima, ii. d. ob. 

Bom^ eleemosynariai, xl. s., decima, iv. s. ^- •'^^• 

Summa totius, xxi. 1. xiv. s. vi. d. 
Summa decimae, xliii. s. v. d. ob. 
Ecclcsia de Ylum cum capellis valet x. marcas. 
Decima inde deducta, i. marca. 

Coquinaria respondit pro medietate, scilicet dimidia marca. 
Conventus respondit de xl. d. 
Camera respondit de xl. d. 
Item de ecclesia de Oufra, xx. s. 

Vicarius de Oufra respondit pro tertia parte per dccanum de 

De ecclesia de Stapenhill, i. marca. 

De ecclesia de Bromley, xvi., per dccanum Blithefcldire. 

De Appelby de omnibus bonis, xiv. s. viii. d. 

Decima de Hamtone, xxviii. d. 

Ista decima domino regi a domino Innocentio quarto 
snmmo Pontifice primo concessa est, per tres annos 
duratura, sub ista forma ; et post ejus deccssum a 
domino Alexandro IV. Papa successore suo, plenarie 
confirmata. Fuerunt etiam diversis tempori])us in 
regno non semel tallagia imposita gra\da, onerosa, ct 
tanquam importabilia, scilicet in passagio domini regis 
in Britannia ; et postea in primo et secundo ejus 
passagio in Wasconia ; pariter et quando dominus 
Edwardus filius ejus primogenitus ct hteres cingulo 
accinctus est militari. 

Isto annO; scilicet ab incarna'tione Domini mcclv. ^eath of 

i..,r !•• -r\iT • Luke.arch- 

obnt Lucas arcluepiscopus JJublinensis. bishop of 

Eodem anno post Natale Domini, venerunt nuncii I^ui'li»- 
destinati a magnatibus terrae sanctse Jerusalem, defc- 
rentes domino regi literas signatas sigillis corum qui 
literas diriginit, quorum nomina in litera continentur, 
sub hac forma : 



A.D. 12.55. 

Letter from 
the mag- 
nates of the 
kingdom of 
to Henry 
III. pray- 
ing for 

f. 58 h. 

Jjttrm marjnntnrn .Jorosohini itanornm. 

" Egrcgio et cxccllentissimo domino Henrico, Dei gratia Printed 
illustri rcgi Anglire, Jocclinn.-; Cjusariensis archicpiscopus, ""'"" f'"^ 
H. Nazarcnus archiepiscopus, cfc Tj'renus electus ct conse- p^^dera i 
cratus, E. magister domus luilitia; Tcmpli, G. magistcr p. 308. 
domus Hospitalis Sancti Johannis, P. marcscallus domus 
Teutonicorum ct vicemagiatcr ejusdcm domus, J[oliamics] dc 
Ybelino comes Joppensis, domiuus Ramcteusis, ct bajulus 
regiii Jerosolymitani, Phili])pus de Monteforti, domiuus Tj'ri 
et Thorom, J[oliaunes] de Ybelino dominus de Ai-suvia, ct 
constabularius regni Jerosolymitani, Jiiliauus .dominus 
Sydoniensis et Belli Forti, Galfridus de Sergines senescalliis 
regni Jerosolymitani, Jolianues Asa magnu.-; dominus 
Cii3sariensis, suorum nomine ct totius populi regni Jcrosoly- 
luitani, salntein et prosperis successibus abundare. Cclai- 
tudini vestraj regiaa statum regni Jerosolymitani praaseutibus 
diiximus intimandum. Noverit igitur rcgia magnitude, quod 
ex rcccssu piissinii et Christianissimi regis Francia) illustris, 
cujus pra3sentia regnum antcdictum consolabatur, ct defen- 
debatur auxilio ejus contra im]nos Saraceuos, et adhuc 
dcfensatur, rcmansit Terra Saucta quam]3lurimum desolata, 
ct auxilio et consilio destituta. Qua; desolatio crevit in 
irameusum ex morte venerabilis patris doraini Roberti 
f(Uondam Jero.«olymitani Patriarcha?, cujus providcntia, dis- 
cretione, ct consilio regebamur, nccnon et ex rccessu rev'c- 
rendi patris nostri domini C. Tusculani cpiscopi, Apostolica-» 
pedis Icgati, a quo babcbamus magnum consilium ct 
juvamcn ; ct remansimus rit ]nipilli sine ])atrc, et velut ores 
in medio lu])orum absque pastorc ct rcctorc. Soldani etiam 
Alapia) ct Babylonia) Concordes sunt et unanimes, ct plus 
quam unquam consucvcrunt, ut jjro certo assoritur, contra 
]-)rofessores fidci Christian:!), ncc curant faccrc pactum vcl 
treugam cum Chi'istianitate, ct tractatum treugai rupcruut, 
ot omnino dimiscrunt consilio illorum dc Babylonia, qui 
pluries rogavernnt, ut dicitnr, Soldaiuim Alapia\ quod ali- 
qucm ex fortioribus locis Christiauorum obsiderct, et ipsi 
parati erant obsidcre alium fortiorem, quod nos et tota 
Christianitas mirabiliter formidamus, co (piod licet possimus 
omnes in simul congrcgati luii ])arti Saraccnorura rcsistere, 
timemus tamen quod divisi coi'um fortitudini et multitudini 
rcsistere non posscnius propter ]mucitatem populi Chri.stiani. 
Quia voro ad plenum literis cxplicare non ])ossumus ea qua> 
contingnnt negotium Terra) Sancta\ ad vcstra) cclsitudinis 
pra!scntiam mittimus fratrcm Robertum de Attrobato, 


" ordinis fratrnm Pva^dicatorum, ft fratrom Radnlfnm oi'diiiis A.T). 12.')5. 

" fratram Minorum, viros religioso.s, discretes, et boncstos, 

" ((ui vobis statiim ipsius terrse ex parte nostra plcnins 

" explicabnnt, quorum rclatibus indubitantcr, si placet, fidom 

" dignetur vestra sublimitas adbibere. Nos vero devoti vestri 

" iiitclligentes vos crucis characterem ad dictee terra3 sub- 

" sidium, jam. diu est, assumpsisse, ad vestram regiam 

" majestatem, in qiia inter cseteros mimdi princii^es post Deum 

" nos et CK)teri Christiani cismarini spem babemus, recurrimus, 

" ut ad refugium et asylum, supplicantes ut nobis ajjerientes 

" viscera vestraj clementite super prsedictis omnibus taliter 

" dignemini providere, vestrum felicem adventum accelerantes 

" ad dicta3 terrte necessitates multiplices relevandas, ut ilium 

" tantillum residuum Christianitatis regni Jerosolymitani vestro 

" consilio et auxilio valeat defensari contra imjiios Saracenos, 

" et ne loca sancta, conceptione, nativitate, conversationc, et 

" doctrina Salvatoris illustrata, necnon et passione et resur- 

" rectione Ipsius conseci'ata, diutius ab impiis conculce[n]tur. 

" Conservet vos Altissimus Ecclesire sanctaa sua? sanos et 

" incolumes per tempera longiora. Datum Acconia^ anno 

" Domini mccliy., die Mercurii, mensc Septembris." 

Literoi Po'incipis Antiochia\ 

Eodem tempore venit Londonias nunciiis a lateribus 
]')rincipis Antioehi?e, destinatiis domino regi cum Uteris, 
sub liac forma : 

Printed " Excellentissimo domino Henrico Dei gratia illustri regi Letter from 

irom this << ^ugijaj^ B[oemundus] eadem gratia princeps Antiochias et ^9™^"°'^» 

Foedcni i " comes Tripolitanus, salutem et reverentiam domino debitam ^I"^"^^,? 

p. 321. " et devotam. Ilia devotionis sinceritas quam in zelum to Henry 

" nominis Jesu Christi illustrissimum genus vestrum habuit ab III., on "the 

" antique, in majestatem vestram geminatis virtutibus deriva- 1''"'co- 

" tur, quem eximium regum terras summa provisio benedixit, '"^"^* 

*' et magnificis semper actibus profuturum statuit in sublime, 

" ut per vos brachium Regis regum, nomen ipsius ad laudem 

*' ejus et gloriam, et confusionem hostium Crucifixi, jugiter 

" exaltetur. Illc quidem athleta Christi fortissimus, inclitus 

" rex Ricardus patruus vester memorial recolenda?, cujus 

" nomen resonat toti raundo, zelum sincerum quem habuit 

" egregiis actibus dcmonstravit, dum exponens omnem suam 

" suornmque potcntiam seque morti, ad fnnictilum liasreditatis 

" Domini redimendum de faucibus ]jaganorum, personal iter 

A A 


A.T). 12.')5. " provinciam cismarinam, Tcrram Sanctam, a criicis hostibus 
" occiipatam, triiiiniiliali gladio liberavit. Caitcrum ad vos 
" regem Christianissimiim, succedent&m cidem non solum jure 
" hajreditario sed virtutc, tanto devotius Christiani terra; 
" praidictai cum anxietate suspirant, quauto decus omne a 
" vestris antecessoribus virtuose peractum, in personam 
" vestram cselesti munere uberius est effusum. Verum 
" Antiocbena terra eo magis subsidium vestri culminis cum 
" suspiriis praestolatur, quod plus cajteris provinciis Orienta- 
" libus fiagellatur ab hostibus Crucifixi, quoniam etiam omnis 
" persecutionis instantia quae in provincia cismarina concus- 
" serit universes, in Antiocbiam infelicem spccialiter est 
" conversa. Insui'rexerunt ctenim contra ipsam a longis tcm- 
" poribus Turcumanii, qui Dei et bominum inimici, sibi 
" Antiocbiam, haereditationem meam, miserabilem clegcrunt in 
" pvffidam, et earn sic inbumaniter afflixerunt quod interemptis 
" civibus, terrarum cultoribus caiJtis, cunctis animalibus 

f- •'>9- " destructis, vineis, arboribus, villis, casalibus, atque maneriis 

" bonisque omnibus desolatis, usque ad civitatis ma3nia, per 
" eosdem feraliter undique debacchantes in casdibus, incendiis, 
" et in praedis, illustrissimam civitatem, speculum Orientis, in 
" spectaculum converterunt, et ad exaninitionem ultimam 
" deduxerunt. Et utinam supernus Ai'biter flagellis pra3tcritis 
'■ contentus cxistens, ipsam ad expiatiouis sufficientiam pcr- 
" duxisset ! Sed quia humana prassumptio peccai'c non ccssat, 
"• oculos divinaj Majestatis offendcns, est conseqiiens ut ab 
" Ipso vindicta non cesset, cum sit jiidicium et jnstitia imv- 
'■' iKiratio ejus, unde fit quod Turcumanii prasdicti hajredi- 
■' tatem meam incessanter affligunt, et obsessis per eos 
'■ itineribus civitatis, ne aliqua portentm' in ipsam, neve 
" babitatores exeant ab cadem, milites supcrstites et bur- 
" genses desermit civitatem jam jam quasi pomerii custodiam 
" rcmansuram. Ha Deus ! quid sibi vult quod civitas supra- 
" dicta, \xbi Cbristianum nomen primitus est assumptum, a 
" principibus Ohristianis sit penitus derelicta, cum tamen 
■' contra loca Obristianitatis convalescentibus persecutoribus 
" paganorum, principum mundi atque fidelium ca^terorum 
" devotio sa3pius affuerit in succursum. Infelix vcro Anti- 
" ochia, qua; caput fuerat Orientis, sic est oblivioni tradita, 
" quod relinquitur in ridiculum canibus devoranda. Et 
" quoniam Angliae sublimissimum diadema Domim\s benedixit, 
" ejus triumpbali gloriae reservavit laudabiliter peragcndum 
" quicquid a casteris principibus est omissum. Eajaropter ad 
vos tanquam refugium singulare recurrens, ante oculos 
" regiai majestatis Altissimiim invoco, qui regibus imperans, 



' per quern regnant, sc in operibns pictatis ali repntat et 
' vcstiri, qnatcnns civitatem meam non derclinquat advocatus 
' fidei Christiana;. Sod quamvis locorum distantia faciat vos 
' remotos, innata tamen vobis pietas faciat vos preesentes, ac 
" interioribiis vestris oculis ixrgentem necessitatem civitatis 
' cjnsdcm innata dementia reprajsentet, quam cxterioribus 
' non videtis. Itaque vestrte sanctissimte majestati me et 
' meum patrimonium recommendo, totis affectibus supplicans 
' et deposcens, ut circa me et basreditatem meam tarn mise- 
' rabilitcr laniatam vestrse pietatis oculos ^ extendatis, omnem 
' viam gratias cogitantes, qvia; deceat illustrissimum decus 
' vestrum, ut civitas supradicta ad laudem et gloriam 
' Christianas fidei vestro snbsidio protegatur. Mitto autem ad 
' pedes regice majestatis nobilem virum Com'adum de Duce 
' militem et fidelem nostrum, et Gwarennum presbyterum et 
' capellanum nostrum, latores prsesentium, quibus vestra 
' serenitas beuignam audientiam et exauditionis gratiam 
' largiatur. Datum Tripoli s xiv. die meusis Maii, anno 
' Domini mcclv." 

His igitur et proximo praescriptis lectis et intellectis, 
rex rescripsit eisdein, ut videbatur, telam ^ vitream 
verbis verisimilibus contexendo ; perplexus enim circa 
negotia regni Cicilise et Appidige, ad hoc totis nisibus 
intendebat, ut filius suus Edmundus,^ cui idem regnum, 
ut superius manifeste continetur, per summum Pon- 
tificem collatum fuerat, ejusdem regni dominium 
adquireret, expulsis in manu forti adversariis, et 
eorum principe debellato. 

MCCLVi. Isto anno post Pascha apud Radinges 
Judaei qui apud Lincolniam martyrio pueri inter- 
fuerunt, pecunia non modica interveniente, per Ricar- 
dum comitem Cornubise a morte quam meruerunt 
sunt redempti ; licet antea, anno proximo prsecedenti, 
post Natale Domini, apud Londonias octodecim eorun- 
dem socii qui una cum eis tam [im]pio sceleri ibidem 
aderant, pro causa eadem tam erudeli judicialiter 
damnati fuerint et suspensi. 

A.D. 1255. 

Henry m. 
busy with 
the affairs 
of Sicily. 

The ac- 
cused Jews 
saved by 
Kichard of 

' oculos'] oculis, MS. 
* telam'] tenam, MS. 

^ Jilius suus Edmundus'] filium 
suum Edraundum. MS. 

A A 2 


A.D. 1255. j)(> f^QQig, fig Oufra facienda pro iota soha. 

Inquest Memorandum quod anno proximo pr?ecedenti, videlicet 

'"^" *^^^" e MCCLV., in auturano, facta est inquisitio per totum 

])r()i)ei-ty of ' _ ... . 

the iihbats rcgnum AnglisB de his qui in capite tenebant de rege 
bevondlhe Henrico filio regis Joliannis qualescuraque possessiones ; 
r>ove. et ubi ventum est apud Notingham inquirere de pos- 
sessionibus abbatis Burthonia3 ultra Dovam, coram 
Henrico de Bathonia, et domino Henrico de Syrebui'n, 
justiciariis ibidem prsBsidentibus, ita inrotulatum est 
in illorum rotulis : 

" Item dicunt quod Johannes filius Ricardi de Oufra facit 
" candem sectam ad wapentakium ad turnuni vicecomitis 
" et ad comitatnm, pro tota socha de Onfra, qujB est de 
" fendo abbatis de Burtbonia; et praster hoc omnes libeve 
" tenentes ad turnum vicecomitis veniunt bis per annum." 

De Ponte de Egentona. 
Question Memorandum quod quidam huius monasterii Bur- 

as to re- . . . 

pairinfT the thonifB prior, nomine Johannes de Stretone eo (juod 

bridge of iij^;(;,^||5 ^x\\i apud Stretoue, mas;na3 vir auctoritatis, et 

Egginton . . . 

over the literatura? eminentis, ex abbatum qui tempore illo 
"^'*^' eidem prfiefuerunt monasterio licentia speciali, de bonis 
patris sui et matris defunctorum, pro eorundem ani- 
marum salute, pontem de Egentona super aquam de 
Dove per longum tempus et fecit et misericorditer 
sustentavit. Post cujus avitem in fata decessum, 
habitatores de Egentona, quod misericorditer factum 
fuerat scire nolentes, sed se fingentes ignorare, assere- 
bant de Burthonia abbatem pontem ilium debere 
reparare et in perpetuum sustentare, gratiam et 
eleemosynam in consuetudinem convertere cupientes. 
Quamobrem abbas Laurentius, qui tunc temporis 
(^idem prjipfuit monasterio, per quendam clericum de 
dontini regis canccllaria sibi familiarem, videlicet 
Henricum de Mercentone nomine, a domini regis 


curia de Staflbrdia et do Derbeia vicecomitibus divcrsas A.D. il'56. 
litcras per eadem verba sub tenore subsequent! iui- 

Litera domino regis. 

" Henricus, Dei gratia rex Anglias, etc., vicccomiti Staf- Brief of 
" fordia) salutem. Quia i)cr fractionem poiitis de Egentoua ^^'^'"'T HI- 
" qui est ultra aquam de Douve inter comitatum Dorbeiaa ..],-,,.;«• c 
" ct comitatum Staffordia', magnum ut audivimus pcrvenit Stafford 
" periculum et dispendium transeuiitiljus per pontem ilium, requiring 
" et etiam toti patriee ; tibi pra^cipimus, quod una cum '^*^*'. 
" vicecomitc nostro Derbeia), cui idem praacipimus, jjcr ^u-- ^'hos > d 
" cramcntum proborum ct legalium hominum tam do comitatu it is to re- 
" Derbeia) quam de comitatu Staffordia) per quos rei Veritas pair the 
" melius sciri poterit, eo quod pons ille est in confinio "^'"S*-'- 
" comitatuum isrEedictorum, diligentcr inquiras, qui pontem 
" ilium totum vol partem reparare debcnt et consueverunt; 
" ct si aliqui ex gratia pontem ilium aliquo tempore repara- 
" veruut, (|ui ilium reparaverint, ct ijui ilium de jure 
" reparare debeant. Et omnes illos qui pontem ilium de jure 
" reparare debeut, distringas ad ilium sine dilationc rc- 
" parandum. Teste, etc." 

Inqiiisitio de ijontis reparatione. 
Eodem anno, videlicet lucarnationis Doniinicte inquest 

• • Tj • • n^^^ • T 1 • 1 concernin'^ 

MCCLVL, regni regis Henrici lilii regis Johannis -^'-j the duty ol' 

domini Laurentii abbatis BurtlioniaB xxvii., die sabbati repairing 

proxima ante festum Sancti Barnabas apostoli, ^^^^ta^fj,; -j^j^ 

est inquisitio de reparatione pontis de Egcutoua per ton; 

breve domini regis supradictum. 

Nomina electormn de comitatu Staffordiw. niStafibrd- 

-^ slure, 

Kocerus Durdent de Fischercswiche. 

Petrus de Scheyla. 

Herveus de Oclee. 

Radulfus de Somcrvile. 

Willclmus filius Johannis de Fiscliereswiche. 

Radulfus filius Hugoni» de EUcforde. 

Stcphanus Halida3^ 


A.D. 125C. Nicholaus Pollard. 

Ricardus filius Roo-eri de Haselower. 

Willelmus de Tatenhulle. 

Alanus Poutere. 

Nicholaus le Bolur do Wichenovere. 

Robertus filius Walteri dc Elleforde. 

Johannes Merveylus. 


Qui dicunt per sacramentum suum, quod nullus de 

f. 60. dcbito debet facere pontem ultra Douve, qui est in 

confinio inter comitatum Derbeia^ et comitatum Staf- 

fordia), sed de bleemosynis, et de legatis totius patriae 

idem pons solebat sustineri et reparari. 

Breve regis vicecomiti Derheicc. 

" Henricus Dei gratia rex Anglias, etc., vicecomiti 
" Derbeia) salutem. Quia per fractioneni pontis de 
" Egentona, qui est ultra aquam de Douve," ut supra. 


Eodem anno et die facta est inquisitio per vice- 
comitcm Derbeiaj, ibidem pra^senteni personaliter, de 
reparationc ejusdem pontis de Egentona, ex parte 
comitatus Derbeiae per breve domini regis, sicut 

Nomina electoriim de Derhisyra. 

and in Stephauus filius Burgfe de Ailwaldcstone. 

shire. Hcnricus le Chambreis dc Bcruerdecote. 

Willelmus de Schardel. 

Petrus de Thurlestone. 

Ricardus de Astone. 

Henricus filius Petri de Boltone. 


Ricardiis filius Orni. de Bnmiieliiester. A.D. 1256. 

Hcnricus de la Cliambre dc Twyford. 

Kobertus de Henovere. 

Willebniis de Lehges. 

Hcnricus frater suus. 

Walterus de Wilne. 

Veredictuvi, ut supra. 

Qui omnes dicunt per sacramentum suuin, quod The vcr- 
nullus de debito debet facere pontem ultra Douve, j^a^^e'^tjjlj^j 
(jui est in eonfinio inter comitatum Derbeia3, etc., no one is 

I bound to 

lit »upra. repair the ' 


Justiciarii de mensuris corrigeiidis. 

Eodem anno raissi sunt justiciarii per regnuni Justices 
Anglise ad omnes civitates et burgos, pro mensuris thn)„oh 
quibuscumque mutandis, augendis, vel minuendis, et the country 

T /~v . , . 1 ■ ... to reform 

corrigendis. C^ui etiam per loca assisam panis, vim, ^j^g ^^^_ 
et cervisipe sub forma tradiderunt subsequenti: sures. 

Quando quarterium frumenti venditur pro xii. d. tunc panis Assize of 
(|uadranti de wastell ponderabit sex libras et sexdecim solidos. "I'.^^.d, 

Panis coket de eodem blado et eodem bultello, poiidci'abit ^ ' 
phis -vvastello ii. solidos. Et de eodem blado minoris prctii, 
pouderabit plusqnam wastell um per v. solidos. 

Panis vcro simenel ponderabit minus quam wastellum li. 

Et panis quadranti dc frumento ponderabib coket ct 

Panis vero de tret ponderabit duplex wastellum. 

Panis de omni blado, duos cokettos. 

Quando venditur pro xviii. d. tunc panis quadranti de 
wastello albus et bene coctus, ponderabit iii. libras, x. solidos, 
viii. denarios. 

Quando pro ii. solidis, tunc ponderabit Ixviii. solidos. 

Quando pro ii. s., et vi. d., tunc ponderabit liv. s. iv. d. iii, q. 

Quando pro iii. s., tunc ponderabit xlviii. s. 

Quando pro iii. s. vi. d., tunc ponderabit xlii. s. 

Quando pro iv. s., tunc ponderabit xxxvi. solidos. 

Quando pro iv. s. et vi.d., tunc ponderabit xxx. s, 


A.D. 12;")6. C2uaiido pro v. s., tunc ponderabit xxvii. s. ii. d. ob. 

Quando pro v. s. et vi. d., tunc ponderabit xxiv. s. iii. d. q. 

Quando pro vi. s., tunc ponderabit xxii. s. et viii. d. 

Quando pro vi. s. ct vi. d., tmic ponderabit xx. s. xi. d. 

Quando pro vii. s., tunc ponderabit xix. s. v. d. 

Quando pro vii. s. vi. d. tunc ponderabit xviii. s. iii. ob. 

Quando pro viii.s., tunc ponderabit xvii. s. 

Quando pro viii. s. ct vi. d., tunc pondei'abit xvi. s. 

Quando pro ix. s., tunc ponderabit xv. s. et quadrantem. 

Quando pro ix. s. vi. d., tunc ponderabit xiv. s. [iii. d.] iii. (|. 

Quando pro x. s,, tunc ponderabit xiii. s. vii. d. q. 

Quando pro x. s. vi. d., tunc ponderabit xii. s. ix. d. q. 

Quando pro xi. s., tunc ponderabit xii. s. iv. d. q. 

Quando pro xi. s. vi. d., tunc ponderabit xi. s. et x. d. 

Quando pro xii. .s., tunc ponderabit xi. s. et iv. d. 

8ciendum est autem, quod quando (piarterium IVumenti 
vcnditur pro xii. s. et aliud quarterium jn-o xii. s. ct vi. d., 
minoratur numerus ponderis pro pra3dictis, sex dcnariis 
cresccutibus de quadraginta quinque solidis et duobus dcnariis. 

Quando vonditur pro xi. s. et aliud (jvuirtcriuni pro xi. s. 
et vi. d., tunc minoratur numerus ponderis pro prajdictis sex 
dcnariis crescentibus. 

Et sciendum, quod pistor potest lucrari in quolibct quarterio, 
ut pi'obatum est per pistorem domini regis, duos denarios, 
et furfur, ct duos panes ad furnagium, et tribus servieutibus 
tres obolos, et duobus garcionibus duos obolos. In sale, ob. 
In gesta, ob. In surdon, q. In bosco, iii. d. In bultello 
locato, ob. 

Quando quarterium frumenti venditur pro iii. s. vol xl. d. 
i'. Gi) /). ct hordcum pro xx. d. vel ii. s. ct avcna pro xvi. d., tunc 
debeut et bene jjossunt broculatriccs vcndere in civitatibus 
duas lagenas ad denarium, ct trcs extra. Et quando in burgo 
venduntur tres, extra debent vcndi (juatuor, ct l^enc possunt. 
Ista assisa generalis est per totam Angliam. 

Isto iinno obiit Willelmus de K_ylkeiini epLscopus 


Isto anno obiit [Tlioinas Vipont] episcopus Carleo- 


Eodem anno obiit Plii]ip})us abbas Roucestrensis ; 

siiccessit Ricardus abbas ejusdeni loci. . 

biOdcm anno obiit doniinus Johannes de Lessintona. 

Proceed- Eodcni ajino doininus Rogerus de Weseliain, Coven- 

rcbi-natiou ^I'cns^is et Liclil'eldent;is e])'oi)U.s, paraly^i dissolutus, 


languorcm sentieus indies accrescere, omni jam spe A.D. i:?56. 
sanitatis recuperandie ablata, ac etiam [sibi] et gregi ^vosehani 
suo non modicum perpendens imminere periculum, bishop of 

1 -J. 1 • •! • J. i i. Lichfield. 

diim grex expositus lupi morsibus quasi tutore caret, 
ot ipse niiiilominus sibi injunctum pastorale officium 
more debito non adimpleret, utrisque volens con- 
sulere, domino Alexandro summo Pontifici missis 
nunciis instanter supplicavit, ut cum sua benedictione 
et gratia sibi cedere liceret oneri prsesulatus. Cujus 
petitioni licet invitus dominus Papa annuens, domino 
Henrico de Lessintona Lincolniensi scripsit episcopo, 
ut dicti prsesulis, vice sua et auctoritate, interesset 
cessioni ; proviso tamen prius eidem, ut decebat, de 
domini regis assensu et licentia speciali, beneficio com- 
petent!. Quibus itaque die apud Brewode ad hoc 
assignato, videlicet die Lunas infra octabas Sancti 
Andreie Apostoli, scilicet ii. nonarum Decembris, in 
})riesentia prajdicti domini Lincolniensis et ejusdem 
familise,' non sine lamentatione et moerore immenso 
peractis, prior et conventus de Coventria, et decanus et 
capitulum Liclifeldensis ecclesise, in capitulo monachorum 
de Coventria, die Martis proxima ante Purificationem 
l.)eata3 Virginis, videlicet ii. kal. Februarii, dominum 
Rogerum do Meuleng, Liclifeldensis ecclesiye canonicum, 
et domini regis nepotem, petita prius, ut moris est, 
a domino rege eligendi licentia et obtenta, invocata 
Spiritus Sancti gratia, unanimiter sibi in Coventria^ 
et Lichfeldijie ecclesiarum episcopum elegerunt, sub hac 
forma : 

Forma electlonis cqmd Coventviam. Litorce capitulorum Covin' 
trice et Lichfeldice arcliiepiscoi^o Cantuuriensi, fro covfirma' 
tione eledi sid. 

" Vcncrabili patri in Christo B[onefacio], Dei gratia Cantua- Letter of 

" riciisi arohiepiscopo, totius Anglitc primati, devoti sui *^'-' '^"''P- 

• tprs of 

" Coventrioa et Lichfeldii ecclesiarum capitula, salutem, et j^ichfield 

' /amilicc'} familia, MS. 



A.I). 1256. " 
and Coven- " 
tiy to arch- < « 
bishop (J 

the confir- •' 
mation of u 
the election ^^ 
of Roger de 

qiiam dcbitam tarn devotam cum omni revercntia ct houorc 
obcdicntiam. Cum ecclesiis uostris nuper vacantibus per 
cessionem Domini E[ogeri] Dei gratia quondam cpiscopi 
nosti'i, petita ct obtcnta a domino rcge licentia cligendi, voca- 
tis omnibus, ct die commiuiiter ad hoc praefixo in ecclcsia 
Covintrensi cathcdrali convenientibus, qui voluerunt, debue- 
runt, et potuerunt commode interesse, virum providum ct 
honestura, dominum Rogcrum de Meuleng, subdiaconum, 
cauonicum Lichfeldensem, ac domini Papte capellannm, per 
quem firmiter in Domino speramus statum ecclesiarum nos- 
trarum posse in melius reformari, in episcopum nostrum 
CoventriiB et Licbfcldia) ecclesiarum concorditer et canonicc 
elegerimus ; paternitati vestraD supplicamus humiliter et 
devote, quatenus desolationi dictarum ecclesiarum nostrarum, 
et nostras, pio ac paterno affectu compati volentes, dictam 
electionem nostram dignemini coufirmare. Ad quod obtineu- 
dum a vestrse paternitatis reverentia felicius, mittimus ad vos 
dilectos nostros dominum priorcm Coveutrensem,' thcsaura- 
rium Lichfeldensem,- et quosdam alios tarn monachos ([uam 
canonicos ecclesiarum nostrarum, per quos si vcstra; 
sederit pietati, electio eadem examinari poterit compctenter. 
Conservet, etc. Datum apud Coventriam, etc." 


by (he 
to obtain 
the con- 
of the 
f. 61. 

Liter a ])rioris et ca^ituli de Covmtria et capittdi Lichfeldensis. 

" Venerabili patri in Christo et domino reverendo B[onefacio], 
" Dei gratia Canti;aricnsi archicpiscopo, totius Anglia> pri- 
" mati, devoti filii sui frater "W[illelmus] prior ct capituluin 
" Coventrias, E[adulphus] decanus et capitulum Lichfeldcnsc, 
" salutem, et quam debitam tam devotam obedientiam et 
" rcverentiam cum honore. Ad petendam a vobis confirma- 
" tionem electionis nuper per nos communiter celebratte de 
" discreto viro domino Rogero de Meuleng, canonico Lichfeld- 
" ensi, ac domini Papas capellano, in episcopum ecclesiarum 
" Covintria) ct Lichfcldiaj pra^ficicndo, et ad candem confir- 
" mationcm coram vobis in forma juris cum cffectu prose- 
" quendnm, dilectos confratrcs nostros in Christo frati^om JN". 
" monachum ac prccentorem Covintriai, ct magistntm H. dc 
" "Wischawc canonicum Lichfeldensem, procuratores nostros 
" constituimus, ratum habituri ct gratum fjuicquid iidcm, sen 

' William de Brithwauton. 
"■ Ealph de Chaddesden ? 

Ralph de Sempringhani. 


" corum alter qui pro tempore coram vobis prajscns- fucritj A.D. 1256. 
" feccrit, seu feceriut in praemissis. lu cujiis rei teatimouium 
" pracsentes literas sigillis capitulorum nostrorum fecimus 
" sigillari. Datum apud Covintriam kal. Februarii, aniio Do- 
" mini mcclvi." 

Decretum eledionis per scrutiniwii. ' 

In nomine Domini nostri Jesu Christi, anno Incarnationis Account of 

Dominicaa mcclvi. mense Januarii, rcgnante domino Henrico . ^^^^' 

Dei gratia illustri rege Angliae, ecclesiis CovintriaB et Licli- 

feldia3 pastoris solatio dcstitutis per cessionem venerabilis 
patris E[ogeri] Dei gratia episcopi quondam ecclesiarum 
nostrarum, petita et obtenta a domino rege licentia eligendi, 
die Luna) proxima post festum Conversionis Sancti Pauli a 
Covintria; et Lichfeldia) capitulis in ccclcsia catbedrali Coviu- 
trensi ad eligendum praefixo, et continuato usque in diem 
Martis sequentem, ad Id faciendum vocatis et convenientibus 
omnibus qui debuerunt, voluerunt, et potuerunt commode 
intcresse, post missarum solemnia, Spiritus Sancti gratia invo- 
cata, debito tractatu prfehabito, placiiit omnibus ut per viam 
scrutinii de pastore provideretur antedictis ecclesiis viduatis. 
Unde a priore et conventu electi erant viri fide digni, fratrcs 
Johannes de Oxonia et Willelmus de Sancto Nicholao, monachi' 
Covintrenses, et a decano et capitulo Lichfeldia, raagistri 
Petrus de Kadenovere, et David do Sancta Fretheswitha, 
Salopia) et Derbeiaa archidiaconi, canonici Lichfeldenses, ut 
ipsi secreto et sigillatim vota cunctorum, et sua, in forma 
juris exqnirerent ac scrutarentur, et ea fideliter in scriptis rc- 
digerent, et sic redacta publicarent postea in communi. Qui 
quatuor secreto et sigillatim vota cunctorum ac propria pcrscru- 
tantes, et in scriptis fideliter redigentes, ipsum scrutinium mox 
publicarunt in communi, et apparuit evidenter priorem Covin- 
tria) cum triginta monachis suis, precentorem, thesaurarium, 
et cancellarium canonicorum Lichfeldia), et pr^fatos archidia- 
conos cum quindccim aliis canonicis Lichfeldia), consensissc 
in dominum E[ogerum] de Meuleng, subdiaconum, canonicun? 
Lichfeldia), domini Papae capellanum, virum providum et 
honestum, in suum cpiscopum eligendum, per quern speratur 
firmiter dictas ecclesias in spiritualibus et temporalibus posse in 
melius reformari. Apparuit etiam decanum Lichfeldia) ct sex 
canonicos ejusdem ecclesia), in magistrum Kadulfum cancel- 
larium Saresbirienscm, et duos alios canonicos in thesaurarium 
Lichfeldia), ct unum in dictum archidiaconum Salopia) vota 
sua direxisse. Qui quidem cancellarius, thesaurarius, ct 


A.l). 1256. archidiaconus, cfc xiomiuautes cosdem, protinus audita publica- 
tioiic prffidicta, ab hujusmodi sua nominationc peiiitus rcceden- 
tes, omnes uuanimitci- in dictum domiiiuiu Kogcrum una cum 
aliis consenserunt in suum episcopum eligcndum. Collatione 
igitur canonica habita, ct expeditis de jure expediendis, placuit 
omnibus et singulis tam monachis quam cauonicis, quod 
dominus prior Covintrias, vice omnium, et sua, dictum domi- 
num R[ogerum] sibi eligeret in episcopum et pastorem. Et sic 
idem prior ipsum dominum R[ogcrum] in nomine Domini 
nostri Jesu Christi solemniter elegit in episcopum et pastorem 
ecclcsiarum Covintriaj ct Lichfeldia}. Cui electioni idem 
dominus R[ogerus] instantia eligentium inductus asseusit ; ct 
tandem eo ad ecclesiam deportato, et aliis solemuibus, ut 
moris est, expeditis, idem prior vice omnium eligentium 
dictam electionem coram clero et populo ibidem congregatis, 
solemniter publicavit. Ut autem huic decreto fides i)lenior 

f. 61 h. habeatur, ipsum dicti prior et capitulum Covintriie, decanus 
ct capitulum Lichfeldito, sigillis suis auctcnticis roborave- 
ruiit. Datum apud Covintriam, die Martis proxima post 
fcstum Conversionis Sancti Paidi, anno Domini supradicto. 

Lltcra regis arcJiieplsco^o, 

The king's " Hcnricus, Dei gratia rex Angliaj, etc. vcnerabili patri 
assent to " B[onefacio] Dei gratia Cantuariensi arcliiei)iscQpo, totius 
" Anglia) primati, salutem. Electioni facta) per dilectos nobis 
" in Christo priorem et convcntum de Coventria, et decanum 
" et capitulum Lichfeldia), do dilecto nepote nostro Rogero de 
" Mculcng, canonico Lichfeldonsi, domini Pap;\) capcllano, in 
" episcopum Covintrensem ct Liclifeldcnscm, assensum pra)- 
" buimus regium et favorem; paternitati vestrae id siguifican- 
" tcs, ut quod vestrum est exsequamini in bac parte. In 
" cujns rci testimonium has literas nostras fieri fecimus pa- 
" tentes. Teste meip,>o," etc. 

the elec 

Bescripflo archicpiscopi domino rer/i. 

t'onfirma- " Excellcntissimo domino suo Henrico, Dei gratia, etc., 

tion by the <i jJoncfacius Dei gratia Cantuariensis archiepiscoiius, etc., cum 

bv l"tter.s " ""i"i I'cverentia debita et hoiiorc. Prassentatam nobis clec- 

to the king; " tionem nuper celcbratam a Covcntrensi et Lichfeldensi 

" capitulo, de viro jjrovido ct discrete domino R[ogcro] de 

" IMculeng canonico Lichfeldensi, ac domini Papa) capcllano, 

" examinavimus diligentcr, ct invenimus ipsam canonico esse 


" factam, ot personam elcctam idoncam ; vmdc clcctionom A.D. 125G. 
" eandem auctoritato mctropolitana cnnfirmavimus ; qnod ro- 
" renitati regire tenore prassentium intimamias, lit qiiod vestnim 
" est cxscquamini in hac parte. Valeat excellentia vestra 
" semper in Domino." 

Litera archiepisco^n priori et conveutui de Covintria, et decano 
et capitulo Lichfeldensl, pro eledo, eledione confirmata. 

" B[onefacius] Dei gratia Cantuariensis archiepiscopus, etc., and to the 
' ' discretis viris priori et conventui de Coventria, et decano chapters of 
" et capitulo Lichfcldensi, totique clero et popnlo earundcm | j . ? 
" civitatum et dicEcesnm, sahitem, gratiam, et benedictionem. fij^i^. 
" Quia electionem nnper celcbratam a Coventria) et Lichfeldia) 
" capitulis de viro provido et discrete domino Eogero do 
" Meuleng, canonico Lichfcldensi, ac domini Papee capellano, 
" nobis pra3sentatam, et per nos diligenter examinatam, 
" inveuientes ipsam canonicam et concordem de persona 
" idonea esse factam, auctoritate metropolitana confirmavimus ; 
" vobis mandamus firmiter injungentes, quatenus electo 

vestro in raonitis siiis salubribus et canonicis mandatis cum 

dcA'otione sitis obedientes, ac cum reverentia debita inten- 

dentes. Valete in Domino semper." 


Litera arclde^nscopi official I suo, sede vacmde. 

" B[oncfacius] Dei gratia Cantuariensis archiepiscopus, etc., Letter of 
discreto viro magistro Eicardo de Wittone, ofRciali Coven- t'.'t' ai'^n- 
trcnsi et Lichfcldensi, sede vacante, salutem et benedictionem. ^j^' official 
Quia electionem nuper celcbratam a Coventrise et Liche- in the 
feldise capitulis de viro provido et discreto domino Eogero diocese 
de Meuleng canonico, ut supra, tanquam canonicam et de J'^q""'"?: 
persona idonea factam auctoritate metropolitana duximus ^p j^j^ ^^jjg 
confirmandam ; vobis mandamus quateims a dicto officio and seal to 
vobis commisso pcnitus dcsistentes, rotulos dictae officiali- the bishop 
tatis et etiam sigillum, si quod inde receperitis, dicto electo ^ '^*' 
vel ejus officiali seu vices ejus gcrenti sine difficultate 
restituatis, literas patentes super hujusmodi restitutione per 
vos facta, a dicto electo, vel ab eo cui n.omine suo dictam 
feceritis restitutionem, recipientes, ipsum electum ac offi- 
cialcna suum seu ejus vices gerentcs liberum oxercitium 
jurisdictionis opiscopalis in civitate ct dioecesi priedictis 
habere permittentes. Datum, etc." 


A.D. lorjG. Dq gravaminihus factis in eadem dioecesi ^Jcr oj]icia- 

lem eundem tempore vacationis. 

Severity of Idem igitur magister R[icardus] de Wyttone, a 
B. de ' domini Cantiiariensis archiepiscopi missus [est] lateribus, 
Wytton, ^it in Covintrensi et Lichfeldensi dioecesi, sede vacante, 

during the . ...,., , , . , 

vacancy. Ill spiritualibus vices gereret episcopales, cui namque 
talis insita erat iniquitas ut ejus verba mellitis deal- 
bata dulcoribus, minus cautis toxicatam fraudulentcr 
asperitatem ferrent actionis. Quoniam religiosorum 
privilegia a tempore cujus non extabat memoria pos- 
sessa, probatissimas consuetudines, ususque longjTevos, 
quorum secundum canones non est vilis auctoritas, pro 
viribus suis nitebatur penitus infirmare, nisi ejus 
amica insatiabiliter sibi dilecta venite remedium postu- 
iaret pecunia, quia pro tribunali justitia sibi assidebat 
voluntaria, et qualiscumque causae coram ipso venti- 
latsB sola leges allegabat summa pecuniaria. 

f. 62. Inquiratur per decanos Covintrensis et Lichfeldensis dioBcesis, 

His inqui- de ecclesiis et ecclesiasticis beneficiis aliquo modo vacantibus, 
sition into jj^j-^^g ccssionem episcopi, ad quem nondum aliquis pra;seiita- 
benefices ^^^^ '^^^ ®^ institutus ; et de vacantibus in cessione vel post, 
and other et per quantum tempus vacaverunt. Et hoc de beneficiis 
matters in vacantibus de facto. 

e diocese -p^ beneficiis vacantibiis de jure, utpote quia ille qui po.ssi- 
field and ^'^^ beneficium habens curam animarum annexam, adeptus 
Coventry, est aliud beneficium cum simili cura; vel quia inhabilis est 
a3tate, vel ordinum defectu, ad institutionem admittcndam, 
vol quia aliter inhabilis est ad obtincndum beneficium ecclc- 
siasticum, utpote uxoratus, homicida, vel aliter irregularis 

Item quas siut beneficia in quibus non sunt rectores instituti 
per episcopum, et ex quibus causis impediebatiu' eorum 
institutio, ut puta, quia fuit contentio inter prtesentantes vol 
prtBscntatos, jus se habere dicentes ad beneficia, vol quia 
nimis tardo fuit aliquis pra3sentatus ad ca, vel quia pra^senta- 
tus patiebatur defectum in jstate, in ordinibus, vel literatura, 
vel quia alias beneficiatus noluit institutionem cum cura 
animarum recipere, sed nudam custodiam vel commenda- 



Do seqnestris factis tempore episcopi, et non relaxatis per A.D. 125G. 
eiindcm ox qiiacumquo causa, et ad qucm bona sequestrata , 
pervcnerunt ; ct utrum seqiiestrum factum fuerit vel propter 
coiitentiones, vel propter absentiam residentias, vel propter 
iucontineutiam coutra prjeceptum, vel defectum ordinum, 
vel insuflficientiam literature, et propter alias causas diversas. 

Item, si quis in beneficiis vacantibus fuerit per arcbidiaconum 
vel ejus oflBcialem, sede vacante, institutus, vel ad ea aliquo 
modo admissus. 

De ecclesiis appropriatis religiosis iiuper, et prsesertim sine 
consensu capituli. 

De ecclesiis appropriatis religiosis, ubi non fuit vicarius, et 
in quibus ecclesiis vicarii sunt, et in quibus non sunt, et assti- 
mationem beneficiorum et vicariarum. 

Ubi srint vicarii, si vicariaj sint legitime t'axata). 

Si vicaria3 sint minus sufficienter taxataj, in qu.o, cfc in ■ 
quibus portionibus. 

Qvii vicarii sunt residentes, et qui non. 

De causis matrimonialibus et aliis causis et negotiis motis 
coram cpiscopo destitute, vel ejus ofSciali vel commissario, et 
non terminatis. Et quis hujusmodi audivit et tractavit post 
sedis vacationem. 

Qua3 causae spectant specialiter et spectabunt ad jurisdic- 
tionem episcopalem. 

De ecclesiis et parochiis exemptis a dicta jurisdictionc, et 
quas et qualia episcopus consuevit habere in illis. 

De criminibus et excessibus manifestis et notoriis, per ordi- 
narium non correctis. 

De ecclesiis dedicandis, et de custodiis et tute 

Item quot et qua) abbati» et prioratus, seu alia) domus 
religiosa), sint in dioecesi, et cujus ordinis. 

Item quot et qua3 ecclesia3 parochiales in quolibet decanatu, 
et nomina earum, et quis rector, quis vicarius. 

Si rector vel vicarius habeat plura beneficia sine dispensa- 
tionc, quot, et qua), et in quibus dioecesibus. 

Istis articulis respondebunt in scriptis decani talis archidia- 
conatus tali die et tali loco. 

Citati sunt etiam peremptorie ad dictos diem ct 
locum omnes abbates, priores, rectores, vicarii et 
capellani, ut compareant ibidem coram officiali arcliie- 
piscopi Cantuariensis, audituri mandata ipsius arcliiepi- 
scopi, facturi et recepturi quod postulaverit ordo 


A.D. i2r>c. 2)g electione comitis RiccmH. 

Richard of ig^Q a,nno fuit Ricardus comes Comubire, frater regis 

elected Heiirici, electus in regem Alemannise. 

king of 

Litera de convocatione prcBlatorum. 

Brief sum- " Hcnricus Dei gratia rex Anglias, etc., dilecto sibi in Christo Printed 
Tb°'"^f '^^ " ^^^^^^^^ ^® Burthonia super Trentain salutem. Cum dilectus from this 
Burton to " fi"*ter et fidelis noster Ricardus comes Cornubite in regem ^^^. \" '.'^' 
London. " Alemaimias, benedictus Deus, sit electus, et citra transfre- j, ;;5j " 
" tationem ipsius ad partes preedictas, qua3 statim post mcdiam 
" Quadragesimam erit, Domino concedente, necesse habeamus 
f. G2/>. " vobiscum et cum aliis praelatis et magnatibus nostris super 
" magnis et arduis negotiis nostris et regni nostri, ad com- 
" munem utilitatem quam nostram quam vestram et totius 
" regni ejusdem diligentem habere tractatum, devotioncm 
" vestram attente rogamus, in fide qua nobis tenemini firuiiter 
" injungentes, quatenus sicut nos et honorem nostrum dili- 
" gitis, sitis ad nos Londoniis die Veneris proxima ante me- 
" diam Quadragesimam pr^dictam ad ultimum, \\t tractatus 
" et consilia quje vobiscum et cum aliis prtfilatis et raagna- 
" tibus nostris Deo volente tunc habituri sumus, citra cras- 
" tinum ejusdem media; Quadragesimte, quo idem comes iter 
" suum versus mare arripiet, valeant expleri. Teste mcipso 
" apud Westmonasterium xii. die Februarii, anno regni nostri 
" xli." 

De aTchiepiscoi^o Messenenai, et magistiv li[ostando]. 

Arrival of Venerunt etiam tunc temporis archiepiscopus Mes- 
the arcli- senensis et inao-ister Rostandus a summo Pontilice of . . '^ . 

Messina dostmati pio negotio regni Ciciline et Apulia^, diversas 
literas deferentes domini Papte, ad confusionem magis 
cleri et popvdi et depmedationem, quam profectuni, et 
etiam totius regni, prout manifeste ex earundem te- 
nore in sequenti apparebit. 

and of 

TAtera Covcntrcnsis et LicJifeldcnsis elect!. 

Letter of " R[ogerus] Dei gratia Covintricie et Lichfeldi» electus, dis- 

the pope to " creto viro archidiacono Staffordensi, salutem in Domino, 
the arch- 








" Mandatum venerabilis patris, fratris J[ohannis] Messenensis 
" archiepiscopi suscepimus in haic verba:' ' Yenerabili in 

' Christo fratri domino Dei gratia Ooventrcnsi et 

' Lichfeldensi electo, frater Johannes miseratione divina archi- 
' cpiscopus Messenensis, salutem in Domino. Noveritis nos 
' sanctissimi patris et domini summi Pontificis habere literas 
' in ha3C verba. ' Alexander episcopus, scrvus servorum Dei, 

* venerabilibus fratribus universis archiepiscopis et episcopis, 
' ac dilectis filiis abbatibus, prioribus, et decanis, archidia- 
' eonis, praepositis, ac aliis ecclesiarum prailatis, necnon 
' capitnlis et conventibus, ac cseteris personis ecclesiasticis, 
' saecularibus et regularibus cujuscumqno sint ordinis, tam 
' exemptis quam non exempt! s, ad quos literse ista^ pervc- 
' nerint, salutem et apostolicam bencdictionem. Cum venera- 
' bilem fratrem nostrum archiepiscopum Messenensem, virum 
' utique religione conspicuum, gencre nobilem, consilio pro- 
' vidum, et morum gravitate niaturum, nobisquc ac fratribus 
' nostris suae merito probitatis acceptum, confidentes de ipsius 
' circumspectione laudabili et providentia circumspecta, in 
' regnum Anglic pro quibusdam arduis ecclesia3 Romana3 ne- 
' gotiis destinemus, universitatem vestram monemus, rogamus, 
' et hortamur attente, per apostolica scripta vobis mandantes, 
' quatenus eundem archiepiscopum, cum ad vos declinare con- 
' tigcrit, ob reverentiam Apostolica? sedis et nostram, benigne 
' recipientes, et condigna honorificentia pertractantes, sibi pro 
' se suaque familia in eundo, morando, et redeundo de neces- 
' sariis et securo conductu liberaliter providere curetis ; ita 
' quod cum ad nos redierit, grata de vobis referre valeat, 

* nosque devotionem vestram dignis exinde in Domino laudibus 
' merito commendemus. Alioquin sententiam quam idem tu- 
' lerit in rebelles, faciemus, auctore Deo, iisque ad satisfac- 
' tionem condiguam, appellatione remota, inviolabiliter obser- 
' vari. Datum Anagnise, iii. idus Novembris, pontificatus 
' nostri anno sccundo.' 

' Cum igitur pro pra^dictis Romana) ecclesia? negotiis per- 
' tractandis in regno Anglias nos oporteat commorari, frater- 
' nitatem vestram monemus, rogamus, et hortamur attente, 
' vobis cum omni reverentia qua fuugimur auctoritate man- 
' dantcs, quatenus procurationes integras, videlicet pro qualibet 
' procuratione quadraginta solidos stei-lingorum, licet propter 

A.D. 1256. 
deacon of 
[Hobcrt of 
Stafford ? ] 
the letter 
of the arch- 
bishop of 
the Pope's 
of him, and 
demand for 

' This must be the letter which 
Matt. Par. intended to have insert- 
ed among the Additameuta, vide 

p. 944. — Additani. p. 197, where he 
says, " Non iuvenimus." 

£ B 



A.D. 12r>G. 

f. 63. 

caristlam tcmporis nos amplins cxpondcro sit noccssc, ab 
ccclesiis vestra? jurisdiction! siibjectis qnaa Icgatis ct solem- 
iiibxis nunciis Apostolica? sedis alias procnrationes solvcrint, 
infra mensem post repra3sentationem jirajsentium auctoritatc 
nostra exigere et colligerc procuretis, ipsam jiecuniam in 
hospitio decani Londoniensis nobis vel certo nostro nuncio 
assignantes. Contradictores ct rcbellcs ad id,- si opus fnerit, 
auctoritate pra^dicta per censuram ecclesiasticam compcl- 
Icndo. Nomina vero ecclcsiarum quaj bujusmodi procura- 
tiones persolverint, nobis nibiloininus rescribatis ; tantnm 
cxinde facicntes, quod plus dilectionis intuitu quam mandati 
per vos benignius istud fiat, nosque vobis proinde ad gra- 
tiarum merita fortius astringamur. Datum Londoniis, xvii. 
die Februai'ii, anno Domini mcclyi.' Hujus igitur auctori- 
tate mandati vobis mandamus firmiter injungentes, quatonus 
procurationes praedictas ab ecclesiis vestri archidiaconatus, 
f|ua3 legatis et solemuibus nunciis Apostolicoe sedis alias 
procurationes solvcrint, auctoritate pra?dicta exigere et col- 
ligere procuretis ; ipsam pecuniam tali die in parliamcnto 
Londoniensi nobis assignantes, prajdicto archiepiscopo sol- 
vendam, si de consilio venerabiliura patrum episcoporum 
regni Angliaa sibi fuerit persolvenda ; contradictores autem 
et rebelles si opus fuerit, ad id auctoritate prajdicta per 
censuram ecclesiasticam compellentes ; nomiua ccclesiarum 
quaj bujusmodi procurationes persolverint, ct earum qua"" 
solvere contumaciter recusaverint, nobis rescribentes. Tan- 
tum super his faciatis quod vestram in bac parte diligentiam 
debeamus in Domino commendare. Datum apud Waling- 
ford, viii. kal. Martii, anno gratia) MCCLVi." 

Recitatio mandati domini Fajxe. 

The arch- Die Dominica post Dominicam qua cantatiir Ladare 
M^'ssuia Jerusalem, in capitulo Wcstmonasterii coram prajlatis, 
speaks oil clero, ct populo in magna multitudine congi'egatis, ex- 
quustion in P^suit arcliiepiscopus Messenensis negotinm Cicilia? pro 
the chap- quo venit, sermone, verbo, et literis apostolicis sata- 
of West- 8'<^i^s ipsos niducere ad assuniendnm ipsum negotuim 
a'".m^')' ^" ^""^ domino rege finalitcr prosequendum. Super quo 
l)nl)ita delilieratione per dies aliquot, communitcr tam 
a elero quam populo fuerafc contradictum per rationes 


infm scviptas, tain domino regi quam dicto avcliiepi- A.D. 1250. 
.scopo traditas, Gallice et Latinc. 

Subscripta de negotio Apulite nos reddunt despe- 

Batlones tiiagnatu7ii contra regem. 

Inprimis regni illius distantia. Reasons of 

Item, transitus districfcus ijotentum domino rc"i adversan- * '*^,^ '"''f^f 

. . ' . '^ and people 

tium, et forsitan fiivcntnim adversanti. against the 

Item, occupatio Laboris ' et aliovum locorum per qiifc patebat Sicilian 
aditus ad alias regni partes. nnder- 

Item, roboratio principis in regno. . ^ "'^" 

Item, confooderatio ejusdem cum indigenis, et habitatoribus 

Item, detentio et occupatio fere omnium civitatum, castro- 
nim, et aliarum munitionum. 

Item, abundantia divitiarum quas cotidie percipit princeps 
dc regno. 

Item, jactura &umptuum immensorum ex parte domini regis 
jam factornm, cum nihil aut parum sit inde adquisitum, sed 
magis deperditum. 

Item, sumptus intestimabiles et necessarii ; primo, ad de- 
bita acquietanda ; secundo, ad sumptus itineris ; tertio, circa 
acquisitionem regni praefati ; ad quos tota Anglia non sufficit. 

Item, destructio et depaiiperatio regni Anglia3 per diversa 
itinera justiciariorum et frequentia, et per extorsiones et prisas 
multimodas et alias oppressiones. 

Item, raodicitas thesauri domini regis et filii sui, et pauper- 
tas omnium indigenarum, tarn clericorum quam laicorum. 

Item, turbatio Wasconia?, Hibernian, et Scotias. 

Item, hostilis invasio Walensium in manu valida ad expul- 
sioncm indigenavum nunc cxistentium. 

Item, minoratio potestatis regni Anglia;, in consilio, pecunia, 
et personis, per recessum Ricardi comitis Cornubia;. 

Item, animarentur magnates circumadjacentium terrarum, 
videlicet rex Francia?, et alii, maxime qui olim terras in An- 
glia habuerunt, ad expugnandum cam, si pro negotio Cicilite 
csset personis, armis, consilio, et pecunia desolata. 

Item, quod onus hujus negotii assumat dominus rex, no- 
Inmus nee consentimus, ne ex nostro consensu in manus 
inimicorum suorum sc tradere videatur. Nee dicti negotii 

' i.e., Calabria. 

B B 2 


A.D. 125G. onus cum domino rege assiimerc possumns ncc volumus, 
]iropter rationes prajclictas, ct propter immoderatum onus ct 
incertum expcnsarum in ipso ncgotio faciendarum, ad quod ' 
nos sufficere non speramus. 

Item, propter difficiles ct graves conditioncs appositas in 
assumptione dicti negotii, propter quas post sumptus iiifinitos 
ct labores, posset rex cadere a regui jure de facili. 

Auctoritas et 2^otestas Rostandi. 
Authority Tandem die Dominica de Passione, publicavit magister Printed 

ffiven to -n , i i • t • t • t • ■•! from this 

the legate Kostandus coram arcliidiaconis de singulis episcopati bns j^ 
Kustand, {})[ convenientibus,' plures literas apostolicas quas ob- Wlikins' 
on Passion tinuit ad multa gravia committenda. Et inter csetera p 722. 
f a"^m^ liajc liabuit ; quod posset jure ordinario omnes eausas 
f. G3 6, cruce signatorum, et super omnibus legatis in sub- 
sidimn Terrse SanctcB certis, similiter et de indis- 
tincte' legatis decidere, sublata cujuslibet appellatione 
objecta in hac j^arte. 

Item habuit potestatem inquirendi de cunctis bene- 
ficiis qufB tanto tempore vacaverunt quod collatio 
eorundem ad dominum Papam fuerat devoluta. 

Item, quod de non residentibus in suis benefieiis 
ut tenentur, habere vult integros fructus eorundem 
quatenus non resideant in eisdem ; exceptis illorum 
benefieiis qui in scholis sunt secundum suorvim licen- 
tiam praelatorum, aut cum quibus super hoc a sede 
Apostolica fuerit dispensatum, aut qui in peregrinatione 
existunt, aut qui in obsequiis ecclesiarum immorantur, 
ubi habere beneJQcia talia dinoscuntur. 

Item, quod Papa vult habere per quinquennium 
fructus primi anni omnium beneficiorum interim va- 
cantium, sive in dignitatibus, sen in personatibus, sen 
aliis quibuscumque existant ; exceptis duntaxat episco- 
piis, et regularium pra^laturis. 

Habet insuper literam de iuquirendo de clericis plura 
bencficia habentibus contra concilium, et de meritis 

qiiocl] quos, MS. I - de indistincte] deindc distincte, MS. 


dispensationum obtentarum in hac parte. Super qiiibus A.D. 12.50. 
quod iiivenerit, domino Papa3 referet, ut ipse super 
his faciat, quod sibi salubre fore visum fuerit fa- 

Item ostendit literas apostolicas per quas adliuc 
dominus Papa vult continuare decimam per biennium, 
secundum verum valorem cujuslibet beneficii persol- 
vendam, et de jam elapso triennio, ut creditur, iteran- 
dam. Super quarum quidem exactione ct collectione 
per regni arclndiaconos faciendis, alias literas ostendit 
eis directas ; et sibi alias, ipsos ad hoc si necesse fuerit 

Alias etiam literas ostendit. per quas dicti archi- 
diaconi et alii qui in hoc facto laboraverint, reputantur 
residentes in omnibus beneficiis suis ubicumque, et non 
compellantur ad ulteriorem ordinum susceptionem quam 
quos habent. Tandem ostendit literam directam Nor- 
wicensi ^ episcopo, et electo Saresbiriensi,^ et magistro 
Rostando, ut super dicta decima componant cum clero. 
Super quo commune consilium super hoc resedit, quod 
decani, prfelati, regulares, ac archidiaconi tractabunt 
cum suis capitulis et clericis super his, ita quod ad 
mensem post Pascha redeant Londonias per procura- 
tores instructos ad plene respondendum seu compo- 
ncndum ; alioquin idem Rostandus procedet in suis 
gravaminibus comminatis. 

Monitio arcMepisco2)o Messenensis. 

Priutecl " In nomine Domini, amen. Nos frater Johannes, misera- Demand of 

from this (< ^;ione divina archiepiscopus Messenensis, auctoritate domini procura- 

Wilkius' " I^^P^ monemus vos archidiaconos, et in virtute obedientia; j^"^ ,^'^ 

Concil. i. " monendo vobis et cuilibet vcstrum prajcipimus, quatenus deacons by 

p. 723. " infra octavas Pascha; proximas, residnas procurationes eccle- the arcli- 

" siarum existentium in arcbidiaconatibus vestris qua) con- ^'shop of 

" sucrunt solvere, colligcre procurctis, ipsam pecuniam nobis *^^'^'"^- 

"Walter de Suthfield. [ - Giles de Bridport. 


A.U. 125C. " vol procuratori nostro infra pnedictum tcrminum persol- 
" veiido ; illis cxceptis duiiitaxat ccclcsiis, qua; in Uteris 
" aolutionis nobis facta) sigillis nostvis munitis cxpressim et 
" nomiuatim plcnius continentur. Ca?terum si aliijui fucri n 
" in bac parte rebelles, ipsos in ipsum tcrminum tencamin 
" excommunicare, et excommunicatos publice et solemnitcr 
" nunciare. Quorum excommunicatorum. nomina et excommu- 
" uicationis formam nobis sub eodem termino sub sigillis ves- 
" tris mittatis. Alioquin vos et quemlibet vestrum auctoritate 
" domini Pajia; qua fungimur, ex nunc excommunicamus in 

April 4. " scriptis, et denunciamus publice excommunicatos. Datum 
" Loudoniis, die Martis post Dominican! de Passione." 

Debit tiDi regis pro ohllgatione. 
Debt of Debitum domiiii regis doiiiiiio Papai cxxxv. iiiilia 

t ti'' P ' ii^'^i'cai'um stcrlingoruiii, propter impensas jam per 
for the ex- suuimum Poiitificein factas circa reo^uum CiciliiB. 

o con- 

eerninar the t-i j • ? • • 

kingdom Lxactio domim regis. 

o ici y. Petit dominiis rex quod cuin ipse, ex communi coii- 

mands of «il^o totius AnglicaujB ecclesife, se obligaverit doiiiiiio 

the clergy Papaj, i^ropter refjnum Cicilite Ediuundo filio sue con- 

and people ^ ' '^ ^ ^ . . , . , 

for its pay- ccssum, ad expensas circa idem regiium perqiureiidum 
nient. y^^^ factas et faciendas, iiniversiis clerus ct populus in 
totum, vel jam ad usuras et poenas ad quas se astrinxerit 
in totum se obliget. Item petit decimas a clero coii- 
tinuandas usque ad quinquennium, omnium beneficiorura 
suorum secundum novas taxationes, nullis deductis 
expensis pra^terquam necessario faciendis. Item petit 
fructus omnium beneficiorum proximo vacaturorum 
primi anni, usque ad quinquennium. Item petit di- 
midietatem fructuum non residentium in beneficiis suis. 
Item petit de privilegiatis, fructus omuium beneficiorum 
suorum, reservatis duntaxat unius beneficii fructibus 
privilegiato quod duxerit eligenduiu. Item jietit indis- 
tincte lea'ata. 


Itat'wnes eplscoporuoii et clcr! cuntro petitionevi domini regis. 
l?casonsof , . . ^ . . , . . . ,, ... 

the bishops inpnmis, quod petitio doniini regis nullum potest soruri 

and clergy cll'cctum, co f|uod tauta summa jjecunia) inutilitcr est expensa, 


et cxpresse ' perdita, sicut apparet cvidcnter et iiotoriiim A.D. 1256. 
est. agaiust the 

Item, cum ad solutionem istius i^ecunifc ab initio non esse- P^-J'neut. 
nius rcquisiti, ncc aliquo modo obligati, ncc contraxit dominus 
rc.x conseutientibus tacite nee expresse, immo penitus nobis 
ignorantibiis ; ad consummationem propositi negotii nullatenus 
urgeri volumus nee debemus. 

Item, cum nihil habeamus nisi de patrimonio Crucifixi, cujus 
sunius dispensatores, illud quod erogare tenemur paupcribua 
divinse legi constricti, illud dare regibus non possumus, nisi 
Dcum offendainus, et bona eoclesiastica in usus prohibitos 
couvertamus, quod nulla ratioiic volumiis vel debemus. 

Item, ad tantum onus non sufficit totum rcgnum Anglia3, 
ctiam si de Into fabricaretur auruni, i)ri:ecipue cum illud 
regiium CicilioD sit inexpugnabile, et cum excrcitu do nostris 
tpuisi inacccssibile. Et si milites babcremus stipendiai'ios ct 
conductitios de terra ilia, de tide ipsorum posset merito 
dubitari, propter familiaritatem cum Frederico et suis diu 

Item, si militia Anglicana ad partes illas duceretur, cum 
tanta pecunia quanta eis foret necessaria, possemus timere 
quod rcgna finitima et viciua regnum nostrum invadcrent, ct 
nos gladio exponerent, et sic jjosset utrumquc regnum amitti, 
rcgnum scilicet possessum, et regnum apjjetitum et desidera- 
tum ; pra3cipue cum dominus rex Romanorum ali'uturus sit, 
secum magnam partem militi» nostra ducturus. 

Item, oculata fide vidcmus, Walenses terminos sues egresses, 
ct terminos nostros per multa miliaria ingressos, iiec rebus 
ncc personis parccntes ; ct esset pernccessarium ut eisdem 
fortiter resisteretur, priusquam oculos nostros in aliena rcgna 

Item, dieitur, quod compositio intcrccssit inter Ecclcsiaiu 
ct Memfrcdum, super regno Ciciliaj, et omnibus ejus adja- 
ccntiis, prout fama jmblica rcfert ct testatur. 

Litem Blcardi comitis C'ornuh'ua Bomanorum in rcr/em eledi, ad 
archleplscopuvi Messenenscnt. 

" Vcnerabili patri in Christo, et amico carissimo, fi-atri I'^tter of 
" Jobaimi Dei gratia Messenensi arcliicpiscopo, Ilicardus ejus- p^^ ^^S, 
" dcm gratia Romanorura in regem electus, semper Augustus, to John 

' cxprcsne'] cxpressa, MS. 


A.l). 1256. " salutcm ct intima) clilcctionis affectum. Sciatis quod hac 

archbishop " die Martis post prandium, accepimus rumores per nuncios 

of Messina, a Alemaimicos, quod de novo vcnerunt nuncii solemncs a 
announc- ,, -r, ^ • \ • • /-i i tj • • 

■ ]|jj^ " rcgo BonemiEe transmissi, usque Covum ' cum literis suis 

election as " patentibus, et ibidem ex parte sua publicaverimt, quod in 

king of the" clectionem nostram totaliter consentit, et cum venerimus in 

Romans, a A.lemanniam, ad mandatum nostrum veniet, fidelitatem ct 

" homagium nobis prtestiturus, cum scxdecim milibus scutis 

" ad servitium nostrum prajparatis. Et hoc commmiicctis 

" cum fratre Jobanne de Dya, ut ilii talia expotiat quo est 

" iturus ; quia si talia scivissemus, quando ab eo reccssimus, 

" sibi exposuissemus. Datum apud Waliugforde, ii. kal. Fc- 

" bruarii." 

f. 04 h. Magister Egidius consecratur episcopus Saresbiriensis 

Consecra- in Dominica Annunciatione, quae tunc in Dominica 

tion of -r« • • Ti 

Giles, rassione accidit. 

bishop of igt,o anno rex tenuit parliamentum suum in quin- 
on March clenam a Pasclia apud Westmonastevium. In quo fuit 
^^- tractatum de negotiis Apulise, pro quibus archiepi- 

scopus Messenensis ibidem interfuit ; et responsum fuit 

tarn a clero quam a populo, sicut anno pr?ecedenti. 
Dominus Ricardus comes Cornubi?e Romanorum in 

regem electus, versus Alemanniam ab eodem recessit 


Litera Bicardi regis Eomanorum de transfretatione sua, et 
lirosi^eris eventihus et coronationc sua. 

Letter of "Ricardus Dei gratia Romanorum rex, semper Augustus, Foedera, i. 

luchard, << Edwardo illustris regis Anglias primogenito, carissimo nepoti P- 356. 

Romans " ^^'^' ^alutem et feliccs ad vota successus. Libenter votivos 

to prince " et cclebres nostrae felicitatis eventus ad nostrorum spccialium 

Edward, " amicorum corda transferimus ; et ad aurcs prascipue vestrge 

hisnephew, <« dilectionis, cui sic nos identitas sanguinis counivit, ut ipsas 
ffivin'^ an . . ^ r 

account of " ^^ ^^^^ naturalis affcctus circa ea qufe augmcntum status 
Lis voyage, " nostri rcspiciunt, non immerito coufidimus esse sollicitas ct 
and his " attentas, per nuncios nostros et literas libentissimi tripudii 

f!"?^'^ '/*" " nostri derivamus, arbitrantes in nobis tunc augmcnta con- 

at Aix-la- , -,. 

Chapelle. ' gaudu gcmmari, cum vos, quern rcputamus preciosam cor- 

' i.e. Canvey or Sheppey isle. 


" poris nostri partem, senserimus a gaudiorum nostrorum A.D. 1257. 

" participio non esclusos : qua? proculdubio delcctassct iios 

" potius vobiscum praosentialiter celebrasse, quam interpretis 

" scriptura) miiaisterio uunciare, ut pra3sentia3 vestrae vicinitas 

" jociindiiis patrui dcsideriiim refccisset, et nostra? sublima- 

" tionis diffusius generassct tripudium in nepote. Verum 

" cum ea laeta et prospera quje circa nos acta .sunt ab co 

" tempore quo de partibus Anglioa rccessimus, non sit pes- 

" sibile nisi vobis fuerint intimata, dilectioncm vestrara scire, 

" pra3sentem pagiuam omnium eventuum nostrorum ostonsi- 

" vam vobis duximus dcstinandam, ut ad vos plena eorundcm 

" eventuum et certa notitia perferatur. Dominica enim 

" proxima post festum Sancti Marci Evangelistoe, nobis navcra Aiiril 20. 

" cum tota nostra conscendcntibus comitiva, et extra portum 

" dc Gernemuth venientibus, occurrit ventus contrarius, qui 

" ad figendam ancboram in vicinia littoris Anglicani sui im- 

" petus violentia nos arctavit. Sed in sequenti die prospero 

" vento nostris processibus aspirante, iter navigationis as- 

" sumpsimus, et continue navigantes die Martis proximo sub- 

" sequenti, in festo A'idelicet beatorum Apostolorum Philii^pi 

" et Jacobi, circa nonam, salvis omnibus et nostris et totius 

" nostra? familia? ac etiam comitiva? personis et rebus, sani et 

" hilares applicuimus apud Durdrech, in oppido videlicet ad 

" comitatum Hoylandia? pertinente, ubi post tot laborum et 

" tur1}ationum molestias quas in mari pertulimus, requiem 

" capescentcs, moram protaximus biduanam. Inde die tertio 

" recedentes, aliisque diebus sequentibus per Hoylandiaa et 

" GelriiB ^ comitatiis gressus nostros fcliciter dirigentes, die 

" Veneris proxima ante festum Ascensionis Dominica? venimus May 11. 

" Aquisgranum, occurrentibus nobis in dicta? civitatis introitu 

" clericis et laicis, nobilibus et ignobilibus, militibus et aliis 

" universis civibus ejusdem, qui nos cum honore magno et 

" amplo tripudio la?ti et hilares sine cujuslibet difficultatis 

" obstaculo susceperunt. Nee credimus, quemadmodum vul- 

" garis et communis famse testatur pr£econium, quod a ducentis 

" aunis et citra, aliquis prasdecessorum nostrorum imperatorum 

" vcl regum videlicet Romanorum, in sua? novitatis principio, 

" nobis duntaxat exceptis, dictam civitatem Aquienscm sine 

" gravis offensionis seu contradictionis obice sit ingressus. 

" Cumque nostra serenitas moram in ea contraherct, ecce Defeat of 
" la?ta nova nostris affectata desideriis occurreruut ; videlicet, the arch- 
" quod vcuerabilis archiepiscopus Maguntinensis, dilectus J'|^^*"P *^^ 
" princcps uoster, egrcgius fidei nostra? cultor, et nostrorum ATnJ*o' 

May 9. 

i.e., Gueldres. 



A.D. 1257. 

f. 6i 

of Kichard. 
IMay 17. 

rcljelliura serins impugnatoi", adhibita sibi ex nostris fideli- 
bus ingenti copia bellatorum, die Mercurii proxima post 
festum Sancti Johannis autc portam Latinam, cum archiepi- 
scopo Treverensi, nostri culminis inimico, qui in nostri no- 
minis et honoris dispcndium cum magna multitudine arraa- 
torum castrum nostrum et palatium Bopard vallaverat, et 
ad expugnationem ipsius multas macliinas instaurarafc, glo- 
riosc congressus in pra^lium contra eum, obtiuuit victoriam 
et triumphum, et ipso archiepiscopo Treverensi cum quibus- 
dam ex suis vix per dcdecorosfo fugae pra?sidium evadente, 
ac nommllis occisis, multos ex suis militibus et famulis et 
aliis suis complicibus captivavit. Ecce quam animosos et 
bellicosos archiepiscopos et episcopos babcmus in Aleman- 
nia; non multum vobis inutile reputantes, si tales in Anglia 
crearentur, quorum ministerio uti possetis secure contra 
importunos rebellium vestrorum incursus. Denique ipso 
castro per auxilium dictorum nostrorum lidelium ab obsi- 
dentium et impugnantium iiisultibus liberato, ipsoquc a 
dicto archiepiscopo Maguntincnsi victualibus aliisque omni- 
bus necessariis, ac strenuis defensoribus, prout ad securam 
defensionem ipsius opportunum extitit, communito, idem 
archiepiscopus Maguntinensis apud Aquisgrauum ad praiseu- 
tiam nostram venit, ubi in festo Ascensionis Dominica3, ipso 
et archiepiscopo Ooloniensi prassentibus, et aliis multis 
comitibus, baronibus, magnatibus, et nobilibus nostris fidcli- 
bua, in sede magni Caroli cum solemnitate qua dccuit, iu 
Illius nomine qui superbos deicit et ponit humiles in sub- 
limi, sacri Romani rcgni sceptrum recepimus et coronam, 
carissima consorte nostra similiter eo die nobiscum so- 
lemniter corouata. Dilectionem vestram rogantes attentius 
quatenus in his nobis piis afFectibus congaudentcs, attentius 
Altissimo super his gratias exsolvatis, Ipsum supplicitcr 
exorantes, ut qui ex Sure abundantia pietatis, merita suppli- 
cum excedens et vota, eetatem vestram tanta felicitate 
bcavit, quod ad patruum vestrura Romani regni sceptrum 
porduxit, ad honorem Sui nominis felicitcr dirigat gressus 

" Festo itaque coronationis nostras solemnitcr pro\it decuit 
celebrate, ecce principum et aliorum fidclium nostrorum 
super agendis nostris communicato cousilio, viribus nostris 
c diversis partibns instauratis, ad humiliationem nostrorum 
rebellium potcnter et patenter intendimus dirigcrc castra 
nostra, et praicipue ad confringenda clati archiepiscopi 
cornua Trcvercnsis ; ut sicut sc primuni in nostris negotiis 
non tarn justum (piaui voluntarium ])osuit tiirbatorem ; ita 


" primo expcriatur ct discat, quid ct quantum contra cum A.D. 1257, 

" possit ct valeat mauus nostra. De hoc autcra priocipue 

" ccrtos esse vos volumus, quod tantam jam ex auxilio 

" fidelium nostrorum ct fautorum in Alemannia habere con- 

" fidimus potestatem, quod eis in fidei nostra) cultu et in 

" devotionis nostra) zelo durantibus, nullius viventis sit nobis 

" potentia formidanda. Datum Aquisgrani, xviii. die Maii, 

" amio regni nostri primo." 

De Assisinis. 

Eodem tempore a curia Romana domino regi Hen- Wamintrto 
rico fiiit literatorie intimatum, ut sibi cavcret, quoniam ti,^|?'^\/ , 
Assisini fiierunt in Angliam transinissi, ut cum et ficd of 
duos filio.s suos, videlicet duminum Edwardum et at\e'„^pt]n!t 
dominum Edmundum, interficerent. liis lift- and 

Eodem etiam tempore in quadam litera quam Ri- j^j^ ^^^,^^ ° 

cardus rex Alemanuitie domino Edwardo transmisit, sons. 
sic mandavit : " Noveritis etiam quod Memfredus misit 
" in Angliam Assisinos, ut te et fratrem tuum inter- 
" liciant, et in partes Alemannite, ut interficiant me 
" et filium Conradi, a^stimans firmiter, quod si nos 
*' interempti fuerimus et de medio sublati, nullus sit 
" in mundo quem necesse habeat ulterius formidare." 

Juramentum domini regis consiliariorum. 

Electi fuerunt consiliarii domini regis, videlicet Oath of ^ 
Londoniensis ' et Wigornensis ^ episcopi, et quidam cuncU- ^ 
alii : qui quidem, et barones de scaccario, et jus- lors. 
ticiarii, ad ista subsequentia fideliter observanda pra3- 
stiterunt juramentum. 

Primo juravcrunt quod fidele consilium prasstabunt domino 
regi, quoties viderint profuturum. 

Item, quod uemini revclabunt consilium domini regis, cui 
non fucrit revclandum, ct unde credant damnum posse 

Fulk Basset. \ - Walter de Cantilnpe. 


A.D. 1257. Item, ((uod nihil consentient alieuari dc his quco ad anti- 
quum dominium coronas pertinent.^ 

. Item, quod iJrocuvabunt quod jiistitia fiat omnibus tarn divi- 
tibus quam pauperibus, magnis et parvis, seciindnm rcctas 
consuetudines ct leges regni. 
f. 65 b. Item, quod libere pei'mittent de seipsis, amicis, et consan- 

guineis, justitiam fieri cuicumque petenti. Nee per eos impe- 
dietur justitia fieri prece vol pretio, favorc vel odio, sed bona 
fide jirocurabunt, quod magm;s sicut parvus judicetur, secun- 
dum legem et consuetudincm regni. Nee sustentabunt vol 
dcfendent injuriantes in injuriis suis, opere vel sermone. 

Item, quod a nullo quern sciverint habere faoere in curia 
regis vel ballivorum suorum, aliquod donum vel sei-vitium 
recipient, per se vel per alium, quocumque modo, vel cjua- 
cumque arte, occasione hujusmodi. 

Item, si alicui de consilio i^ro certo innotuerit, vel a fide 
dignis audierit, aliquem alium cousiliarium munus vel donum 
aliquod recepisse, exceptis esculento vel poculento, hoc dcferet 
in publicam notionem totius consilii. Et si super hoc convictus 
fuerit, im]5erpetuiim excludatur a consilio ; et perdat terras 
ct redditus suos, vel proventus bonorum suorum per unum 
ainium. Et si tales proventus non habuerit, alias puniatur - 
secundum arbitrium consiliariorum. 

Hoc idem juramentum, quoad ilium articulum, facient barones 
de scaccario, justiciarii, ct omnes alii ballivi regis, exceptis 
vicecomitibus ; et idem observabitur fjuoad ipsos, quod de coii- 
siliariis mmnis accipieutibus dictum est, ita quod amoveantur 
a servitio regis, et alias puniantur secundum arbitrium con- 

Item, de vicecomitibus providebitur per consiliarios. 

Item, quod malos oflSciales vel inutiles ballivos deinceps 
non procurabunt poui in officiis vel ballivis regis. Et si qui 
tales positi fuerint, per dominum regem removeantur sine 
mora, et alii boni ct fideles subrogeutur eisdem. 

Item, quod nullam personam suspectam de illegalitate, 
procurabunt admitti iu familia regis, et maxima ad officia. 

Item, quod nuUus de consilio, vel de illis qui regi assistunt, 
procurabit sibi dari a regc quod ipse sibi possit retiuere. Et 
si rex proprio motu dare vcllet, non rccipict sine consensu 
totius consilii, vel majoris sen sanioris partis. Et si quis 
contra fccerit, a consilio et a domo regis excludatur, ct rem 
sic rccc])tam restituat, ct in centum libris ai'gcnti puniatur, 
vel alias secundum arbitrium consiliariorum. 

' pertinent] pertinet, MS. | - puniatur'] puniantur, MS. 



Item quod ullae litcroe, libertates, privilegia, vel qiioscumquc A.D. I2r)7. 
alia, per (juoe prajjudicium vel injuria rcgi vel alteri fiat, non 
sigillabuntur sine consensu vel conscieutia regis, ct majorum 
do consilio qui prgesentes fuerint. 

Item, si de rege humanitus con tiger it, erunt fideles domino 
Edwardo filio suo, et jura sua servabunt illgesa. 

Item, erunt fideles dominaj reginae, et jura sua ct personam 
suam servabunt bona fide, tam de dote quam de aliis, 
quantum in ipsis fuerit. 

De nuncio Ciciliw. 

Isto anno venit Londonias quidam nuntius nobilis 
et magnse auctoritatis vir, ex parte quorundam niag- 
natum de regno Cicilise destinatus, domino Henrico 
regi Anglia? deferens literas in hsec verba : 

Litera viagnatum Cicilim. 

" Excelientissimo regi Anglice, domino Hibernise, duel Nor- Letter from 
" manniae, Aquitannige, et comiti Andegavice, eorum domino the Sicilian 
" speciali, Petrus Eufus de Caliba, Dei et sanctaj Romana) l^ '^'*. nr 
" ecclesiai gratia comes Cantanzarus, G-. de Messana, Clu- 
" nensis, T. Squillacensis,' J. Arranensis," B. ]Sreocastrensis,^_ 
" episcopi; abbas Sanctas Euphemias, abbas Neretensis,'' 
" magister Rogerus de Trana, magister Johannes de Pascba, 
" procurator Sancti Nicholai de Baro, Jordanus Ruj^hus 
" canonicus Treponensis,''' Jordanus canonicus Squillacensis, 
" Paganus de Publitio canonicus Clunensis, Reginaldus de 
" Girasto," Gaucerus de Sisaul, Cataldus de Taranto, Johannes 
" de Cassano, Johannes de Cratona,' Bartholomaius de Corna, 
" Leo Fezal, Petrus de Baro, Garganua de Catich, Angelus 
" do Risa, et Nicholaus Feragutus, cum recommcndationo 
" seipsos. Quoniam ineff'abili gaudio nostra prascordia et totius 
" fere i^opuli rcgni CicilitB sint repleta, ex eo quod divina 
" dementia disponeute, sancta mater Romana ecclesia ad quam 
" rcgnum ipsum juste et ratiouabiliter uoscitur pervenisse, in f. 6G. 

' i.e. of Squillace. 

2 Of Ariano. 

' Of Nicastro. The initials of 
these bisliops do not agree with the 
names given in Ughelli's Italia 

' OfNardo? 
' OfTrapani. 
" Gerace. 
■ Crotone. 


A.D. 1257. 


ipsius rcgem ct dominum prajfecifc illustrissimnm uatum 
vostrum, promere lingua nequit, ncc manus scribentis 
sufficit exarare. Nee mirum si in prtefectione tanti regis et 
domini gratulemur, cum divina providentia, quse in sui 
dispositione non fallitur, tarn nobilissimum virum justitiae- 
quc amatorcm, et saiicta) fidei fcrvidum zelatorem, secun- 
dum quod a suo illustrissimo didicit genitore, sermonibus 
videlicet et exemplis, nobis in regem et dominum concedere 
sit dignata. Habemus igitur unde laetemur ; si tamen 
desidcratus i])sius adventus non diutius prorogetur. 
" Verum cum desideremus regiam celsitudinem per nos 
fideles ct novos vassallos ejusdem de statu et conditione ' 
regni praefati plenius mformari, licet cam credamus jam per 
alios informatam, et omnia in scriptis ponere ta?diosum 
cxistat, per nobilem virum dominum Joliannem de Monte 
Fusculo, compatriotam nostrum, virum namque fidelem ct 
discretione conspicuum, cujus fidem puram et devotionem 
sinceram Romana sancta mater ecclesia est experta, qui ad 
pedes vestri culminis lastantcr accedit, serenitatem vestram 
super pra3missis duximus informandam. Cujus dictis fidem 
adhibere non dubitet rogia celsitudo. Et quamvis ba^c sibi 
specialiter auribus vestrfe clementise commiserimus inti- 
manda, specialius illi tamen committemus, ut prselibatvim 
adventum nostri regis et domini accelerari faciat quantum 
jiotest, cum mora prjesertim periculum valeat generare. Ut 
autem ipsius domini Jobannis affatibus, quos ex parte 
nostra super statu et conditione regni prajdicti in conspectu 
celsitudinis regia; duxcrit referendos, fides valeat adhiberi, 
]n'a3sentes inde patentes literas rcgio culmini pra;sentandas, 
sibi fieri fecimus quorundam nostrum sigillis et quorundam 
subscriptionibus roboratas. Supiilicamus prteterea regi» 
screnitati ut pi'tefatum compatriotam nostrum habere dig- 
netur circa jiedes regies propensius commcndatum. Scriptum 
in Urbe, xviii. die mensis Martii, pontificatus domini nostri 
Alexandri Papse IV. anno secundo." 

Litera regis qttihiisdam civHus ile Cicilia. 

AiiKwca- cf " Ilenricus Dei gratia rex Anglije, etc., dilectis et fidelibus 
Henry III. " gajs et amicis carissimis, universis homiuibus Theani,- 
^^. I '^' " salutom. Ad necessarium regimen populorum et gentium 

conditione'] conductionc, MS. 

i.e., Teano. 


" (livcrsorum constituta sunt in orbe torraimm dispcnsationc A.D. 1257, 

" ca:!lcsti rogiiantium solia, et pontificnni dignitates. Nee 

" onim excjuiri extrinseciis decuit aliam speciem creaturae, 

" cum se repra-sentata per hominem caelestis imago subiceret ; 

" scd homo prcelatus est homini, ut gratiorem praelaturam 

" officeret identitas speciei. Potissime iiempe divina dementia 

" pra^tendit hasc solia, dum ostcnsa sibi figura nummismatis, 

" in rcdditione census, utrorumque fastigia designavit, quibus 

" diversimodis subdidit nationes, non ob hoc sohim ut eis 

" impcrando prasesscTit, sed ut ipsis pacis et justitia; copiam 

" ministrando prodessent. Inter multas igitur occupationum 

'' curas quibus noster spiritus fatigatur, ad inducta summi 

" Pontificis mcditatione solicita animo revolventes, quod 

" rcgnum Cicilite, provinciarum Italia3 decus, hortus EcclesiiP, 

" per intestinas clades et bella Saracenorum ac quorundam 

" suorum complicum seu fautorum, enormiter, iramo crudeli- 

" ter, laceiatur ; et nc talentum nobis in ipso per summum 

'* Pontificcm creditiim absconderc ncgligentia videamur, ad 

" hoc direximus aciem mentis nostras, ut ad reformationem 

" ct statum pacificum regionis ipsius, rcgalis provisionis 

" instantia intendamus. Quia tamcn ad pra^seus pro munitione 

" quam tale tantumque requirit ncgotium, decentius ordi- 

" nanda ad partes istas, dctinemur, ne terra tautis prajdita 

" defectu careat providentiff!, cui potentiae nostrce noluraus 

" deesse praesentiam ; cccc quod ad ordinandum qualiter ' 

" barbarae nationi suisque complicibus necessarium obstaciilvim 

" opponatur, necnon ad elidendum eorum aditus et conatus, 

" nobiles et industries viros conscientia; nostrae conscios, tales 

" ad sacram Apostolicam sedem de latere nostro speciales 

" dirigimus nuntios et legates, (jui ad conservationem vestram, 

" et aliarum civitatum ct castrorura quae hucusque fidem etf. 66i. 

" devotlonem Ecclesia; servavere, precedent celeriter prout 

" videriut expedirc, donee nos in manu poteuti ex extonto 

" brachio veniamus, ad conterendum, manu coadjuti'ice divina, 

" barbaras nationes. Ideoque fidelitatem vestram attentius 

" confortamus, quatenus ad coepta3 fidelitatis perseverantiam 

" industria vestra se potenter et prudenter exerceat, de nostris 

" viribus et succursu asstate futura infallibiliter speraturi. 

" Nos enim paratis rebus, et copia gentium aggregata, felices 

" gressus et potentiam nostram in Appuliam dirigcmus, hostes 

" barbaricos, cxercituum Domino favcnte, dc Christianorum 

" finibus ad ultimum eorum exterminium exclusuri ; vobis 

" autera adesse curabimus ad reformationem optati regiminis 

" et honoris." 



A.D. 1257. 

Letter of 
Henry III. 
to John 
de Ebulo 
his assist- 
ance in 

the next 



Litera regis cuiclam nohill. 

"Rex Angliaa, etc., dilecto et fideli suo Johanni dc Ebulo, 
' salutem. Si literas nostras hucusque vestra3 devotioiii 
' destinarc distulimus, causa fuit quod nondum temporis 
aptitudo se nobis obtulerat, ut mentis nostras conscia litera 
eductis forinsecis quje premebantur interius, vestrum de 
bcneplacitis nostris aniraum informaret. Nunc autem, ubi 
temporis congruentia qualitati rerum se congruentius copu- 
lavit, in actum velle produximus, rati quod in agro devo- 
tionis vestrjB aptc literarum nostrarum semina locabuntur. 
Noscat igitur vestra nobilitas per prajsentes, quod Divine 
favente consilio, cujus diriguntur potentia vias regum, ad 
destructionem et ultimum Saracenorum Lucherise de Chris- 
tianorum finibus exterminium, eorumque complicum et 
fautorum, qid universalis Ecclesia) fidem nefanda creduli- 
tate deducti crroris conantur foedarc contagio, necnon ad 
reformationem regui Cicilias paratis rebus, et copia virium 
aggregata, felices gressus et potentiam nostram JBstato 
futura, tempore quod reges et principes ad 2)rcelia processuri 
aptum sudoribus bellicis eligerunt, infallibiliter in Apuliam 
dirigemus. Quia tamen interim vestram et aliorum ejusdem 
Ecclesiaa et Edmundi carissimi nati nostri Cicilife regis 
fidelium constantiam et subsidium ad lia3c cernimus oppor- 
tunum, industriam vestram de qua fidem gerimus pleniorem, 
requirimus et hortamur attente, quatenus ob dictaj Ecclesia? 
ac ejusdem filii nostri reverentiam et amorem ad regendum, 
tuendum, et confortandum civitates et castra tarn nostra 
quam convicinia servantia fidem nostram, donee nos in manu 
fotenti et extento hrachio veniamus, sic constanter, pru- 
denter, et viriliter exerceatis vires vestras, ut fides et 
devotio vestra, quam probabiliter laudat Ecclesia, et cidem 
carissimo nato nostro per nobilem viri;m Jobaimem de 
Monte Pusculo verbis et Uteris polliciti estis servare, pateat 
operis per effectum. Nos enim expensis et damnis (iua3 
sustinueritis integraliter de nostro serario emendatis, vobis 
pro conservatione nostra) fidei et vestris laboribus providore 
magnifice sub fide regia pollicemur. Valete." 

Litera regis ctddam nohill comiti de partibus Apiilice, qui non 
ylene Ecclesiw adhcerehat. 

Letter of " Henricus Dei gratia rex Angliie, etc., nobili viro domino 
Henry III. " Thomasio dc Aquino, comiti Aclicrrarum illustri, salutem. 
to Thomas 


" Intor meditationes ct cm\as multimodas quibus nostra A. I). 1257. 

" Hollioitatur iutcntio, illud votis vestris sub nostri tutela of Aquino 

" rco'irainis tranqiiillitati.s ct pacis vigeat plenitiido. Ad quod resiK^ctiug 

'■' otsi siiit aftectibus nostris discorda corda Saracenornm ^ * _^i-i- 

cens m 
" Luchei"ia3 ac aliorum forte quainplurium qui sectani Lucera. 

" corum ad Christianorum opprobrium toto tuentur conamine, 

" sic COS, favente Domino oxercituum qui per suas justitia? 

" o-ladios aperit vias rcgum, a3state futura nostris et nos- 

" ti'orum fidelium gressibus in Apuliam directis, mole nos- 

" trarum. virium opprimemus, ut merito coufidentes in dolis 

" ilolorum laqueis imj^licentur. Ad quod pi-o vote regalitcr 

" exsecjuendum, quoniam per vos, in quo nobilitas generis, 

" potentia, iudustria, ct alia plura digna laude concurrunt, 

'•' honor, commodum, et exaltatio EcclesiEe ac prcefati nati 

" nostri, in ipso regno poterunt efficacitcr procurari, vobis 

" prajscntes utiliter vidimus dirigendas, et duni prreestis 

'•' preesitis, ct noeumenta, si non sufFragia, non feratis. Quo- f. 07. 

" circa nobilitatein vestram requirimus, monemus, et hortamur 

'• attente, quatenus ob Ecclesia? reverentiam et ejusdem nati 

" nostri ac nostrum amorem ad ipsius Ecclesios et communem 

" prajfati regni gloriam et salutem, aninium strcnue conver- 

" tentcs, ne domus dissidii, alumna scandali, filia pravitatis 

'■ Lucberia in vcrje fidei A'crecundia ultorius excaudescat. 

" iNon vos delectet offendei'e Cbristianos, sed ad conserva- . 

" tionem civitatum ct castrorum eoruin qui hucusque fideli- 

" tatem Ecclesia3 servarunt, sic prudenter sicque nobiliter 

" procedatis, si placet, ut advcntu nostro quem vobis in dicto 

'• termiuo proculdubio pollicemur, ajquis, imo magnificis, 

" teneamixr vos gratiis adaugere." 

Ltfera officAalin Stuffovd'uu He Cunvocatione ap^icl Londonias. 

Printed "A. de Eyton officialis ai-chidiaconi Staflbrdiie, dilecto sibi Letter of 

from this " in Christo decano de Thamwrtli et Totbcsbiria, salutem in the official 

5!il?^ .^° . " Domino. Mandatum venerabilis patris domini Coventrensis *^ leaici- 
Wilkins' ,< ,T-icij • • • •• i i, <Tr- deacon ot 

Concil i ^^ Lichieldensis episcopi suscepi m nsec verba: Viro vene- StatVord 

p. 723. ' rabili arcbidiacono Staffordiaj vel ejus offlciali, magister J. respecting 

* de Atlcberg officialis venerabilis jiatris Coventrensis ct Licb- the Coiivo- 

' i'eldensis episcopi, salutem. Mandatum domini Cantuarieusis ^^^ j .j^^^ j,^ 

' arcbicpiscopi suscepimus in hgec verba. ' B[oncfacius] mise- London, 

' I'atione divina Cantuariensis arcbiepi.scopus, totius Anglian Aug. 23. 

' primas, dilecto sibi in Christo officiali Coventrensis et Lich- 

' leldensis dioecesis, salutem, gratiam, et benedictioncm. Cum 

' necessitas immincat ct utilitas persuadcat, c(uod nos et 

C C 




A.T). 12j7. ' vencrabilcs patrcs snfTraganci nostvi, una cnm aliis proslatis 
' Cantnarionsis provincife de comxnunibns negotlis Anglicana^ 
' ccclesiai tractatnri convenirc dcbcamtis, discrelioni vestrte 
' mandanms, in virtutc obcdicntia3 firmitor injiingcntes qiia- 
' tonus in ootabis Assiimptionis bcata) Mavia"", omni occasionc et 
' dilatione postpositis, Londoniis personaliter intersitis, ad 
' tractandnm nobiscnm nna cnm coepiscopis nostris, de 
' negotlis snpradictis. Nihilominns citetis docannm Lichfeld- 
' cnsis efc prioi^cm Coventronsis catbedvalinni ccclesiarnm, 
' necnoiT abbatcs ct alios prioros qni nou snbsnnt abbatibns, 
' arcbidiaconos Liobfcldcnsis et Coventronsis dicBCCsis, in 
' virtute obediential pra^cipiendo, nt prajdicti dccanns ct prior 
' dictannn cathedralinni ecclesiarnm, abbates ct alii priores 
' cnm Uteris procnratoriis nomine congrcgationnm snarnm 
' confcctis, ac dicti arcbidiaconi cwm Uteris similibns factis 
' ox parte clericorum qni snbsnnt eisdem, snpei" ratificationc 
' corum qnas opitnlantc Domino ad honorcm Dei ct prjedictte 
' Ecclesia"! inter nos commnnitor tractabnntnr, omnibns aliis 
' prrotermissis, dictis die et loco personaliter debeant interesse. 
' Datnm apnd Otteford, etc. Exemptos vero ad dictos diem 
' ct locnra similiter convocetis.' Ilnjns igitnr anctoritatc 
' mandati vobis mandamus qnatomis pra~'dictnm mandatnm 
' domini Cantnarionsis arcliiopiseopi in arcbidiaconatn vestro 

July 22. ' diligentor ct cfficaeiter oxseqnamini. Datnm die Dominica 
' proxima ante f(\stnm bcati Jacobi Apostoli, anno snpradicto.' " 

Causm cv/posHm per dominion Bonofachim CnntuaricnscAn Arcln- 
episcopium, de convocntinne facta super sfatii ecclcsio' 
Anrjlicannr in melms reformcmda. 

Subjects Cnm in ultima eoiivocatione, de coramnni ronsensn et volnn- rrinted 

to be dis- tate pra^latornm ct olcri Londoniis prsBScntiiim et procnratonim from this 

russed nt abgontinm, oblata csset domino rooji qnajdam certa snmraa ,"l'^, .'" . 
the Convo- . ... , ,.. ,., .1 . ,. . ., \\ ukiiis 

catiou. pocuma^, scilicet hi. m. libra^) argenti, sub cortis conditiombns, Coucil. i 

nt omnes exactiones, qnas gratias vocant, a domino Papa p. 72". 

domino rcgi conccssfe, et per magistrnm Rostandnm pnblicatre, 

omnino cossent, et talia in fntnrnm, ct ecclesia Anglicana 25er 

dominnm rogcm snis pristinis libcrtatibns restitnatur, et ab 

oppressionibns snis penitns relevctnr ; ac jn-a^lati abscntes 

oblationem praidictnm dnxcrint acceptandam ; et rex rcs]ion- 

disset super liis, sc vello doliberare nsqne in reditu nnnciornm 

snornm qnos ad Prnneinm diroxorat, qni jam noviter rediernnt : 

delil)erandiim est a clcro, an oxpediat mittore ad domiiniin 

regom ad andicndnm responsnm snnm, an vol it accipcro 

dictam oblationem vol nnn. 


Item, an cxpediat ut confestim mittatur ad cmnara sedis A.D. 1257. 
Apostolica;, super compositione prjfiloovita, per oblaiionem dicta^ 
pecnnin-» oonfirmanda, vel alia inennda ad vitilitatem ecelesia; f. f.7 /•. 
AngHcana^, vel talis missio nunciorum sit diftercnda usque in 
advontnm responsionis domini regis super pi'asmissis. 

Item, qualiter posset provider! libertatibus Ecclesia), et 
porsonis ecclcsiastiois, super oppressionibus indebitis quibus 
]icr smcularos judiocs multipliciter aggravatur, sicut in articnlis 
taliinn graA'arainnm jilenius continetur. 

Item, cum dorainus rex prohibuerit praelatia Ecclesios, sub 
forisfactura omnium terrarum suarum quas de eo teneni;, no 
venircnfc ad hujusmodi convocationem auctoritatc domini arclii- 
cpiscopi fiictam, an liceat et deceat et expediat tractaro in 
hujusraodi convocationc do negotiis Ecclesia:! a prjclatis ; vel 
potins, quod absit, probibitioni regia? parcre ; prtesertim cum 
dominns arcbicpiscopns se offerat ad prosequendum causam 
Ecclcsia) in prajmissis et in aliis omnibus in propria persona, 
si necessc fucrit, nnlliscumqvie damnis vel expensis volens 
parccro, dum tamon snfTraganci et clerus provincial suna assis- 
terc velit sibi concorditer in defensiouo injuriiTin praidictorum 
in consiliis et auxiliis impeudendis. 

Isli articuU sunt conccssi in coiicilio archiejoisco^i. 

Quod in ccclcsiis non intrudantur clcrici per laicos, sed per Articles 

suos ordinaries instituantur, vel destituantur. for enquiry 

Item, quod non trabantur in foro sfeculari, ut respondeant *^ . "' 
^ . . , '■ vocation, 

qnaro excommnnicaverint. 

Item, quare dedicavcrint ccclesiam vel cajoellam. 

Item, quod non respondeatur brevi quod dicitur qrtarc non 
aclmisit clericnm. 

Item, quod illis qui fugerint ad ecclesiam pro immnnitate, 
non denegentur alimenta ; nee postquam regnum abjuraverint, 
extrabantur a via, nee interficiantur ; cum hoc sit tam contra 
rcgiam dignitatem quam contra ecclesiasticam libertatem. 

Item, quod clerici degradati pro crimine, non priventur 
postea bonis mobilibus vol immobilibus temporalibus, no bis 
puniantur in idem, cum non sint damnati in foro saeculari, nee 
damnari possint, et nullus debeat privari mundanis, nisi prius 
damnatus fuerit in foro saeculari. 

Item, si clcrici irretiti de crimine liberentur Ecclcsia;, quod 
eorum bonis moljilibns sou immobilibus non jii'lventur. 

Item, quod dominus rex non impediat testamenta cpieco- 
porum, nee extendat manum ad bladum quod seminaverint, 
vel ad alia bona opiscopornm defunctonim. 

C C 2 


A.I). 12)7. Item, quod mortuo .iliqiio laico sine tcstamcnto, non capiantur 
l)Oiia ipsins in manus dominorum, sed inde solvantnr dcbita 
ipsins, ot residua in usus filiornm suorum ct proximoriim in- 
digenthim, pro salute aiiima:; defuncti, in pios usns ])er ordi- 
narios convertantur, nisi (|uatenu.s I'uerit domino suo obligatiis. 
Idem de servis, salvis servitiis et consuetudinibus dominorum 

Item, quod damnentur Ijrcvia facta sine consilio, et quod de 
ca)tero non fiant. 

Item, (piod non capiantur hospitia clericorum sen pra3latorum 
violcnter, quod sit multolies fractis ostiis et verberatis cus- 
todibus, contra libertatcm. Nee carecta) vel cquitatnrai 
ecclesiasticarum jiersonarum ad cariandum res snas vel com- 
raercia capiantur. 

Item, quod ecclesiarum pr.ielati habeant pacifice libertates 
antiquas, quibus usa est Ecclesia ante memoriam liominum. 
Nee cogantur ostendere quo jvire vel waranto utantur cisdem, 
nee impediantur uti eis. 

Item, quod episcopi fjui babent amcrciamonta liominum 
suorum, ex antiqua consuetudine, sen per ebaitam rcgum 
concessa, petunt ipsa .amerciamcnta eis ipsis allocari in 
scaccario, ita quod de ca^tero non veniant in summonitionem. 
Item, cum dominus rex mittit per diversos comitatus, in- 
quisitores super certis articulis qui de Icvi possunt in((uii'i, 
summoneantur omnes villata^ et liberi do comitatu, et illi qui 
non veneriiit amcrcicntur. ac si essent justiciarii ad omnia 
f. 08. Item gravatur tarn clerns quani populus in hoc, quod cum 

nliquis suramonitus sit ad curiam domini regis, ad responden- 
dum de aliquo placito per quod debcat attacbiari, si fecerit 
defaltam, ponetur per vadium salvos plegios, et postmodum 
per meliores plegios. Ad primam vel ad secundam defaltam 
amerciatur, attacbiatur, priusquam comparuerit in curia, et 
hoc contra legem tei-raj, cum primam summonitionem posset 
defendere, et primam et secundam defaltam dediscere et 
salvare in aliis casibus. 

Delibcra- Quantum ad primum articulum, commimitor sentimus in 
tionsoii the casu primo procedcndnm. Cum dominus rex distulerit respon- 
articles. j.^^^-,^ suum su])er oblatione sil)i dudnm facta, usque ad reditum 

nunciorum suorum do Francia, qui jam rcdiorunt, videtur 

bouestum quod mitlatur ad ijisum ad audicndum responsum 

Ad secundum, de necessitate oportet quod mittantur con- 

festim ad curiam Romauam simplices nuncii, ad reniteudum 


impetrationibus contra ccclesiam Anglicauam. Et post r'cspon- A.D. 1257. 
sum domiiii regis, mittantur iiuncii colebrcs et solcmiies. 

Ad tcrtium articulum, cum ecclesia Aiiglicana jam tricimio 
elapso gravibus exactionibus et concussionibus sit oppressa, 
quod per bonorum suorum dircptiouem ac indebitam suljtrac- 
tionem ecclesiastics persona) nimium siut deprcssas, ita quod 
" nee pastoralis officii sollicitudo debite valcat adimpleri, sic 
sentimus esse resistcndum. Quod si contingat clericum vel 
laicum per potestatcm sa^cularcm de ca^tero bona ccclesiarum 
diripere, diminuere, vel alitor exi^ilare, sanguiueiiL Testamcutl Ileh. x. 29. 
])ollutum ducciido, priucipes Ecclesia3, successores videlicet 
Apostolorum, bujusmodi sacrilegos invasores publico excom- 
municcnt, ct faciant per dioeceses suas in singulis ecclesiis 
publico et solemniter excommunicari, et excommvinicatos de- 
nunciari. Insuper loca et terraj hujusmodi invas6rum inter- 
dicto ccclesiastico suppouantur ; in quos statuantur alia) poen£B 
sacrilcgii, antcquam absolutionis beucficium mereantur. Insuper 
fautores et cooperatoi'cs re et facto aut cousilio jjoenis similibus 
subiciautur : hoc addito, quod si clerici fuerint, ab officio 
ccclesiastico et beneficio ipso facto siut suspensi. Et si con- 
tingat viros ecclcsiasticos resistentes ob istam causam caj^i 
aut iucarcerari, captoribus et detentoribus poena) superiores 
sint inflictiB. Et loca ubi hujusmodi personas detinentur, in- 
terdicto ecclesiastico supponantur. 

Item, quia credimus quod pra3ter certam scientiam sedis 
Apostolica3 multa gi-avamina sunt impctrata in pra3Judicium ct 
riiinam ecclesia) Auglicanse, dominum Papam appellamus, nos 
pra)lati cum clero nos et bona nostra protection! sedis Aposto- 
licte submittcutes. Nequariuam vero ambigimus nos et vos de 
diuturno dicti temporis silentio graviter deliquisse, eo quod 
credimus efficacius posse resisterc in prremissis. 

Item, magister Rostandus iu recessu suo voluit ct dccrevit 
quod ab executionibus gravaminum iuchoandis omnino maxime 
supersedeatur, donee nuucii domiui regis a curia revertantur 

Quantum vero ad resistentiam aliarum oppressionum contra 
libertatem ecclesiasticam, sentimus discussionem fieri articu- 
lorum et gravaminum, et separationem, do eisdem usque iu 
his iu quibus dissimulari non potest sine periculo animarum. 
Licet vero absque rerum discrimine, ut in primo casu, contra 
hujusmodi sacrilegos procedatur in forma prsemissa : in secundo 
casu via proccdeuda providcatur secundum ordinationem patrum 
venerabilium ei^iscoporum. 


A.D. 1257. Concilium arcUioi^iscopl ct omnium cjnscoporum siq^er articulis 

2)rojposit!s apud Londonias. 

Decisions Petit persona ccclcsiasticti dccimas coram juclicc ccclcsias- Printed 

of the Con- ^[co. Judicanti ct petcnti ])orrigitur regia proLiljitio, iiomiuo ^'""'^1 |^"s 

yoca lonon ^ • ^p^jieyj^^, cuius rector couvciiitur, nc super advocatiouc iv;ii :„ > 
the above ^ • . . , .,, .,. Wilkins 

articles, 6cu patronatu ecclcsia! judex liic cognoscat. oi actor lu-ose- Concil. 

qaatur, ct judex judicautis officiura assumat, utcrquc attachiatur, p. 725. 

et attacliiati veuiunt. Consilium talc est; quod si justiciarii 

caiisam decimarum sub colore querela) advocationis ecclc- 

f. 68 b. siarum ad se traberc veliut, et do uou prosequcndo ulterius 

causam decimarum in ibro ccclcsiastico, a judicc sivc a pai'tc 

securltatcm cxigunt, in nullo eis cavcatur. Et si propter hoc 

arrcstentur, per loci diocccsanum rc(|uirantnr, sive per cpi- 

scoi)uni proprium. Et si libere non tiadautur Ecclcsia), com- 

pctcnti monitionc prasmissa, excommuniccntur judicautcs et 

detcntores. Et si (jua^ratur a judice, riuota i)ars vel quanta 

petatur, non respondeatur. 

Episcopo ccclesia ap[)ropriata vacantc cpiscopatu si rex 
rationo custodian baroniic ])er suos ballivos ad ecclcsias appro- 
l)riatas scu ad qua3cum([uc alia spiritualia manus cxtcndat, 
per ipsum, ad quera vacantc sedc dcvolvitur jurisdictio ct 
spiritualis custodia, ballivi monitionc jira^missa cxcommuui- 

Hoc idem fiat jjer cpiscopiim in vacantibus abbatiis scu 
l)rioratibus, si laiei patroui ad ecclcsias aijprojiriatas scu alia 
spiritualia occu])anda se convertant. Et scntentias cjuas suc- 
cessor invcnerit, imaolabilitcr obsorvct. 

Ordinarii judices ad qucrclam laici dc laico feodo, vel 
catallis, non cognoscant ; si tanion luijusmodi fide data vel 
Sacramento adliibito, de lidei transgrcssione sen sacramciiti 
violationc, per iuquisitioncm, sive per facti cvidentiam, scu 
alio modo legitime constitcrit, mortalitor sic ])cccans legitime 
commonitus, ad condignam iiocnitcntiam agendam coiupel- 

Clcricus supci- actionc i)crsonali trahitur ad forum sicculare ; 
non A'cnict, nisi dc conscicntia ct consensu cpisco])i, et suum 
alleget privilcgium, sed non respondeat. Si arrestetur, per 
suum rcquiratur cpiscopum ; ct si non tradatur cidcm, judi- 
cautcs ct detcntores, si sint de jurisdictione episco])! ((ui cum 
rcquirit, monitionc priuniissa excommuniccntur ; et si non sint 
dc jurisdictione sua, ad ejus denunciationem per projjrium 
episcopum, post cauouicam admonitioiicm excommunicationis * 
sentenlia innodcntur. 


Wilkins, VocaiiLur Jtiici lit comparciuit conim suis oidiiuiriis, ml A.D. 1257. 

1- p. 725. inquirendum super exccssibus siibdiioiuni. Si noa comparcaut, 
corum contumacia per excommuuicationis ct iuLcrdicti scn- 
tentias puniatur. Hoc idem fiat de corum dominis, yi per cos 

Attacliiatur prajlatus lit comiDareat in i'oro regio, ostensurus 
(juarc tenuit placitum contra proliibitioiiem rcgiam. Com- 
paret ct ncgat ; per testimonium duorum ribaldorum indicitur 
ci ]3urgatio. Consilium Dei est, ct omnium prailatorum, lit 
mdlo modo juret coram judice sa)culari, cum ratione digiutatis 
ct officii major sit eo. Quid ergo ? Arrestabitur ? I'atienter 
sustineat. Et si iirinccps vcl judex illc aliqiiam tcrram habeat 
in sua dioecesi, illam iutcrdicat. Quod si sic uoii fuerit 
liberatus, avchiepiscopus ct omucs cpiscoi^i cclcriter ac fortiter 
insurgcutcs, gladium spiritualem assu.mentes, liujusmodi 
dctentorcs unauimiter feriant, et per iuterdicti et excommu- 
uicationis seutentias tam in tcrris quam in pcrsonis cocrceant. 

Clcricus in actione pcrsonali ad maudatum regis foro 
sistitur siBculari ; rcquiritur, ct liberatur ; et postea amerciatur. 
Scribitur ordinario ut compcllat cum ad satlsfacieudum do 
amcrciamento. Nou compellct cum ordinarius, quouiam 
clericus jam sic non esset Ecclesia) libere traditus. Quod si 
distriiigatur ejiiscopus ad ipsuni compellendum ut satisfaciat, 
per interdicti et excommunicationia sententias se defendat, ut 
in casibus supradictis. 

Hoc idem faciat episcopus, quaudocumque clericus amerciatm* 
in causa de qua nou potest sajcularis judicare. Si autem pro 
illo amcrciamento ad opus regis servaudo, scriljatur eidem ; 
([uod si causa cognita, vcl facti evidentia, vel alio modo 
legitime de sua injuria coram ordinariis legitime constiterit, 
per ipsum ordinarium, sivc domino rcgi, sive alii qucrelanti 
injuriam passo, satisfactionem condignam impcndat. 

Hoc autera ab omnibus archiepiscopis ct episcopis summa 
sollicitudine observandum est. Quod si aliquis episcopus ob 
quamcumque causam, sive seipsum solummodo contingentem 
pro aliqua transgressione libertatis Ecclesia; in suo episcopatu 
facta, vcl pro personal! injuria vel reali, suum episcopatura 
ecclcsiastico interdicto supponat, ctctcri ejjiscopi univcrsi f. C9. 
injuriam miius pi'opriam reputantes, ac quod injuriatum 
existit in uno episcopatu, in suo episcopatu latam iujtu'iam 
existimabunt ; simile ctiam interdictum in suis episcopatibus 
singuli ex condicto faciant. Idem de cxcommunicatis et inter- 
dicti sententiis observetur sub ista forma. 



A.D. 125; 

Death of 
I\ogcr de 

ances in 

Dc [ ].' 

Efc super istis articulis prfenotati.s fecit Bonefacius 
Cantuaricnsis archiepiscopns suoruin suftraganeoruui 
!=ibi .subditoiiim imiversoruin, et prajlatorum paiiter, 
et cleri })rocuratoruin, convocationein isto anno a})nd 
Londonias, semel et seciindo propter gravamina et 
opprcssiones de die in diem per sum mum Pontiiicem 
et dominum Henricum regem ecclesise AnL'licana3 

Isto anno Rogerus de Weseham Covintria3 et Lieli- 
feldise episcopus, die Dominica infra octabas Ascen- 
sionis, apud Brewode obiit, videlicet xii. kal, Junii, et 
sequenti die Martis apud Liclifelde cum honore et 
reverentia qua decuit, est sepultus, domino Fulcone 
Dubliniensi archiepiscopo ibi prpesente, et otiicium pro 
eodem celebrante. 

Isto anno Walenses transgressi sunt fines sues, et 
Lewelinus filius Griffini qui fractis dudum cervicibus 
de turri Loudoniarum cecidit, captis duobus fratribus 
suis, seniore et juniore, qui domino regi qualiter 
qualiter adlia^serunt, et incarceratis, totam AYalliam 
occupavit, maximam partem Marcliia^ depopulans et 
comburefls, militesque regis et servientes balistarios 
quamplurimos, quos rex ibi destinavit, interfecit. 

Dominus Henricus rex hoc audiens, non iinmerito 
motus, et dominus Edwardus filius ejus, cum exercitu 
copioso apud Gannocuin profecti sunt, et ibi per totum 
autumnum commorantes, niliil omnino ibidem pro- 
ficiendo, ad festum Sancti Michaelis inde recesserunt. 

Dominus Sewallus Eboracensis archiepiscopns, et 
magister Godefridus de Lodeham, ejusdem ecclesia^ de- 
canus, a sunniio Pontificc scntentia excommunicaiionis 
innodantur, ex hoc, quod Papa non potuit conferre 

Blauk in ilS". 


tlecanatum ejusdem ecclesiie post ejusdem arcliiiepiscopi A. I). 1257. 
consecrationem . 

Eodcra anno magister )Symon de Waltone Norwi- 
censis, et dominus Rogcms de Meuleng, doniini regis 
nepos, Coventrensis et Liclifeldensi.s, et magister 
[Walterus] Exoniensis, apud Cantuariam, die Dominica 
in Passione Domini, videlicet vi. idn.s Martii, a domino 
Bonefacio Cautuariensi arcliiepiscopo episcopi conse- 

Obiit Radulfu.s lilius Nicliolai, domiui regis con- 

Obiit Ricardus abbas Roucestrensis. 

De oiunclls Papce. 

Isto anno venerunt in Angliam duo magistri Arlotus The papal 
et Rostandus, nuncii domini PapiG, secum deferentes ^j-j^^ g„,j 
totius ccclesiii3 Anglicana3 deprcssionem et confusionem, Kustand in 
sicut patet in litera proxima seqiicnti ; aliis Uteris 
apostolicis qiianiplurimis, quas idem Arlotus secum 
detulit, propter metum cleri et ])opuli nondum promul- 
gatis, prout plenius patebit in anno sequenti, in 
ordinatione status regni apud Oxoniam per barones 
reoni facta et reformatione. 


Litera episcopi Covintrensls coiitiueiis maudatani. Pajxe, ct 
mafjistrl Arloti procnraiioiioa. 

" E/Ogcrus, Dei gratia Covintriaj ct Lichfcldia! cpiscopus, Letter of 

" dilcclo filio arcliidiacono Staffordensi, salutem, gratiam, et ^v.^ . f 1*'P, 

" bcncdictioncm. Maudatuin magistri Ai-loti, domini Papaj containin"- 

" subdiaconi et notarii, suscepimus in lisec verba. ' Vene- the recita- 

' rabili patri in Christo, Dei gratia Covintriaj et Liclifeldiaj ^ion of 

' cpiscopo, seu ejus officiali, salutem in Domino. In AnGjliam '^^ ?P*^ ^ 

, . , • -n •• T ■ • T 1 commis- 

' pro arduis ecclesia3 Komaua; negotiis dcstmati, dolemus sion to his 

* plurimum, et vos debctis in patientia supportare, quod turn nuncio 

' propter rerum omnium caristiam, quaa ultra duplum soliti ^.rlot. 

' sumptum multiplicat, turn propter cotidiauam nccessariorum 



A.D, 1258. ' cxigentiam, non possumus sicut vcUemus a gravamiuibus 
ccclcsiarum, quas alias gravatas accopimus, abstiucrc. No- 
veritis itacjuc uos habere liLeras apostolicas iu luic forma ; 
Alexander ei)iscopus, servus etc. veiierabilibus fratribus, 
univcrsis archicpiscopis ct cpiscopis, ct dilectis filiis, clectis, 
al)batibus, prioribiis, couvcutibus iSaucti Benedicli, Cister- 

f. O'j b. ' cieiisibus, vel cujuslibet alterius ordiuis, decauis, aruhidia- 
conis, pra;positis, ct aliis ccclcsiarum prajlatis ct rcctoribus, 
iiccuou ct pru3ceptoribus sen admiuistratoribus domorum 
IIos2jitalis ct Tcmpli Jerooolymitaiii, tarn cxemj^tis qiuun uou 
cxemptis, ad quorum uotitiam vel audicutiam litciLC pruj- 
sentes pervcneriut, salutem ct apostolicam beuedictioucm. 
Cum dilectum filium magistrum Arlotum, subdiacouum et 
notarium iiostrmii, ob quibusdam ucgotiis ccclesiaj Romaua) 
iu Aiigliam destiiicmus, univcrsitutcni vestram rogamus, 
moucmus, ct liortamur atteute, per apostolica sci'ipta man- 
dautes c|uatenus ipsum in euudo, moraudo, ct rcdeuudo, imo 
uos iu ipso, suscipicutcs lionorc coudigno sibitjuc prajscuti 
vel abseuti iu suis ct suorum iieccssariis, uecnou iu seuuro 
ducatu jjrout idem pcticrit, providcre curetis libcralitcr et 
deccuter ; ita quod idem, iu (juo tauc}uam nobis et fratribus 
uostris mcrito sua; probitatis caro, plurimum et acccpto, nos 
reputabimus bonorari, cum ad i)ra3scntiam uostram Deo dante 
redierit, laudabilc possit vcstraj promptitudini testimoiuum 
pcrbiljerc, ac uos cxiude reddcre iu vcstris utilitatibus 
proni])tiorcs. Aliocjuiu, senteutias (juas ij^sc per se vel per 
alios tulerit iu rebclles, super quo ci i)leuam coucedimus 
auctoritate pra^scntium ijotestatem, prajter iudiguationcm 
uosiram et Apostolica) scdis, qiuim qui nos ct candem sedem 
in ipso coutempserint, sc novcrint iucursuros, ratas et gratas 
liabebimus, casque faciemus dante Domino usque ad satis- 
factioncm condignam, appellationc rcmota, inviolabi liter 
observari ; non obstantibus aliquibus privilcgiis seu indul- 
geutiis sub quavis verborum foi'uia coucessis cpubuscuuKjue 
ecclcsiis, ordinibus, collegiis, univcrsitatibus, vel persouis, 
(juod cxcommunicari, suspcudi, vel interdici nctiucaut, seu 
ad praistandas in-ocurationes vel subsidia nunciis sedis 
Ajjostolicaj ullo uiodo, vel nisi ad corum ecclcsias vel loca 
personalitcr acccsscrint, coarctari, sivc (juibuslibct aliis 
cuJuscmiKiuc tcuoris existant, (puc imllis suffragari volumus 
iu hac parte, ctiamsi de ipsis privilcgiis vel indulgcutiis ct 
eorum totis tenoribus oportcat i)er amiotatiouem ijjsorum 
de verbo ad verbuiu, sivc de quibuslibct ecclcsiis, pcrsonis, 
vel locis, aut corum nomiuibus vel ordinibus spccialcm ct 
plenam fieri meutionem, aut si decernatur iu ipsis quod 


' sentcnticG vcl processus ferendi vel habcndi quomodolibefc A.D. 1258. 

' contra ea nullam obtineaut firmitatcm, sen (luibuslibet 

' iudulbus coiisLitutionibus vcl mandatis uostris vcl jn-ajdcces- 

' soriim uostrorum, scu consuctudinibus quibuslibct de pro- 

' curatioiubus vcl uecessariis iiuuciis Apostolica; scdia sub 

' certis finibus, modis, vcl condifcionibus cxhibendis. Datum 

' Vitcrbii, iv. kal. Jauuarii, poutiticatus uostri amio iv.' Quo- 

' circa discretionem vcstrani, qua fuugimur in liac parte 

' domini Pajja; auctoritate, requirimus, pra3seiitiuni voljis 

' tcnorc maudantes, quatcnus a singulis moiiastcriis, ccclesiis, 

' doniiljus, ct locis ccclesiasticis, vcstra) civitatis ct diccccsis 

' cathcdrali, ct aliis vobis subjectis, cujusciunquc sint ordiuis, 

' siugiilas trcs marcas stcrliugorum, servata i^i'oportionalis 

* contributionis tcmperantia circa illas ccclcsias qua) intcgras 

■ noil Solent procuratioues solvere vel non possunt, procura- 

' tionibiis ct aliis uecessariis uostris ad praisens curctis vice 

' nostra cxigcrc, rcciperc, ac nobis sine morai dispendio 

' destinarc ; i)cr cpicm, sicut ct quando, dilectus socius uostcr 

' magister Rcignaldus de Pontc Corvo, quern ad hoc mittimus, 

' duxcrit ordinaudum ; coutradictorcs et rebcllcs per excom- 

' municationem in porsouas ct iutcrdictum iu ecclcsias vice 

' nostra corrigcudo. Alioquiu cum ucccssitas causa) et 

' angustia temporis nou patiantur vobis in dilfcrcuda cocrciouc 

' dcf'erri, iu personas vestras suspcnsionis ct iu ccclcsiam 

' Covintrenscm et Licbfcldcnscm interdicti scutcutias scriptis 

' priusentibus promulgamus. Datum Londoniis, kal. A2)rilis.' 

" Hoc igitur mandatum nobis directum diligcuter exscqui 

" studcatis, ac pecuniam quam vos a religiosis prajdictis 

" rcciperc contigcrit, per vos aut officialem vcstrum nobis 

" aut oHiciali nostro Lichfcldia^ infra quiudcuam post fcstum 

'■ Saneta3 Trinitatis assiguare curctis, absque ulteriore mora3 

" dis])endio. Datum apud Londonias, vi. kal. Maii, pontificatus 

" iiostri amio prirao." 

Idem luagistei- Arlotvis literas consimiles archie})!- 
scopis et totius regiii suffragaueis destinavifc. Propter f 70. 
quod dominiis archiepiscopus Cantuarieusis apud 
Mertouam certo die assignato, sicut aiiuo pra3cedenti, 
sufiraganeorum suorum ct prselatorum fecit convo- 

Litcra de convocationc apud Merton. 
Printed " E-ogcrus Dei gratia Covcutria) ct Lichfcldia3 episcopus, Lettersiim- 

from this '•• dilecto filio archidiacono Staffordia3, salutcm, gratiam, et "^^ning to 
copy in '• bcncdictionem. Mandatum venerabilis patris B[onefacii] ^ ''^'^^^ 


A.D. 12.J8. " Dei gratia Cantuarieiisis archiepiscopi, totius Angliae Wilkins' 
cation at " primatis, recepimus in Lsec verba: ' Bonefacius per- Concil. i. 
IMertou. < misyiono divina Cantuaricnsis archiepiscopus, totius Aiigliti? P" ' ' 
' primas, vencrabili in Christo fratri Dei gratia Covciitria3 
' ct Lichfcldia; cpiscopo, salutem, ct fraternaa dilectionis iu 
' Domino semper augmeutum. Cum projiter ccclesia! Angli- 
' canic cventus ct causas, quas frateniitatcni vestram ignorare 
' nou conveiiit, i'ratrum nostrorum congregationem videamus 
' opportunam ' ; devotionem vestram rogamus, moncnms, ct 
' exhortamur in Domino, sub obedicutife debito firmitcr 
' iujuugentes, cjuatenus die Jovis proxima ante instans festum 
■ Sancti Barnaba) Apostoli apud Mertonam curetis vestram 
' prassentiam exhibere, qualibet occasiouc cessante ; ut in hac 
' urgenti necessitate, ecclesia nostro regimini commissa, per 
' vos et alios fratrcs nostros gratum habcat providi consilii 
' fulcimentum. Vocctis etiam decanos catbedi-alium ao aliarum 
' ecclesiarum, uecnon etiam abbates, priores, majorcs, insupcr 
* et archidiaconos vestras dioecesis universes, ut cum litcris 
' suorum subditorum procuratoriis loco et die autedictis 
' compareant, ut quod com muni deliberatione pi-ovisum I'uerit, 
' ex membrorum cohasrentia firmius roboretur. Datum a])ud 
' Lambeth., xiii. kal. Maii, aimo Domini mcclvii.' Hoc igitur 
maudatum vice nostra diligcntius cxsccjuamini, ac nihilo- 
" minus vos ipsi compareatis dictis die et loco cum literis 
" procuratoriis cleri totius archidiaconatus vcstri, ut vestri 
" priesentia firmius roboretur, quod ad utilitatem ccclesiae 
" Aiiglicana) de consilio et asscnsu vcstro contigerit provideri. 
" Datum vi. kal. Maii, pontificatus nostri amio primo." 

Congrcgatis igitur pra3dicta die apud Mertoii in prte- 
scntia doniiui B[onefacii] Cintuariensis archiepiscopi 
suis sufFraganeis et prtelatis regni cum clero, super 
reformatione status Anglicanse ecclesise et emendation e 
provisi sunt isti articuli subsequentes. 

Articuli 2^>'ovlsl aimd Mcrloa. 

Arliclcs 'J'ria sunt genera articulorum de (juibus agitur in pra:scnti. Matt. Par. 

a<jrcc(l on Sunt enim ijuidam articuli, in quibus pnelati nullo modo Addita- 
dissimulare i)ossunt. Sunt alii, in quibus possunt indicio ™^°!''» 
caritatis, non perturbatione iufirmitatis, dissimulare. Sunt et 

' opportimam'] oportunuui, MS. 



alii, in qiiibus dissimularo possunt, sine discrimine salutis A.D. 1258. 
a3ternao, et periculo anlmarum. 

Articidi qui disslrimlari non iiossunt alsque rufrvhn saJnils 
ceternm animarumque pevieulo, et snhvnrslone ccclosidnflcm 
lihoiatis, ac ecelesiasticarum j)ersonarum prccjndicio vmni- 

Cum ecclcsia Anglicana non solum contra jura divina ot The prc- 

statuta canonica, sed etiam contra libertates a re2;ibus, piin- ^*?"* '^^''' 

cipibns, et aliis rcmii mao^natibus sibi concessas, ausibns '^,^ '^ ? 1^ 
. '. ....,-